KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 31.10.2024
COM(2024) 505 final
2024/0283(NLE)
Wniosek
DECYZJA RADY
w sprawie stanowiska, jakie ma być zajęte w imieniu Unii Europejskiej we Wspólnym Komitecie, ustanowionym na mocy Porozumienia EOG, w odniesieniu do zmiany protokołu 4 do tego porozumienia w sprawie reguł pochodzenia
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
UZASADNIENIE
1.Przedmiot wniosku
Niniejszy wniosek ma na celu określenie stanowiska, jakie ma być zajęte w imieniu Unii we Wspólnym Komitecie Porozumienia EOG w sprawie zmiany protokołu 4 do tego porozumienia, który ustanawia reguły pochodzenia.
2.Kontekst wniosku
2.1.Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym („Porozumienie EOG”)
Porozumienie EOG 1 ma na celu wzmocnienie stosunków handlowych i gospodarczych między umawiającymi się stronami w sposób ciągły i zrównoważony. Na mocy porozumienia, które weszło w życie w dniu 1 stycznia 1994 r., strony powinny korzystać z równych warunków konkurencji i z przestrzegania tych samych zasad w celu stworzenia jednorodnego Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG).
2.2.Wspólny Komitet
Wspólny Komitet, ustanowiony zgodnie z art. 92 Porozumienia EOG, może podjąć decyzję o wprowadzeniu zmian do protokołu 4. Wspólny Komitet, składający się z przedstawicieli stron EOG, podejmuje decyzje i formułuje zalecenia w drodze porozumienia między UE a państwami EFTA przemawiającymi jednym głosem.
2.3.Planowany akt Wspólnego Komitetu
Na swoim następnym posiedzeniu lub w drodze wymiany pism Wspólny Komitet ma przyjąć decyzję w sprawie zmiany protokołu 4 („planowany akt”).
Celem planowanego aktu jest zmiana protokołu 4 poprzez zastąpienie go nowym protokołem, który będzie zawierał dynamiczne odniesienie do Regionalnej konwencji w sprawie paneurośródziemnomorskich preferencyjnych reguł pochodzenia, tak aby odnosił się on zawsze do najnowszej obowiązującej wersji konwencji.
Planowany akt stanie się wiążący dla stron zgodnie z art. 103 ust. 1 Porozumienia EOG.
3.Stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu Unii
W Regionalnej konwencji w sprawie paneurośródziemnomorskich preferencyjnych reguł pochodzenia („konwencja”) zawarto postanowienia dotyczące pochodzenia towarów będących przedmiotem wymiany handlowej na mocy odpowiednich umów zawartych między umawiającymi się stronami. UE, Norwegia i Liechtenstein podpisały konwencję w dniu 15 czerwca 2011 r., a Islandia podpisała konwencję w dniu 30 czerwca 2011 r.
UE, Norwegia, Islandia i Liechtenstein złożyły swoje instrumenty przyjęcia u depozytariusza konwencji odpowiednio w dniach 26 marca 2012 r., 9 listopada 2011 r., 12 marca 2012 r. i 28 listopada 2011 r. W związku z powyższym, zgodnie z art. 10 ust. 3 konwencji, konwencja weszła w życie w odniesieniu do UE i Islandii w dniu 1 maja 2012 r., a w odniesieniu do Norwegii i Liechtensteinu w dniu 1 stycznia 2012 r.
Konwencja została zmieniona decyzją nr 1/2023 Wspólnego Komitetu Regionalnej Konwencji w sprawie Paneurośródziemnomorskich Preferencyjnych Reguł Pochodzenia z dnia 7 grudnia 2023 r.
Art. 6 konwencji stanowi, że każda z umawiających się stron musi podjąć odpowiednie środki w celu zapewnienia skutecznego stosowania konwencji. W tym celu Rada Stowarzyszenia ustanowiona na mocy porozumienia powinna przyjąć decyzję wprowadzającą reguły konwencji do protokołu 4. Odbywa się to poprzez wprowadzenie w zmienionym protokole odniesienia do konwencji, na mocy którego będzie ona mieć zastosowanie.
Rada powinna określić stanowisko, jakie UE ma zająć we Wspólnym Komitecie.
Proponowane zmiany mają charakter techniczny i nie zmieniają istoty obecnie obowiązującego protokołu w sprawie reguł pochodzenia. W związku z tym nie ma potrzeby przeprowadzania oceny skutków.
