Sprawa T-178/98 DEP

Fresh Marine Co. A/S

przeciwko

Komisji Wspólnot Europejskich

Ustalenie kosztów

Postanowienie Sądu Pierwszej Instancji (trzecia izba) z dnia 15 września 2004 r.  II–0000

Streszczenie postanowienia

1.     Postępowanie – Koszty – Ustalenie – Koszty podlegające zwrotowi – Pojęcie – Niezbędne wydatki poczynione przez strony – Okoliczności, jakie należy wziąć pod uwagę

(regulamin Sądu, art. 91 lit. b))

2.     Postępowanie – Koszty – Ustalenie – Koszty podlegające zwrotowi – Pojęcie – Udział kilku adwokatów

(regulamin Sądu, art. 91 lit. b))

3.     Postępowanie – Koszty – Ustalenie – Wniosek dotyczący pewnych kosztów, złożony po raz pierwszy przed sądem – Dopuszczalność

(regulamin Sądu, art. 92 § 1)

1.     Z art. 91 lit. b) regulaminu Sądu wynika, że koszty podlegające zwrotowi są ograniczone z jednej strony do tych poczynionych w związku z postępowaniem przed Sądem, a z drugiej strony – do tych, które były niezbędne w tym celu; warunki te odnoszą się do wszystkich kosztów, w tym kosztów podróży i pobytu.

Wobec braku wspólnotowego uregulowania w zakresie taryfy Sąd powinien dokonać swobodnej oceny danych dotyczących danej sprawy, biorąc pod uwagę przedmiot i charakter sporu, jej znaczenie pod kątem prawa wspólnotowego, a także stopień skomplikowania sprawy, który może wynikać z braku precedensów orzeczniczych odnoszących się do podobnych okoliczności, powodujący większą niepewność jeśli chodzi o źródła postępowania, nakład pracy, w szczególności w zakresie badań i analiz, jakiego postępowanie sporne mogło wymagać od pełnomocników lub doradców, oraz interesy ekonomiczne, które spór przestawiał dla stron. W tym względzie możliwość dokonania przez sąd wspólnotowy oceny wartości wykonanej pracy zależy od dokładności przedstawionych informacji.

Sąd wspólnotowy nie jest uprawniony do określania wysokości honorariów należnych adwokatom od ich mocodawców, lecz może określić kwotę, do wysokości której wynagrodzeń tych można żądać od strony obciążonej kosztami postępowania. Orzekając w przedmiocie wniosku o ustalenie kosztów, Sąd nie wziął pod uwagę krajowej taryfy określającej wysokość honorariów adwokatów ani ewentualnego porozumienia zawartego w tym względzie pomiędzy zainteresowaną stroną a jej pełnomocnikami lub doradcami.

(por. pkt 26–28, 33, 41)

2.     Odnośnie do nakładu pracy, jaki mogła spowodować sprawa główna dla adwokatów – jeżeli co do zasady wynagrodzenie jednego adwokata podlega zwrotowi, to jest możliwe, przy uwzględnieniu szczególnych cech danej sprawy, do których w pierwszej kolejności należy zaliczyć jej złożony charakter, że wynagrodzenie kilku adwokatów może być uznane za wchodzące w zakres pojęcia niezbędnych kosztów. Należy brać przede wszystkim pod uwagę łączną liczbę godzin pracy, którą można uznać za obiektywnie konieczną dla celów postępowania spornego, niezależnie od liczby adwokatów, pomiędzy których mogły one zostać rozdzielone.

(por. pkt 35)

3.     Ponieważ żądanie zwrotu kosztów odnosiło się początkowo jedynie do honorariów adwokatów, może ono, w świetle art. 92 § 1 regulaminu Sądu, zostać rozszerzone o koszty podróży i pobytu w chwili złożenia wniosku o ustalenie kosztów, skoro między stronami istniał już w momencie złożenia niniejszego wniosku spór co do wysokości kosztów podlegających zwrotowi. Takie żądanie zwrotu kosztów podróży i pobytu należy zatem uznać za dopuszczalne.

