KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 2.4.2025
COM(2025) 139 final
2025/0072(NLE)
Wniosek
DECYZJA RADY
w sprawie stanowiska, jakie ma być zajęte w imieniu Unii Europejskiej na forum Międzynarodowej Rady Zbożowej w odniesieniu do ustanowienia nowych zasad dotyczących procedury pisemnej i dostępu członków do archiwów Międzynarodowej Rady Zbożowej
UZASADNIENIE
1.Przedmiot wniosku
Niniejszy wniosek dotyczy decyzji określającej stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu Unii na forum Międzynarodowej Rady Zbożowej w związku z planowaną zmianą regulaminu wewnętrznego Konwencji o handlu zbożem z 1995 r. („konwencja”) w odniesieniu do ustanowienia nowych zasad dotyczących podejmowania decyzji w drodze procedury pisemnej i dostępu członków do archiwów Międzynarodowej Rady Zbożowej.
2.Kontekst wniosku
2.1.Konwencja o handlu zbożem z 1995 r.
Celem konwencji jest rozwój współpracy międzynarodowej we wszystkich aspektach handlu zbożem, promowanie rozszerzenia zakresu międzynarodowego handlu zbożem oraz dopilnowanie, by przepływy handlowe w tym sektorze były jak najbardziej swobodne. Ponadto konwencja ma na celu przyczynienie się w jak największym stopniu do stabilności międzynarodowych rynków zboża w interesie wszystkich członków, zwiększenie światowego bezpieczeństwa żywnościowego oraz stworzenie forum wymiany informacji i zapewnienie członkom forum dyskusji o ich wątpliwościach dotyczących handlu zbożem.
Konwencja weszła w życie dnia 1 lipca 1995 r.
Unia Europejska jest stroną konwencji 1 .
Konwencję zawarto na okres trzech lat, tj. do dnia 30 czerwca 1998 r., i od tej pory Międzynarodowa Rada Zbożowa regularnie przedłużała jej okres obowiązywania. Za każdym razem konwencja zostaje przedłużona na okres nie dłuższy niż dwa lata zgodnie z art. 33 konwencji. Okres obowiązywania konwencji przedłużono ostatnio do dnia 30 czerwca 2025 r. decyzją Międzynarodowej Rady Zbożowej z dnia 14 czerwca 2023 r.
Kolejne przedłużenie obowiązywania konwencji do dnia 30 czerwca 2027 r. zaplanowano na 12 czerwca 2025 r.
Regulamin wewnętrzny konwencji przewiduje szczegółowe zasady wdrażania konwencji i funkcjonowania Międzynarodowej Rady Zbożowej.
2.2.Międzynarodowa Rada Zbożowa
Międzynarodowa Rada Zbożowa jest organizacją międzyrządową, która dąży do osiągnięcia celów określonych w art. 1 konwencji. Międzynarodowa Rada Zbożowa ma na celu w szczególności:
·pogłębianie międzynarodowej współpracy we wszystkich aspektach handlu zbożem;
·promowanie rozszerzenia zakresu, otwartości i sprawiedliwości międzynarodowego handlu zbożem;
·przyczynianie się do stabilności międzynarodowych rynków zboża, zwiększanie światowego bezpieczeństwa żywnościowego oraz przyczynianie się do rozwoju krajów, których gospodarki w dużym stopniu zależą od sprzedaży zboża.
Sposobem osiągnięcia tych celów jest poprawa przejrzystości rynku dzięki wymianie informacji, analizie i konsultacjom na temat rozwoju rynku i polityki.
Rada liczy 30 członków, w tym wielu spośród największych na świecie producentów zbóż oraz importerów. Poza Unią Europejską jej członkami są m.in.: Argentyna, Australia, Indie, Japonia, Kanada, Rosja, Ukraina, USA i Zjednoczone Królestwo. Jej członkami nie są jednak Chiny ani Brazylia.
30 członków Międzynarodowej Rady Zbożowej posiada łącznie 2 000 głosów.
W odniesieniu do procedur budżetowych (zob. art. 11 konwencji), tj. w kwestii ustalania rocznych wkładów finansowych członków, w latach 2024/25 2 Unia dysponuje 375 głosami.
W przypadku podejmowania decyzji, tj. w przypadku głosowania (zob. art. 12 konwencji), 1 000 głosów zostaje podzielonych wśród 11 członków eksportujących (w tym Unię z 240 głosami) oraz 1 000 głosów wśród 19 członków importujących. Należy podkreślić, że zasadniczo Międzynarodowa Rada Zbożowa działa na zasadzie konsensusu, a głosowanie przeprowadzane jest bardzo rzadko.
