UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Konwencja o ochronie środowiska morskiego obszaru Północno-Wschodniego Atlantyku („konwencja OSPAR”) została zawarta przez Unię decyzją Rady 98/249/WE z dnia 7 października 1997 r. 1 i weszła w życie z dniem 25 marca 1998 r.

Zgodnie z art. 15 ust. 2 konwencji OSPAR Hiszpania i Portugalia przedłożyły wniosek w sprawie zmiany art. 1 lit. a) konwencji OSPAR w celu włączenia wód otaczających Makaronezję (Madera i Wyspy Kanaryjskie) do obszaru morskiego regulowanego konwencją OSPAR. Obejmują one wody podlegające jurysdykcji portugalskiej i hiszpańskiej, jak i wody międzynarodowe znajdujące się między tymi wodami 2 . Proponowana zmiana ma zapewnić większą spójność między konwencją OSPAR a przepisami dyrektywy 2008/56/WE 3 , które mają już zastosowanie na obszarze Makaronezji, a tym samym poprawić koordynację działań na rzecz ochrony i zachowania bogatej bioróżnorodności i wrażliwych ekosystemów występujących na obszarze Makaronezji.

Warto zauważyć, że art. 6 ust. 1 dyrektywy 2008/56/WE zobowiązuje państwa członkowskie do wykorzystywania „[istniejących regionalnych struktur] współpracy instytucjonalnej [obejmujących] dany region lub podregion morski, w tym [struktur stworzonych] na mocy regionalnych konwencji morskich” w celu koordynowania swoich strategii morskich. Zgodnie z art. 4 dyrektywy 2008/56/WE podregion Makaronezja należy do regionu północno-wschodniego Atlantyku. Jest to największy podregion morski mórz europejskich, który charakteryzuje się bogatą różnorodnością siedlisk i gatunków; niektóre z nich ujęto w wykazie OSPAR „gatunków zagrożonych lub ginących i siedlisk”. Obecnie obszar morski OSPAR obejmuje tylko część wód podregionu Makaronezji, którego granice wytyczono i uzgodniono na szczeblu UE.

W związku z tym dostosowanie zapisów dotyczących obszaru morskiego konwencji OSPAR w odniesieniu do podregionu Makaronezji do zapisów dotyczących obszaru określonego w dyrektywie 2008/56/WE ułatwi Hiszpanii i Portugalii (które są dwoma państwami członkowskimi UE posiadającymi wody terytorialne w podregionie Makaronezji) wdrożenie tej dyrektywy, ponieważ zacieśni współpracę na poziomie OSPAR.

Ponadto zgodnie z obowiązującymi przepisami Unii, w tym dyrektywą Rady 92/43/EWG 4 , dyrektywą 2009/147/WE 5 , rozporządzeniem (UE) 2024/1991 6 oraz unijną strategią na rzecz bioróżnorodności 2030 7 wpłynie to również na poprawę ochrony regionalnych gatunków narażonych i siedlisk oraz unikalnej morskiej i przybrzeżnej bioróżnorodności. Wniosek w sprawie zmiany art. 1 lit. a) konwencji OSPAR zostanie omówiony podczas 28. sesji zwyczajnej/posiedzenia Komisji OSPAR, która/które rozpocznie się w dniu 23 czerwca 2025 r. Zgodnie z art. 15 ust. 3 konwencji OSPAR zmiana musi zostać przyjęta w drodze jednogłośnego głosowania umawiających się stron.

Po przyjęciu przez Komisję OSPAR, zgodnie z art. 15 ust. 4 i 5 konwencji OSPAR, zmiana zostanie przedłożona umawiającym się stronom do ratyfikacji, przyjęcia lub zatwierdzenia, a w życie wejdzie dopiero, gdy depozytariusz otrzyma powiadomienie o jej ratyfikacji, przyjęciu lub zatwierdzeniu przez co najmniej siedem umawiających się stron.

Do czasu wejścia w życie zmiany konwencji OSPAR umawiające się strony mogą ją stosować tymczasowo na warunkach dotyczących stosowania tymczasowego określonych w art. 25 Konwencji wiedeńskiej o prawie traktatów z dnia 23 maja 1969 r.