(por. pkt 40)

POSTANOWIENIE SĄDU PIERWSZEJ INSTANCJI (trzecia izba)

z dnia 15 września 2004 r.(*)

Ustalenie kosztów

W sprawie T‑178/98 DEP

Fresh Marine Co. A/S, z siedzibą w Trondheim (Norwegia), reprezentowana przez adwokatów J.-F. Bellisa oraz B. Servaisa, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,

strona skarżąca,

przeciwko

Komisji Wspólnot Europejskiech, reprezentowanej przez V. Kreuschitza i T. Scharfa, działających w charakterze pełnomocników, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,

strona pozwana,

mającej za przedmiot wniosek o ustalenie kosztów w następstwie orzeczenia Sądu z dnia 24 października 2000 r. w sprawie T‑178/98 Fresh Marine przeciwko Komisji, Rec. str. II‑3331,

SĄD PIERWSZEJ INSTANCJI WSPÓLNOT EUROPEJSKICH (trzecia izba),

w składzie: J. Azizi, prezes, M. Jaeger i O. Czúcz, sędziowie,

sekretarz: H. Jung,

wydaje następujące

Postanowienie

 Stan faktyczne i postępowanie

1       Wyrokiem z dnia 24 października 2000 r. w sprawie T‑178/98 Fresh Marine przeciwko Komisji, Rec. str. II‑3331 (zwanemu dalej „wyrokiem w sprawie głównej”), Sąd zasądził od Komisji zapłatę kwoty 431 000 koron norweskich (NOK) na rzecz skarżącej tytułem odszkodowania za szkodę, jaką ta poniosła na skutek nieprawidłowości, których dopuściła się Komisja przy nakładaniu tymczasowego cła z tytułu importu hodowlanego łososia atlantyckiego na teren Wspólnoty. Sąd obciążył także Komisję jej własnymi kosztami, jak również kosztami poniesionymi przez skarżącą do wysokości trzech czwartych tych kosztów.

2       Pismem z dnia 29 listopada 2000 r. skarżąca poinformowała stronę pozwaną, że łączna suma kosztów podlegających zwrotowi w sprawie głównej wynosi 2 200 000 franków belgijskich (BEF). Strona skarżąca zażądała od strony pozwanej przelania na swoje konto bankowe sumy 1 650 000 BEF, odpowiadającej trzem czwartym sumy tych kosztów.

3       W dniu 13 grudnia 2000 r. pozwana zażądała od skarżącej przedstawienia jej zestawienia kosztów podlegających zwrotowi. W dniu 20 grudnia 2000 r., skarżąca przekazała pozwanej wyliczenie godzin pracy adwokatów, które zostały wyszczególnione na fakturze, oraz zażądała zapłaty kwoty jej kosztów zgodnie z treścią wyroku w sprawie głównej.

4       W dniu 29 grudnia 2000 r. pozwana złożyła odwołanie od wyroku w sprawie głównej. W dniu 11 stycznia 2001 r. Komisja złożyła propozycję zapłaty kwoty 18 592,01 EUR tytułem zwrotu kosztów w sprawie głównej. Tymczasem skarżąca twierdzi, że nie otrzymała tej propozycji przed jej ponownym przesłaniem przez Komisję w dniu 9 września 2003 r. W wyroku z dnia 10 lipca 2003 r. w sprawie C‑472 P Komisja przeciwko Fresk Marine, Rec. str. I‑7541, Trybunał nie uwzględnił odwołania złożonego przez stronę pozwaną i zasądził, z jednej strony, od Komisji koszty poniesione w związku z odwołaniem głównym oraz z drugiej strony, od Fresh Marine koszty w związku z odwołaniem wzajemnym. W dniu 28 lipca 2003 r. skarżąca zażądała od pozwanej przelania jej tytułem kosztów poniesionych w sprawie głównej kwoty 40 902,43 EUR (czyli około 1 650 000 BEF), powiększonej o kwotę 7444,24 EUR tytułem odsetek według stawki ustawowej 7% w skali rocznej, naliczonych od dnia ogłoszenia wyroku w sprawie głównej, to jest za okres dwóch lat, siedmiu miesięcy i dziewięciu dni.

