KOMISJA EUROPEJSKA

Strasburg, dnia 1.4.2025

COM(2025) 123 final

2025/0084(COD)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

zmieniające rozporządzenia (UE) 2021/1058 i (UE) 2021/1056 w odniesieniu do środków szczególnych mających na celu sprostanie strategicznym wyzwaniom w kontekście przeglądu śródokresowego

UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Przegląd śródokresowy polityki spójności stanowi dla państw członkowskich okazję do przekierowania zasobów na lata 2021–2027 na inwestycje w zdolności obronne oraz konkurencyjność i autonomię strategiczną UE, a także na inne pojawiające się priorytety, w tym cele dotyczące Paktu dla czystego przemysłu, w drodze przedłożenia Komisji odpowiednich zmian w programach. Ramy inwestycji w obszarze polityki spójności określone w rozporządzeniach w sprawie EFRR, Funduszu Spójności i FST nie są jednak w wystarczającym stopniu dostosowane do tych nowych priorytetów. Ponadto potrzebna jest dodatkowa elastyczność, aby przyspieszyć inwestycje w tych obszarach, w szczególności w celu wzmocnienia odporności gospodarki UE i wszystkich jej regionów w krytycznym momencie geopolitycznym, w jakim obecnie znajduje się UE. W niniejszym wniosku określono szereg dostosowań, które należy w tych rozporządzeniach wprowadzić, aby osiągnąć te cele.

Dostosowanie inwestycji w obszarze polityki spójności do nowych priorytetów

W ostatnich latach dynamika geopolityczna charakteryzowała się głęboką niepewnością, wymagającą przeprowadzenia gruntownej ponownej oceny autonomii strategicznej, odporności i gotowości UE. Zmiany te zachodzą równolegle z transformacją ekologiczną, transformacją społeczną i transformacją technologiczną, które szybko przekształcają otaczający nas świat. Wyzwania związane z tymi jednoczesnymi transformacjami kompleksowo przeanalizowano w sprawozdaniu pt. „Przyszłość europejskiej konkurencyjności”, opublikowanym we wrześniu 2024 r. W sprawozdaniu tym podkreślono pilną potrzebę zlikwidowania luki innowacyjnej, przyspieszenia działań na rzecz dekarbonizacji w celu wzmocnienia konkurencyjności gospodarczej oraz zmniejszenia zależności zewnętrznych dzięki dywersyfikacji łańcuchów dostaw i zwiększeniu skali wewnętrznej produkcji zielonej energii oraz inwestowaniu w odporność na zmianę klimatu, w cyfryzację i w sektory krytyczne.

W odpowiedzi podjęto już szereg ważnych inicjatyw służących zwiększeniu odporności gospodarczej i autonomii strategicznej UE. Należą do nich Platforma na rzecz Technologii Strategicznych dla Europy (STEP), której celem jest wzmocnienie wiodącej pozycji technologicznej Europy, plan REPowerEU, którego celem jest zmniejszenie zależności od zewnętrznych źródeł energii i przyspieszenie transformacji ekologicznej, aby dokończyć interwencje realizowane już za pośrednictwem programów polityki spójności, oraz Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (RRF), mający na celu wspieranie zmian strukturalnych w państwach członkowskich i regionach, a także zwiększanie ich odporności.

Polityka spójności, jako główny instrument inwestycyjny UE w wieloletnich ramach finansowych (WRF), odgrywa kluczową rolę we wspieraniu tych priorytetów. Obejmuje ona pobudzanie ukierunkowanych inwestycji, które przyczyniają się do zwiększania spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej, a jednocześnie stanowią odpowiedź na pojawiające się wyzwania. Ramy regulacyjne służące do zarządzania funduszami polityki spójności na lata 2021–2027 opracowano, wynegocjowano i przyjęto jednak przed serią poważnych wydarzeń geopolitycznych i gospodarczych, które od tego czasu zmieniły niektóre ze strategicznych priorytetów politycznych UE.

W tych samych ramach czasowych opracowano i zatwierdzono również umowy partnerstwa oraz krajowe i regionalne programy polityki spójności, w związku z czym odzwierciedlają one priorytety obowiązujące w owym czasie. Biorąc pod uwagę zmieniający się kontekst globalny i regionalny, przegląd śródokresowy w 2025 r. stanowi ważną okazję do oceny ich wdrażania oraz skuteczności ich wkładu w zmieniające się priorytety. Przegląd ten pomoże określić, w jakim stopniu programy polityki spójności mogą bezpośrednio i szybko reagować na gwałtownie zmieniające się realia polityczne, gospodarcze i społeczne.

Jednocześnie stało się oczywiste, że na wczesnym etapie realizacji programów polityki spójności na lata 2021–2027 napotkano wyzwania, które nie sprzyjały szybkiemu wykorzystaniu i szybkiej wypłacie środków finansowych, co doprowadziło do opóźnień w ich wdrażaniu w porównaniu z poprzednimi okresami programowania. Opóźnienia te występują w czasie, gdy silne i przyspieszone inwestycje mają zasadnicze znaczenie dla wspierania odporności gospodarczej i konkurencyjności.

·W tym kontekście Komisja proponuje ukierunkowane zmiany w rozporządzeniach (UE) 2021/1056 i (UE) 2021/1058. Zmiany te mają na celu dostosowanie priorytetów inwestycyjnych do zmieniającego się kontekstu gospodarczego, społecznego i geopolitycznego, a także do naszych celów klimatycznych i środowiskowych, z jednoczesnym wprowadzeniem większej elastyczności i zachęt, aby ułatwiać i wspierać szybkie wykorzystanie bardzo potrzebnych zasobów. Udoskonalając ramy polityki spójności na lata 2021–2027, UE może zapewnić, aby jej mechanizmy inwestycyjne zachowały elastyczność i zdolność reagowania, co umożliwi skuteczniejsze reagowanie na obecne i przyszłe wyzwania.

·Aby państwa członkowskie mogły skutecznie korzystać z możliwości przewidzianych w niniejszym wniosku, Komisja proponuje umożliwienie im ponownego przedłożenia wniosku w sprawie przeglądu śródokresowego w terminie dwóch miesięcy od wejścia w życie niniejszego wniosku dotyczącego zmiany rozporządzenia (UE) 2021/1058. Wszelkie zmiany w programach, które zostałyby przeprowadzone zgodnie z nowymi priorytetami i elastycznością, pozostają bez uszczerbku dla stosowania wszelkich środków przyjętych na podstawie rozporządzenia (UE) 2020/2092 oraz dla zgodności odpowiednich programów z priorytetami określonymi w art. 15 rozporządzenia (UE) 2021/1060. W tym kontekście Komisja będzie ściśle monitorować zgodność programów z wymogami odpowiednich przepisów prawa UE.

Konkurencyjność i dekarbonizacja

Komisja przedstawiła w Kompasie konkurencyjności dla UE, Pakcie dla czystego przemysłu i Planie działania na rzecz przystępnej cenowo energii konkretną drogę dla Europy prowadzącą do odzyskania konkurencyjności i zapewnienia zrównoważonego dobrobytu, z dekarbonizacją i obiegiem zamkniętym jako siłami napędowymi wzrostu gospodarczego.

W szczególności sektory energochłonne odgrywają kluczową rolę w naszych regionach i wymagają specjalnej uwagi podczas przeprogramowywania funduszy UE. Sektory te stoją w obliczu poważnych wyzwań, w tym wyższych kosztów energii w porównaniu z ich światowymi konkurentami, utrzymującego się braku konkurencyjności niektórych czystych technologii, spowolnienia popytu w niektórych głównych sektorach niższego szczebla, zwiększonej konkurencji międzynarodowej spowodowanej nadwyżką mocy produkcyjnych oraz subsydiowanej produkcji w państwach trzecich. W rezultacie czynniki te osłabiają konkurencyjność sektorów energochłonnych i osłabiają unijne cele w zakresie dekarbonizacji i odporności.

Fundusze spójności mogą już wspierać inwestycje w realizację celów klimatycznych określonych w rozporządzeniu (UE) 2021/1060, ale należy jeszcze bardziej przyspieszyć starania w celu zapewnienia, aby dekarbonizacja była siłą napędową wzrostu europejskiego przemysłu i dobrobytu Europejczyków. W świetle znacznych potrzeb inwestycyjnych, aby osiągnąć nasze cele w zakresie dekarbonizacji i konkurencyjności, państwa członkowskie muszą nadal inwestować w projekty bezpośrednio przyczyniające się do transformacji klimatycznej i energetycznej zgodnie z wymogami określonymi w art. 6 rozporządzenia (UE) 2021/1060, które nadal będą miały zastosowanie w celu utrzymania poziomu inwestycji związanych z klimatem.

Wsparcie projektów objętych zakresem STEP powinno być możliwe we wszystkich regionach, w tym w regionach lepiej rozwiniętych w państwach członkowskich Unii, których PKB na mieszkańca przekracza średnią UE, w zakresie, w jakim zezwalają na to zasady pomocy państwa określone w art. 107 i 108 Traktatu, w szczególności w zakresie, w jakim takie inwestycje przyczyniają się do osiągnięcia strategicznych celów Unii ustanowionych w mających zastosowanie wytycznych, takich jak przyszłe ramy pomocy państwa na potrzeby Paktu dla czystego przemysłu (obecnie w trakcie konsultacji publicznych), oraz w komunikacie w sprawie projektów IPCEI 1 .

Ponadto należy wyeliminować inne ograniczenia związane ze STEP w odniesieniu do pułapu ustalonego na poziomie 20 % alokacji z EFRR na przeprogramowanie oraz usunąć termin na składanie poprawek w STEP i na skorzystanie z dodatkowych jednorazowych płatności zaliczkowych. Powinno to również pomóc w ułatwianiu inwestycji w innowacyjne czyste technologie (zdolności produkcyjne i wdrażanie), które mają zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia celów Paktu dla czystego przemysłu, a także w innych ważnych obszarach wsparcia, w odniesieniu do których STEP zapewnia istotne zachęty.

Należy uznać i wzmocnić rolę również dużych przedsiębiorstw w rozwoju regionalnym, ponieważ kierują one badaniami naukowymi, innowacjami i transferem wiedzy i technologii do innych przedsiębiorstw oraz tworzą popyt i zatrudnienie w całym łańcuchu dostaw. Aby zmaksymalizować efekt wsparcia UE na rzecz pobudzenia wzrostu gospodarczego i konkurencyjności, Komisja proponuje również rozszerzenie możliwości zapewnienia w ramach EFRR wsparcia dla inwestycji produkcyjnych w przedsiębiorstwach innych niż MŚP w przypadkach, gdy zasoby finansowe są wykorzystywane na 1) wspieranie inwestycji przyczyniających się do osiągnięcia celów STEP, 2) zwiększanie zdolności przemysłowych w celu wspierania zdolności obronnych, 3) zapewnianie wkładu w projekty obronne oraz 4) ułatwianie dostosowania przemysłu związanego z dekarbonizacją i wspieraniem procesów produkcji i produktów o obiegu zamkniętym, takich jak przemysł motoryzacyjny i sektory energochłonne, w zakresie dozwolonym przez zasady pomocy państwa. Możliwe jest również wspieranie inwestycji w projekty bezpośrednio uczestniczące w projekcie IPCEI zatwierdzonym przez Komisję na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE i komunikatu C(2021) 8481 w przedsiębiorstwach innych niż MŚP. Należy również jeszcze bardziej ułatwić wsparcie dla takich przedsiębiorstw w ramach Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji poprzez niewymaganie analizy luk. W związku z tym proponuje się, aby państwa członkowskie mogły, zgodnie z zasadami pomocy państwa, bezpośrednio przyznawać wsparcie z EFRR projektom bezpośrednio uczestniczącym w ważnym projekcie stanowiącym przedmiot wspólnego europejskiego zainteresowania zatwierdzonym przez Komisję na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) i komunikatu C(2021) 8481.

Aby jeszcze bardziej zwiększyć efekt mnożnikowy InvestEU, sztandarowego programu UE mającego na celu pobudzenie inwestycji w strategiczne i krytyczne gałęzie przemysłu, a także aby zwiększyć możliwości przesunięcia środków już przewidziane w przepisach, Komisja proponuje umożliwienie przesunięcia zasobów z EFRR i Funduszu Spójności do modułów państw członkowskich Funduszu InvestEU na potrzeby wdrażania nowego instrumentu finansowego InvestEU służącego osiągnięciu celów polityki spójności. 

Obronność i bezpieczeństwo

W obliczu bezprecedensowej od dziesięcioleci niestabilności geopolitycznej Unia Europejska musi podjąć teraz kluczowe decyzje, aby zapewnić swoją gotowość i bezpieczeństwo. Aby zagwarantować własny mechanizm odstraszający w dziedzinie obronności, Europa musi być przygotowana do wkroczenia w nową epokę, poprzez znaczne zwiększenie wsparcia na rzecz rozwoju zdolności obronnych, zmniejszenia zależności, odporności infrastruktury i konkurencyjności przemysłu obronnego UE. Starania te umożliwią Unii zajęcie się pilną potrzebą wsparcia Ukrainy w perspektywie krótkoterminowej, przy jednoczesnym zapewnieniu długoterminowej stabilności kontynentu.

