2023/0008 (COD)

KOMUNIKAT KOMISJI
DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

na podstawie art. 294 ust. 6 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

dotyczący

stanowiska Rady w sprawie przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie statystyk europejskich dotyczących ludności i mieszkań, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 862/2007 oraz uchylającego rozporządzenia (WE) nr 763/2008 i (UE) nr 1260/2013

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

1.Przebieg procedury

Data przekazania wniosku Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (dokument COM(2023) 31 final – 2023/0008 COD):	20 stycznia 2023 r.
Data wydania opinii przez Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny:	27 kwietnia 2023 r.
Data uchwalenia stanowiska Parlamentu Europejskiego w pierwszym czytaniu:	24 kwietnia 2024 r.
Data przekazania zmienionego wniosku:	Nie dotyczy
Data przyjęcia stanowiska Rady:	29 września 2025 r.

2.Przedmiot wniosku Komisji

Wniosek ma na celu dalszą harmonizację i poprawę porównywalności statystyk europejskich dotyczących ludności i mieszkań. Zakres dostępnych statystyk ma się zwiększyć, a ich aktualność – poprawić. Ramy dostosowywania statystyk do zmieniających się potrzeb politycznych i możliwości cyfryzacji mają być bardziej elastyczne.

Do osiągnięcia tych celów posłużą następujące kluczowe aspekty wniosku Komisji:

(i) ustanowienie jednolitej liczby ludności do wszystkich celów rozporządzenia w sprawie statystyk europejskich dotyczących ludności i mieszkań, zgodnie z międzynarodowymi pojęciami statystycznymi. Wykorzystanie odpowiednich źródeł danych dostępnych na szczeblu krajowym, w tym źródeł administracyjnych, w połączeniu z naukowo uzasadnionymi metodami estymacji zagwarantuje skuteczne systemy tworzenia statystyk;

(ii) dziedziny statystyki, tematy i tematy szczegółowe przedstawiono w załączniku do wniosku. Komisja jest uprawniona do przyjmowania specyfikacji technicznych dotyczących szczegółowych wymogów dotyczących danych oraz do aktualizowania tematów szczegółowych w związku z potrzebami polityki w drodze aktów wykonawczych i delegowanych;

(iii) specjalne przepisy wykonawcze pomogą organom statystycznym w lepszym wykorzystaniu odpowiednich źródeł danych, w tym rejestrów administracyjnych, oraz w skutecznej i bezpiecznej wymianie danych do celów statystycznych.

3.Uwagi dotyczące stanowiska Rady

Stanowisko Rady przyjęte w pierwszym czytaniu w pełni odzwierciedla porozumienie polityczne osiągnięte przez Parlament Europejski i Radę w dniu 12 maja 2025 r. Komisja akceptuje ogólne porozumienie. Główne punkty tego porozumienia przedstawiono poniżej.

Porozumienie zawiera jednolitą, zharmonizowaną i inkluzywną definicję ludności, która obejmuje wszystkich mieszkańców. Obciążenie państw członkowskich związane z wdrażaniem i sprawozdawczością w zakresie jakości w odniesieniu do bazy ludności jest ograniczone, ponieważ obowiązkowe metody estymacji muszą być stosowane tylko na szczeblu krajowym i w odniesieniu do wybranych tematów szczegółowych (cechy osobiste i społeczno-ekonomiczne, sytuacja gospodarstw domowych).

Porozumienie obejmuje również poprawę aktualności i częstotliwości w odniesieniu do większości tematów szczegółowych oraz cykliczności w porównaniu ze status quo. System przejściowy umożliwi państwom członkowskim dostosowanie do 2035 r. systemów tworzenia statystyk do krótszych terminów przekazywania danych. Załącznik zawiera nowy temat szczegółowy dotyczący cech budynku związanych z energią (w przypadku którego to tematu dodatkowe obciążenie dla państw członkowskich jest zminimalizowane poprzez umożliwienie im wykorzystywania wyłącznie informacji dostępnych w krajowych bazach danych zgodnie z art. 22 dyrektywy (UE) 2024/1275). Dodano niepełnosprawność jako temat badań pilotażowych i studiów wykonalności.

Nowe ramy obejmują uprawnienia delegowane i wykonawcze (zrównoważone zabezpieczeniami o charakterze nieilościowym), aby umożliwić dostosowywania wymogów dotyczących danych do przyszłych potrzeb. W tym zakresie porozumienie jest w dużej mierze zgodne z niedawno przyjętym rozporządzeniem (UE) 2025/941 w sprawie statystyk rynku pracy dotyczących przedsiębiorstw w Unii Europejskiej. Nowe przepisy dotyczące tymczasowego tworzenia danych statystycznych zastępują przepisy zawarte we wniosku Komisji w sprawie wymogów dotyczących danych ad hoc. Dzięki specjalnemu zabezpieczeniu nie będzie dochodziło do powielania wymogów dotyczących danych na podstawie rozporządzenia (UE) 2019/1700 ustanawiającego wspólne ramy statystyk europejskich dotyczących osób i gospodarstw domowych, opartych na danych zbieranych metodą doboru próby, oraz na podstawie przedmiotowego rozporządzenia.

Okres obowiązywania ewentualnych odstępstw od rozporządzenia oraz aktów wykonawczych i delegowanych do niego nie będzie przekraczać trzech lat. W uzasadnionych przypadkach Komisja będzie mogła przyznać dalsze odstępstwo na okres do trzech lat.

Poprawki Parlamentu i Rady nie wprowadzają potencjalnego dodatkowego obciążenia dla organów administracji ani respondentów w porównaniu z wnioskiem Komisji. Wspomniane zabezpieczenia uzgodniono właśnie w tym celu, by uniknąć znacznych dodatkowych kosztów lub obciążeń dla państw członkowskich lub respondentów.