KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 29.7.2025

COM(2025) 427 final

Zalecenie

DECYZJA RADY

upoważniająca do podjęcia rokowań w sprawie umowy o ułatwieniach w zrównoważonych inwestycjach między Unią Europejską a Republiką Ekwadoru

UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

W Kompasie konkurencyjności z dnia 29 stycznia 2025 r. podkreślono, że UE powinna „[poszukiwać] nowych sposobów pogłębiania partnerstw i [tworzenia] korzyści dla naszych przedsiębiorstw”, w tym poprzez umowy o ułatwieniach w zrównoważonych inwestycjach (dalej „umowy SIFA”) 1 . Pierwsza unijna umowa SIFA z Angolą weszła w życie 1 września 2024 r. 2 12 czerwca 2025 r. Rada Unii Europejskiej przyjęła decyzję upoważniającą do podjęcia negocjacji w sprawie umowy SIFA z Wybrzeżem Kości Słoniowej 3 .

Na 8. posiedzeniu w ramach mechanizmu dwustronnych konsultacji politycznych między UE a Ekwadorem, które odbyło się 13 czerwca 2024 r., Ekwador wyraził zainteresowanie negocjowaniem umowy SIFA z UE. Następnie 16 grudnia 2024 r. minister spraw zagranicznych Ekwadoru Gabriela Sommerfield skierowała do europejskiego komisarza ds. handlu i bezpieczeństwa gospodarczego Maroša Šefčoviča, a także do wysokiej przedstawicielki Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa oraz wiceprzewodniczącej Komisji Europejskiej Kai Kallas pisma, w których ponownie podkreśliła zainteresowanie jej kraju negocjowaniem umowy SIFA z UE.

W 2023 r. wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych UE w Ekwadorze wyniosła 8,2 mld EUR, co stanowiło wzrost w porównaniu z 7,1 mld EUR w 2022 r. UE zawarła wielostronną umowę handlową z państwami andyjskimi, której Ekwador jest stroną. Umowa handlowa zawiera postanowienia dotyczące usług i inwestycji, w tym zobowiązania w zakresie dostępu do rynku i traktowania narodowego inwestorów z UE. W tym kontekście SIFA byłaby okazją do pogłębienia stosunków inwestycyjnych między UE a Ekwadorem oraz do wsparcia inwestorów z UE w dalszym wykorzystywaniu możliwości tworzonych przez umowę handlową, w tym poprzez poprawę ram regulacyjnych i procedur dotyczących inwestycji. Przedmiotowa umowa miałaby służyć osiągnięciu tego celu poprzez zobowiązania dotyczące ułatwiania inwestycji, takie jak większa przejrzystość oraz przewidywalność przepisów ustawowych i wykonawczych związanych z inwestycjami, uproszczenie procedur wydawania zezwoleń na inwestycje oraz poprawa dialogu publiczno-prywatnego dzięki punktom kontaktowym dla inwestorów i zaangażowaniu zainteresowanych stron. Ostatecznym celem byłoby ukształtowanie bardziej przejrzystego, wydajnego i przewidywalnego klimatu inwestycyjnego, a tym samym wspieranie Ekwadoru w przyciąganiu bezpośrednich inwestycji zagranicznych, przy jednoczesnym poszanowaniu norm dotyczących środowiska, praw pracowniczych i klimatu. W ten sposób przedmiotowa umowa sprzyjałaby zrównoważonemu rozwojowi, wzrostowi gospodarczemu i tworzeniu miejsc pracy. W związku z powyższym Komisja zaleca podjęcie rokowań w sprawie SIFA z Ekwadorem.

•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki

Cele umowy są w pełni spójne z Traktatem o Unii Europejskiej (TUE), zgodnie z którym UE powinna zachęcać wszystkie kraje do „integracji w ramach gospodarki światowej, między innymi drogą stopniowego znoszenia ograniczeń w handlu międzynarodowym” 4 .

