KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 7.10.2024
COM(2024) 440 final
2024/0242(NLE)
Wniosek
DECYZJA RADY
w sprawie stanowiska, które ma być zajęte w imieniu Unii Europejskiej na posiedzeniach uczestników Porozumienia OECD w sprawie oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych w odniesieniu do wymogów dotyczących zaliczki i maksymalnego oficjalnego wsparcia
UZASADNIENIE
1.Przedmiot wniosku
Niniejszy wniosek dotyczy decyzji określającej stanowisko, które ma być zajęte w imieniu Unii na posiedzeniach uczestników Porozumienia OECD w sprawie oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych („Porozumienie”) w odniesieniu do zmniejszenia minimalnej zaliczki i zwiększenia maksymalnego oficjalnego wsparcia, o którym mowa w art. 11 Porozumienia.
2.Kontekst wniosku
2.1.Porozumienie w sprawie oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych
Porozumienie jest dżentelmeńską umową między Unią, USA, Kanadą, Japonią, Koreą, Norwegią, Szwajcarią, Australią, Nową Zelandią, Turcją i Zjednoczonym Królestwem („uczestnicy”), która ma na celu stworzenie ram dla uporządkowanego korzystania z oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych. W praktyce oznacza to ustanowienie przez uczestników równych warunków działania (w ramach których konkurencja opiera się na cenie i jakości wywożonych towarów i usług, a nie na oferowanych warunkach finansowych), przy jednoczesnym działaniu na rzecz eliminacji subsydiów i zakłóceń w handlu związanych z oficjalnie wspieranymi kredytami eksportowymi. Porozumienie weszło w życie w kwietniu 1978 r. na czas nieokreślony i chociaż Sekretariat OECD zapewnia wsparcie dla jego wdrożenia, nie jest ono aktem prawnym OECD 1 .
Porozumienie jest regularnie aktualizowane w celu uwzględnienia zmian zachodzących na rynkach finansowych i w zakresie polityki, mających wpływ na udzielanie oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych. Porozumienie zostało transponowane i, co za tym idzie, uznane za prawnie wiążące w UE rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1233/2011 z dnia 16 listopada 2011 r. 2 Zmiany warunków Porozumienia są włączane do prawa UE w drodze aktów delegowanych zgodnie z art. 2 wymienionego rozporządzenia.
2.2.Uczestnicy Porozumienia i podejmowanie decyzji
Komisja Europejska reprezentuje Unię na posiedzeniach uczestników, jak również w pisemnych procedurach podejmowania decyzji przez uczestników. Decyzje w sprawie wszystkich zmian Porozumienia podejmowane są w drodze konsensusu (z udziałem wszystkich uczestników).
2.3.Planowany akt, jaki mają przyjąć uczestnicy
Od listopada 2021 r. obowiązują tymczasowe odstępstwa od art. 11 lit. a) i c) Porozumienia w odniesieniu do minimalnej zaliczki i zobowiązań w zakresie maksymalnego oficjalnego wsparcia. Zostały one wprowadzone za pomocą przewidzianej w Porozumieniu procedury uzgodnionych warunków. Uzgodnione warunki to określony w Porozumieniu instrument, który umożliwia uczestnikom, w drodze wyjątku, odejście od postanowień Porozumienia. Procedury osiągania porozumienia w sprawie uzgodnionych warunków określono w art. 54–59 Porozumienia.
Od listopada 2021 r. elastyczność oparta na procedurze dotyczącej uzgodnionych warunków umożliwia uczestnikom obniżenie minimalnej zaliczki z 15 % do 5 % wartości umowy eksportowej w przypadku określonych krajów o niższych dochodach, co pierwotnie zostało zaproponowane przez UE i było powiązane z kryzysem zdrowotnym wywołanym przez COVID-19, a następnie zostało przedłużone na wniosek Zjednoczonego Królestwa. Elastyczność ta zostanie zakończona z dniem 13 grudnia 2024 r. Zważywszy, że procedura dotycząca uzgodnionych warunków ma być stosowana w wyjątkowych sytuacjach kryzysowych, UE jasno stwierdziła, że będzie sprzeciwiać się dalszemu przedłużeniu tymczasowej elastyczności i je zablokuje.
