KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 16.7.2025
COM(2025) 581 final
2025/0581(CNS)
Wniosek
DYREKTYWA RADY
zmieniająca dyrektywę (UE) 2020/262 w odniesieniu do ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego stosowanego do tytoniu i substytucyjnych wyrobów tytoniowych
UZASADNIENIE
1.KONTEKST WNIOSKU
•Przyczyny i cele wniosku
Dyrektywa Rady (UE) 2020/262 1 (zwana dalej „dyrektywą”) określa ogólne zasady dotyczące wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ze szczególnym uwzględnieniem produkcji, magazynowania i przemieszczania wyrobów akcyzowych między państwami członkowskimi. Dyrektywa ta zastąpiła dyrektywę Rady 2008/118/WE 2 . Głównym celem dyrektywy jest umożliwienie swobodnego przepływu towarów w UE, a jednocześnie zapewnienie poboru prawidłowych należności podatkowych przez państwa członkowskie.
Niniejsza techniczna zmiana dyrektywy wynika z przeglądu dyrektywy Rady 2011/64/UE w sprawie struktury oraz stawek akcyzy stosowanych do wyrobów tytoniowych 3 . Kontekst niniejszej inicjatywy przedstawiono szczegółowo w uzasadnieniu wniosku dotyczącego dyrektywy Rady w sprawie struktury oraz stawek akcyzy stosowanych do tytoniu i substytucyjnych wyrobów tytoniowych 4 . Projekt wniosku przewiduje zmianę dyrektywy Rady 2011/64/UE polegającą na lepszym przystosowaniu opodatkowania tytoniu i substytucyjnych wyrobów tytoniowych do celów zdrowotnych oraz na dostosowaniu tego opodatkowania do zmian i nowych tendencji rynkowych poprzez wprowadzenie zharmonizowanych przepisów dotyczących podatku akcyzowego od nowych wyrobów (takich jak podgrzewane wyroby tytoniowe, płyny do papierosów elektronicznych i inne wyroby zawierające nikotynę) oraz od surowca tytoniowego.
Wniosek dotyczący zmiany dyrektywy jest konieczny, by zagwarantować pewność prawa i zapewnić, że ogólne zasady dotyczące podatku akcyzowego będą miały również zastosowanie do nowo zdefiniowanych: tytoniu i substytucyjnych wyrobów tytoniowych oraz do surowca tytoniowego.
•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki
Wniosek jest zgodny z celami dyrektywy, tj. z zapewnieniem sprawnego funkcjonowania rynku wewnętrznego i zapewnieniem skutecznego opodatkowania.
•Spójność z innymi politykami Unii
Zmiana dyrektywy jest spójna z proponowanym przeglądem dyrektywy Rady 2011/64/UE, której cele są takie same jak cele dyrektywy i polegają na zapewnieniu prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego i skutecznego zarządzania akcyzą.
2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ
•Podstawa prawna
Podstawę niniejszego wniosku stanowi art. 113 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) 5 . Artykuł ten przewiduje, że Rada, stanowiąc jednomyślnie zgodnie ze specjalną procedurą ustawodawczą i po konsultacji z Parlamentem Europejskim oraz Komitetem Ekonomiczno-Społecznym, uchwala przepisy dotyczące harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do podatków pośrednich.
•Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych)
Zgodnie z zasadami pomocniczości i proporcjonalności określonymi w art. 5 TFUE cele niniejszego wniosku nie mogą zostać w wystarczającym stopniu osiągnięte przez same państwa członkowskie, natomiast możliwe jest ich skuteczniejsze osiągnięcie na szczeblu Unii.
•Proporcjonalność
Niniejszy wniosek jest zgodny z zasadą proporcjonalności określoną w art. 5 ust. 4 TFUE. Proponowane zmiany nie wykraczają poza to, co jest konieczne do rozwiązania przedmiotowych kwestii i do zapewnienia prawidłowego i skutecznego funkcjonowania rynku wewnętrznego.
•Wybór instrumentu
Wniosek dotyczy dyrektywy.