Komisja zaproponowała Radzie Europejskiej plan natychmiastowego reagowania – REARM Europe – o wartości 800 mld EUR, uruchamiając wszystkie dostępne dźwignie finansowe w celu szybkiego i istotnego wsparcia inwestycji w europejskie zdolności obronne. Dźwignie te będą obejmowały możliwość zapewnienia przez budżet Unii dodatkowego wkładu w te wspólne starania za pomocą nowego specjalnego instrumentu obronnego i wzmocnienia Programu na rzecz europejskiego przemysłu obronnego (EDIP).

Aby uzupełnić te narzędzia i dodatkowo zachęcić państwa członkowskie do bezpośredniego wspierania inwestycji w obronność, konieczne jest szybkie uruchomienie środków finansowych w ramach polityki spójności. Inwestycje te wzmocnią odporność i konkurencyjność UE, a jednocześnie przyczynią się do rozwoju regionalnego i wzrostu gospodarczego. Uwzględnią również podwójne wyzwanie, przed którym stoją regiony Unii graniczące z Rosją, Białorusią i Ukrainą: zwiększenie bezpieczeństwa przy jednoczesnym ożywieniu gospodarki.

Aby zapewnić ramy umożliwiające elastyczność i wsparcie finansowe, Komisja proponuje utworzenie dwóch nowych celów szczegółowych w ramach obecnego zakresu wsparcia z EFRR. Pierwszy nowy cel szczegółowy umożliwia państwom członkowskim przeprogramowanie kwot w programach na lata 2021–2027 w ramach celu „Inwestycje na rzecz zatrudnienia i wzrostu” na zwiększenie zdolności produkcyjnych w przedsiębiorstwach w sektorze obronności bez ograniczeń pod względem geograficznym lub wielkości przedsiębiorstwa. Inwestycje produkcyjne w przedsiębiorstwach innych niż MŚP i dokonywane we wszystkich regionach UE powinny mieć również możliwość dostępu do wsparcia finansowego dla projektów przemysłu obronnego będących przedmiotem wspólnego zainteresowania w ramach EDIP oraz wzmocnienia ogólnych zdolności obronnych i gotowości Europy. Drugi nowy cel szczegółowy dotyczący obronności przyczynia się do budowania odpornej infrastruktury obronnej lub infrastruktury podwójnego zastosowania w celu wspierania mobilności wojskowej w UE. Te cele szczegółowe pomagają również wschodnim regionom przygranicznym.

Proponuje się, aby państwa członkowskie, stosując ramy będące przedmiotem wniosku, korzystały z dodatkowych jednorazowych płatności zaliczkowych w wysokości 30 % kwot zaprogramowanych w ramach odrębnego priorytetu oraz z możliwości zastosowania finansowania unijnego w wysokości do 100 % w odniesieniu do obu celów szczegółowych – pod warunkiem że zmiana programu zostanie przedłożona w 2025 r.

Przystępne cenowo mieszkania (w tym mieszkania socjalne)

W ostatnich latach ceny mieszkań i czynsze znacznie wzrosły. Jednocześnie płace nie rosły w podobnym tempie. Ta nierównomierna zmiana doprowadziła do pogłębienia się luki między dostępnością przystępnych cenowo mieszkań a potrzebami ludności.

Średnie ceny nieruchomości mieszkalnych spadły po 2008 r. w następstwie recesji gospodarczej, ale od 2013 r. w całej UE stale rosły. W sumie między 2013 r. a trzecim kwartałem 2024 r. odnotowano w UE wzrost o 59 %, co stanowi wartość około dwa razy większą od wzrostu ogólnego poziomu cen (HICP) w tym samym okresie.

Eskalacji wzrostu cen nieruchomości mieszkalnych nie towarzyszył odpowiedni wzrost płac, co doprowadziło do znacznej presji na przystępność cenową mieszkań. W latach 2013–2022 stosunek cen do dochodów wzrósł o ponad 15 p.p. i pomimo pewnego zahamowania w 2023 r. nadal utrzymuje się powyżej długoterminowej średniej.

Chociaż kwestia ta ma różną wagę w poszczególnych krajach i regionach, jej skutki są powszechnie odczuwane. Wysokie wydatki mieszkaniowe zmuszają wiele gospodarstw domowych do przeznaczania nieproporcjonalnej części dochodów na wynajem lub kredyt hipoteczny, pozostawiając mniej środków na inne potrzeby, takie jak żywność, opieka zdrowotna i edukacja, co grozi popadnięciem w ubóstwo. W 2023 r. jedno na trzy gospodarstwa domowe zagrożone ubóstwem przeznaczało co najmniej 40 % dochodu do dyspozycji gospodarstwa domowego na mieszkanie. Ceny nieruchomości mieszkalnych różnią się również między obszarami miejskimi i pozamiejskimi. Ceny mieszkań jako odsetek dochodów są wyższe i stale rosną od 2015 r. na obszarach metropolitalnych i innych obszarach miejskich, natomiast na pozostałych obszarach utrzymują się na stałym poziomie. Społeczne skutki tych danych liczbowych są szersze, jeśli uwzględnić to, że obejmują one brak mieszkań dla studentów i odpowiednich mieszkań dla przyszłych nowych rodzin.

Brak wystarczających przystępnych cenowo mieszkań stawia coraz większą liczbę gospodarstw domowych w trudnej sytuacji, ale wpływa również na konkurencyjność. Europejskie przedsiębiorstwa na niektórych obszarach zaczynają mieć bowiem problemy z przyciąganiem pracowników, ponieważ koszty mieszkań i życia na tych obszarach są nieproporcjonalnie wysokie w porównaniu z dochodami. Wysokie ceny wywierają również presję na usługi publiczne w niektórych miastach ze względu na trudności w przyciąganiu kluczowych pracowników sektora publicznego (nauczycieli, pielęgniarek, funkcjonariuszy policji itp.).

W tym kontekście w wytycznych politycznych Komisji kładzie się duży nacisk na politykę mieszkaniową, proponując skoordynowane podejście w oparciu o przyszły europejski plan na rzecz przystępnych cenowo mieszkań. W ramach tego nadrzędnego celu Komisja proponuje teraz rozwiązanie problemu rosnącej luki inwestycyjnej w zakresie przystępnych cenowo mieszkań poprzez umożliwienie państwom członkowskim przeprogramowania kwot w programach na lata 2021–2027 na wspieranie inwestycji propagujących dostęp do przystępnych cenowo mieszkań. Inwestycje stanowiące część nowego europejskiego Bauhausu powinny w pełni wykorzystywać te nowe możliwości.

Jednocześnie należy zadbać o to, by mieszkania były odporne na zmianę klimatu.

Komisja proponuje włączenie odpowiednich dodatkowych celów szczegółowych do trzech celów polityki, aby zapewnić państwom członkowskim i regionom elastyczność w zależności od ich struktur programowania i ukierunkowania interwencji mieszkaniowych.

Aby zachęcić państwa członkowskie do zmiany priorytetów swoich programów i ich wykorzystania oraz bez uszczerbku dla zgodności z zasadami pomocy państwa, proponuje się, aby państwa członkowskie, stosując proponowane ramy, korzystały z finansowania unijnego na poziomie 100 % i płatności zaliczkowych w wysokości 30 % kwot zaprogramowanych w ramach odrębnego priorytetu. W celu zwiększenia efektu inwestycji zakres interwencji umożliwia teraz uwzględnienie działań związanych z wdrażaniem reform w ramach polityki spójności, pod warunkiem że zmiana programu zostanie przedłożona w 2025 r.

Dostęp do wody, zrównoważona gospodarka wodna i odporność wodna

Woda jest podstawowym zasobem dla bezpieczeństwa naszych systemów żywnościowych, energetycznych i gospodarczych, jednak zarówno na poziomie UE, jak i na szczeblu globalnym zasoby wodne znajdują się pod coraz większą presją. Skuteczna gospodarka wodna ma zasadnicze znaczenie dla ochrony zdrowia publicznego, ochrony środowiska i utrzymania konkurencyjności gospodarczej UE. Złe gospodarowanie, w tym nadmierny pobór i zanieczyszczenie, stanowi w coraz większym stopniu ograniczenie dla sektorów krytycznych, takich jak rolnictwo, energetyka, produkcja i transport. UE stoi w obliczu coraz bardziej widocznych skutków zmiany klimatu, które zwiększają istniejącą presję na jakość wody, ilość wody i ekosystemy morskie. W tym kontekście należy pilnie usprawnić wdrażanie przepisów dotyczących ochrony wód i mórz oraz poprawić efektywność wodną, zająć się niedoborem wody i dokonać postępów w kierunku Europy odpornej na deficyt wody, co wymaga znacznych starań i inwestycji. W wielu regionach unijny sektor wodny i sektor niebieskiej gospodarki to istotne sektory gospodarki, gdyż pobudzają one innowacje i zrównoważony rozwój oraz chronią zdrowie publiczne, np. dzięki oferowaniu zaawansowanych rozwiązań takich jak odsalanie, uzdatnianie wody, ponowne wykorzystanie wody, niebieska biotechnologia itp. Pozycja światowego lidera w obszarze technologii wodnych wzmacnia potencjał wywozowy UE i tworzy miejsca pracy we wszystkich regionach w całej Europie.

W związku z tym UE musi chronić te ekosystemy wodne i infrastrukturę wodną przez zwiększenie inwestycji oraz rozważyć zaopatrzenie w wodę i infrastrukturę wodną z perspektywy zapewnienia ludziom i społeczeństwom dostępu do wody i jej dostaw w każdych okolicznościach.

UE ustanowiła solidne ramy prawne w zakresie zrównoważonej i bezpiecznej gospodarki wodnej, ale bardzo ważne jest, aby poczynić dalsze postępy w ich wdrażaniu; istnieje także pilna potrzeba podjęcia bardziej zdecydowanych działań. Z tego powodu w pierwszej połowie 2025 r. UE przedstawi europejską strategię odporności wodnej. Zgodnie ze strategią na rzecz unii gotowości odporność wodna wymaga przejścia od reaktywnego zarządzania kryzysowego do zarządzania proaktywnego, opartego na analizie ryzyka oraz zwiększonej gotowości.

W okresie programowania 2021–2027 w ramach programów polityki spójności zainwestowano już prawie 13 mld EUR w usługi wodne oraz poprawę odprowadzania i oczyszczania ścieków. Konieczne są jednak dodatkowe starania ze strony sektora publicznego i prywatnego, aby zapewnić wystarczające postępy. W związku z tym, aby odpowiednio podkreślić znaczenie i ukierunkowanie inwestycji w odporność wodną, Komisja proponuje zmianę brzmienia celu szczegółowego dotyczącego gospodarki wodnej w ramach celu polityki 2 „Bardziej przyjazna dla środowiska, niskoemisyjna i przechodząca w kierunku gospodarki zeroemisyjnej oraz odporna Europa dzięki promowaniu czystej i sprawiedliwej transformacji energetycznej, zielonych i niebieskich inwestycji, gospodarki o obiegu zamkniętym, łagodzenia zmian klimatu i przystosowania się do nich, zapobiegania ryzyku i zarządzania ryzykiem, oraz zrównoważonej mobilności miejskiej”.

Należy zachęcać do inwestowania w zrównoważone i bezpieczne zarządzanie w ramach polityki spójności, w szczególności w celu przyczynienia się do budowania społeczeństwa odpornego na deficyt wody, dzięki intensywniejszej odbudowie wód, wdrażaniu rozwiązań opartych na zasobach przyrody w celu zmniejszenia ryzyka powodziowego i zwiększenia zdolności ekosystemów do magazynowania wody, lepszej kontroli poboru wody oraz zwiększeniu efektywności wodnej i ponownego wykorzystania wody, zwiększonej cyfryzacji infrastruktury wodnej, łagodzeniu skutków suszy i pustynnienia, powodzi i ekstremalnych zdarzeń pogodowych oraz zgodności z ramową dyrektywą wodną, dyrektywą w sprawie ochrony wód podziemnych, dyrektywą dotyczącą oczyszczania ścieków komunalnych i dyrektywą w sprawie środowiskowych norm jakości. Proponuje się, aby państwa członkowskie, stosując ramy będące przedmiotem wniosku, korzystały z możliwości finansowania unijnego w wysokości do 100 % i płatności zaliczkowych w wysokości 30 % kwot zaprogramowanych w ramach odrębnego priorytetu na ten nowy cel szczegółowy.