W związku z tym między uczestnikami toczą się dyskusje na temat ewentualnej stałej zmiany wymogu dotyczącego minimalnej zaliczki i maksymalnego oficjalnego wsparcia w ramach Porozumienia. Kwestia ta była omawiana na posiedzeniach uczestników w marcu 2024 r. i czerwcu 2024 r., a wynik tych dyskusji jest spodziewany na posiedzeniu w listopadzie 2024 r., biorąc pod uwagę, że uzgodnione warunki wygasają w dniu 13 grudnia 2024 r. Taka stała zmiana mogłaby rozwiązać kwestie będące przyczyną dążenia niektórych uczestników do zapewnienia elastyczności w tej dziedzinie i prawdopodobnie odbyłaby się w drodze zmiany art. 11 Porozumienia. Planowany akt miałby zatem na celu ustanowienie ogólnej, bardziej elastycznej zasady dotyczącej tych wymogów, niż to przewidziano obecnie w tekście Porozumienia.
3.Stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu Unii
Proponowane stanowisko Unii polegałoby na poparciu zmiany tekstu Porozumienia w odniesieniu do zasad dotyczących zaliczek (i zasad dotyczących maksymalnego oficjalnego wsparcia). Elastyczność pomogłaby w zabezpieczeniu projektów w konkurencyjnym otoczeniu finansowym. Ograniczałaby się ona do określonych krajów i transakcji zawieranych w ramach projektów z udziałem nabywców publicznych; podczas negocjacji należy rozważyć ustanowienie innych odpowiednich zabezpieczeń, które pozwolą skoncentrować poprawki na potrzebach. Takie podejście oparte na wyodrębnieniu środków pozwoliłoby uniknąć zakłóceń na rynku.
Zmiany obejmowałyby również „zielone” projekty, które są określone w odnośnym uzgodnieniu sektorowym (Uzgodnienie sektorowe w sprawie kredytów eksportowych dotyczących zmiany klimatu) i skupiałyby się na projektach społecznych i przekształceniowych mających wpływ na rozwój. Zmiany te poprawiłyby również konkurencyjność europejskich eksporterów w porównaniu z państwami nienależącymi do OECD i pozwoliłyby na wypełnienie luk w finansowaniu. Ponadto elastyczność przyczyniłaby się do realizacji ważnych projektów infrastrukturalnych mających wpływ na rozwój, zwłaszcza w Afryce Subsaharyjskiej.
4.Podstawa prawna
4.1.Proceduralna podstawa prawna
4.1.1.Zasady
Art. 218 ust. 9 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) określa tryb przyjmowania decyzji ustalających „stanowiska, które mają być zajęte w imieniu Unii w ramach organu utworzonego przez umowę, gdy organ ten ma przyjąć akty mające skutki prawne, z wyjątkiem aktów uzupełniających lub zmieniających ramy instytucjonalne umowy”.
Pojęcie „akty mające skutki prawne” obejmuje akty, które mają skutki prawne na mocy przepisów prawa międzynarodowego dotyczących danego organu. Obejmuje ono ponadto instrumenty, które nie są wiążące na mocy prawa międzynarodowego, ale mogą „w sposób decydujący wywrzeć wpływ na treść przepisów przyjętych przez prawodawcę Unii” 3 .
4.1.2.Zastosowanie w niniejszej sprawie
Planowany akt może w sposób decydujący wywrzeć wpływ na treść przepisów UE, a mianowicie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1233/2011 z dnia 16 listopada 2011 r. w sprawie zastosowania niektórych wytycznych w dziedzinie oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych oraz uchylającego decyzje Rady 2001/76/WE i 2001/77/WE. Art. 1 przedmiotowego rozporządzenia stanowi bowiem: „[w]ytyczne zawarte w Porozumieniu w sprawie oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych (»Porozumienie«) mają zastosowanie w Unii. Tekst Porozumienia stanowi załącznik do niniejszego rozporządzenia”. Równie istotny jest art. 2 rozporządzenia, który stanowi, że „Komisja przyjmuje akty delegowane zgodnie z art. 3 w celu zmiany załącznika II w wyniku poprawek do wytycznych, uzgodnionych przez uczestników Porozumienia”. Obejmuje to zmiany załączników do Porozumienia.
W związku z tym proceduralną podstawą prawną proponowanej decyzji jest art. 218 ust. 9 TFUE. Zastosowanie art. 218 ust. 9 do przyjęcia przedmiotowych zmian jest również uzasadnione faktem, że zmiany Porozumienia są przyjmowane przez specjalny organ ustanowiony na mocy ram OECD.
4.2.Materialna podstawa prawna
4.2.1.Zasady
Materialna podstawa prawna decyzji przyjętej w trybie art. 218 ust. 9 TFUE jest uzależniona głównie od celu i treści planowanego aktu, którego dotyczy stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu Unii.