Przedmiotowa umowa przyczynia się do wypełnienia celów Kompasu konkurencyjności z dnia 29 stycznia 2025 r., w którym podkreślono, że UE powinna „[poszukiwać] nowych sposobów pogłębiania partnerstw i [tworzenia] korzyści dla naszych przedsiębiorstw”, w tym poprzez umowy SIFA 5 . Stanowi ona również kontynuację komunikatu w sprawie przeglądu handlu i zrównoważonego rozwoju z 2022 r. 6

Umowa ta byłaby zgodna z komunikatem w sprawie nowego programu na rzecz stosunków między UE a Ameryką Łacińską i Karaibami 7 , w którym stwierdzono, że „UE nadal będzie współpracować z partnerami z regionu LAC, aby wspomóc tworzenie warunków sprzyjających zrównoważonym inwestycjom, w tym w ramach strategii Global Gateway i wspierania otwartych, stabilnych i przewidywalnych ram prawnych, usuwania dyskryminacyjnych barier i wprowadzania ułatwień inwestycyjnych”. Przedmiotowa umowa uzupełniłaby zatem także program inwestycyjny EU-LAC w ramach strategii Global Gateway „UE może uruchomić wysokiej jakości inwestycje w celu zaspokojenia potrzeb infrastrukturalnych regionu LAC, wsparcia rozwoju kapitału ludzkiego – w tym wzmocnienia pozycji obywateli, a w szczególności kobiet, młodzieży i osób najbardziej podatnych na zagrożenia – oraz umocnienia sprzyjającego otoczenia biznesowego i regulacyjnego z myślą o zapewnieniu lokalnej wartości dodanej, generowaniu wzrostu i tworzeniu wysokiej jakości miejsc pracy” 8 .

Planowana umowa SIFA byłaby w pełni zgodna z przyszłym porozumieniem w sprawie ułatwiania inwestycji na rzecz rozwoju, które zostało wynegocjowane w ramach Światowej Organizacji Handlu, i uzupełnia to porozumienie 9 .

•Spójność z innymi politykami Unii

Cele te są spójne z innymi politykami UE, w szczególności z polityką rozwojową UE.

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

•Proceduralna podstawa prawna

Proceduralną podstawą prawną proponowanej decyzji upoważniającej do podjęcia rokowań w sprawie planowanej umowy jest art. 218 ust. 3 i 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE).

Art. 218 ust. 3 TFUE stanowi, że jeśli przewidywana umowa nie dotyczy wyłącznie lub głównie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, Komisja przedstawia swoje zalecenia Radzie. Rada przyjmuje decyzję upoważniającą do podjęcia rokowań i mianującą negocjatora lub przewodniczącego zespołu negocjatorów Unii.

Art. 218 ust. 4 TFUE stanowi, że Rada może kierować wytyczne do negocjatora Unii oraz wyznaczyć specjalny komitet, w konsultacji z którym należy prowadzić rokowania.

Komisja zaleca podjęcie rokowań między Unią Europejską a Republiką Ekwadoru w sprawie umowy międzynarodowej dotyczącej ułatwiania inwestycji. Komisję należy wyznaczyć na negocjatora.

•Materialna podstawa prawna

Przedmiotowy akt wchodzi w zakres wspólnej polityki handlowej, a zatem jego materialną podstawę prawną stanowi art. 207 ust. 4 TFUE.

•Wybór negocjatora

Biorąc pod uwagę, że przewidywana umowa dotyczy wyłącznie kwestii spoza dziedziny wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, zgodnie z art. 218 ust. 3 TFUE na negocjatora należy wyznaczyć Komisję.

•Kompetencja Unii

Akt ten wchodzi w zakres wspólnej polityki handlowej na mocy art. 207 TFUE. Zgodnie z art. 3 ust. 1 TFUE wchodzi zatem w zakres wyłącznych kompetencji Unii.

•Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych)

Przedmiot planowanych rokowań dotyczy wspólnej polityki handlowej. Zgodnie z art. 5 ust. 3 TUE zasada pomocniczości nie ma zastosowania do obszarów podlegających wyłącznej kompetencji UE. Wspólna polityka handlowa wymieniona jest w art. 3 ust. 1 TFUE jako dziedzina objęta wyłącznymi kompetencjami Unii. Polityka ta obejmuje negocjowanie umów handlowych i inwestycyjnych na podstawie m.in. art. 207 TFUE.

•Proporcjonalność

Zalecenie Komisji jest zgodne z zasadą proporcjonalności, ponieważ zawarcie umowy międzynarodowej stanowi główny instrument przyjmowania wzajemnych praw i obowiązków wspólnie z podmiotem prawa międzynarodowego, takim jak państwo obce.

•Wybór instrumentu

Niniejsze zalecenie dotyczące decyzji Rady zostaje przedłożone zgodnie z art. 218 ust. 3 i 4 TFUE, w których przewidziano przyjęcie przez Radę decyzji upoważniającej do podjęcia rokowań i wyznaczenia negocjatora Unii. Rada może również kierować wytyczne negocjacyjne do negocjatora. Nie istnieje żaden inny instrument prawny, który mógłby posłużyć do osiągnięcia celu wyrażonego w niniejszym zaleceniu.