Transformacja energetyczna

Kolejnym obszarem, w którym inwestycje w ramach polityki spójności przyczyniają się do realizacji priorytetów UE, są działania w dziedzinie klimatu i transformacja klimatyczna, w które inwestuje się ponad 110 mld EUR. W świetle znacznych potrzeb inwestycyjnych związanych z transformacją klimatyczną państwa członkowskie muszą kontynuować starania na rzecz przestrzegania ambitnych celów klimatycznych funduszy.

Aby zwiększyć bezpieczeństwo energetyczne i przyspieszyć transformację w całej Unii, a także propagować czystą mobilność, należy utworzyć nowy cel szczegółowy dotyczący wspierania połączeń wzajemnych i powiązanej infrastruktury przesyłowej oraz rozwoju infrastruktury ładowania z zasobów EFRR i Funduszu Spójności.

Aby przyspieszyć transformację energetyczną przemysłu, zwłaszcza w sektorach energochłonnych, która jest niezbędna do osiągnięcia celów klimatycznych UE oraz dla konkurencyjności i odporności UE, Komisja proponuje rozszerzenie zakresu wsparcia z EFRR na dekarbonizację projektów wybranych w kontekście instrumentów unijnych, w szczególności projektów w instalacjach, którym przyznano „pieczęć suwerenności” w ramach Funduszu Innowacyjnego ustanowionego za pośrednictwem unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (ETS), oraz ograniczenie kontroli administracyjnych dotyczących podobnego wsparcia w ramach FST.

Zwiększenie odporności na zmianę klimatu ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia konkurencyjności. Zgodnie ze strategią na rzecz unii gotowości oraz koncepcją gotowości i uwzględniania bezpieczeństwa na etapie projektowania kluczowe znaczenie ma zapewnienie zrównoważonych i świadomych inwestycji w oparciu o odpowiednie dane z modelowania klimatu, aby chronić zarówno słabsze grupy społeczne, jak i unijną gospodarkę oraz konkurencyjność.

Wschodnie regiony przygraniczne

Biorąc pod uwagę wyzwania stojące przed wschodnimi regionami przygranicznymi od czasu rosyjskiej napaści na Ukrainę, programy w ramach celu „Inwestycje na rzecz zatrudnienia i wzrostu” z regionami NUTS 2, które graniczą z Rosją, Białorusią lub Ukrainą, powinny korzystać z możliwości jednorazowej płatności zaliczkowej w wysokości 9,5 % alokacji programu oraz finansowania unijnego na poziomie 100 %.

Większa elastyczność i uproszczenie w celu przyspieszenia inwestycji

W połowie okresu programowania 2021–2027 poziom płatności zgłoszonych Komisji przez państwa członkowskie jest niski ze względu na kombinację następujących czynników: późne przyjęcie rozporządzeń regulujących tę politykę; potrzeba stawienia czoła kolejnym kryzysom, od pandemii COVID-19 po wojnę przeciwko Ukrainie i kryzys energetyczny; naciski na zamknięcie poprzedniego okresu programowania; oraz priorytet nadany wdrażaniu instrumentów NGEU, biorąc pod uwagę krótsze terminy ich wdrożenia. Wszystko to z kolei obciążyło zdolności administracyjne organów państw członkowskich w zakresie planowania i szybkiej realizacji inwestycji. Pomimo nagłego przyspieszenia odnotowanego w ubiegłym roku, które poskutkowało wykorzystaniem blisko 40 % alokacji na wybór projektów, należy pilnie zwiększyć tempo wdrażania polityki spójności w kontekście szeregu nowych wyzwań wymagających szybkiego reagowania, przed którymi stoi Unia. W związku z tym Komisja proponuje zestaw środków mających na celu dalsze zwiększenie elastyczności i uproszczenie wykorzystania wsparcia w ramach polityki spójności w celu przyspieszenia inwestycji:

–Aby uniknąć opóźnień w realizacji programu z powodu krajowych ograniczeń budżetowych oraz aby zwiększyć zdolność finansową państw członkowskich do sprostania nowo pojawiającym się wyzwaniom, Komisja proponuje zapewnienie jednorazowych płatności zaliczkowych w 2026 r. w wysokości 4,5 % z EFRR i Funduszu Spójności dla wszystkich programów, w ramach których dokonuje się realokacji co najmniej 15 % zasobów na nowe priorytety w kontekście procesu przeglądu śródokresowego. Proponuje się zwiększenie odsetka płatności zaliczkowych w 2026 r. do 9,5 % w przypadku programów w ramach celu „Inwestycje na rzecz zatrudnienia i wzrostu” obejmujących co najmniej jeden region NUTS 2 graniczący z Rosją, Białorusią lub Ukrainą. Aby uniknąć sytuacji, w której ryzyko opóźnień i związanej z tym utraty funduszy zmniejszy gotowość do wprowadzania zmian w programie, oraz aby zapewnić właściwą realizację odnośnych operacji, Komisja proponuje przedłużenie terminu wykorzystania zasobów z EFRR i Funduszu Spójności oraz przedłużenie ostatecznego terminu kwalifikowalności o dodatkowy rok. Proponuje się, aby elastyczność ta była dostępna wyłącznie w odniesieniu do programów, w których proponowane zmiany skutkują realokacją co najmniej 15 % zasobów na nowe priorytety określone w niniejszym wniosku i w kontekście przeglądu śródokresowego, po ich zatwierdzeniu.

–Kwalifikowalne będą koszty związane z działaniami przygotowawczymi do reform, w tym koszty samodzielnych reform (tj. takich, którym nie towarzyszą inwestycje).

–Aby jeszcze bardziej zwiększyć synergię między politykami i instrumentami UE, proponuje się, aby FST był również objęty mechanizmem pieczęci doskonałości (w tym pieczęci suwerenności) oraz możliwością uproszczonej procedury wyboru na podstawie rozporządzenia (UE) 2021/1060, tak by zapewnić wsparcie dla projektów wybranych w ramach innych instrumentów UE, które nie mają wystarczającego finansowania. W świetle wysokiego zapotrzebowania na Fundusz Innowacyjny i jego osiągnięć we wspieraniu projektów, które są wystarczająco dojrzałe i wykazują znaczny potencjał w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych oraz które albo służą demonstracji wysoce innowacyjnych technologii, procesów lub produktów, albo służą zwiększeniu skali innowacyjnych technologii, procesów lub produktów w celu osiągnięcia ich szerokiego komercyjnego wprowadzenia w całej UE, Komisja proponuje również dostosowanie do możliwości dostępnych dla projektów wspieranych w ramach Funduszu Innowacyjnego oraz uwzględnienie odpowiedniego ukierunkowanego przepisu umożliwiającego produkcję, przetwarzanie, transport, dystrybucję, składowanie lub spalanie paliw kopalnych, pod warunkiem że projektom tym przyznano pieczęć suwerenności w ramach Funduszu Innowacyjnego.

–Uznając ważną rolę miast w osiąganiu celów UE, stawianiu czoła lokalnym wyzwaniom oraz wzmacnianiu powiązań między obszarami miejskimi i wiejskimi w celu stymulowania zrównoważonego rozwoju regionalnego, Komisja proponuje wzmocnienie Europejskiej inicjatywy miejskiej (EUI) przez wprowadzenie możliwości realokacji zasobów z EFRR do EUI. Takie kwoty stanowiłyby wsparcie dla działań na rzecz państw członkowskich inicjujących realokację. Komisja proponuje również ustanowienie pieczęci doskonałości dla Europejskiej inicjatywy miejskiej, co umożliwi udzielanie wsparcia w ramach programów polityki spójności na rzecz projektów w ramach Europejskiej inicjatywy miejskiej, które wybrano, ale które nie mogły otrzymać finansowania ze względu na niewystarczające zasoby. Państwa członkowskie miałyby również możliwość realokacji zasobów z EFRR ze swoich programów w ramach celu „Inwestycje na rzecz zatrudnienia i wzrostu” do instrumentu międzyregionalnych inwestycji w innowacje, a tym samym miałyby większą elastyczność w wykorzystywaniu zasobów. Realokacje te mają miejsce w ramach tego samego funduszu – EFRR, w związku z czym proponuje się, aby nie zaliczać ich do pułapów określonych w art. 26 rozporządzenia (UE) 2021/1060.

•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki

•Spójność z innymi politykami Unii

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

•Podstawa prawna

•Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych)

•Proporcjonalność

•Wybór instrumentu

3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW

•Oceny ex post/oceny adekwatności obowiązującego prawodawstwa

•Konsultacje z zainteresowanymi stronami

•Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej

•Ocena skutków

•Sprawność regulacyjna i uproszczenie

•Prawa podstawowe

4.WPŁYW NA BUDŻET

5.ELEMENTY FAKULTATYWNE

•Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania

•Dokumenty wyjaśniające (w przypadku dyrektyw)

•Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku

Konkurencyjność i dekarbonizacja

·Usunięto ograniczenie do 20 % dotyczące przeprogramowywania zasobów na cele szczegółowe STEP.

·Wsparcie z EFRR i Funduszu Spójności dla przedsiębiorstw innych niż MŚP zostało umożliwione w zakresie, w jakim przestrzegają one zasad pomocy państwa określonych w art. 107 i 108 Traktatu w odniesieniu do inwestycji, które uczestniczą w ważnym projekcie stanowiącym przedmiot wspólnego europejskiego zainteresowania zatwierdzonym przez Komisję na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) oraz komunikatu C(2021) 8481, lub w przypadku gdy przedsiębiorstwa ułatwiają dostosowanie przemysłu związane z dekarbonizacją procesów produkcyjnych i produktów. Ponadto możliwość wspierania dużych przedsiębiorstw rozszerzono na wszystkie regiony w kontekście celów szczegółowych STEP w ramach celów polityki 1 i 2, w zakresie, w jakim jest to dozwolone na mocy zasad pomocy państwa.

·Możliwość przesunięcia przez państwa członkowskie zasobów z EFRR lub Funduszu Spójności do modułu państw członkowskich Funduszu InvestEU w celu ich wykorzystania w nowym instrumencie finansowym InvestEU, zgodnie z wnioskiem dotyczącym zmiany rozporządzenia w sprawie InvestEU (COM(2025) 84).

·W przypadku ważnych projektów stanowiących przedmiot wspólnego europejskiego zainteresowania, które zostały zatwierdzone przez Komisję na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) oraz komunikatu C(2021) 8481, procedura wyboru została uproszczona, ponieważ instytucje zarządzające mogą teraz, zgodnie z zasadami pomocy państwa, bezpośrednio przyznawać wsparcie z EFRR na projekty bezpośrednio uczestniczące w takim zatwierdzonym ważnym projekcie stanowiącym przedmiot wspólnego europejskiego zainteresowania.

·Zapewnienie, aby inwestycje finansowane ze środków polityki spójności zwiększały odporność na zmianę klimatu, ponieważ jest to również istotny element zapewnienia konkurencyjności.

Obronność i bezpieczeństwo

·Wprowadzono nowy cel szczegółowy w ramach celu polityki 1 w odniesieniu do EFRR i celu polityki 3 w odniesieniu do EFRR i Funduszu Spójności z myślą o wsparciu inwestycji w zdolności obronne UE oraz zmieniono zakres wsparcia, aby umożliwić wspieranie przedsiębiorstw innych niż MŚP w ramach tych celów szczegółowych, w zakresie dozwolonym na mocy zasad pomocy państwa. Cel szczegółowy w ramach celu polityki 3 będzie wspierał odporną infrastrukturę obronną lub infrastrukturę podwójnego zastosowania, aby wzmocnić mobilność wojskową w Unii. Poza rocznymi płatnościami zaliczkowymi na rzecz programów Komisja wypłaci ponadto nadzwyczajne jednorazowe płatności zaliczkowe w wysokości 30 % w oparciu o zasoby przydzielone na te cele szczegółowe w ramach odrębnych priorytetów, a maksymalną stopę dofinansowania dla tych priorytetów ustalono na poziomie 100 %.

Przystępne cenowo mieszkania (w tym mieszkania socjalne)

·Aby propagować inwestycje w przystępne cenowo mieszkania, w tym mieszkania socjalne, oraz zapewnić wsparcie na rzecz powiązanych reform, wprowadzono trzy nowe cele szczegółowe w odniesieniu do EFRR i jeden w odniesieniu do Funduszu Spójności. W przypadku tych celów szczegółowych Komisja wypłaci, poza rocznymi płatnościami zaliczkowymi na rzecz programów, nadzwyczajne jednorazowe płatności zaliczkowe w wysokości 30 % w oparciu o zasoby przydzielone na odrębne priorytety, a maksymalna stopa dofinansowania dla odrębnych priorytetów wspierających te cele wyniesie 100 %. Jednocześnie należy zadbać o to, by mieszkania były odporne na zmianę klimatu.

·Ponadto zmieniono zakres Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji, aby umożliwić inwestycje w przystępne cenowo mieszkania oraz wsparcie odpowiednich reform wspierających wdrażanie terytorialnych planów sprawiedliwej transformacji.