5       Pismem z dnia 1 września 2003 r. pozwana odmówiła zapłaty pełnej kwoty kosztów oraz kwoty odsetek żądanych przez skarżącą, gdyż uważała je za nieuzasadnione, i odesłała do swojej propozycji zapłaty sumy 18 592,01 EUR sformułowanej w piśmie z dnia 11 stycznia 2001 r. Pismem z dnia 10 września 2003 r. skarżąca cofnęła swoje żądanie zapłaty odsetek, ale podtrzymała żądanie zapłaty 40 902,43 EUR.

6       W piśmie złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 15 września 2003 r. skarżąca wnosi o ustalenie kosztów zgodnie z art. 92 § 1 regulaminu Sądu.

7       W piśmie złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 5 listopada 2003 r. Komisja przedstawiła swoje uwagi dotyczące tego wniosku.

 Żądania stron

8       Skarżąca wnosi do Sądu o określenie wysokości kosztów należnych od Komisji na kwotę 41 791,96 EUR.

9       Komisja wnosi do Sądu o określenie kwoty kosztów podlegających zwrotowi na sumę 18 592,01 EUR.

 Co do prawa

 Argumenty stron

10     Skarżąca, powołując się na swój faks z dnia 20 grudnia 2000 r., wyszczególnia wysokość kosztów podlegających zwrotowi następująco:

–       w odniesieniu do skargi: w sumie 61 godzin 45 minut, w tym 18 godzin 30 minut pracy J.-F. Bellisa, którego stawka godzinowa wynosi 15 000 BEF, 6 godzin pracy B. Servaisa, którego stawka godzinowa wynosi 12 000 BEF, i 37 godzin 15 minut pracy R. Granberga, którego stawka godzinowa wynosi 8000 BEF;

–       w odniesieniu do repliki: w sumie 76 godzin, w tym 14 godzin 30 minut pracy J.-F. Bellisa, którego stawka godzinowa wynosi 15 000 BEF, 15 godzin pracy B. Servaisa, którego stawka godzinowa wynosi 12 000 BEF, i 46 godzin 30 minut pracy R. Granberga, którego stawka godzinowa wynosi 8000 BEF;

–       w odniesieniu do przygotowania do rozprawy oraz sama rozprawa: w sumie 73 godziny 15 minut, w tym 17 godzin 45 minut pracy J.-F. Bellisa, którego stawka godzinowa wynosi 15 000 BEF, 24 godziny 15 minut pracy B. Servaisa, którego stawka godzinowa wynosi 12 000 BEF, i 31 godzin 15 minut pracy T. Louko, którego stawka godzinowa wynosi 8000 BEF.

11     Zdaniem skarżącej sprawa główna wymagała zatem 211 godzin pracy i koszty podlegające zwrotowi wynoszą w całości 2 224 250 BEF. Ta kwota została zaokrąglona do 2 200 000 BEF, z której trzy czwarte – 1 650 000 BEF lub 40 902,43 EUR – stanowią przedmiot żądania w stosunku do Komisji zgodnie z wyrokiem w sprawie głównej.

12     Ponadto skarżąca żąda w ramach niniejszego postępowania zasądzenia na jej rzecz dodatkowo kwoty 889,53 EUR na pokrycie kosztów podróży pomiędzy Brukselą i Luksemburgiem oraz kosztów pobytu w Luksemburgu przed rozprawą z dnia 10 maja 2000 r.

13     Skarżąca, po przytoczeniu zasad obowiązujących w stosunku do kosztów podlegających zwrotowi (postanowienie Sądu z dnia 30 października 1998 r. w sprawie T‑290/94 DEP Kayserberg przeciwko Komisji, Rec. str. II‑4105, pkt 17) i wskazaniu, że nie otrzymała w tamtym okresie pisma od Komisji z dnia 11 stycznia 2001 r., wysuwa kilka argumentów na poparcie swojego żądania.