Ze względu na fakt, że proponowana zmiana art. 1 lit. a) konwencji OSPAR wymaga ratyfikacji, przyjęcia lub zatwierdzenia przez umawiające się strony, aby mogła wejść w życie – co w przypadku Unii wymaga decyzji Rady zgodnie z art. 218 ust. 6 TFUE – należy przyjąć decyzję Rady na podstawie art. 218 ust. 3–4 TFUE, aby umożliwić Unii udział w dyskusji na temat tej zmiany i jej przyjęcie na 28. sesji zwyczajnej/posiedzeniu Komisji OSPAR.

•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki

Proponowana zmiana ma zapewnić większą spójność między konwencją OSPAR a przepisami dyrektywy 2008/56/WE, które mają już zastosowanie na całym obszarze Makaronezji, a tym samym poprawić koordynację działań na rzecz ochrony i zachowania bogatej bioróżnorodności i wrażliwych ekosystemów występujących na obszarze Makaronezji.

Art. 6 ust. 1 dyrektywy 2008/56/WE zobowiązuje państwa członkowskie do wykorzystywania „[istniejących regionalnych struktur] współpracy instytucjonalnej [obejmujących] dany region lub podregion morski, w tym [struktur stworzonych] na mocy regionalnych konwencji morskich” w celu koordynowania swoich strategii morskich. Zgodnie z art. 4 dyrektywy 2008/56/WE podregion Makaronezja należy do regionu północno-wschodniego Atlantyku. Jest to największy podregion morski mórz europejskich, który charakteryzuje się bogatą różnorodnością siedlisk i gatunków; niektóre z nich ujęto w wykazie OSPAR „gatunków zagrożonych lub ginących i siedlisk”. Obecnie obszar morski OSPAR obejmuje tylko część wód podregionu Makaronezji, którego granice wytyczono i uzgodniono na szczeblu UE.

Ponadto zgodnie z obowiązującymi przepisami Unii, w tym dyrektywą Rady 92/43/EWG, dyrektywą 2009/147/WE i rozporządzeniem (UE) 2024/1991 wpłynie to również na poprawę ochrony regionalnych gatunków narażonych i siedlisk oraz unikalnej morskiej i przybrzeżnej bioróżnorodności.

•Spójność z innymi politykami Unii

Przedmiotowe regiony są regionami najbardziej oddalonymi Unii Europejskiej w rozumieniu art. 349 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Zgodnie z tym artykułem traktatu Komisja Europejska przyjęła strategię na rzecz regionów najbardziej oddalonych, której celem jest uwzględnienie wsparcia dla tych regionów we wszystkich strategiach politycznych, przepisach i programach UE. W związku z tym rozszerzenie konwencji OSPAR na te dwa regiony najbardziej oddalone poprawia jej spójność ze strategią polityczną UE na rzecz regionów najbardziej oddalonych.

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

•Podstawa prawna

•Kompetencja Unii

Zmiana będąca przedmiotem poniższego zalecenia polega na włączeniu wód otaczających Makaronezję (Madera i Wyspy Kanaryjskie) do obszaru morskiego regulowanego przez konwencję OSPAR, a tym samym uspójnia konwencję OSPAR z przepisami dyrektywy 2008/56/WE, które mają już zastosowanie na całym obszarze Makaronezji, oraz zwiększa ochronę bioróżnorodności i wrażliwych ekosystemów na tym obszarze. Przedmiotem niniejszej zmiany jest zatem ochrona bioróżnorodności i wrażliwych ekosystemów w wodach otaczających Makaronezję.

Unia posiada kompetencje w dziedzinie ochrony środowiska zgodnie z art. 4 ust. 2 lit. e) TFUE. Ponadto Unia skorzystała z tej kompetencji w odniesieniu do wspomnianego przedmiotu tej zmiany, tj. ochrony różnorodności biologicznej i wrażliwych ekosystemów w wodach otaczających Makaronezję, poprzez przyjęcie dyrektywy 2008/56/WE, dyrektywy Rady 92/43/EWG, dyrektywy 2009/147/WE i rozporządzenia (UE) 2024/1991.

•Pomocniczość

Biorąc pod uwagę, że celem tej zmiany jest zwiększenie spójności między konwencją OSPAR a przepisami Unii, w szczególności przepisami dyrektywy 2008/56/WE, działanie na szczeblu Unii jest skuteczniejsze niż działanie na szczeblu krajowym.