4.Podstawa prawna
4.1.Proceduralna podstawa prawna
4.1.1.Zasady
W art. 218 ust. 9 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) przewidziano przyjmowanie decyzji ustalających „stanowiska, które mają być zajęte w imieniu Unii w ramach organu utworzonego przez umowę, gdy organ ten ma przyjąć akty mające skutki prawne, z wyjątkiem aktów uzupełniających lub zmieniających ramy instytucjonalne umowy”.
Pojęcie „aktów mających skutki prawne” obejmuje akty, które mają skutki prawne ze względu na przepisy prawa międzynarodowego dotyczące danego organu. Obejmuje ono ponadto instrumenty, które nie są wiążące na mocy prawa międzynarodowego, ale mogą „w sposób decydujący wywrzeć wpływ na treść przepisów przyjętych przez prawodawcę Unii” 2 .
4.1.2.Zastosowanie w niniejszej sprawie
Wspólny Komitet jest organem utworzonym na mocy umowy, mianowicie Porozumienia EOG.
Akt, który Wspólny Komitet ma przyjąć, wywołuje skutki prawne. Akt ten będzie wiążący na mocy prawa międzynarodowego zgodnie z art. 103 ust. 1 Porozumienia EOG.
Planowany akt nie uzupełnia ani nie zmienia ram instytucjonalnych Porozumienia EOG.
W związku tym proceduralną podstawą prawną proponowanej decyzji jest art. 218 ust. 9 TFUE.
4.2.Materialna podstawa prawna
4.2.1.Zasady
Materialna podstawa prawna decyzji przyjętej na podstawie art. 218 ust. 9 TFUE zależy głównie od celu i treści planowanego aktu, którego dotyczy stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu UE.
4.2.2.Zastosowanie w niniejszej sprawie
Główny cel i treść planowanego aktu odnoszą się do wspólnej polityki handlowej.
Materialną podstawą prawną proponowanej decyzji jest zatem art. 207 ust. 4 akapit pierwszy TFUE.
4.3.Wniosek
Podstawą prawną proponowanej decyzji powinien być art. 207 ust. 4 akapit pierwszy w związku z art. 218 ust. 9 TFUE.
5.PUBLIKACJA PLANOWANEGO AKTU
Ponieważ akt Wspólnego Komitetu zmieni Porozumienie EOG, po przyjęciu aktu należy opublikować go w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
2024/0283 (NLE)
Wniosek
DECYZJA RADY
w sprawie stanowiska, jakie ma być zajęte w imieniu Unii Europejskiej we Wspólnym Komitecie, ustanowionym na mocy Porozumienia EOG, w odniesieniu do zmiany protokołu 4 do tego porozumienia w sprawie reguł pochodzenia
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 207 ust. 4 akapit pierwszy w związku z jego art. 218 ust. 9,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym („Porozumienie EOG”) zostało zawarte przez Unię na mocy decyzji Rady i Komisji 94/1/EWWiS, WE 3 i weszło w życie w dniu 1 stycznia 1994 r. W protokole 4 w sprawie reguł pochodzenia do Porozumienia zdefiniowano pojęcie „produkty pochodzące” oraz określono metody współpracy administracyjnej.
(2)Zgodnie z art. 98 Porozumienia EOG Wspólny Komitet EOG ustanowiony na mocy art. 92 porozumienia („Wspólny Komitet”) może podjąć decyzję o wprowadzeniu zmian do protokołu 4 do tego porozumienia.
(3)Wspólny Komitet na swoim najbliższym posiedzeniu lub w drodze wymiany pism ma przyjąć decyzję dotyczącą zmiany protokołu 4 do Porozumienia EOG.
(4)Należy ustalić stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu Unii we Wspólnym Komitecie, gdyż jego decyzja będzie dla Unii wiążąca.
(5)Regionalna konwencja w sprawie paneurośródziemnomorskich preferencyjnych reguł pochodzenia („konwencja”) została zawarta przez Unię na mocy decyzji Rady 2013/94/UE 4 i weszła w życie w odniesieniu do Unii w dniu 1 maja 2012 r. W konwencji tej zawarto postanowienia dotyczące pochodzenia towarów będących przedmiotem wymiany handlowej na mocy odpowiednich dwustronnych umów o wolnym handlu zawartych między umawiającymi się stronami konwencji, które to postanowienia mają zastosowanie bez uszczerbku dla zasad określonych w tych dwustronnych umowach.