3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW

•Oceny ex post/oceny adekwatności obowiązującego prawodawstwa

Nie dotyczy.

•Konsultacje z zainteresowanymi stronami

W 2021 r. Komisja przeprowadziła konsultacje publiczne w ramach oceny ex post wielostronnej umowy handlowej Wspólnota Andyjska–UE, która obejmowała opinie zainteresowanych stron na temat inwestycji w państwach objętych tą umową, w tym w Ekwadorze. Ponadto Komisja prowadzi regularne konsultacje z zainteresowanymi stronami, między innymi w ramach grupy ekspertów ds. umów handlowych 10 oraz dialogu ze społeczeństwem obywatelskim 11 .

•Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej

Niniejszy wniosek opiera się na ekspertyzach zewnętrznych zebranych w ramach projektu realizowanego przez Bank Światowy i zleconego przez Komisję Europejską. W sprawozdaniu podkreślono w szczególności, że inwestorzy 12 wskazali jako kluczowe czynniki wpływające na ich decyzje inwestycyjne w krajach rozwijających się brak przejrzystości i przewidywalności w kontaktach z agencjami publicznymi, nagłe zmiany przepisów ustawowych i wykonawczych oraz opóźnienia w uzyskiwaniu rządowych zezwoleń i zatwierdzeń. Są to kwestie, które mają być włączone w zakres proponowanej umowy SIFA.

•Ocena skutków

Zawarte w umowie SIFA zobowiązania dotyczące ułatwiania inwestycji koncentrują się na stosowaniu zasad dobrego zarządzania i dobrych praktyk regulacyjnych, w tym w zakresie przejrzystości, przewidywalności i efektywności administracyjnej ram inwestycyjnych kraju partnerskiego (przepisy, regulacje i procedury dotyczące inwestycji). Wpływ tych środków ułatwiających inwestycje zależy w dużej mierze od wdrożenia umowy przez kraj partnerski oraz długoterminowej poprawy otoczenia inwestycyjnego w tym kraju. Na ogólne rezultaty wpływają również poszczególne inwestycje, które mogą dojść do skutku dzięki takim ulepszonym ramom inwestycyjnym. Umowa SIFA kodyfikuje praktyki, które są już ugruntowane w UE.

Ponadto inicjatywa znajduje oparcie w licznych ocenach przeprowadzonych w minionych latach, takich jak ocena wpływu na zrównoważony rozwój, która obejmowała handel między UE a Wspólnotą Andyjską (2009 r.), sprawozdanie oceniające wpływ gospodarczy umowy o handlu między Unią Europejską a Ekwadorem (2016 r.) oraz sprawozdanie z oceny ex post umowy handlowej UE – Wspólnotą Andyjską (2021 r.).

•Sprawność regulacyjna i uproszczenie

Celem wniosku jest zalecenie przyjęcia przez Radę decyzji upoważniającej do podjęcia rokowań w sprawie umowy SIFA z Ekwadorem. Wniosek nie obejmuje wymiany danych, automatyzacji procesów, korzystania z systemów cyfrowych ani świadczenia usług publicznych. W związku z tym zasada „domyślnej cyfrowości” nie ma zastosowania, ponieważ nie wprowadza się szczególnych wymogów cyfrowych.

•Prawa podstawowe

Inicjatywa ta jest w pełni zgodna z Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej.

4.WPŁYW NA BUDŻET

Inicjatywa nie ma wpływu na budżet.

5.ELEMENTY FAKULTATYWNE

•Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania

Oczekuje się, że rokowania dotyczące umowy SIFA zakończą się w 2026 r.

•Dokumenty wyjaśniające (w przypadku dyrektyw)

Nie dotyczy.

•Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku

Przepisy te mają na celu zalecenie przyjęcia przez Radę decyzji upoważniającej do podjęcia rokowań i wyznaczenie negocjatora Unii. Rada może kierować wytyczne do negocjatora.

Zalecenie

DECYZJA RADY

upoważniająca do podjęcia rokowań w sprawie umowy o ułatwieniach w zrównoważonych inwestycjach między Unią Europejską a Republiką Ekwadoru

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 207 ust. 4 akapit pierwszy w związku z art. 218 ust. 3 i 4,

uwzględniając zalecenie Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

Należy rozpocząć rokowania w celu zawarcia umowy o ułatwieniach w zrównoważonych inwestycjach z Republiką Ekwadoru,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

1.Niniejszym upoważnia się Komisję do prowadzenia rokowań, w imieniu Unii, w sprawie umowy o ułatwieniach w zrównoważonych inwestycjach z Republiką Ekwadoru.