Proporcjonalność

Włączenie wód otaczających Makaronezję do obszaru morskiego regulowanego przez konwencję OSPAR jest jedynym sposobem na uspójnienie konwencji OSPAR z przepisami dyrektywy 2008/56/WE, a tym samym na zwiększenie ochrony bioróżnorodności i wrażliwych ekosystemów na tym obszarze. Jest to również jedyny sposób na ułatwienie wdrożenia dyrektywy 2008/56/WE w odniesieniu do podregionu Makaronezji poprzez zacieśnienie współpracy na poziomie OSPAR, czego wymaga art. 6 ust. 1 dyrektywy 2008/56/WE, który zobowiązuje państwa członkowskie do wykorzystywania „[istniejących regionalnych struktur] współpracy instytucjonalnej [obejmujących] dany region lub podregion morski, w tym [struktur stworzonych] na mocy regionalnych konwencji morskich” w celu koordynowania swoich strategii morskich.

W związku z tym niniejsze zalecenie popierające włączenie wód otaczających Makaronezję do obszaru morskiego regulowanego konwencją OSPAR jest zgodne z zasadą proporcjonalności.

•Wybór instrumentu

Zalecenie Komisji dotyczące decyzji Rady upoważniającej do rozpoczęcia rokowań jest zgodne z art. 218 ust. 3 TFUE, który stanowi, że Komisja przedstawia swoje zalecenia Radzie, a ta przyjmuje decyzję upoważniającą do podjęcia rokowań.

Biorąc pod uwagę, że proponowana zmiana podlega procedurze przyjmowania określonej w art. 15 konwencji OSPAR, a w szczególności fakt, że zmiana ta wejdzie w życie dopiero po jej ratyfikacji, przyjęciu lub zatwierdzeniu przez co najmniej siedem umawiających się stron (art. 15 ust. 4 i 5 konwencji OSPAR), odpowiednią procedurą, która umożliwi Unii udział w dyskusji na temat tej zmiany na 28. sesji zwyczajnej/posiedzeniu Komisji OSPAR, jest przyjęcie decyzji Rady na podstawie art. 218 ust. 3–4 TFUE.

3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW

•Oceny ex post/oceny adekwatności obowiązującego prawodawstwa

Nie dotyczy.

•Konsultacje z zainteresowanymi stronami

Nie dotyczy.

•Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej

Nie dotyczy.

•Ocena skutków

Nie dotyczy.

• Sprawność regulacyjna i uproszczenie

Nie dotyczy.

• Prawa podstawowe

Nie dotyczy.

4.WPŁYW NA BUDŻET

Niniejsze zalecenie nie ma wpływu na budżet.

5.ELEMENTY FAKULTATYWNE

•Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania

Nie dotyczy.

•Dokumenty wyjaśniające (w przypadku dyrektyw)

Nie dotyczy.

•Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku

Biorąc pod uwagę, że przedmiotowe zalecenie dotyczy tylko jednej zmiany/jednego przepisu, wszystkie niezbędne wyjaśnienia przedstawiono w poprzednich sekcjach niniejszego uzasadnienia.

·Wybór negocjatora

Biorąc pod uwagę, że przewidywana umowa dotyczy wyłącznie kwestii spoza dziedziny wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, zgodnie z art. 218 ust. 3 TFUE na negocjatora należy wyznaczyć Komisję.

Zalecenie

DECYZJA RADY

upoważniająca do podjęcia rokowań w sprawie zmiany art. 1 lit. a) Konwencji o ochronie środowiska morskiego obszaru Północno-Wschodniego Atlantyku

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 192 ust. 1 w związku z art. 218 ust. 3 i 4,

uwzględniając zalecenie Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Konwencja o ochronie środowiska morskiego obszaru Północno-Wschodniego Atlantyku („konwencja OSPAR”) została zawarta przez Unię decyzją Rady 98/249/WE z dnia 7 października 1997 r. 8 i weszła w życie z dniem 25 marca 1998 r.

(2)Zgodnie z art. 15 ust. 2 konwencji OSPAR Hiszpania i Portugalia przedłożyły wniosek w sprawie zmiany art. 1 lit. a) konwencji OSPAR w celu włączenia wód otaczających Makaronezję (Madera i Wyspy Kanaryjskie) do obszaru morskiego regulowanego konwencją OSPAR.

(3)Proponowana zmiana ma zapewnić większą spójność między konwencją OSPAR a przepisami dyrektywy 2008/56/WE 9 , które mają już zastosowanie na obszarze Makaronezji, a tym samym poprawić koordynację działań na rzecz ochrony i zachowania bogatej bioróżnorodności i wrażliwych ekosystemów występujących na obszarze Makaronezji.