14     Wpierw skarżąca przypomina cel i charakter sprawy głównej oraz podkreśla jej wagę pod kątem prawa wspólnotowego. Podkreśla ona, że ta sprawa była pierwszą w dziedzinie środków antydumpingowych stwierdzającą odpowiedzialność pozaumowną Komisji oraz określającą stopień rozwagi i dobrej administracji, którą Komisja musi wykazać, jeśli zamierza zastosować środki antydumpingowe. Zdaniem skarżącej o znaczeniu tej sprawy świadczy jej precedensowy charakter, komentarze znanych autorów na jej temat oraz jej skutki dla praktyki instytucji w przyszłości.

15     Skarżąca uznaje też, że sprawa główna dotyczyła złożonych zasad prawnych, stawiała skomplikowane i nowe kwestie, które wymagały dużych nakładów pracy.

16     Skarżąca odwołuje się w szczególności do braku precedensów orzeczniczych dotyczących podobnych okoliczności, do ewolucyjnego charakteru orzecznictwa dotyczącego stopnia rozwagi i dobrej administracji, które musi wykazać Komisja podczas wprowadzania aktów prawnych, i w końcu do obszerności jej wniosków dotyczących dopuszczalności skargi o odszkodowanie oraz wielkości poniesionej szkody.

17     Poza tym złożoność sprawy głównej uzasadniała zdaniem skarżącej zaangażowanie większej liczby adwokatów. Skarżąca wskazuje w tym względzie, że z orzecznictwa wynika, iż pierwszym elementem, który należy wziąć pod uwagę przy ustalaniu kosztów podlegających zwrotowi, jest całkowita liczba godzin pracy obiektywnie koniecznych dla prawidłowego prowadzenia postępowania przed Sądem, bez względu na liczbę adwokatów wypełniających te obowiązki (wyżej wymienione w pkt 13 postanowienie w sprawie Kayserberg przeciwko Komisji, pkt 20). Ponadto skarżąca ocenia, że czas poświęcony na przygotowanie się do rozprawy był uzasadniony potrzebą zgłębienia problemów podniesionych w pismach Komisji i przygotowaniu się do ewentualnych pytań Sądu.

18     W końcu skarżąca wskazuje, że miała istotny interes w wystąpieniu ze skargą w sprawie głównej. Skarżąca odwołuje się w szczególności do swoich znaczących strat finansowych spowodowanych nałożeniem przez Komisję ceł tymczasowych, do wycofania się przez nią z rynku wspólnotowego przez okres utrzymania w mocy tych ceł oraz do narażenia na niebezpieczeństwo jej kontaktów handlowych z klientami z siedzibą na terenie Wspólnoty.

19     Tytułem wstępu pozwana podkreśla z jednej strony, że w dniu 11 stycznia 2001 r. zostało wysłane pismo, w którym podważyła ona zasadność całości żądanych przez skarżącą kosztów i zaproponowała zwrot 18 592,01 EUR, a z drugiej strony, że skarżąca w sposób nieuzasadniony odrzuciła dwie następujące po sobie propozycje zwrotu kwoty wyższej, tj. jedną z datą 1 września 2003 r., opiewającą na sumę przekraczającą dwukrotnie kwotę 18 592,01 EUR z tytułu kosztów poniesionych, odpowiednio, w sprawie głównej przed Sądem i w ramach odwołania przed Trybunałem oraz drugą, datowaną na 24 września 2003 r., opiewającą na kwotę 50 000 EUR na pokrycie kosztów poniesionych w związku z postępowaniami przed Sądem, jak i przed Trybunałem.

20     Pozwana nie zaprzecza znaczeniu sprawy głównej pod kątem prawa wspólnotowego, ponieważ chodziło o pierwszą sprawę dotyczącą dziedziny ceł antydumpingowych, w której stwierdzenie odpowiedzialności pozaumownej Komisji dało podstawę do przyznania odszkodowania. Natomiast podaje ona w wątpliwość fakt, iż wszystkie koszty, których zwrotu domaga się skarżąca, są niezbędne, a więc podlegające zwrotowi.