Na posiedzeniach Międzynarodowej Rady Zbożowej Unia Europejska jest reprezentowana przez Komisję Europejską. Państwa członkowskie mogą uczestniczyć w spotkaniach Międzynarodowej Rady Zbożowej, w szczególności w jej posiedzeniach.
2.3.Planowane akty Międzynarodowej Rady Zbożowej
2.3.1.Decyzje Rady w drodze procedury pisemnej
W ostatnich latach szereg decyzji Międzynarodowej Rady Zbożowej podjęto w drodze procedury pisemnej. Regulamin wewnętrzny nie zawiera jednak jasnych zasad w tym zakresie. W związku z tym na posiedzeniu Komitetu Administracyjnego Międzynarodowej Rady Zbożowej w dniu 2 maja 2024 r. UE zwróciła się o ustanowienie procedury podejmowania przez Radę decyzji w drodze procedury pisemnej.
Sekretariat Międzynarodowej Rady Zbożowej przedstawił pierwszy projekt swojego wniosku 3 na posiedzeniu Komitetu Administracyjnego w dniu 11 grudnia 2024 r. Komitet ten postanowił udostępnić projekt 4 do celów informacyjnych na 61. posiedzeniu Międzynarodowej Rady Zbożowej, zaplanowanym na 23 stycznia 2025 r.
Wniosek („planowany akt”), w razie potrzeby poddany przeglądowi, zostanie wpisany do porządku obrad 62. posiedzenia Międzynarodowej Rady Zbożowej w celu podjęcia decyzji w dniu 12 czerwca 2025 r.
Zgodnie z wnioskiem, który opiera się na art. 14 konwencji (Decyzje), zmienione zostaną zasada 19 (Posiedzenia Rady: głosowanie) oraz zasada 20 (Komitet Administracyjny) regulaminu wewnętrznego.
Do zasady 19 zostanie dodana nowa lit. c) Podejmowanie decyzji w drodze procedury pisemnej i do zasady 20 zostanie dodana nowa lit. d) Podejmowanie decyzji w drodze procedury pisemnej.
Planowany akt, będący następstwem wniosku UE, ustanowi jasne zasady dotyczące warunków podejmowania przez Międzynarodową Radę Zbożową decyzji w drodze procedury pisemnej.
2.3.2.Dostęp członków do archiwów Międzynarodowej Rady Zbożowej
Zgodnie z art. 20 konwencji (Przywileje i immunitety) „status, przywileje i immunitety Rady na terytorium Zjednoczonego Królestwa nadal są regulowane umową w sprawie siedziby między rządem Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej a Międzynarodową Radą Pszenicy”. Zgodnie z art. 6 umowy w sprawie siedziby, archiwa organizacji (Międzynarodowej Rady Zbożowej) są nienaruszalne.
W związku z dostępem podmiotów nieuprawnionych do strony internetowej członków Międzynarodowej Rady Zbożowej w 2024 r. oraz uznaniem, że w niektórych przypadkach należy przewidzieć wyjątki od nienaruszalności jej archiwów, Sekretariat zaproponował dodanie do regulaminu wewnętrznego nowej zasady 26.
Pierwszy projekt wniosku 5 przedstawiono do celów informacyjnych na 61. posiedzeniu Międzynarodowej Rady Zbożowej w dniu 23 stycznia 2025 r.
Wniosek („planowany akt”), w razie potrzeby poddany przeglądowi, zostanie wpisany do porządku obrad 62. posiedzenia Międzynarodowej Rady Zbożowej w celu podjęcia decyzji w dniu 12 czerwca 2025 r.
Zgodnie z opartym na art. 20 konwencji wnioskiem, do regulaminu wewnętrznego zostanie dodana nowa Zasada 26 dotycząca dostępu członków do archiwów Międzynarodowej Rady Zbożowej.
Nowa zasada 26 doprecyzuje warunki dostępu do archiwów Międzynarodowej Rady Zbożowej oraz procedurę w tym zakresie. W szczególności wszystkie wnioski o dostęp do archiwów Międzynarodowej Rady Zbożowej składa się na piśmie, a wnioskodawca musi być wyraźnie wskazany.
3.Stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu Unii
O zaproponowanie nowych zasad dotyczących procedury pisemnej, które zapewnią jasność co do warunków podejmowania decyzji w drodze procedury pisemnej na forum Międzynarodowej Rady Zbożowej wystąpiła UE.