2.Komisja zostaje niniejszym wyznaczona na negocjatora Unii.

Artykuł 2

Rokowania są prowadzone na podstawie wytycznych negocjacyjnych Rady określonych w załączniku do niniejszej decyzji.

Artykuł 3

Rokowania prowadzone są w konsultacji ze [specjalnym komitetem, o którym mowa w art. 207 ust. 3 akapit trzeci TFUE].

Artykuł 4

Niniejsza decyzja wraz z załącznikiem zostanie podana do wiadomości publicznej niezwłocznie po jej przyjęciu.

Artykuł 5

Niniejsza decyzja skierowana jest do Komisji.

Sporządzono w Brukseli dnia r.

W imieniu Rady

Przewodniczący

(1) Komunikat Komisji dotyczący Kompasu konkurencyjności dla UE, COM(2025) 30 final.

(2) Zob. decyzja Rady (UE) 2024/829 z dnia 4 marca 2024 r. w sprawie podpisania, w imieniu Unii, Umowy o ułatwieniach w zrównoważonych inwestycjach między Unią Europejską a Republiką Angoli, Dz.U. L, 2024/829, 8.03.2024.

(3) Decyzja Rady (UE) 2025/1209 z dnia 12 czerwca 2025 r. upoważniająca do podjęcia negocjacji z Wybrzeżem Kości Słoniowej w sprawie umowy o ułatwieniach w zrównoważonych inwestycjach, Dz.U. L, 2025/1209, 17.6.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2025/1209/oj.

(4) Art. 21 ust. 2 lit. e) TUE.

(5) Komunikat Komisji dotyczący Kompasu konkurencyjności dla UE, COM(2025) 30 final.

(6) Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady i Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego: „Siła partnerstw handlowych: współpraca na rzecz zielonego i sprawiedliwego wzrostu”, COM(2022) 409 final.

(7) Wspólny komunikat do Parlamentu Europejskiego i Rady „Nowy program na rzecz stosunków między UE a Ameryką Łacińską i Karaibami”, JOIN(2023) 17 final.

(8) Tamże.

(9) https://www.wto.org/english/tratop_e/invfac_public_e/invfac_e.htm

(10) http://ec.europa.eu/trade/trade-policy-and-you/expert-groups/

(11) http://trade.ec.europa.eu/civilsoc/meetdetails.cfm?meet=11531

(12) Zob. Bank Światowy, „Retention and Expansion of Foreign Direct Investment, Political Risk and Policy Responses” [Utrzymanie i rozwój bezpośrednich inwestycji zagranicznych, ryzyko polityczne i działania w zakresie polityki] http://documents1.worldbank.org/curated/en/387801576142339003/pdf/Political-Risk-and-Policy-Responses.pdf .

KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 29.7.2025

COM(2025) 427 final

ZAŁĄCZNIK

zalecenia w sprawie decyzji Rady

upoważniającej do podjęcia rokowań w sprawie umowy o ułatwieniach w zrównoważonych inwestycjach między Unią Europejską a Republiką Ekwadoru

ZAŁĄCZNIK

Wytyczne negocjacyjne dotyczące podjęcia rokowań w sprawie umowy o ułatwieniach w zrównoważonych inwestycjach między Unią Europejską a Republiką Ekwadoru

I.CELE, ZAKRES I KLUCZOWE ZASADY

1.Celem umowy o ułatwieniach w zrównoważonych inwestycjach (zwanej dalej „umową”) z Republiką Ekwadoru powinno być stworzenie atrakcyjniejszego, bardziej przejrzystego i przewidywalnego klimatu inwestycyjnego, co ma ułatwiać, zwiększać i pobudzać zrównoważone inwestycje korzystne dla obu stron.

2.Ogólnym celem tej umowy powinno być zwiększenie mobilizacji, przyciągania, rozszerzania i zatrzymywania bezpośrednich inwestycji zagranicznych między Unią Europejską a Republiką Ekwadoru, zwłaszcza w przypadku mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw, w oparciu o nowoczesne i uproszczone przepisy, środki i procedury, których podstawą są zasady bezstronności, otwartości, przejrzystości i stabilności.