3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW
•Oceny ex post/oceny adekwatności obowiązującego prawodawstwa
Zmiany w dyrektywie są niezbędne w związku ze zmianami zaproponowanymi w ramach przeglądu dyrektywy Rady 2011/64/UE, który obejmuje rozszerzenie zakresu tej dyrektywy na nowe wyroby i na surowiec tytoniowy. Proponowany przegląd dyrektywy Rady 2011/64/UE został już poddany procesowi oceny, który przedstawiono szczegółowo w uzasadnieniu wniosku dotyczącego zmiany dyrektywy Rady 2011/64/UE.
•Konsultacje z zainteresowanymi stronami
Szczegółowe informacje na temat konsultacji z zainteresowanymi stronami przedstawiono w uzasadnieniu wniosku dotyczącego dyrektywy Rady w sprawie struktury oraz stawek akcyzy stosowanych do tytoniu i substytucyjnych wyrobów tytoniowych.
Celem konsultacji dotyczących przeglądu dyrektywy Rady 2011/64/UE było zebranie informacji zwrotnych od zainteresowanych stron na temat stosowania obecnych przepisów dotyczących struktury podatku akcyzowego stosowanego do wyrobów tytoniowych oraz potrzeby aktualizacji ram regulacyjnych UE, a także pozyskanie ich opinii na temat ewentualnych zmian.
•Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej
Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej przedstawiono szczegółowo w uzasadnieniu wniosku dotyczącego dyrektywy Rady w sprawie struktury oraz stawek akcyzy stosowanych do tytoniu i substytucyjnych wyrobów tytoniowych.
•Ocena skutków
Ocenę skutków przedstawiono w uzasadnieniu wniosku dotyczącego dyrektywy Rady w sprawie struktury oraz stawek akcyzy stosowanych do tytoniu i substytucyjnych wyrobów tytoniowych.
•Sprawność regulacyjna i uproszczenie
Szczegółowe informacje na temat sprawności regulacyjnej i uproszczenia przedstawiono w uzasadnieniu wniosku dotyczącego dyrektywy Rady w sprawie struktury oraz stawek akcyzy stosowanych do tytoniu i substytucyjnych wyrobów tytoniowych.
•Prawa podstawowe
Środek nie ma wpływu na prawa podstawowe.
4.WPŁYW NA BUDŻET
Podatek akcyzowy jest dochodem krajowych budżetów państw członkowskich. W decyzji w sprawie zasobów własnych przedstawionej równolegle z niniejszym wnioskiem przewidziano nowe zasoby własne, a mianowicie udział w stawce minimalnej od tytoniu i substytucyjnych wyrobów tytoniowych. Chociaż decyzja ta nie jest prawnie powiązana z proponowaną zmianą niniejszej dyrektywy, opiera się ona na wyborach politycznych dokonanych w dyrektywie (i jej przeglądach). Wzmacnia ona zaangażowanie na rzecz ochrony i poprawy ogólnego zdrowia obywateli, a także łagodzenia zakłóceń powodowanych przez transgraniczny handel produktami objętymi zakresem dyrektywy.
5.ELEMENTY FAKULTATYWNE
•Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania
Plan wdrażania nie jest konieczny, ponieważ niniejszy wniosek stanowi zmianę techniczną.