(4)Wniosek w sprawie zmiany art. 1 lit. a) konwencji OSPAR zostanie omówiony podczas 28. sesji zwyczajnej/posiedzenia Komisji OSPAR, która/które rozpocznie się w dniu 23 czerwca 2025 r. Zgodnie z art. 15 ust. 3 konwencji OSPAR zmiana musi zostać przyjęta w drodze jednogłośnego głosowania umawiających się stron.

(5)Po przyjęciu przez Komisję OSPAR, zgodnie z art. 15 ust. 4 i 5 konwencji OSPAR, zmiana zostanie przedłożona umawiającym się stronom do ratyfikacji, przyjęcia lub zatwierdzenia, a w życie wejdzie dopiero, gdy depozytariusz otrzyma powiadomienie o jej ratyfikacji, przyjęciu lub zatwierdzeniu przez co najmniej siedem umawiających się stron.

(6)Unia powinna uczestniczyć w rokowaniach w sprawie proponowanej zmiany art. 1 lit. a) konwencji OSPAR podczas 28. sesji zwyczajnej/posiedzenia Komisji OSPAR,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Niniejszym upoważnia się Komisję do uczestnictwa, w imieniu Unii, w rokowaniach w ramach Komisji Konwencji o ochronie środowiska morskiego obszaru Północno-Wschodniego Atlantyku („konwencja OSPAR”) dotyczących zmiany art. 1 lit. a) konwencji OSPAR, która to zmiana polega na włączeniu wód otaczających Makaronezję (Madera i Wyspy Kanaryjskie) do obszaru morskiego regulowanego konwencją OSPAR.

Artykuł 2

Wytyczne negocjacyjne określono w załączniku.

Artykuł 3

Rokowania prowadzi się w porozumieniu z działającą w Radzie Grupą Roboczą ds. Środowiska, która zostaje niniejszym wyznaczona jako specjalny komitet w rozumieniu art. 218 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

Artykuł 4

Niniejsza decyzja skierowana jest do Komisji.

Sporządzono w Brukseli dnia r.

W imieniu Rady

Przewodniczący

(1) Decyzja Rady 98/249/WE z dnia 7 października 1997 r. w sprawie zawarcia Konwencji o ochronie środowiska morskiego obszaru Północno-Wschodniego Atlantyku (Dz.U. L 104 z 3.4.1998, s. 1).

(2) Wniosek obejmuje powierzchnię 2 573 750 km², z czego 875 947 km² znajduje się w obrębie portugalskiej i hiszpańskiej w.s.e. oraz wód terytorialnych, a 1 697 803 km² to obszar morza pełnego (z czego 944 425 km² znajduje się w obrębie portugalskich i hiszpańskich rozszerzonych szelfów kontynentalnych, a 753 378 km² to „Obszar”).

(3) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/56/WE z dnia 17 czerwca 2008 r. ustanawiająca ramy działań Wspólnoty w dziedzinie polityki środowiska morskiego (dyrektywa ramowa w sprawie strategii morskiej) (Dz.U. L 164 z 25.6.2008, s. 19).

(4) Dyrektywa Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz.U. L 206 z 22.7.1992, s. 7).

(5) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (Dz.U. L 20 z 26.1.2010, s. 7).

(6) Rozporządzenie (UE) 2024/1991 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 czerwca 2024 r. w sprawie odbudowy zasobów przyrodniczych i zmiany rozporządzenia (UE) 2022/869 (Dz.U. L, 2024/1991, 29.7.2024).

(7) Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów „Unijna strategia na rzecz bioróżnorodności 2030 »Przywracanie przyrody do naszego życia«” (COM/2020/380 final).

(8) Decyzja Rady 98/249/WE z dnia 7 października 1997 r. w sprawie zawarcia Konwencji o ochronie środowiska morskiego obszaru Północno-Wschodniego Atlantyku (Dz.U. L 104 z 3.4.1998, s. 1).

(9) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/56/WE z dnia 17 czerwca 2008 r. ustanawiająca ramy działań Wspólnoty w dziedzinie polityki środowiska morskiego (dyrektywa ramowa w sprawie strategii morskiej) (Dz.U. L 164 z 25.6.2008, s. 19).