Bezpieczny dostęp do wody, zrównoważona gospodarka wodna i odporność wodna

·Zmiana celu szczegółowego na „wspieranie bezpiecznego dostępu do wody, zrównoważonej gospodarki wodnej i odporności wodnej” odzwierciedla strategiczne znaczenie odpornej gospodarki wodnej dla UE. Aby pomóc w przyspieszeniu inwestycji w tym obszarze, Komisja wypłaci, poza rocznymi płatnościami zaliczkowymi na rzecz programów, nadzwyczajne jednorazowe płatności zaliczkowe w wysokości 30 % w oparciu o zasoby przydzielone na odrębne priorytety wspierające realizację celu szczegółowego, a maksymalna stopa dofinansowania dla odrębnych priorytetów wspierających te cele wyniesie 100 %.

Transformacja energetyczna

·Aby zwiększyć bezpieczeństwo energetyczne i przyspieszyć transformację w całej Unii, a także propagować czystą mobilność, należy utworzyć nowy cel szczegółowy dotyczący wspierania połączeń wzajemnych i powiązanej infrastruktury przesyłowej oraz rozwoju infrastruktury ładowania z zasobów EFRR i Funduszu Spójności.

Wschodnie regiony przygraniczne

·Biorąc pod uwagę wyzwania stojące przed wschodnimi regionami przygranicznymi od czasu rosyjskiej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie, programy w ramach celu „Inwestycje na rzecz zatrudnienia i wzrostu” finansowane z EFRR lub Funduszu Spójności z regionami NUTS 2, które graniczą z Rosją, Białorusią lub Ukrainą, powinny korzystać z możliwości jednorazowej płatności zaliczkowej w wysokości 9,5 % i finansowania unijnego na poziomie 100 %, jeżeli w programach dokonano realokacji co najmniej 15 % zasobów na nowo wprowadzone cele szczegółowe i STEP. W przypadku gdy odpowiedni program pokrywa całe terytorium państwa członkowskiego, ta elastyczność finansowa powinna mieć zastosowanie tylko wtedy, gdy program pokrywający całe terytorium państwa członkowskiego jest jedynym programem w państwie członkowskim, który obejmuje dane regiony NUTS 2.

Miasta

·Europejską inicjatywę miejską wzmocniono przez umożliwienie przyznania pieczęci doskonałości innowacyjnym działaniom, które oceniono pod kątem minimalnych wymogów jakości i które są z nimi zgodne, ale które nie mogły zostać sfinansowane ze względu na ograniczenia budżetowe, oraz przez umożliwienie państwom członkowskim przeznaczenia części ich początkowej alokacji krajowej z EFRR na Europejską inicjatywę miejską. Ta realokacja nie wliczałaby się do pułapów określonych w art. 26 rozporządzenia (UE) 2021/1060.

Dalsza elastyczność w zakresie wdrażania

Koncentracja tematyczna

·Zmieniono wymogi dotyczące koncentracji tematycznej EFRR, aby uwzględnić wprowadzenie nowych i zmienionych celów szczegółowych, a także celów szczegółowych, które wprowadzono w ramach rozporządzenia w sprawie STEP. Nadal będą jednak miały zastosowanie wymogi określone w art. 6 rozporządzenia (UE) 2021/1060 w odniesieniu do inwestycji związanych z klimatem.

Przegląd śródokresowy

·Aby państwa członkowskie mogły skutecznie korzystać z nowych priorytetów i elastyczności, proponuje się umożliwienie im ponownego przedłożenia wniosku w sprawie przeglądu śródokresowego w terminie dwóch miesięcy od wejścia w życie tych zmian regulacyjnych.

·Aby przyspieszyć wdrażanie EFRR i Funduszu Spójności, wszystkie programy, w ramach których dokonano realokacji co najmniej 15 % zasobów na nowo wprowadzone cele szczegółowe i STEP, otrzymałyby jednorazowe płatności zaliczkowe w wysokości 4,5 % na podstawie zmienionego budżetu programu (z wyjątkiem regionów NUTS 2 graniczących z Rosją, Białorusią lub Ukrainą, które korzystają z wyższych jednorazowych płatności zaliczkowych w wysokości 9,5 %). Dodatkowe płatności zaliczkowe związane z określonymi powyżej nowymi obszarami priorytetowymi zostałyby wprowadzone dodatkowo.

·Ponadto przedłużono ostateczny termin kwalifikowalności wydatków o jeden dodatkowy rok w odniesieniu do programów EFRR i Funduszu Spójności, w przypadku których co najmniej 15 % puli środków przekierowuje się na nowe obszary priorytetowe.

·Aby zapewnić elastyczność w zakresie obliczania wkładu w działania w dziedzinie klimatu, w przypadku gdy poziom docelowy wkładu w działania w dziedzinie klimatu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2021/1060, jest w przypadku Funduszu Spójności albo EFRR przekroczony, kwotę przekraczającą poziom docelowy można uwzględnić przy obliczaniu wkładu w działania w dziedzinie klimatu dla drugiego funduszu.

Dalsze zmiany mające na celu usprawnienie wdrażania obejmują:

·możliwość realokacji przez państwa członkowskie zasobów z EFRR do instrumentu międzyregionalnych inwestycji w innowacje;

·możliwość wspierania działań przyczyniających się do realizacji reform;

·należycie uzasadnioną zmianę wartości docelowych wskaźników produktu w ramach zmiany programu FST, przy jednoczesnym zapewnieniu, aby takie zmiany nie wpływały na transformację w kierunku neutralności klimatycznej i zobowiązania do stopniowego wycofywania paliw kopalnych.

2025/0084 (COD)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

zmieniające rozporządzenia (UE) 2021/1058 i (UE) 2021/1056 w odniesieniu do środków szczególnych mających na celu sprostanie strategicznym wyzwaniom w kontekście przeglądu śródokresowego

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 175, 177, 178 i 322,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego 2 ,

uwzględniając opinię Komitetu Regionów 3 ,

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)W ostatnich latach dynamika geopolityczna charakteryzowała się głęboką niepewnością, wymagającą przeprowadzenia gruntownej ponownej oceny autonomii strategicznej, odporności i bezpieczeństwa Unii, a także wyzwaniami wynikającymi z transformacji ekologicznej, społecznej i technologicznej. Te równoczesne transformacje wskazują na pilną potrzebę zlikwidowania luki innowacyjnej, przyspieszenia działań na rzecz dekarbonizacji w celu wzmocnienia konkurencyjności gospodarczej oraz zmniejszenia zależności zewnętrznych poprzez dywersyfikację łańcuchów dostaw, zwiększenie skali wewnętrznej produkcji zielonej energii oraz inwestowanie w sektory krytyczne.

(2)Polityka spójności, jako główny instrument inwestycyjny Unii w wieloletnich ramach finansowych, odgrywa kluczową rolę we wspieraniu tych priorytetów. Obejmuje ona pobudzanie ukierunkowanych inwestycji, które przyczyniają się do zwiększania spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej, a jednocześnie stanowią odpowiedź na pojawiające się wyzwania.

(3)Ramy prawne programów polityki spójności przewidują przegląd śródokresowy w 2025 r., który oferuje terminową i wyjątkową okazję do ponownego ukierunkowania programów na nowe wyzwania i możliwości, przyspieszenia wdrażania oraz zwiększenia skuteczności tych programów w reagowaniu zarówno na stare, jak i nowe priorytety Unii.

(4)Komisja przedstawiła w Kompasie konkurencyjności dla UE, Pakcie dla czystego przemysłu i Planie działania na rzecz przystępnej cenowo energii konkretną drogę dla Europy prowadzącą do odzyskania konkurencyjności i zapewnienia zrównoważonego dobrobytu. EFRR i Fundusz Spójności wspierają już inwestycje służące osiągnięciu celów klimatycznych, jak określono w rozporządzeniu (UE) 2021/1060. Państwa członkowskie powinny jednak zintensyfikować starania w celu zapewnienia, aby dekarbonizacja była siłą napędową wzrostu europejskiego przemysłu i dobrobytu Europejczyków, m.in. przez zintensyfikowanie wsparcia na rzecz czystych technologii i przejścia na czystą energię, inwestowanie w projekty dotyczące infrastruktury energetycznej, które mogą zapewnić prawdziwą unię energetyczną, a także wspieranie dekarbonizacji procesów produkcyjnych i produktów.

(5)W świetle bezprecedensowej niestabilności geopolitycznej i potrzeby zagwarantowania przez Unię własnej obronności należy szybko uruchomić środki finansowe w ramach polityki spójności, aby bezpośrednio wspierać inwestycje w zdolności obronne. Konieczne jest zatem utworzenie nowych celów szczegółowych dotyczących wsparcia z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) i Funduszu Spójności ustanowionych rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1058 4 , aby finansować zdolności przemysłowe w sektorze obrony i umożliwić inwestycje w odporną infrastrukturę obronną lub infrastrukturę podwójnego zastosowania w celu wspierania mobilności wojskowej, zgodnie z zakresem tych funduszy. Zdolności przemysłowe do wspierania zdolności obronnych powinny odnosić się do rozwoju technologicznego i wytwarzania produktów związanych z obronnością i innych produktów do celów obronnych zdefiniowanych w art. 2 [projektu] rozporządzenia Rady [xxxx] ustanawiającego Instrument na rzecz Zwiększenia Bezpieczeństwa Europy poprzez Wzmocnienie Europejskiego Przemysłu Obronnego, w szczególności produktów, o których mowa w art. 1 tego rozporządzenia. Zachęca się państwa członkowskie do korzystania z przewidzianej w obecnych ramach prawnych możliwości dobrowolnego przenoszenia zasobów przydzielonych im w ramach zarządzania dzielonego do programów objętych zarządzaniem bezpośrednim, w ramach których realizowane są cele w zakresie obronności i bezpieczeństwa. W tym kontekście przeniesienie zasobów do puli środków na mobilność wojskową w ramach instrumentu „Łącząc Europę” zapewniłoby skoordynowane interwencje w korytarzach mobilności wojskowej wskazanych w białej księdze w sprawie obronności.

(6)Ponadto, aby szybko zapewnić płynność w celu zaspokojenia najpilniejszych potrzeb, zwłaszcza w zakresie inwestycji w zwiększone zdolności obronne, należy zaoferować dodatkowe możliwości finansowania. W szczególności konieczne jest zapewnienie dodatkowych jednorazowych płatności zaliczkowych w wysokości 30 % kwot zaprogramowanych w ramach odrębnych priorytetów w zakresie obronności w ramach odpowiednich celów polityki w EFRR i Funduszu Spójności oraz możliwości zastosowania stopy dofinansowania unijnego w wysokości do 100 %. 

(7)EFRR i Fundusz Spójności mogą już, w ramach ich odpowiedniego zakresu zastosowania, wspierać inwestycje przyczyniające się do realizacji celów „Platformy na rzecz Technologii Strategicznych dla Europy” (STEP), której celem jest wzmocnienie wiodącej pozycji technologicznej Europy. W celu dalszego zachęcania do inwestycji wspieranych z EFRR i Funduszu Spójności w tych kluczowych obszarach należy znieść ograniczenie dotyczące ogólnego wkładu EFRR i Funduszu Spójności w realizację tych priorytetów oraz wydłużyć możliwość otrzymywania przez państwa członkowskie wyższych płatności zaliczkowych na powiązane zmiany programów. Ponadto należy rozszerzyć na wszystkie regiony możliwości finansowania inwestycji produkcyjnych przyczyniających się do realizacji celów STEP w przedsiębiorstwach innych niż MŚP. Podobnie takie inwestycje powinny być również możliwe w regionach, w których ułatwiają dostosowanie przemysłu związane z transformacją cyfrową, w tym zdolności cyfrowe w zakresie chmury obliczeniowej, sztucznej inteligencji i obliczeń superkomputerowych, lub dekarbonizację i obieg zamknięty procesów produkcyjnych i produktów, takich jak przemysł motoryzacyjny lub energochłonne sektory przemysłu. Ponadto należy rozszerzyć na wszystkie inwestycje możliwość – przewidzianą dla inwestycji przyczyniających się do realizacji celów STEP – finansowania inwestycji produkcyjnych w przedsiębiorstwach innych niż MŚP z Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (FST) ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1056 5 , bez potrzeby przeprowadzenia analizy luk i niezależnie od jej wyniku.