(6)Konwencja została zmieniona decyzją nr 1/2023 Wspólnego Komitetu Regionalnej Konwencji w sprawie Paneurośródziemnomorskich Preferencyjnych Reguł Pochodzenia z dnia 7 grudnia 2023 r. 5 Obecne obowiązujące reguły pochodzenia określone w protokole 4 należy zastąpić w drodze zmiany konwencji.
(7)Zmiana konwencji wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2025 r. w odniesieniu do wszystkich umawiających się stron, w tym również do stosunków między stronami Porozumienia EOG. Aby zapewnić skuteczne i natychmiastowe stosowanie zmiany konwencji między stronami Porozumienia EOG, w protokole 4 należy umieścić odniesienie do konwencji, tak aby protokół ten odnosił się zawsze do najnowszej obowiązującej wersji konwencji. W przypadku braku takiego odniesienia skuteczne stosowanie zmiany konwencji nie byłoby zapewnione, co doprowadziłoby do sytuacji, w której wspólne pochodzenie EOG byłoby określane w oparciu o inne reguły pochodzenia niż reguły pochodzenia określone w zmianie konwencji.
(8)Oprócz odniesienia do konwencji w protokole 4 powinny zostać utrzymane postanowienia szczegółowe EOG, a wspólne deklaracje powinny pozostać nienaruszone i włączone do protokołu.
(9)Art. 6 konwencji stanowi, że każda z umawiających się stron podejmuje odpowiednie środki w celu zapewnienia skutecznego stosowania konwencji. W tym celu Wspólny Komitet powinien przyjąć decyzję o umieszczeniu w protokole 4 do Porozumienia EOG odniesienia do konwencji, tak aby protokół ten odnosił się zawsze do najnowszej obowiązującej wersji konwencji,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu Unii we Wspólnym Komitecie ustanowionym na mocy Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym, oparte jest na projekcie decyzji Wspólnego Komitetu dołączonym do niniejszej decyzji.
Artykuł 2
Niniejsza decyzja skierowana jest do Komisji.
Sporządzono w Brukseli dnia r.
W imieniu Rady
Przewodniczący
KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 31.10.2024
COM(2024) 505 final
ZAŁĄCZNIK
do
wniosku dotyczącego decyzji Rady
w sprawie stanowiska, jakie ma być zajęte w imieniu Unii Europejskiej we Wspólnym Komitecie, ustanowionym na mocy Porozumienia EOG, w odniesieniu do zmiany protokołu 4 do tego porozumienia w sprawie reguł pochodzenia
PROJEKT
DECYZJA WSPÓLNEGO KOMITETU EOG
nr […]
z dnia […]
zmieniająca protokół 4 w sprawie reguł pochodzenia do Porozumienia EOG
WSPÓLNY KOMITET EOG,
uwzględniając Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym („Porozumienie EOG”), w szczególności jego art. 86 i 98,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)Art. 9 Porozumienia EOG odnosi się do protokołu 4 do Porozumienia EOG („protokół 4”), który ustanawia reguły pochodzenia.
(2)Celem Regionalnej konwencji w sprawie paneurośródziemnomorskich preferencyjnych reguł pochodzenia 1 („konwencja”) jest transpozycja istniejących dwustronnych systemów reguł pochodzenia ustanowionych w dwustronnych umowach o wolnym handlu zawartych między umawiającymi się stronami konwencji do wielostronnych ram, nie naruszając zasad określonych w tych dwustronnych umowach.
(3)Unia, Liechtenstein i Norwegia podpisały konwencję w dniu 15 czerwca 2011 r., a Islandia podpisała konwencję w dniu 30 czerwca 2011 r.
(4)Unia, Islandia, Liechtenstein i Norwegia złożyły swoje instrumenty przyjęcia u depozytariusza konwencji odpowiednio w dniach 26 marca 2012 r., 12 marca 2012 r., 28 listopada 2011 r. i 9 listopada 2011 r. W związku z powyższym oraz zgodnie z art. 10 ust. 3 konwencji, konwencja weszła w życie w dniu 1 maja 2012 r. w odniesieniu do Unii i Islandii oraz w dniu 1 stycznia 2012 r. w odniesieniu do Liechtensteinu i Norwegii.
(5)Decyzja Rady EOG nr 1/95 z dnia 10 marca 1995 r. w sprawie wejścia w życie Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym dla Księstwa Liechtensteinu 2 , które ustanawia zasady stosowania protokołu 4 do Porozumienia EOG do Księstwa Liechtensteinu.