3.Przedmiotowa umowa powinna być kompleksowa i ambitna, uwzględniać wyniki negocjacji WTO dotyczących porozumienia w sprawie ułatwiania inwestycji na rzecz rozwoju oraz szczególne wyzwania w zakresie rozwoju, przed którymi stoi Republika Ekwadoru. Umowa ta powinna co do zasady mieć zastosowanie do wszystkich sektorów gospodarki i obejmować cały cykl życia inwestycji, w tym działania poprzedzające inwestycje oraz działania w trakcie inwestycji i po ich zakończeniu.

4.Umowa powinna mieć na celu zapewnienie odpowiednich warunków dla bezpośrednich inwestycji zagranicznych, aby sprzyjały one zrównoważonemu rozwojowi przy jednoczesnym zachowaniu zdolności stron do regulowania działalności inwestorów na ich terytoriach.

5.Umowa powinna koncentrować się na bezpośrednich inwestycjach zagranicznych, z wyłączeniem innych form inwestycji, takich jak krótkoterminowe przepływy kapitałowe czy inwestycje portfelowe. Umowa nie powinna tworzyć nowych ani zmieniać istniejących zobowiązań w zakresie ochrony inwestycji, rozstrzygania sporów między inwestorem a państwem czy też preferencyjnych warunków dostępu do rynku ani nie powinna obejmować wymogów proceduralnych dotyczących czasowego wjazdu i pobytu osób fizycznych w celach służbowych.

II. PROPONOWANA TREŚĆ ZASAD I ZOBOWIĄZAŃ

6.Umowa powinna zawierać postanowienia szczegółowe dotyczące takich kwestii jak:

–poprawa przejrzystości, przewidywalności i spójności środków związanych z inwestycjami (w tym m.in. publikacja elektroniczna i dostępność środków o zasięgu ogólnym oraz ram prawnych mających zastosowanie do inwestycji; możliwość przedstawienia uwag na temat projektów środków regulacyjnych, informacje na temat zachęt inwestycyjnych);

–usprawnienie i przyspieszenie procedur i wymogów administracyjnych, a także zapewnienie dobrego zarządzania w procedurach udzielania zezwoleń (w tym m.in. procedury administracyjne i wymogi dotyczące dokumentacji; stosowanie wniosków w formacie elektronicznym; ramy czasowe i terminy składania wniosków i ich obsługi; standardy dobrego zarządzania przy rozpatrywaniu wniosków; przejrzystość w zakresie uiszczania opłat; punkty kompleksowej obsługi w mechanizmach obsługi wniosków o udzielenie zezwolenia);

–zwiększenie udziału zainteresowanych stron (w tym m.in. punkty kontaktowe służące za pierwsze punkty kontaktowe do zapytań inwestorów; relacje z zainteresowanymi stronami; mechanizmy zapobiegania sporom i rozwiązywania problemów; oceny skutków; koordynacja międzyagencyjna na szczeblu krajowym; powiązania między inwestorami zagranicznymi a gospodarką przyjmującą);

–przyczynianie się do zrównoważonego rozwoju i odpowiedzialnych inwestycji (w tym m.in. promowanie i egzekwowanie odpowiednich uzgodnionych na szczeblu międzynarodowym norm, przepisów i zobowiązań dotyczących pracy, środowiska i klimatu; zobowiązanie do stosowania odpowiednich uznanych na szczeblu międzynarodowym instrumentów dotyczących odpowiedzialnego prowadzenia działalności gospodarczej; dialog i współpraca w zakresie związanych z inwestycjami problemów dotyczących kwestii pracy, środowiska i klimatu, będących przedmiotem wspólnego zainteresowania; wdrożenie kluczowych międzynarodowych konwencji i zasad mających na celu zapobieganie praniu pieniędzy, finansowaniu terroryzmu, oszustwom podatkowym i uchylaniu się od opodatkowania oraz zwalczanie tych zjawisk);

–ułatwianie zrównoważonego charakteru inwestycji w łańcuchy wartości i sektory będące przedmiotem wspólnego zainteresowania;

–wzmocnienie współpracy dwustronnej w zakresie sposobów ułatwiania inwestycji i zapewnienia wdrożenia tej umowy (w tym m.in. budowanie zdolności w celu poprawy klimatu inwestycyjnego i pomocy we wdrażaniu umowy, w tym postanowień dotyczących zrównoważonego rozwoju; ustalenia instytucjonalne służące nadzorowaniu wdrażania oraz wymianie informacji i najlepszych praktyk; mediacja i mechanizmy rozstrzygania sporów między państwami).