21     Pozwana uznaje, że skarżąca nie wykazuje, iż napotkała szczególne trudności w sprawie głównej. Uznaje ona, że w tej sprawie Sąd zastosował do danego stanu faktycznego jedynie obowiązujące orzecznictwo w dziedzinie odpowiedzialności pozaumownej, w tym dotyczące stopnia rozwagi i dobrej administracji wymaganych od Komisji. Poza tym uznaje ona, że dla każdej skargi o odszkodowanie charakterystyczna jest konieczność szczegółowego uargumentowania dopuszczalności powództwa i sposobu oszacowania wysokości doznanej szkody. Wreszcie pozwana uznaje, że zwięzłość pism wymienionych pomiędzy stronami potwierdza brak szczególnej złożoności sprawy głównej.

22     Pozwana uważa również, że skarżąca nie wykazała, dlaczego sprawa główna wymagała 209 godzin pracy wykwalifikowanych adwokatów. Według niej praca nad sprawą nie wymagała ani prac badawczych wykraczających poza zakres prac wymaganych w innej sprawie antydumpingowej, ani zaangażowania trzech adwokatów podczas całej procedury pisemnej, ani też interwencji czwartego adwokata lub substytuta trzeciego adwokata w celu przygotowania rozprawy. Według pozwanej przygotowanie się do rozprawy nie wymaga więcej niż 72 godzin pracy trzech adwokatów, wśród których dwóch było doświadczonymi wspólnikami specjalizującymi się w prawie antydumpingowym (tj. J.‑F. Bellis i B. Servais), co skarżąca uzasadniała koniecznością zgłębiania kwestii przedstawionych przez pozwaną w jej pismach i przygotowywania odpowiedzi na ewentualne pytania Sądu. Te zabiegi nie stanowiły według pozwanej normalnego i koniecznego przygotowania do każdej rozprawy. Do tego dochodzi zdaniem pozwanej fakt, że stawki godzinowe adwokatów skarżącej nie są niedorzeczne, ale jednak znaczące, co świadczy o doświadczeniu tych adwokatów. Według pozwanej tak doświadczeni adwokaci powinni być w stanie, wbrew twierdzeniom skarżącej, poprowadzić tę sprawę w szybkim tempie.

23     Pozwana uznaje także, że skarżąca nie wykazuje, w jakim stopniu wystąpienie ze skargą w sprawie głównej miałoby dla niej znaczący lub wręcz decydujący o jej istnieniu interes finansowy. Nie dokonała ona oszacowania ona ani też nie wykazała swego rzeczywistego interesu finansowego.

24     Pozwana uważa ponadto, że żądanie zapłaty kosztów dodatkowych obejmujące kwotę 889,53 EUR, z którym skarżąca wystąpiła po raz pierwszy przed Sądem, jest niedopuszczalne i bezpodstawne. Nie było możliwości „zakwestionowania” tej kwoty. Otóż powołując się na art. 92 § 1 regulaminu Sądu i na orzecznictwo dotyczące art. 74 regulaminu Trybunału, którego treść jest analogiczna do treści art. 92 § 1 regulaminu Sądu (postanowienie Trybunału z dnia 26 maja 1967 r. w sprawie 25/65 Simet i in. przeciwko Wysokiej Władzy EWWiS, Rec. str. 145), pozwana twierdzi, że tylko żądanie kosztów „zakwestionowanych” może stanowić przedmiot postępowania przed Trybunałem. Zatem stwierdza ona, że to żądanie jest niedopuszczalne. Dodatkowo pozwana ocenia, że w każdym razie to dodatkowe żądanie jest bezpodstawne ze względu na brak szczegółów dotyczących kosztów i dowodów kwot rzeczywiście wydanych. Zakładając, że kwoty te dotyczą kosztów poniesionych na rzecz kilku adwokatów, pozwana uznaje, że skarżąca nie udowodniła obecności kilku adwokatów na rozprawie.

25     W końcu pozwana podnosi tytułem przykładu, że w wyroku z dnia 29 stycznia 1998 r. w sprawie T‑97/95 Sinochem przeciwko Radzie, Rec. str. II‑85, który odegrał istotną rolę i miał złożony charakter, Sąd uznał, że kwota 23 637,02 EUR (około 953 515 BEF) stanowiła rozsądne oszacowanie kosztów podlegających zwrotowi przez Radę (postanowienie Sądu z dnia 22 marca 2000 r. w sprawie T‑97/95 DEP II Sinochem przeciwko Radzie, Rec. str. II‑1715, pkt 33 i 35). W rezultacie utrzymuje ona, że ustalenie kwoty kosztów podlegających zwrotowi 18 592,01 EUR jest rozsądne w niniejszej sprawie.