(8)Aby zwiększyć bezpieczeństwo energetyczne oraz przyspieszyć transformację energetyczną i czystą mobilność, inwestycje w ramach STEP i instrumentu na rzecz infrastruktury paliw alternatywnych należy uzupełnić przez utworzenie nowego celu szczegółowego dla EFRR i Funduszu Spójności w ramach celu polityki 2 dotyczącego wspierania rozbudowy połączeń wzajemnych i powiązanej infrastruktury przesyłowej oraz rozwoju infrastruktury ładowania. Aby przyspieszyć inwestycje w tych dziedzinach, priorytety związane z tym celem szczegółowym powinny być objęte dodatkowymi jednorazowymi płatnościami zaliczkowymi w wysokości 30 % kwot zaprogramowanych w ramach tych priorytetów oraz możliwością zastosowania stopy dofinansowania unijnego w wysokości do 100 %. W stosownych przypadkach instytucje zarządzające powinny dążyć do pozyskania maksymalnej kwoty finansowania ze środków prywatnych. Te wzmożone starania inwestycyjne zapewnią sektorom energochłonnym dostęp do bardziej stabilnych i zróżnicowanych źródeł energii na mniej rozdrobnionym wewnętrznym rynku energii, wzmacniając jednocześnie ich zrównoważony charakter i konkurencyjność. Ponadto rozszerzenie wsparcia z EFRR na projekty w zakresie dekarbonizacji umożliwia sektorom energochłonnym priorytetowe traktowanie innowacji o dużym wpływie zbieżnych z celami klimatycznymi UE.

(9)Ważne projekty stanowiące przedmiot wspólnego europejskiego zainteresowania (projekty IPCEI) wynikają z instrumentu z zakresu pomocy państwa, w którym wymogiem jest istnienie ogólnoeuropejskiej współpracy w zakresie innowacyjnych technologii lub innowacyjnej paneuropejskiej infrastruktury. IPCEI to projekty, które wspierają i promują projekty transgraniczne na dużą skalę uznawane za kluczowe dla wzrostu gospodarczego, innowacji i konkurencyjności Unii. W celu przyspieszenia opracowywania nowych i wdrażania już istniejących projektów IPCEI należy zezwolić – we wszystkich kategoriach regionów – na wspieranie z EFRR inwestycji w projekty realizowane w ramach projektu IPCEI zatwierdzonego przez Komisję na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) i komunikatu C(2021) 8481. Ponadto operacje przyczyniające się do realizacji projektu IPCEI zatwierdzonego przez Komisję powinny być objęte uproszczonymi procedurami wyboru.

(10)Kolejnym wyzwaniem, które wysunęło się na pierwszy plan, jest przystępne cenowo mieszkalnictwo – ze względu na znaczny wzrost cen i czynszów w ostatnich latach. Aby zachęcić państwa członkowskie i regiony do podwojenia inwestycji z EFRR i Funduszu Spójności, w ramach ich odpowiedniego zakresu zastosowania, w budowę i renowację przystępnych cenowo zasobów mieszkaniowych, w tym mieszkań socjalnych, należy utworzyć nowe cele szczegółowe w ramach poszczególnych celów polityki dla zapewnienia elastyczności w programowaniu działań w zakresie mieszkalnictwa w ramach odrębnych priorytetów. W takich priorytetach powinna istnieć możliwość zastosowania stopy dofinansowania unijnego w wysokości do 100 % i skorzystania z dodatkowych jednorazowych płatności zaliczkowych w wysokości 30 % zaprogramowanych kwot w celu zmniejszenia obciążenia budżetów publicznych. Z tych nowych możliwości należy przykładowo korzystać podczas inwestowania w ramach inicjatywy „nowy europejski Bauhaus”. Do wsparcia w ramach takich priorytetów mogą kwalifikować się również koszty wynikające z tymczasowego zakwaterowania zastępczego lokatorów na czas renowacji, a także koszty reform związanych z mieszkalnictwem, takich jak prace przygotowawcze dla poprawy przepisów i pozwoleń dotyczących rynku mieszkaniowego na poziomie lokalnym i miejskim. W tym kontekście należy również doprecyzować wsparcie z FST.

(11)Woda odgrywa kluczową rolę jako zasób zapewniający bezpieczeństwo systemów żywnościowych, energetycznych i gospodarczych. Jest również kluczowym aspektem zapewnienia odporności na zmianę klimatu. Biorąc pod uwagę wyzwania związane z wpływem zmiany klimatu na zasoby wodne, należy zachęcać do dalszych inwestycji w odporność wodną. Należy pilnie usprawnić wdrażanie przepisów dotyczących ochrony wód i mórz oraz poprawić efektywność wodną, rozwiązać problem niedoboru wody i poczynić postępy w kierunku Europy odpornej na deficyt wody. Wymaga to znacznych inwestycji. W związku z tym do nowego celu szczegółowego w ramach celu polityki 2 należy włączyć odniesienie do bezpiecznego dostępu do wody, zrównoważonej gospodarki wodnej i odporności wodnej, aby zapewnić proaktywne zarządzanie oparte na analizie ryzyka i zwiększoną gotowość. Odrębne priorytety ustanowione dla tego celu szczegółowego powinny być również objęte dodatkowymi jednorazowymi płatnościami zaliczkowymi w wysokości 30 % zaprogramowanych kwot oraz możliwością zastosowania stopy dofinansowania w wysokości do 100 %, aby zachęcać do podejmowania kluczowych inwestycji w tym obszarze.

(12)Ponadto, aby zwiększyć skuteczność inwestycji, należy umożliwić pokrywanie kosztów związanych z wdrażaniem reform, również w przypadku gdy takie koszty nie są bezpośrednio związane z realizacją inwestycji.

(13)Aby umożliwić państwom członkowskim dokonanie istotnego przeprogramowania w kontekście przeglądu śródokresowego i skoncentrowanie zasobów na tych nowych strategicznych priorytetach Unii, należy znieść dodatkowe ograniczenia. W odniesieniu do wymogów koncentracji tematycznej należy zezwolić państwom członkowskim na zaliczenie kwot zaprogramowanych na nowe priorytety strategiczne, w tym priorytety przyczyniające się do osiągnięcia celów STEP, na poczet kwot wymaganych do zapewnienia zgodności z wymogami koncentracji tematycznej. Powinna temu towarzyszyć pewna elastyczność w zakresie obliczania odpowiedniego wkładu EFRR i Funduszu Spójności na rzecz klimatu, jak określono w art. 6 rozporządzenia (UE) 2021/1060, przy jednoczesnym spełnieniu ogólnych wymogów tego artykułu. Ponadto, aby przyspieszyć dekarbonizację przemysłu, która jest niezbędna do osiągnięcia unijnych celów klimatycznych, konieczne jest zapewnienie możliwości finansowania, za pośrednictwem EFRR, inwestycji służących redukcji emisji gazów cieplarnianych pochodzących również z działań wymienionych w załączniku I do dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady 6 , pod warunkiem że przyznano im pieczęć doskonałości. Warunki finansowania takich inwestycji należy uprościć również w przypadku FST. Ponadto, aby zapewnić spójność wsparcia między finansowaniem przyznanym w ramach zarządzania bezpośredniego a finansowaniem przyznanym w ramach zarządzania dzielonego, operacje, które zostały już ocenione przez Komisję w kontekście programów zarządzanych bezpośrednio i którym przyznano „pieczęć suwerenności” zdefiniowaną w art. 4 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2024/795 w kontekście zaproszenia do składania wniosków na podstawie rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2019/856, nie powinny podlegać wyłączeniu paliw kopalnych. Państwa członkowskie powinny również mieć możliwość wniesienia zasobów z EFRR i Funduszu Spójności do modułu państw członkowskich Funduszu InvestEU 7 w celu ich wykorzystania za pośrednictwem instrumentu finansowego InvestEU określonego w [art. 10a rozporządzenia (UE) 2021/523]. Ponadto, aby umożliwić kompleksowe przeprogramowanie na nowe priorytety strategiczne w kontekście przeglądu śródokresowego, państwa członkowskie powinny dysponować dodatkowym czasem na uzupełnienie oceny wyników przeglądu śródokresowego i przedłożenie powiązanych z nimi zmian programów. Powinno to mieć również zastosowanie do zasobów FST, jeżeli są one ujęte w programie razem z zasobami EFRR lub Funduszu Spójności.

(14)Aby przyspieszyć realizację programów polityki spójności w szerszym ujęciu i zapewnić płynność niezbędną do realizacji kluczowych inwestycji, z EFRR i Funduszu Spójności powinny być wypłacane dodatkowe jednorazowe płatności zaliczkowe zarówno na programy w ramach celu „Inwestycje na rzecz zatrudnienia i wzrostu”, jak i w ramach celu „Europejska współpraca terytorialna” (Interreg), jeżeli przeprogramowanie dotyczy znacznej części całego programu. Odsetek płatności zaliczkowych należy dodatkowo zwiększyć w przypadku niektórych programów w ramach celu „Inwestycje na rzecz zatrudnienia i wzrostu” obejmujących co najmniej jeden region NUTS2 graniczący z Rosją, Białorusią lub Ukrainą, mając na uwadze negatywny wpływ rosyjskiej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie na te regiony. Aby zachęcić do przeprogramowania na kluczowe priorytety w kontekście przeglądu śródokresowego, dodatkowe płatności zaliczkowe powinny być dostępne tylko w przypadku osiągnięcia w tym kontekście określonego progu dla realokacji zasobów finansowych na konkretne kluczowe priorytety.

(15)Ponadto, aby uwzględnić czas potrzebny na zmianę ukierunkowania inwestycji w kontekście przeglądu śródokresowego i umożliwić jak najlepsze wykorzystanie dostępnych zasobów, należy dostosować terminy kwalifikowalności wydatków oraz zasady dotyczące umarzania w odniesieniu do programów realokacji zasobów na priorytety strategiczne w kontekście przeglądu śródokresowego. Powinna również istnieć możliwość zastosowania maksymalnej stopy dofinansowania w wysokości do 100 % do priorytetów w programach w ramach celu „Inwestycje na rzecz zatrudnienia i wzrostu” obejmujących co najmniej jeden region NUTS2 graniczący z Rosją, Białorusią lub Ukrainą, mając na uwadze negatywny wpływ rosyjskiej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie na te regiony.

(16)Przegląd śródokresowy należy również wykorzystać do wzmocnienia kluczowej roli miast w realizacji wielu celów Unii przez umożliwienie państwom członkowskim realokacji zasobów finansowych z EFRR na wzmocnienie Europejskiej inicjatywy miejskiej, o której mowa w art. 12 rozporządzenia (UE) 2021/1058. Ponadto, aby ułatwić wykorzystanie kluczowych innowacyjnych działań określonych w ramach Europejskiej inicjatywy miejskiej, działania takie powinny być objęte uproszczoną procedurą wyboru do wsparcia w ramach programów polityki spójności. Państwa członkowskie powinny również mieć możliwość realokacji zasobów EFRR ze swoich programów w ramach celu „Inwestycje na rzecz zatrudnienia i wzrostu” na instrument międzyregionalnych inwestycji w innowacje, o którym mowa w art. 13 rozporządzenia (UE) 2021/1058, aby zwiększyć elastyczność w wykorzystywaniu zasobów.

(17)Aby uprościć realizację inwestycji i je przyspieszyć, należy wprowadzić dodatkowe ukierunkowane zmiany w ramach prawnych regulujących wykorzystanie FST. W szczególności należy rozszerzyć na FST możliwość stosowania uproszczonej procedury wyboru operacji, którym przyznano pieczęć doskonałości. Ponadto należy usunąć ograniczenia dotyczące korekty celów, aby zapewnić niezbędną elastyczność w kontekście zmieniających się okoliczności wdrażania.

(18)Ponieważ cel niniejszego rozporządzenia, a mianowicie zmiana ukierunkowania inwestycji na kluczowe priorytety w ramach przeglądu śródokresowego oraz uproszczenie realizacji polityki i jej przyspieszenie w drodze zmiany rozporządzeń (UE) 2021/1058 i (UE) 2021/1056, nie może zostać osiągnięty w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast możliwe jest jego lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, Unia może podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu.

(19)Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenia (UE) 2021/1058 oraz (UE) 2021/1056.