Wniosek dotyczący ustanowienia nowej zasady dotyczącej dostępu do archiwów Międzynarodowej Rady Zbożowej został opracowany przez jej Sekretariat. Zapewni on jasność co do warunków dostępu do archiwów Międzynarodowej Rady Zbożowej.
Unia Europejska zawsze była aktywnym członkiem Międzynarodowej Rady Zbożowej i oczekuje się, że proponowane nowe zasady zwiększą jasność co do funkcjonowania tej organizacji i przyczynią się do dalszego zwiększenia jej przejrzystości.
Celem niniejszego wniosku jest przyznanie Komisji przez Radę upoważnienia do głosowania w imieniu Unii Europejskiej na forum Międzynarodowej Rady Zbożowej za proponowanymi zmianami regulaminu wewnętrznego. Przyjęcie formalnych decyzji w sprawie wniosków ma nastąpić podczas 62. posiedzenia Międzynarodowej Rady Zbożowej, które ma odbyć się w dniu 12 czerwca 2025 r.
4.Podstawa prawna
4.1.Proceduralna podstawa prawna
4.1.1.Zasady
Art. 218 ust. 9 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) określa tryb przyjmowania decyzji ustalających „stanowiska, które mają być zajęte w imieniu Unii w ramach organu utworzonego przez umowę, gdy organ ten ma przyjąć akty mające skutki prawne, z wyjątkiem aktów uzupełniających lub zmieniających ramy instytucjonalne umowy”.
Pojęcie „akty mające skutki prawne” obejmuje akty, które mają skutki prawne na mocy przepisów prawa międzynarodowego dotyczących danego organu. Obejmuje ono ponadto instrumenty, które nie są wiążące na mocy prawa międzynarodowego, ale mogą „w sposób decydujący wywrzeć wpływ na treść przepisów przyjętych przez prawodawcę Unii” 6 .
4.1.2.Zastosowanie w niniejszym przypadku
Planowane akty Międzynarodowej Rady Zbożowej skutkują zmianą regulaminu wewnętrznego przez ustanowienie nowych zasad dotyczących podejmowania decyzji w drodze procedury pisemnej oraz dostępu członków do archiwów Międzynarodowej Rady Zbożowej.
Regulamin wewnętrzny określa szczegółowe zasady zarządzania konwencją, która jest umową międzynarodową wiążącą Unię. Planowane akty mają zatem skutki prawne.
Planowane akty prawne nie uzupełniają ani nie zmieniają ram instytucjonalnych konwencji.
W związku tym proceduralną podstawą prawną proponowanej decyzji jest art. 218 ust. 9 TFUE.
4.2.Materialna podstawa prawna
Zasady
Materialna podstawa prawna decyzji przyjętej w trybie art. 218 ust. 9 TFUE jest uzależniona głównie od celu i treści planowanego aktu, którego dotyczy stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu Unii. Jeżeli planowany akt ma dwojaki cel lub dwa elementy składowe, a jeden z tych celów lub elementów da się określić jako główny, zaś drugi ma jedynie pomocniczy charakter, decyzja przyjęta na mocy art. 218 ust. 9 TFUE musi mieć jedną materialną podstawę prawną, tj. podstawę, której wymaga główny lub dominujący cel lub element składowy.
Zastosowanie w niniejszym przypadku
Główny cel i treść planowanego aktu odnoszą się do handlu produktami rolnymi.
Materialną podstawą prawną proponowanej decyzji jest zatem art. 207 ust. 4 akapit pierwszy TFUE (wspólna polityka handlowa).
4.3.Podsumowanie
Podstawą prawną proponowanej decyzji powinien być art. 207 ust. 4 akapit pierwszy TFUE w związku z art. 218 ust. 9 TFUE.
5.Zgodność z zasadą domyślnej cyfrowości
Zgodnie z przeprowadzoną oceną cyfrową niniejszy wniosek nie ma wymiaru cyfrowego, ponieważ w tym przypadku nie obowiązują wymogi cyfrowe.
We wniosku określono stanowisko UE w odniesieniu do zmiany regulaminu wewnętrznego konwencji. Zmiany będą polegać na ustanowieniu nowych zasad dotyczących podejmowania przez Międzynarodową Radę Zbożową decyzji w drodze procedury pisemnej oraz dostępu członków do archiwów Międzynarodowej Rady Zbożowej.
Środki cyfrowe ani wymiana danych nie wchodzą w zakres wniosku.
6.Publikacja planowanego aktu
W związku z tym, że przedmiotowe akty Międzynarodowej Rady Zbożowej zmienią regulamin wewnętrzny konwencji, zostaną one opublikowane na oficjalnej stronie internetowej Międzynarodowej Rady Zbożowej.