 Ocena Sądu

26     Zgodnie z art. 91 lit. b) regulaminu do kosztów podlegających zwrotowi zalicza się „niezbędne wydatki poczynione przez strony w związku z postępowaniem, w szczególności koszty podróży i pobytu, a także wynagrodzenia pełnomocników, doradców oraz adwokatów”. Wynika z tego, że koszty podlegające zwrotowi są ograniczone z jednej strony do tych poczynionych w związku z postępowaniem przed Sądem, a z drugiej strony – do tych, które były niezbędne w tym celu (postanowienia Sądu z dnia 24 stycznia 2002 r. w sprawie T‑38/95 DEP Groupe Origny przeciwko Komisji, Rec. str. II‑217, pkt 28, oraz z dnia 6 marca 2003 r. w sprawach połączonych T‑226/00 DEP i T‑227/00 DEP Nan Ya Plactics przeciwko Radzie, Rec. str. II‑685, pkt 33).

27     Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wobec braku wspólnotowego uregulowania w zakresie taryfy Sąd powinien dokonać swobodnej oceny danych dotyczących danej sprawy, biorąc pod uwagę przedmiot i charakter sporu, jej znaczenie pod kątem prawa wspólnotowego, a także stopień skomplikowania sprawy, nakład pracy, jakiego postępowanie sporne mogło wymagać od pełnomocników lub doradców, oraz interesy ekonomiczne, które spór przestawiał dla stron (postanowienie Sądu z dnia 8 marca 1995 r. w sprawie T‑2/93 DEP Air France przeciwko Komisji, Rec. str. II‑533, pkt 16, oraz postanowienie Sądu z dnia 19 września 2001 r. w sprawie T‑64/99 DEP UK Coal przeciwko Komisji, Rec. str. II‑2547, pkt 27). W tym względzie możliwość dokonania przez sąd wspólnotowy oceny wartości wykonanej pracy zależy od dokładności przedstawionych informacji (postanowienie Sądu z dnia 8 listopada 1996 r. w sprawie T‑120/89 DEP Stahlwerke Peine-Salzgitter przeciwko Komisji, Rec. str. II‑1547, pkt 31, oraz postanowienie Sądu z dnia 15 marca 2000 r. w sprawie T‑337/94 DEP Enso-Gutzeit przeciwko Komisji, Rec. str. II‑479, pkt 16).

28     Z utrwalonego orzecznictwa wynika również, że sąd wspólnotowy nie jest uprawniony do określania wysokości honorariów należnych adwokatom od ich mocodawców, lecz może określić kwotę, do wysokości której wynagrodzeń tych można żądać od strony obciążonej kosztami postępowania. Orzekając w przedmiocie wniosku o ustalenie kosztów, Sąd nie wziął pod uwagę krajowej taryfy określającej wysokość honorariów adwokatów ani ewentualnego porozumienia zawartego w tym względzie pomiędzy zainteresowaną stroną a jej pełnomocnikami lub doradcami (wymienione powyżej w pkt 27 postanowienia w sprawie Stahlwerke Peine-Salzgitter przeciwko Komisji, pkt 27, oraz w sprawie UK Coal przeciwko Komisji, pkt 26).

29     Na podstawie tych kryteriów należy dokonać ocenić wysokość kosztów podlegających zwrotowi w niniejszej sprawie.

30     W pierwszej kolejności – odnośnie do wysokości honorariów adwokata podlegających zwrotowi – należy zwrócić uwagę, że sprawa główna miała szczególne znaczenie z punktu widzenia prawa wspólnotowego.