(20)Ze względu na pilną potrzebę umożliwienia kluczowych inwestycji, zwłaszcza w zdolności obronne w kontekście pilnych wyzwań geopolitycznych, niniejsze rozporządzenie powinno wejść w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

W rozporządzeniu (UE) 2021/1058 wprowadza się następujące zmiany:

1)w art. 3 wprowadza się następujące zmiany:

a)w ust. 1 wprowadza się następujące zmiany:

(i) w lit. a) dodaje się pkt (vii) w brzmieniu:

„(vii) zwiększanie zdolności przemysłowych w celu wspierania zdolności podwójnego zastosowania oraz zdolności obronnych;”;

(ii) w lit. b) pkt (v) otrzymuje brzmienie:

„(v) wspieranie bezpiecznego dostępu do wody, zrównoważonej gospodarki wodnej i odporności wodnej;”;

(iii) dodaje się pkt (xi) i (xii) w brzmieniu:

„(xi) wspieranie dostępu do przystępnych cenowo mieszkań i związanych z tym reform;

(xii) wspieranie rozbudowy połączeń wzajemnych i powiązanej infrastruktury przesyłowej oraz rozwoju infrastruktury ładowania;”;

(iv) w lit. c) dodaje się pkt (iii) w brzmieniu:

„(iii) rozwój odpornej infrastruktury obronnej lub infrastruktury podwójnego zastosowania w celu wspierania mobilności wojskowej w Unii;”;

(v) w lit. d) dodaje się pkt (vii) w brzmieniu:

„(vii) wspieranie dostępu do przystępnych cenowo mieszkań i związanych z tym reform;”;

(vi) w lit. e) akapit pierwszy dodaje się pkt (iii) w brzmieniu:

„(iii) wspieranie zintegrowanego rozwoju terytorialnego poprzez dostęp do przystępnych cenowo mieszkań i opracowywanie związanych z tym reform na wszystkich rodzajach terytoriów.”;

(vii) w ust. 1 dodaje się akapit w brzmieniu:

„Operacje wspierane w ramach celu szczegółowego określonego w lit. c) pkt (iii) koncentrują się przede wszystkim, w stosownych przypadkach, na co najmniej jednym z czterech unijnych priorytetowych korytarzy mobilności wojskowej wskazanych przez państwa członkowskie w załączniku II do Wymagań wojskowych w zakresie mobilności wojskowej w ramach UE i poza nią przyjętych przez Radę w dniu [18 marca 2025 r., numer referencyjny ST 6728/25 ADD1]. Wspierane operacje stanowiące część tych korytarzy muszą spełniać wymogi dotyczące infrastruktury określone w aktach wykonawczych na podstawie art. 12 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2021/1153.”;

b)w ust. 1a akapity pierwszy i drugi otrzymują brzmienie:

„Zasoby w ramach celu szczegółowego, o którym mowa w ust. 1 lit. a) pkt (vi) i lit. b) pkt (ix), są programowane w ramach odrębnych priorytetów odpowiadających właściwemu celowi polityki.

Komisja wpłaca 30 % alokacji na rzecz tych priorytetów zgodnie z decyzją zatwierdzającą zmianę programu, w ramach wyjątkowych jednorazowych płatności zaliczkowych oprócz rocznych płatności zaliczkowych na rzecz programu, przewidzianych w art. 90 ust. 1 i 2 rozporządzenia (UE) 2021/1060 lub w art. 51 ust. 2, 3 i 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1059*. Te wyjątkowe płatności zaliczkowe uiszcza się pod warunkiem przedłożenia Komisji zmiany programu do dnia 31 grudnia 2025 r. Uiszcza się je w terminie 60 dni od przyjęcia przez Komisję decyzji zatwierdzającej zmianę programu.

_______

* Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1059 z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie przepisów szczegółowych dotyczących celu „Europejska współpraca terytorialna” (Interreg) wspieranego w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz instrumentów finansowania zewnętrznego (Dz.U. L 231 z 30.6.2021, s. 94, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/1059/oj).”;

c)dodaje się ust. 1c w brzmieniu:

„1c Zasoby w ramach celów szczegółowych, o których mowa w ust. 1 lit. a) pkt (vii), lit. b) pkt (v), lit. b) pkt (xi), lit. b) pkt (xii), lit. c) pkt (iii), lit. d) pkt (vii) i lit. e) pkt (iii), są programowane w ramach odrębnych priorytetów odpowiadających właściwemu celowi polityki.

Komisja wypłaca 30 % alokacji na rzecz tych priorytetów zgodnie z decyzją zatwierdzającą zmianę programu, w ramach wyjątkowych jednorazowych płatności zaliczkowych oprócz rocznych płatności zaliczkowych na rzecz programu, przewidzianych w art. 90 ust. 1 i 2 rozporządzenia (UE) 2021/1060. Te wyjątkowe płatności zaliczkowe uiszcza się pod warunkiem przedłożenia Komisji zmiany programu do dnia 31 grudnia 2025 r. Uiszcza się je w terminie 60 dni od przyjęcia przez Komisję decyzji zatwierdzającej zmianę programu.

Zgodnie z art. 90 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2021/1060 kwota wypłacona w ramach wyjątkowych płatności zaliczkowych jest rozliczana w zestawieniach wydatków Komisji nie później niż w ramach rozliczeń za ostatni rok obrachunkowy.

Zgodnie z art. 90 ust. 6 rozporządzenia (UE) 2021/1060 wszelkie odsetki generowane przez wyjątkowe płatności zaliczkowe wykorzystuje się na dany program w ten sam sposób co środki z EFRR i uwzględnia w zestawieniu wydatków za ostatni rok obrachunkowy.

Zgodnie z art. 97 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2021/1060 nie można zawiesić wyjątkowych płatności zaliczkowych.

Zgodnie z art. 105 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2021/1060 płatności zaliczkowe, które należy uwzględnić na potrzeby wyliczenia kwot podlegających umorzeniu, obejmują uiszczone wyjątkowe płatności zaliczkowe.

Na zasadzie odstępstwa od art. 112 rozporządzenia (UE) 2021/1060 maksymalna stopa dofinansowania w odniesieniu do odrębnych priorytetów ustanowionych, aby wspierać realizację celów szczegółowych, o których mowa w ust. 1 lit. a) pkt (vii), lit. b) pkt (v), lit. b) pkt (xi), lit. b) pkt (xii), lit. c) pkt (iii), lit. d) pkt (vii) i lit. e) pkt (iii) niniejszego artykułu, wynosi 100 %.”;

d)ust. 3 otrzymuje brzmienie:

„3. Fundusz Spójności wspiera CP 2 i 3, w tym cele szczegółowe określone w ust. 1 lit. b) pkt (x), lit. b) pkt (xi), lit. b) pkt (xii), lit. c) pkt (iii), o ile takie wsparcie jest zgodne z zakresem wsparcia określonym w art. 6 i 7.”;

e)w ust. 4 akapit pierwszy dodaje się lit. d) w brzmieniu:

„d) przyczyniają się do wdrażania reform.”;

2)art. 4 ust. 10 otrzymuje brzmienie:

„10. Wymogi koncentracji tematycznej określone w ust. 6 niniejszego artykułu muszą być spełniane w ciągu całego okresu programowania, również w przypadku przesunięcia alokacji z EFRR między priorytetami programu lub między programami oraz podczas przeglądu śródokresowego zgodnie z art. 18 rozporządzenia (UE) 2021/1060. W przypadku gdy państwo członkowskie składa wniosek o zmianę programu zgodnie z art. 24 rozporządzenia (UE) 2021/1060, kwoty zaprogramowane na cele szczegółowe, o których mowa w ust. 1 lit. a) pkt (vi) i lit. b) pkt (ix) wspomnianego artykułu, a także na cele szczegółowe, o których mowa w ust. 1 lit. a) pkt (vii), lit. b) pkt (v), lit. b) pkt (xi), lit. b) pkt (xii), lit. c) pkt (iii), lit. d) pkt (vii) i lit. e) pkt (iii) wspomnianego artykułu, mogą zostać zaliczone na poczet kwot wymaganych dla CP 1 lub CP 2 lub podzielone między te dwa cele polityki.”;

3)w art. 5 wprowadza się następujące zmiany:

a)w ust. 2 wprowadza się następujące zmiany:

(i)w akapicie pierwszym wprowadza się następujące zmiany:

(1)    lit. e) otrzymuje brzmienie:

„e) jeżeli przyczyniają się one do osiągnięcia celów szczegółowych w ramach CP 1, określonych w art. 3 ust. 1 lit. a) pkt (vi) i (vii) niniejszego rozporządzenia, lub celu szczegółowego w ramach CP 2, określonego w art. 3 ust. 1 lit. b) pkt (ix) niniejszego rozporządzenia;”;

(2)    dodaje się lit. f) w brzmieniu:

„f) jeżeli przyczyniają się one do realizacji ważnego projektu stanowiącego przedmiot wspólnego europejskiego zainteresowania zatwierdzonego przez Komisję na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) oraz komunikatu C(2021) 8481, przy jednoczesnym utrzymaniu ukierunkowania na MŚP;”;

(3)    dodaje się lit. g) w brzmieniu:

„g) jeżeli ułatwiają one dostosowanie przemysłu związane z dekarbonizacją procesów produkcyjnych i produktów.”;

(ii)uchyla się akapit drugi;

b)dodaje się ust. 10 i 11 w brzmieniu:

„10. Oprócz możliwości określonych w art. 14 rozporządzenia (UE) 2021/1060 państwa członkowskie mogą, za zgodą zainteresowanych instytucji zarządzających, przydzielić zasoby z EFRR i Funduszu Spójności do modułu państw członkowskich Funduszu InvestEU w celu ich wykorzystania za pośrednictwem instrumentu finansowego InvestEU, który zostanie określony w [art. 10a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/523]*. Takie wkłady podlegają procedurom określonym w art. 14 rozporządzenia (UE) 2021/1060 i wlicza się je do pułapów określonych w tym artykule. Zasoby wygenerowane przez kwoty wniesione do instrumentu finansowego InvestEU zgodnie z art. 14 rozporządzenia (UE) 2021/1060 lub zasoby związane z takimi kwotami udostępnia się państwu członkowskiemu zgodnie z umową o przyznanie wkładu i wykorzystuje na potrzeby wsparcia w ramach tego samego celu lub tych samych celów w formie instrumentów finansowych lub gwarancji budżetowych.

11. Oprócz możliwości określonych w art. 73 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2021/1060 w przypadku projektów realizowanych bezpośrednio w ramach ważnego projektu stanowiącego przedmiot wspólnego europejskiego zainteresowania zatwierdzonego przez Komisję na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE i komunikatu C(2021) 8481 instytucja zarządzająca może podjąć decyzję o przyznaniu bezpośredniego wsparcia z EFRR, pod warunkiem że takie operacje spełniają wymogi określone w art. 73 ust. 2 lit. a), b) i g) rozporządzenia (UE) 2021/1060.

______

* Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/523 z dnia 24 marca 2021 r. ustanawiające Program InvestEU i zmieniające rozporządzenie (UE) 2015/1017 (Dz.U. L 107 z 26.3.2021, s. 30, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/523/oj).”;

4)w art. 7 ust. 1 wprowadza się następujące zmiany:

a)w lit. b) wprowadza się następujące zmiany:

„b) inwestycje służące redukcji emisji gazów cieplarnianych pochodzących z działań wymienionych w załączniku I do dyrektywy 2003/87/WE, z wyjątkiem tych, którym przyznano pieczęć doskonałości zdefiniowaną w art. 2 pkt 45 rozporządzenia (UE) 2021/1060;”;

b)w lit. h) dodaje się pkt (iv) w brzmieniu:

„(iv) inwestycji w operacje, którym przyznano pieczęć suwerenności zdefiniowaną w art. 4 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2024/795 w kontekście zaproszenia do składania wniosków na podstawie rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2019/856.”;

5)dodaje się art. 7a w brzmieniu:

„Artykuł 7a
Przepisy szczegółowe związane z przeglądem śródokresowym i powiązanymi elastycznościami

1. Komisja wypłaca w 2026 r. 4,5 % całkowitego wsparcia z EFRR i Funduszu Spójności, jak określono w decyzji zatwierdzającej zmianę programu, jako dodatkowe jednorazowe płatności zaliczkowe. Ten odsetek jednorazowych płatności zaliczkowych zwiększa się do 9,5 % w przypadku programów w ramach celu »Inwestycje na rzecz zatrudnienia i wzrostu« obejmujących co najmniej jeden region NUTS2 graniczący z Rosją, Białorusią lub Ukrainą, pod warunkiem że dany program nie obejmuje całego terytorium państwa członkowskiego. W przypadku gdy w danym państwie członkowskim regiony NUTS2 graniczące z Rosją, Białorusią lub Ukrainą są uwzględnione wyłącznie w programach obejmujących całe terytorium tego państwa członkowskiego, zwiększone płatności zaliczkowe określone w niniejszym ustępie ma do tych programów zastosowanie.

Dodatkowe płatności zaliczkowe, o których mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu, mają zastosowanie wyłącznie w przypadku zatwierdzenia realokacji co najmniej 15 % zasobów finansowych programu na co najmniej jeden z odrębnych priorytetów ustanowionych w odniesieniu do celów szczegółowych, o których mowa w art. 3 ust. 1 lit. a) pkt (vi), lit. a) pkt (vii), lit. b) pkt (v), lit. b) pkt (ix), lit. b) pkt (xi), lit. b) pkt (xii), lit. c) pkt (iii), lit. d) pkt (vii) i lit. e) pkt (iii) niniejszego rozporządzenia, w kontekście przeglądu śródokresowego, pod warunkiem przedłożenia zmiany programu do dnia 31 grudnia 2025 r.