(6)Konwencja została zmieniona decyzją nr 1/2023 Wspólnego Komitetu Regionalnej Konwencji w sprawie Paneurośródziemnomorskich Preferencyjnych Reguł Pochodzenia z dnia 7 grudnia 2023 r 3 .
(7)Art. 6 konwencji przewiduje, że każda z umawiających się stron podejmuje odpowiednie środki w celu zapewnienia skutecznego stosowania konwencji.
(8)Należy zatem zmienić postanowienia protokołu 4 w celu uwzględnienia w zmienionej konwencji dynamicznego odniesienia do konwencji, tak aby odnosił się on zawsze do najnowszej obowiązującej wersji konwencji.
(9)Protokół 4 powinien również zawierać szczegółowe postanowienia uwzględniające szczególne cechy Porozumienia EOG, takie jak pochodzenie EOG.
(10)Należy zatem zmienić protokół 4 do Porozumienia EOG, aby umożliwić podjęcie tej rozszerzonej współpracy począwszy od dnia 1 stycznia 2025 r.,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Tekst głównych artykułów i załączników do protokołu 4 do Porozumienia EOG zastępuje się tekstem znajdującym się w załączniku do niniejszej decyzji.
Artykuł 2
Dla celów stosowania niniejszej decyzji dowody pochodzenia mogą być wystawiane retrospektywnie w odniesieniu do wywozu dokonanego między dniem 1 stycznia 2025 r. a datą wejścia w życie niniejszej decyzji.
Artykuł 3
Niniejsza decyzja wchodzi w życie następnego dnia po złożeniu ostatniej notyfikacji zgodnie z art. 103 ust. 1 Porozumienia EOG 4 .
Niniejszą decyzję stosuje się od dnia 1 stycznia 2025 r.
Artykuł 4
Niniejsza decyzja zostaje opublikowana w sekcji EOG i w Suplemencie EOG do Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej.
Sporządzono w Brukseli dnia [...] r.
W imieniu Wspólnego Komitetu EOG
Przewodniczący
[…]
Sekretarze
Wspólnego Komitetu EOG
[…]
ZAŁĄCZNIK
do decyzji Wspólnego Komitetu EOG nr .../...
„PROTOKÓŁ 4
W SPRAWIE REGUŁ POCHODZENIA
Artykuł 1
Reguły pochodzenia
1. Na potrzeby wykonania Porozumienia EOG stosuje się odpowiednio dodatek I oraz odpowiednie postanowienia dodatku II do Regionalnej konwencji w sprawie paneurośródziemnomorskich preferencyjnych reguł pochodzenia 5 (»konwencja«) z uwzględnieniem ostatnich zmian opublikowanych w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, i dodatek I oraz odpowiednie postanowienia dodatku II zostają niniejszym włączone do Porozumienia EOG i stanowią jego część.
2. Wszystkie odniesienia do »odpowiedniej umowy« zawarte w dodatku I oraz w odpowiednich postanowieniach dodatku II do konwencji interpretuje się jako odniesienia do Porozumienia EOG.
Artykuł 2
Postanowienia szczegółowe dotyczące Europejskiego Obszaru Gospodarczego
1. Na potrzeby wykonania Porozumienia EOG następujące produkty uważa się za pochodzące z EOG:
a) produkty całkowicie uzyskane w EOG;
b) produkty uzyskane w EOG zawierające materiały, które nie zostały w pełni tam uzyskane, pod warunkiem że materiały te zostały poddane wystarczającej obróbce lub przetworzeniu w EOG.
Do celów pochodzenia EOG terytoria Umawiających się Stron Porozumienia EOG, do których ma zastosowanie to Porozumienie, uważa się za jedno terytorium.
2. Niezależnie od postanowień ust. 1 terytorium Księstwa Liechtensteinu wyłącza się z terytorium EOG dla celu ustalenia pochodzenia produktów określonych w tabelach I i II protokołu 3 i te produkty uważa się za pochodzące z EOG wyłącznie wtedy, gdy zostały one całkowicie uzyskane lub poddane wystarczającej obróbce lub przetworzeniu na terytorium innych Umawiających się Stron 6 .
3. Niezależnie od definicji »terytorium« zawartej w dodatku I do konwencji »terytorium« obejmuje terytorium lądowe, wody wewnętrzne i morze terytorialne Umawiających się Stron Porozumienia EOG, do których ma zastosowanie Porozumienie EOG.