31     Wystarczy w tym względzie przypomnieć, iż w wyroku w sprawie głównej sprecyzowano, że jeżeli akty instytucji wspólnotowych odnoszą się do postępowania prowadzącego do ewentualnego zastosowania środków antydumpingowych, należy je w zasadzie postrzegać jako akty normatywne zakładające wybory polityczno-ekonomiczne, w ten sposób że odpowiedzialność Wspólnoty w odniesieniu do tych aktów powinna mieć miejsce wyłącznie w przypadku kwalifikowanego naruszenia normy prawnej wyższego rzędu służącej ochronie jednostki, w przypadku gdy działania mają charakter wyłącznie administracyjny, nie pociągają za sobą jakiegokolwiek wyboru polityczno-ekonomicznego i przyznają jedynie znacznie ograniczoną, a wręcz nieistniejącą swobodę uznania, stwierdzenie nieprawidłowości, której nie dopuściłaby się w podobnych okolicznościach administracja rozważna i staranna w przeciętnym stopniu, pozwala na wniosek o nielegalności uzasadniającej odpowiedzialność Wspólnoty na podstawie art. 288 WE.

32     Ponadto w tym wyroku Komisja została po raz pierwszy skazana na zapłatę odszkodowania na rzecz przedsiębiorstwa, które poniosło negatywne konsekwencje wskutek sprzecznego z prawem zastosowania i utrzymania przez Komisję środków antydumpingowych w stosunku do tego przedsiębiorstwa.

33     Odnośnie do trudności będących przedmiotem w sprawie głównej należy stwierdzić, że brak precedensów orzeczniczych odnoszących się do podobnych okoliczności wywołał dla skarżącej większą niepewność, jeśli chodzi o źródła postępowania, co tym samym mogło pociągnąć za sobą badania i analizę głębsze niż zwykle. Poza tym łączna analiza złożonych kwestii związanych, z jednej strony, ze sprawą dotyczącą środków antydumpingowych i z drugiej strony, z wniesieniem skargi o stwierdzenie odpowiedzialności pozaumownej potwierdza także trudności w sprawie głównej.

34     Niemniej należy wziąć również pod uwagę fakt, że poza tymi względami sprawa główna wywołała serię pytań stawianych w każdej innej sprawie z dziedziny antydumingu lub odpowiedzialności pozaumownej.

35     Następnie – odnośnie do nakładu pracy, jaki mogła spowodować sprawa główna dla adwokatów strony skarżącej – należy przypomnieć, że jeżeli co do zasady wynagrodzenie jednego adwokata podlega zwrotowi, to jest możliwe, przy uwzględnieniu szczególnych cech danej sprawy, do których w pierwszej kolejności należy zaliczyć jej złożony charakter, że wynagrodzenie kilku adwokatów może być uznane za wchodzące w zakres pojęcia niezbędnych kosztów (postanowienie Trybunału z dnia 6 stycznia 2004 r. w sprawie C‑104/89 DEP Mulder i in. przeciwko Radzie i Komisji, Rec. str. I-1, pkt 62). Należy brać przede wszystkim pod uwagę łączną liczbę godzin pracy, którą można uznać za obiektywnie konieczną dla celów postępowania spornego, niezależnie od liczby adwokatów, pomiędzy którymch mogły one zostać rozdzielone (wyżej wymienione w pkt 13 postanowienie w sprawie Kayserberg przeciwko Komisji, pkt 20).

36     W niniejszej sprawie 211 godzin pracy poświęcone przez adwokatów strony skarżącej w sprawie głównej nie wydaje się obiektywnie niezbędne. W szczególności wydaje się, że czas poświęcony w całości na sporządzenie pism przez dwóch doświadczonych i wyspecjalizowanych adwokatów, a także przez adwokata mniej doświadczonego, jest nadmiernie wygórowane. Ponadto 73 godziny poświęcone na przygotowanie się do rozprawy przez dwóch doświadczonych i wyspecjalizowanych adwokatów, a także przez trzeciego, mniej doświadczonego adwokata, który nie pracował jeszcze nad sprawą, z uwagi na konieczność zgłębienia problemów podniesionych przez pozwaną w jej pismach i przygotowania się na ewentualne pytania Sądu, jest nadmiernie wygórowane.