Płatności zaliczkowe należne państwu członkowskiemu, które wynikają ze zmian programu zgodnie z realokacją na priorytety, o których mowa w akapicie drugim, zalicza się jako płatności dokonane w 2025 r. do celów obliczenia kwot podlegających umorzeniu zgodnie z art. 105 rozporządzenia (UE) 2021/1060, pod warunkiem że wniosek o zmianę programu przedłożono w 2025 r.

2. Na zasadzie odstępstwa od art. 63 ust. 2 i art. 105 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2021/1060 terminem kwalifikowalności wydatków, zwrotu kosztów oraz umorzenia jest dzień 31 grudnia 2030 r. Odstępstwo to ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zatwierdzenia zmian programu polegających na realokacji co najmniej 15 % zasobów finansowych programu na co najmniej jeden z odrębnych priorytetów ustanowionych w odniesieniu do celów szczegółowych, o których mowa w art. 3 ust. 1 lit. a) pkt (vi), lit. a) pkt (vii), lit. b) pkt (v), lit. b) pkt (ix), lit. b) pkt (xi), lit. b) pkt (xii), lit. c) pkt (iii), lit. d) pkt (vii) i lit. e) pkt (iii) niniejszego rozporządzenia, w kontekście przeglądu śródokresowego.

3. We wnioskach o zmiany programu zgodnie z art. 24 rozporządzenia (UE) 2021/1060 państwa członkowskie mogą wnioskować o realokację zasobów EFRR zaprogramowanych w ramach celu „Inwestycje na rzecz zatrudnienia i wzrostu” na Europejską inicjatywę miejską i instrument międzyregionalnych inwestycji w innowacje, o których mowa odpowiednio w art. 12 i 13 niniejszego rozporządzenia. Realokowane zasoby wykorzystuje się na rzecz danego państwa członkowskiego. Takie realokacje nie stanowią przesunięć w rozumieniu art. 26 rozporządzenia (UE) 2021/1060.

4. Na zasadzie odstępstwa od art. 112 rozporządzenia (UE) 2021/1060 maksymalna stopa dofinansowania w odniesieniu do priorytetów w programach w ramach celu „Inwestycje na rzecz zatrudnienia i wzrostu” obejmujących co najmniej jeden region NUTS2 graniczący z Rosją, Białorusią lub Ukrainą wynosi 100 %. Ta wyższa stopa dofinansowania nie ma zastosowania do programów obejmujących całe terytorium danego państwa członkowskiego, chyba że regiony te są uwzględnione wyłącznie w programach obejmujących całe terytorium tego państwa członkowskiego. Odstępstwo to ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zatwierdzenia realokacji co najmniej 15 % zasobów finansowych programu na co najmniej jeden z odrębnych priorytetów ustanowionych w odniesieniu celów szczegółowych, o których mowa w art. 3 ust. 1 lit. a) pkt (vi), lit. a) pkt (vii), lit. b) pkt (v), lit. b) pkt (ix), lit. b) pkt (xi), lit. b) pkt (xii), lit. c) pkt (iii), lit. d) pkt (vii) i lit. e) pkt (iii) niniejszego rozporządzenia, w kontekście przeglądu śródokresowego, pod warunkiem przedłożenia zmiany programu do dnia 31 grudnia 2025 r.

5. Oprócz oceny wyników przeglądu śródokresowego, która ma zostać przedłożona w odniesieniu do każdego programu zgodnie z art. 18 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2021/1060, państwa członkowskie mogą ponownie przedłożyć ocenę uzupełniającą oraz powiązane wnioski o zmiany programu, uwzględniając cele szczegółowe wprowadzone rozporządzeniem (UE) XXXX/XXXX [niniejsze rozporządzenie], w terminie 2 miesięcy od wejścia w życie rozporządzenia (UE) XXXX/XXXX [niniejsze rozporządzenie]. Zastosowanie mają terminy określone w art. 18 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2021/1060.

6. Jeżeli wkład Funduszu Spójności na rzecz klimatu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2021/1060, przekraczałby docelowy poziom 37 % jego łącznej alokacji, kwota przekraczająca ten poziom docelowy może zostać uwzględniona przy obliczaniu wkładu EFRR na rzecz klimatu w celu osiągnięcia docelowego poziomu wynoszącego 30 % jego łącznej alokacji. Kwoty przekraczające docelowy poziom wkładu EFRR na rzecz klimatu wynoszący 30 % jego łącznej alokacji można uwzględnić przy obliczaniu wkładu Funduszu Spójności na rzecz klimatu.”;

6)w art. 12 dodaje się ust. 4 w brzmieniu:

„4. Komisja może przyznać pieczęć doskonałości innowacyjnym działaniom, które zostały ocenione w kontekście zaproszenia do składania wniosków w ramach Europejskiej inicjatywy miejskiej i spełniają minimalne wymogi jakościowe określone w tym zaproszeniu, a nie mogą być finansowane w ramach tego zaproszenia do składania wniosków ze względu na ograniczenia budżetowe.

Do celów pieczęci doskonałości Europejską inicjatywę miejską uznaje się za inne źródło unijne, odrębne od programów wdrażanych i przygotowywanych zgodnie z art. 7 rozporządzenia (UE) 2021/1060.”;

7)w załączniku I w tabeli 1 wprowadza się następujące zmiany:

a)w celu polityki 1 dodaje się wiersz w brzmieniu:

b)w celu polityki 2 wiersz dotyczący celu szczegółowego (v) otrzymuje brzmienie:

c)w celu polityki 2 dodaje się wiersze w brzmieniu:

d)w celu polityki 3 dodaje się wiersz w brzmieniu:

e)w celu polityki 4 dodaje się wiersz w brzmieniu:

f)w celu polityki 5 dodaje się wiersz w brzmieniu:

Artykuł 2

W rozporządzeniu (UE) 2021/1056 wprowadza się następujące zmiany:

1)w art. 8 ust. 2 wprowadza się następujące zmiany:

a)w akapicie pierwszym dodaje się lit. p) w brzmieniu:

„p) wspieranie dostępu do przystępnych cenowo mieszkań i związanych z tym reform.”;

b)akapit czwarty otrzymuje brzmienie:

„FST może również wspierać inwestycje produkcyjne w przedsiębiorstwach innych niż MŚP, skupiając się jednak nadal na MŚP, niezależnie od tego, czy przeprowadzono analizę luk zgodnie z art. 11 ust. 2 lit. h) niniejszego rozporządzenia, i bez względu na jej wynik. Takie inwestycje są kwalifikowalne wyłącznie wówczas, gdy nie skutkują przeniesieniem produkcji zdefiniowanym w art. 2 pkt 27 rozporządzenia (UE) 2021/1060. Zapewnienie takiego wsparcia nie oznacza wymogu zmiany terytorialnego planu sprawiedliwej transformacji, jeżeli zmiana ta wiązałaby się wyłącznie z analizą luk. W procesie wyboru uwzględnia się programy przygotowania zawodowego i miejsca pracy, kształcenie lub szkolenie w zakresie nowych umiejętności.”;

c)dodaje się akapit w brzmieniu:

„W przypadku operacji, którym przyznano pieczęć doskonałości zdefiniowaną w art. 2 pkt 45 rozporządzenia (UE) 2021/1060, oraz w przypadku projektów realizowanych bezpośrednio w ramach ważnego projektu stanowiącego przedmiot wspólnego europejskiego zainteresowania zatwierdzonego przez Komisję na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE i komunikatu C(2021) 848 instytucja zarządzająca może podjąć decyzję o przyznaniu bezpośredniego wsparcia z FST, pod warunkiem że takie operacje przyczyniają się do osiągnięcia celu szczegółowego określonego w art. 2 niniejszego rozporządzenia i wnoszą wkład w realizację terytorialnych planów sprawiedliwej transformacji.”;

2)art. 9 lit. d) otrzymuje brzmienie:

„d) inwestycji w zakresie produkcji, przetwarzania, transportu, dystrybucji, magazynowania lub spalania paliw kopalnych, z wyjątkiem inwestycji w operacje, którym przyznano pieczęć suwerenności zdefiniowaną w art. 4 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2024/795 w kontekście zaproszenia do składania wniosków na podstawie rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2019/856.”;

3)w art. 10 dodaje się ustęp w brzmieniu:

„4. W przypadku gdy zasoby FST są programowane jako priorytety w ramach programu zawierającego również zasoby z EFRR lub Funduszu Spójności, oprócz oceny wyników przeglądu śródokresowego, która ma zostać przedłożona w odniesieniu do każdego programu zgodnie z art. 18 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2021/1060, państwa członkowskie mogą ponownie przedłożyć ocenę uzupełniającą oraz powiązane wnioski o zmiany programu, uwzględniając cele szczegółowe wprowadzone rozporządzeniem (UE) XXXX/XXXX [niniejsze rozporządzenie], w terminie 2 miesięcy od wejścia w życie rozporządzenia (UE) XXXX/XXXX [niniejsze rozporządzenie]. Zastosowanie mają terminy określone w art. 18 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2021/1060.

W przypadku gdy taki program korzysta z przedłużonego terminu kwalifikowalności wydatków, zwrotu kosztów oraz umorzenia zgodnie z art. 7a rozporządzenia (UE) 2021/1058, przedłużenie takie ma również zastosowanie do zasobów FST.”;

4)art. 11 ust. 2 lit. i) otrzymuje brzmienie:

„i) w przypadku gdy wsparcie ma być udzielone na rzecz inwestycji mających na celu osiągnięcie redukcji emisji gazów cieplarnianych pochodzących z działań wymienionych w załączniku I do dyrektywy 2003/87/WE – wykaz operacji, które mają zostać objęte wsparciem, oraz uzasadnienie, że przyczynią się one do transformacji w kierunku gospodarki neutralnej dla klimatu i doprowadzą do redukcji emisji gazów cieplarnianych do poziomu poniżej odpowiednich wskaźników ustanowionych do celów przydziału bezpłatnych uprawnień na podstawie dyrektywy 2003/87/WE, przy jednoczesnym spełnieniu warunku, że operacje te są konieczne do ochrony znacznej liczby miejsc pracy;”;

5)w art. 12 ust. 2 skreśla się zdanie trzecie.

Artykuł 3

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie [następnego dnia] po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Strasburgu dnia r.

OCENA SKUTKÓW FINANSOWYCH I CYFROWYCH REGULACJI

1.STRUKTURA WNIOSKU/INICJATYWY3

1.1.Tytuł wniosku/inicjatywy3

1.2.Obszary polityki, których dotyczy wniosek/inicjatywa3

1.3.Cel(e)3

1.3.1Cel(e) ogólny(-e)3

1.3.2Cel(e) szczegółowy(-e)3

1.3.3Oczekiwane wyniki i wpływ3

1.3.4Wskaźniki dotyczące realizacji celów3

1.4.Wniosek/inicjatywa dotyczy:4

1.5.Uzasadnienie wniosku/inicjatywy4

1.5.1Potrzeby, które należy zaspokoić w perspektywie krótko- lub długoterminowej, w tym szczegółowy terminarz przebiegu realizacji inicjatywy4

1.5.2Wartość dodana z tytułu zaangażowania Unii Europejskiej (może wynikać z różnych czynników, na przykład korzyści koordynacyjnych, pewności prawa, większej efektywności lub komplementarności). Na potrzeby tej sekcji „wartość dodaną z tytułu zaangażowania Unii Europejskiej” należy rozumieć jako wartość wynikającą z unijnej interwencji, wykraczającą poza wartość, która zostałaby wytworzona przez same państwa członkowskie.4

1.5.3Główne wnioski wyciągnięte z podobnych działań4

1.5.4Spójność z wieloletnimi ramami finansowymi oraz możliwa synergia z innymi właściwymi instrumentami5

1.5.5Ocena różnych dostępnych możliwości finansowania, w tym możliwości przegrupowania środków5

1.6.Czas trwania wniosku/inicjatywy i jego/jej wpływu finansowego6

1.7.Planowane metody wykonania budżetu6

2.ŚRODKI ZARZĄDZANIA8

2.1.Zasady nadzoru i sprawozdawczości8

2.2.System zarządzania i kontroli8

2.2.1Uzasadnienie dla proponowanych metod wykonania budżetu, mechanizmów finansowania wykonania, sposobów dokonywania płatności i strategii kontroli8

2.2.2Informacje dotyczące zidentyfikowanego ryzyka i systemów kontroli wewnętrznej ustanowionych w celu jego ograniczenia8

2.2.3Oszacowanie i uzasadnienie efektywności kosztowej kontroli (relacja kosztów kontroli do wartości zarządzanych funduszy powiązanych) oraz ocena prawdopodobnego ryzyka błędu (przy płatności i przy zamykaniu)8

2.3.Środki zapobiegania nadużyciom finansowym i nieprawidłowościom9

3.SZACUNKOWY WPŁYW FINANSOWY WNIOSKU/INICJATYWY10

3.1.Działy wieloletnich ram finansowych i linie budżetowe po stronie wydatków, na które wniosek/inicjatywa ma wpływ10

3.2.Szacunkowy wpływ finansowy wniosku na środki12

3.2.1Podsumowanie szacunkowego wpływu na środki operacyjne12

3.2.1.1Środki z uchwalonego budżetu12

3.2.1.2Środki z zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel17

3.2.2Szacowany produkt finansowany ze środków operacyjnych22

3.2.3Podsumowanie szacunkowego wpływu na środki administracyjne24

3.2.3.1 Środki z uchwalonego budżetu24

3.2.3.2Środki z zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel24

3.2.3.3Ogółem środki24

3.2.4Szacowane zapotrzebowanie na zasoby ludzkie25

3.2.4.1Finansowane z uchwalonego budżetu25

3.2.4.2Finansowane z zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel26

3.2.4.3Zapotrzebowanie na zasoby ludzkie ogółem26

3.2.5Przegląd szacowanego wpływu na inwestycje związane z technologiami cyfrowymi28

3.2.6Zgodność z obowiązującymi wieloletnimi ramami finansowymi28

3.2.7Udział osób trzecich w finansowaniu28

3.3.Szacunkowy wpływ na dochody29

4.Wymiar cyfrowy29

4.1.Wymogi cyfrowe30

4.2.Dane30

4.3.Rozwiązania cyfrowe31

4.4.Ocena interoperacyjności31

4.5.Środki wspierające cyfrowe wdrażanie32

1.STRUKTURA WNIOSKU/INICJATYWY 

1.1.Tytuł wniosku/inicjatywy

1.2.Obszary polityki, których dotyczy wniosek/inicjatywa 

1.3.Cel(e)

1.3.1Cel(e) ogólny(-e)

1.3.2Cel(e) szczegółowy(-e)

1.3.3Oczekiwane wyniki i wpływ

Należy wskazać, jakie efekty przyniesie wniosek/inicjatywa beneficjentom/grupie docelowej.