2025/0581 (CNS)
Wniosek
DYREKTYWA RADY
zmieniająca dyrektywę (UE) 2020/262 w odniesieniu do ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego stosowanego do tytoniu i substytucyjnych wyrobów tytoniowych
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 113,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
uwzględniając opinię Parlamentu Europejskiego 6 ,
uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego 7 ,
stanowiąc zgodnie ze specjalną procedurą ustawodawczą,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)W dyrektywie Rady (UE) 2020/262 8 ustanowiono ogólne zasady dotyczące podatku akcyzowego pobieranego od konsumpcji niektórych wyrobów akcyzowych, w tym wyrobów tytoniowych objętych dyrektywą Rady 2011/64/UE 9 . Dyrektywę 2011/64/UE, którą ustanowiono strukturę oraz stawki akcyzy na wyroby tytoniowe, zastąpiono dyrektywą Rady (UE) XX/XXX [Urząd Publikacji: proszę wstawić numer i rok dyrektywy Rady w sprawie struktury oraz stawek akcyzy stosowanych do tytoniu i substytucyjnych wyrobów tytoniowych przyjętej w tym samym dniu co niniejsza dyrektywa] 10 ze skutkiem od 1 stycznia 2028 r. Dyrektywa (UE) XX/XXX [Urząd Publikacji: proszę wstawić numer i rok dyrektywy Rady w sprawie struktury oraz stawek akcyzy stosowanych do tytoniu i substytucyjnych wyrobów tytoniowych przyjętej w tym samym dniu co niniejsza dyrektywa] obejmuje szereg nowych wyrobów funkcjonujących jako substytuty wyrobów tytoniowych, zawierających tytoń lub nikotynę, oraz surowiec tytoniowy. W związku z tym wykaz wyrobów akcyzowych, do których ma zastosowanie dyrektywa (UE) 2020/262, powinien również obejmować wszystkie te wyroby.
(2)Aby zapewnić wykrywanie nieprawidłowości i potencjalnych przypadków przekierowywania, operacje w łańcuchu dostaw surowca tytoniowego powinny podlegać wymogom dotyczącym kontroli i przemieszczania określonym w dyrektywie Rady (UE) 2020/262. Ze względu na obciążenie, jakie stanowiłoby to dla drobnych producentów, oraz ograniczone ryzyko oszustw państwa członkowskie powinny zwolnić plantatorów tytoniu, ich organizacje i stowarzyszenia z wymogów dotyczących kontroli i przemieszczania, pod warunkiem że nie uczestniczą oni w przekształcaniu tytoniu dojrzewanego lub suszu tytoniowego w tytoń przetworzony.
(3)Należy zatem odpowiednio zmienić dyrektywę (UE) 2020/262,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:
Artykuł 1
W dyrektywie (UE) 2020/262 wprowadza się następujące zmiany:
art. 1 ust. 1 lit. c) dyrektywy (UE) 2020/262 otrzymuje brzmienie:
„c) tytoń i substytucyjne wyroby tytoniowe objęte dyrektywą Rady (UE) XX/XXX*.
dodaje się artykuł w brzmieniu:
„Artykuł 50a
Plantatorzy tytoniu, ich organizacje i stowarzyszenia
Państwa członkowskie zwalniają plantatorów tytoniu, ich organizacje i stowarzyszenia z wymogów określonych w art. 14–21, 24–28, 30–31, 33–47 oraz z innych wymogów dotyczących wymagalności podatku akcyzowego, pod warunkiem że plantatorzy ci, ich organizacje i stowarzyszenia nie uczestniczą w przekształcaniu tytoniu dojrzewanego lub suszu tytoniowego w tytoń przetworzony.”.
___________
* Dyrektywa Rady XX/XXX [Urząd Publikacji: proszę wstawić numer i rok, odniesienie do Dz.U. oraz ELI dyrektywy Rady w sprawie struktury oraz stawek akcyzy stosowanych do tytoniu i substytucyjnych wyrobów tytoniowych przyjętej w tym samym dniu co niniejsza dyrektywa].”;
Artykuł 2
1. Państwa członkowskie przyjmują i publikują, najpóźniej do dnia 31 grudnia 2027 r., przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy. Niezwłocznie przekazują Komisji tekst tych przepisów.
Państwa członkowskie stosują te przepisy od dnia 1 stycznia 2028 r.
Przepisy przyjęte przez państwa członkowskie zawierają odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie takie towarzyszy ich urzędowej publikacji. Metody dokonywania takiego odniesienia określane są przez państwa członkowskie.
2. Państwa członkowskie przekazują Komisji tekst podstawowych przepisów prawa krajowego przyjętych w dziedzinie objętej niniejszą dyrektywą.
Artykuł 3
Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Artykuł 4
Niniejsza dyrektywa skierowana jest do państw członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia r.
W imieniu Rady
Przewodniczący