37     Należy tymczasem również dokonać oceny interesu ekonomicznego, jaki spór przedstawiał dla stron. W tym względzie z orzeczenia w sprawie głównej wynika, po pierwsze, że strona skarżąca, która przede wszystkim prowadziła działalność na rynku wspólnotowym, musiała czasowo wycofać się z tego rynku wskutek nałożenia tymczasowych środków antydumpingowych przez Komisję i że jej działalność handlowa w tym okresie była mocno ograniczona. Poza tym szkoda finansowa poniesiona przez skarżącą została wyceniona w wyroku w sprawie głównej na 431 000 NOK. Zatem nie można podważyć doniosłości finansowej sprawy głównej dla skarżącej.

38     Biorąc pod uwagę ogół okoliczności niniejszej sprawy wydaje się, że liczba godzin pracy poświęconych przez adwokatów skarżącej w sprawie głównej jest zbyt wysoka. W tych warunkach należy określić całkowitą kwotę opłat tytułem honorariów adwokatów w przedstawionej sprawie na 30 000 EUR.

39     Po drugie, jeśli chodzi o koszty podróży i pobytu, należy przypomnieć, że na podstawie art. 92 § 1 regulaminu, Sąd orzeka w przedmiocie kosztów podlegających zwrotowi, które zostały zakwestionowane w razie tego dotyczącego sporu.

40     W niniejszej sprawie żądanie zwrotu kosztów skarżącej zostało zakwestionowane przez Komisję w dniu 11 stycznia 2001 r. i w dniu 1 września 2003 r. Wprawdzie żądanie to odnosiło się początkowo jedynie do honorariów adwokatów i zostało rozszerzone o koszty podróży w chwili złożenia wniosku o ustalenie kosztów, to jednak między stronami istniał już w momencie złożenia niniejszego wniosku spór co do wysokości kosztów podlegających zwrotowi. W rzeczywistości w chwili złożenia ostatniego wniosku Komisja kwestionowała już żądanie zwrotu honorariów adwokatów skarżącej. Komisja niesłusznie także przytacza ww. w pkt 24 wyrok w sprawie Sitem i in. przeciwko Wysokiej Władzy EWWiS. W tym wyroku nie było sporu co do wysokości kosztów podlegających zwrotowi ani co do ich spłaty, podczas gdy w niniejszej sprawie sformułowane przez skarżącą żądanie zwrotu kosztów było przedmiotem sprzeciwu ze strony Komisji. Stąd żądanie zwrotu kosztów podróży i pobytu skarżącej jest dopuszczalne.

41     Koszty przemieszczania się i pobytu związane z postępowaniem głównym przed Sądem, jak w przypadku innych kosztów, można uwzględnić jako koszty podlegające zwrotowi, o ile są one konieczne. Jednakże wobec braku szczegółowego wyliczenia przeznaczenia i rozdzielenia tych kosztów podróży i pobytu w wysokości 889,53 EUR, należy określić te koszty podlegające zwrotowi z tytułu kosztów podróży i pobytu na kwotę 150,00 EUR.

42     Biorąc pod uwagę powyższe rozważania całość kosztów podlegających zwrotowi na rzecz skarżącej należy określić na kwotę 30 150 EUR. Ponieważ Sąd obciążył Komisję w wyroku w sprawie głównej zapłatą 3/4 kosztów poniesionych przez skarżącą, suma podlegająca zwrotowi przez Komisję wynosi 22 612,50 EUR.

43     Ta suma uwzględnia wszystkie okoliczności sprawy do chwili obecnej, nie ma podstaw do orzekania oddzielnie w przedmiocie kosztów wskazanych przez strony w związku z niniejszym postępowaniem w sprawie ustalenia kosztów (zob. podobnie orzeczenie Trybunału z dnia 10 stycznia 2002 r. w sprawie T‑80/97 DEP Starway przeciwko Radzie, Rec. str. II‑1, pkt 39).

Z powyższych względów

SĄD (trzecia izba)

postanawia:

Całkowita kwota kosztów podlegających zwrotowi przez Komisję na rzecz skarżącej zostaje określona na sumę 22 612,5 EUR.

Sporządzono w Luksemburgu, w dniu 15 września 2004 r.

* Język postępowania: angielski.