2025/0072 (NLE)
Wniosek
DECYZJA RADY
w sprawie stanowiska, jakie ma być zajęte w imieniu Unii Europejskiej na forum Międzynarodowej Rady Zbożowej w odniesieniu do ustanowienia nowych zasad dotyczących procedury pisemnej i dostępu członków do archiwów Międzynarodowej Rady Zbożowej
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 207 ust. 4 akapit pierwszy w związku z art. 218 ust. 9,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)Konwencja o handlu zbożem z 1995 r. („konwencja”) została zawarta przez Unię decyzją Rady 96/88/WE 7 i weszła w życie w dniu 1 lipca 1995 r. Konwencja została zawarta na okres trzech lat i okres jej obowiązywania był regularnie przedłużany.
(2)Regulamin wewnętrzny konwencji został zatwierdzony przez Międzynarodową Radę Zbożową dnia 6 lipca 1995 r.
(3)Art. 14 konwencji i zasada 19 regulaminu wewnętrznego określają tryb podejmowania decyzji przez Międzynarodową Radę Zbożową. Tryb podejmowania decyzji w drodze procedury pisemnej nie jest jednak jasno określony.
(4)W dniu 16 grudnia 2024 r. Sekretariat Międzynarodowej Rady Zbożowej zaproponował zmianę art. 19 i 20 regulaminu wewnętrznego w celu ustanowienia nowych zasad dotyczących podejmowania decyzji w drodze procedury pisemnej w Radzie i Komitecie Administracyjnym. Celem zmian jest jasne określenie warunków podejmowania decyzji w drodze procedury pisemnej.
(5)Zgodnie z art. 20 konwencji status, przywileje i immunitety Rady na terytorium Zjednoczonego Królestwa reguluje umowa w sprawie siedziby zawarta między rządem Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej a Międzynarodową Radą Pszenicy, która była prawnym poprzednikiem Międzynarodowej Rady Zbożowej. Umowa ta stanowi, że archiwa Międzynarodowej Rady Zbożowej są nienaruszalne.
(6)W dniu 16 grudnia 2024 r. Sekretariat Międzynarodowej Rady Zbożowej zaproponował dodanie do regulaminu wewnętrznego nowej zasady 26, dotyczącej dostępu członków do archiwów Międzynarodowej Rady Zbożowej. Celem proponowanej nowej zasady jest ustanowienie jasnych warunków dostępu do archiwów Międzynarodowej Rady Zbożowej oraz procedury w tym zakresie. W szczególności wszystkie wnioski o dostęp do archiwów Międzynarodowej Rady Zbożowej składa się na piśmie, a wnioskodawca musi być wyraźnie wskazany.
(7)Należy ustalić stanowiska, jakie mają być zajęte w imieniu Unii na 62. posiedzeniu Międzynarodowej Rady Zbożowej w odniesieniu do zmiany regulaminu wewnętrznego konwencji dotyczącej wprowadzenia nowych zasad podejmowania decyzji w drodze procedury pisemnej oraz warunków dostępu do archiwów Międzynarodowej Rady Zbożowej. Proponowane zmiany mają na celu zwiększenie jasności funkcjonowania organizacji i dalsze zwiększenie przejrzystości Międzynarodowej Rady Zbożowej, a zatem leżą w interesie Unii,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu Unii na 62. posiedzeniu Międzynarodowej Rady Zbożowej, polega na głosowaniu za dodaniem do zasady 19 regulaminu wewnętrznego Konwencji o handlu zbożem z 1995 r. nowej lit. c) i do zasady 20 nowej lit. d), zgodnie z wnioskiem złożonym dnia 16 grudnia 2024 r. przez Sekretariat Międzynarodowej Rady Zbożowej w celu ustanowienia procedury podejmowania przez Międzynarodową Radę Zbożową decyzji w drodze procedury pisemnej.
Artykuł 2
Stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu Unii na 62. posiedzeniu Międzynarodowej Rady Zbożowej, polega na głosowaniu za dodaniem do regulaminu wewnętrznego Konwencji o handlu zbożem z 1995 r. nowej zasady 26, zgodnie z wnioskiem złożonym dnia 16 grudnia 2024 r. przez Sekretariat Międzynarodowej Rady Zbożowej w celu doprecyzowania warunków dostępu do archiwów Międzynarodowej Rady Zbożowej.
Artykuł 3
Niniejsza decyzja skierowana jest do Komisji.
Sporządzono w Brukseli dnia r.
W imieniu Rady
Przewodniczący