4. Na potrzeby wykonania Porozumienia EOG termin »EOG« nie obejmuje Ceuty i Melilli. Na potrzeby stosowania protokołu 49 do Porozumienia EOG w odniesieniu do produktów pochodzących z Ceuty i Melilli niniejszy protokół stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem spełnienia szczególnych warunków określonych w załączniku V do konwencji.
Artykuł 3
Dodatkowe postanowienia dotyczące kumulacji
1. Umawiające się Strony zgadzają się na rozszerzenie stosowania art. 7 ust. 3 konwencji na przywóz produktów objętych działami 50–63.
2. Umawiające się Strony Porozumienia EOG zgadzają się odstąpić od obowiązku umieszczenia w dowodzie pochodzenia oświadczenia, o którym mowa w art. 8 ust. 3 konwencji »CUMULATION APPLIED WITH (nazwa kraju/krajów w języku angielskim)«.
WSPÓLNA DEKLARACJA
dotycząca akceptacji dowodów pochodzenia wystawianych w ramach porozumień, o których mowa w art. 7 konwencji, dla produktów pochodzących z Unii Europejskiej, Islandii lub Norwegii
1. Dowody pochodzenia wystawione w ramach umów, o których mowa w art. 7 dodatku I do Regionalnej konwencji w sprawie paneurośródziemnomorskich preferencyjnych reguł pochodzenia, dla produktów pochodzących z Unii Europejskiej, Islandii lub Norwegii są akceptowane do celów przyznania preferencyjnego traktowania taryfowego przewidzianego w Porozumieniu EOG.
2. Takie produkty uznaje się za materiały pochodzące z EOG, jeśli są włączone do produktów tam uzyskanych. Nie jest konieczne, aby materiały takie zostały poddane wystarczającej obróbce lub przetworzeniu.
3. Ponadto w takim stopniu, w jakim takie produkty są objęte Porozumieniem EOG, uznaje się je za pochodzące z EOG w przypadku powrotnego wywozu do innej Umawiającej się Strony EOG.
WSPÓLNA DEKLARACJA
dotycząca Księstwa Andory
1. Produkty pochodzące z Księstwa Andory klasyfikowane w działach od 25 do 97 Systemu Zharmonizowanego są uznawane przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię za pochodzące z Unii Europejskiej w rozumieniu Porozumienia.
2. Protokół 4, dla celów określenia pochodzenia wyżej wymienionych produktów, stosuje się odpowiednio.
WSPÓLNA DEKLARACJA
dotycząca Republiki San Marino
1. Produkty pochodzące z Republiki San Marino są uznawane przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię za pochodzące z Unii Europejskiej w rozumieniu Porozumienia.
2. Protokół 4, dla celów określenia pochodzenia wyżej wymienionych produktów, stosuje się odpowiednio.
WSPÓLNA DEKLARACJA
dotycząca wystąpienia Umawiającej się Strony z Konwencji regionalnej w sprawie paneurośródziemnomorskich preferencyjnych reguł pochodzenia
1. Jeżeli Umawiająca się Strona Porozumienia EOG zawiadomi na piśmie depozytariusza Regionalnej konwencji w sprawie paneurośródziemnomorskich preferencyjnych reguł pochodzenia o zamiarze wystąpienia z Konwencji zgodnie z jej art. 9, strona ta niezwłocznie rozpoczyna negocjacje w sprawie reguł pochodzenia ze wszystkimi pozostałymi Umawiającymi się Stronami EOG w celu wdrożenia niniejszego Porozumienia.
2. Do czasu wejścia w życie takich nowo wynegocjowanych reguł pochodzenia między Umawiającą się Stroną, która zamiera wystąpić z Konwencji, a pozostałymi Umawiającymi się Stronami EOG nadal mają zastosowanie odpowiednio reguły pochodzenia zawarte w dodatku I oraz, w stosownych przypadkach, w odpowiednich postanowieniach dodatku II do Regionalnej konwencji w sprawie paneurośródziemnomorskich preferencyjnych reguł pochodzenia mające zastosowanie w momencie wystąpienia. Jednakże począwszy od momentu wystąpienia reguły pochodzenia zawarte w dodatku I oraz, w stosownych przypadkach, w odpowiednich postanowieniach dodatku II do konwencji interpretuje się w taki sposób, aby umożliwić dwustronną kumulację wyłącznie między Umawiającą się Stroną, która zamiera wystąpić z Konwencji, a pozostałymi Umawiającymi się Stronami EOG.”.