1.3.4Wskaźniki dotyczące realizacji celów

Należy wskazać wskaźniki stosowane do monitorowania postępów i osiągnięć.

1.4.Wniosek/inicjatywa dotyczy: 

 nowego działania 

 nowego działania, będącego następstwem projektu pilotażowego/działania przygotowawczego 8  

 przedłużenia bieżącego działania 

 połączenia lub przekształcenia co najmniej jednego działania pod kątem innego/nowego działania

1.5.Uzasadnienie wniosku/inicjatywy 

1.5.1Potrzeby, które należy zaspokoić w perspektywie krótko- lub długoterminowej, w tym szczegółowy terminarz przebiegu realizacji inicjatywy

1.5.2Wartość dodana z tytułu zaangażowania Unii Europejskiej (może wynikać z różnych czynników, na przykład korzyści koordynacyjnych, pewności prawa, większej efektywności lub komplementarności). Na potrzeby tej sekcji „wartość dodaną z tytułu zaangażowania Unii Europejskiej” należy rozumieć jako wartość wynikającą z unijnej interwencji, wykraczającą poza wartość, która zostałaby wytworzona przez same państwa członkowskie.

1.5.3Główne wnioski wyciągnięte z podobnych działań

1.5.4Spójność z wieloletnimi ramami finansowymi oraz możliwa synergia z innymi właściwymi instrumentami

1.5.5Ocena różnych dostępnych możliwości finansowania, w tym możliwości przegrupowania środków

1.6.Czas trwania wniosku/inicjatywy i jego/jej wpływu finansowego

☑ Ograniczony czas trwania

–☑    czas trwania wpływu finansowego: od 2026 r. do 2029 r. w odniesieniu do środków na płatności. Brak wpływu na środki na zobowiązania. 

1.7.Planowane metody wykonania budżetu 9  

☑ Zarządzanie dzielone z państwami członkowskimi

2.ŚRODKI ZARZĄDZANIA 

2.1.Zasady nadzoru i sprawozdawczości 

Zasady monitorowania i sprawozdawczości określone w rozporządzeniu (UE) 2021/1060 nadal mają pełne zastosowanie:

Komitet monitorujący program: co najmniej raz w roku

Roczny przegląd wykonania dokonywany przez państwo członkowskie i Komisję

Przekazywanie danych w podziale na programy: pięć razy w roku

Roczne sprawozdanie z kontroli (audytu).

Końcowe sprawozdanie z wykonania każdego programu należy przedłożyć do dnia 15 lutego 2031 r.

2.2.System zarządzania i kontroli 

2.2.1Uzasadnienie dla proponowanych metod wykonania budżetu, mechanizmów finansowania wykonania, sposobów dokonywania płatności i strategii kontroli

2.2.2Informacje dotyczące zidentyfikowanego ryzyka i systemów kontroli wewnętrznej ustanowionych w celu jego ograniczenia

2.2.3Oszacowanie i uzasadnienie efektywności kosztowej kontroli (relacja kosztów kontroli do wartości zarządzanych funduszy powiązanych) oraz ocena prawdopodobnego ryzyka błędu (przy płatności i przy zamykaniu) 

2.3.Środki zapobiegania nadużyciom finansowym i nieprawidłowościom 

3.SZACUNKOWY WPŁYW FINANSOWY WNIOSKU/INICJATYWY 

3.1.Działy wieloletnich ram finansowych i linie budżetowe po stronie wydatków, na które wniosek/inicjatywa ma wpływ 

·Istniejące linie budżetowe

Według działów wieloletnich ram finansowych i linii budżetowych

3.2.Szacunkowy wpływ finansowy wniosku na środki 

3.2.1Podsumowanie szacunkowego wpływu na środki operacyjne 

–    Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z koniecznością wykorzystania środków operacyjnych

–☑ Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością wykorzystania środków operacyjnych, jak określono poniżej

3.2.1.1Środki z uchwalonego budżetu

w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

Na podstawie szacowanego stopnia skorzystania z możliwości, jakie daje wniosek, łączna kwota dodatkowych płatności zaliczkowych, które mają zostać wypłacone w 2026 r., wynosi [16,1 mld] EUR. Jednocześnie, biorąc pod uwagę prognozy dotyczące płatności i zmiany we wdrażaniu, wpływ netto na budżet szacuje się na [3,6] mld EUR, co zostanie uwzględnione w projekcie budżetu na 2026 r. Wpływ na budżet jest neutralny w okresie obowiązywania WRF.

w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

3.2.2Szacowany produkt finansowany ze środków operacyjnych (nie wypełniać w przypadku agencji zdecentralizowanych)

Środki na zobowiązania w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

3.2.3Podsumowanie szacunkowego wpływu na środki administracyjne 

–    Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z koniecznością wykorzystania środków administracyjnych

–    Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością wykorzystania środków administracyjnych, jak określono poniżej

3.2.3.1 Środki z uchwalonego budżetu

Potrzeby w zakresie środków na zasoby ludzkie i inne wydatki o charakterze administracyjnym zostaną pokryte ze środków dyrekcji generalnej już przydzielonych na zarządzanie tym działaniem lub przesuniętych w ramach dyrekcji generalnej, uzupełnionych w razie potrzeby wszelkimi dodatkowymi zasobami, które mogą zostać przydzielone zarządzającej dyrekcji generalnej w ramach procedury rocznego przydziału środków oraz w świetle istniejących ograniczeń budżetowych.

3.2.4Szacowane zapotrzebowanie na zasoby ludzkie 

–☑ Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z koniecznością wykorzystania zasobów ludzkich

–Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością wykorzystania zasobów ludzkich, jak określono poniżej

3.2.4.1Finansowane z uchwalonego budżetu

Wartości szacunkowe należy wyrazić w ekwiwalentach pełnego czasu pracy (EPC) 17

3.2.4.2Finansowane z zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel

3.2.4.3Zapotrzebowanie na zasoby ludzkie ogółem

Personel niezbędny do wdrożenia wniosku (w EPC):

Opis zadań do wykonania:

3.2.5Przegląd szacowanego wpływu na inwestycje związane z technologiami cyfrowymi

Obowiązkowo w tabeli poniżej: szacowany wpływ wniosku/inicjatywy na inwestycje związane z technologiami cyfrowymi.

W wyjątkowych przypadkach, jeżeli wymaga tego realizacja wniosku/inicjatywy, we wskazanym wierszu należy podać środki z działu 7.

Środki z działów 1–6 należy podać w wierszu „Wydatki na IT wynikające z realizacji polityki tytułem programów operacyjnych”. Wydatki te odnoszą się do budżetu operacyjnego na ponowne wykorzystanie / zakup / rozwój platform / narzędzi informatycznych bezpośrednio związanych z realizacją inicjatywy oraz powiązanych z nimi inwestycji (np. licencje, badania, przechowywanie danych). Informacje podane w tej tabeli powinny zgadzać się z informacjami przedstawionymi w sekcji 4 „Wymiar cyfrowy”.

3.2.6Zgodność z obowiązującymi wieloletnimi ramami finansowymi 

Wniosek/inicjatywa:

–☑może zostać w pełni sfinansowany(-a) przez przegrupowanie środków w ramach odpowiedniego działu wieloletnich ram finansowych (WRF)

3.2.7Udział osób trzecich w finansowaniu 

Wniosek/inicjatywa:

–    nie przewiduje współfinansowania ze strony osób trzecich

–    przewiduje współfinansowanie ze strony osób trzecich zgodnie z poniższymi szacunkami:

środki w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

3.3.    Szacunkowy wpływ na dochody 

–    Wniosek/inicjatywa nie ma wpływu finansowego na dochody

–    Wniosek/inicjatywa ma wpływ finansowy określony poniżej:

–    wpływ na zasoby własne

–    wpływ na dochody inne

–    wskazać, czy dochody są przypisane do linii budżetowej po stronie wydatków

w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

W przypadku wpływu na dochody przeznaczone na określony cel należy wskazać linie budżetowe po stronie wydatków, które ten wpływ obejmie.

Pozostałe uwagi (np. metoda/wzór użyte do obliczenia wpływu na dochody albo inne informacje).

4.Wymiar cyfrowy

4.2.Dane

4.3.Rozwiązania cyfrowe

4.4.Ocena interoperacyjności

4.5.Środki wspierające cyfrowe wdrażanie

(1)     Komunikat Komisji w sprawie kryteriów analizy zgodności z rynkiem wewnętrznym pomocy państwa na wspieranie realizacji ważnych projektów stanowiących przedmiot wspólnego europejskiego zainteresowania (Dz.U. C 528 z 30.12.2021, s. 10).

(2)    Dz.U. C […] z […], s. […]. .

(3)    Dz.U. C […] z […], s. […]. .

(4)    Dz.U. L 231 z 30.6.2021, s. 60.

(5)    Dz.U. L 231 z 30.6.2021, s. 1.

(6)    Dyrektywa 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 2003 r. ustanawiająca system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych w Unii oraz zmieniająca dyrektywę Rady 96/61/WE (Dz.U. L 275 z 25.10.2003, s. 32, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2003/87/oj).

(7)    Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/523 z dnia 24 marca 2021 r. ustanawiające Program InvestEU i zmieniające rozporządzenie (UE) 2015/1017 (Dz.U. L 107 z 26.3.2021, s. 30, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/523/oj).

(8)    O którym mowa w art. 58 ust. 2 lit. a) lub b) rozporządzenia finansowego.

(9)    Szczegóły dotyczące metod wykonania budżetu oraz odniesienia do rozporządzenia finansowego znajdują się na stronie BUDGpedia: https://myintracomm.ec.europa.eu/corp/budget/financial-rules/budget-implementation/Pages/implementation-methods.aspx .

(10)    Środki zróżnicowane/środki niezróżnicowane.

(11)    EFTA: Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu.

(12)    Kraje kandydujące oraz, w stosownych przypadkach, potencjalni kandydaci z Bałkanów Zachodnich.

(13)    Wsparcie techniczne lub administracyjne oraz wydatki na wsparcie realizacji programów lub działań UE (dawne linie „BA”), pośrednie badania naukowe, bezpośrednie badania naukowe.

(14)    Niezbędne środki należy określić na podstawie danych dotyczących średnich rocznych kosztów, dostępnych na odpowiedniej stronie internetowej BUDGpedia.

(15)    Produkty odnoszą się do produktów i usług, które mają zostać zapewnione (np. liczba sfinansowanych wymian studentów, liczba kilometrów zbudowanych dróg itp.).

(16)    Zgodnie z opisem w sekcji 1.3.2. „Cel(e) szczegółowy(-e)”.

(17)    Proszę określić w tabeli poniżej, ile EPC w ramach wskazanej liczby jest już przydzielonych na zarządzanie tym działaniem lub może zostać przesuniętych w ramach Państwa dyrekcji generalnej oraz jakie są Państwa potrzeby netto.

(18)    W przypadku tradycyjnych zasobów własnych (opłaty celne, opłaty wyrównawcze od cukru) należy wskazać kwoty netto, tzn. kwoty brutto po odliczeniu 20 % na poczet kosztów poboru.