4.2.2.Zastosowanie w niniejszej sprawie
Główny cel i treść planowanego aktu odnoszą się do kredytów eksportowych, co wchodzi w zakres wspólnej polityki handlowej. Materialną podstawą prawną proponowanej decyzji jest w związku z tym art. 207 TFUE.
4.3.Podsumowanie
Podstawą prawną proponowanej decyzji powinien być art. 207 ust. 4 akapit pierwszy TFUE w związku z art. 218 ust. 9 TFUE.
5.Publikacja planowanego aktu
Ponieważ akt uczestników Porozumienia zmieni Porozumienie w sprawie oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych, które stanowi załącznik II do rozporządzenia (UE) nr 1233/2011, po przyjęciu należy go opublikować w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
2024/0242 (NLE)
Wniosek
DECYZJA RADY
w sprawie stanowiska, które ma być zajęte w imieniu Unii Europejskiej na posiedzeniach uczestników Porozumienia OECD w sprawie oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych w odniesieniu do wymogów dotyczących zaliczki i maksymalnego oficjalnego wsparcia
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 207 ust. 4 akapit pierwszy w związku z art. 218 ust. 9,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)Wytyczne zawarte w Porozumieniu w sprawie oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych („Porozumienie”) zostały transponowane i tym samym stały się prawnie wiążące w Unii na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1233/2011 4 .
(2)Planowana decyzja w sprawie zmiany art. 11 Porozumienia zwiększająca elastyczność w zakresie wymogów dotyczących minimalnej zaliczki i maksymalnego oficjalnego wsparcia w ramach Porozumienia jest również zgodna z programem modernizacji Porozumienia, który wszedł w życie dnia 15 lipca 2023 r., ponieważ zwiększa konkurencyjność europejskich eksporterów w porównaniu z państwami nienależącymi do OECD.
(3)Elastyczność pomogłaby finansować projekty w konkurencyjnym otoczeniu finansowym, a jednocześnie byłaby ograniczona do wyodrębnionych środków w celu wypełnienia określonych luk finansowych i uniknięcia zakłóceń na rynku.
(4)Elastyczność obejmowałaby również „zielone” projekty, które są określone w odnośnym uzgodnieniu sektorowym (Uzgodnienie sektorowe w sprawie kredytów eksportowych dotyczących zmiany klimatu) i skupiałaby się na projektach społecznych i przekształceniowych mających wpływ na rozwój.
(5)Należy ustalić stanowisko, które ma być zajęte w imieniu Unii, w odniesieniu do wymogów dotyczących zaliczki i maksymalnego oficjalnego wsparcia, gdyż planowana decyzja uczestników Porozumienia będzie wiążąca dla Unii i będzie mogła w sposób decydujący wywrzeć wpływ na treść prawa Unii, na podstawie art. 2 rozporządzenia (UE) nr 1233/2011,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Stanowisko, które ma być zajęte w imieniu Unii, polega na poparciu decyzji uczestników Porozumienia w sprawie wymogów dotyczących minimalnej zaliczki i maksymalnego oficjalnego wsparcia w ramach Porozumienia oraz innych powiązanych punktów, zgodnie z załącznikiem do niniejszej decyzji.
Artykuł 2
Niniejsza decyzja skierowana jest do Komisji.
Sporządzono w Brukseli dnia r.
W imieniu Rady
Przewodniczący
KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 7.10.2024
COM(2024) 440 final
ZAŁĄCZNIK
do
wniosku dotyczącego decyzji Rady
w sprawie stanowiska, które ma być zajęte w imieniu Unii Europejskiej na posiedzeniach uczestników Porozumienia OECD w sprawie oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych w odniesieniu do wymogów dotyczących zaliczki i maksymalnego oficjalnego wsparcia
ZAŁĄCZNIK
Stanowisko Unii Europejskiej polega na poparciu zmian w art. 11 Porozumienia określonych w niniejszym załączniku. Poniżej znajdują się odniesienia do artykułów i załączników do Porozumienia. Fragmenty dodane zaznaczono pogrubioną czcionką i podkreśleniem.
„11. ZALICZKA, MAKSYMALNE OFICJALNE WSPARCIE I KOSZTY LOKALNE
a) Uczestnicy wymagają od kupujących towary i usługi będące przedmiotem oficjalnego wsparcia wpłacania zaliczek w wysokości co najmniej 15 % wartości umowy eksportowej w dniu lub przed datą uruchomienia kredytu, zgodnie z załącznikiem XIII, z wyjątkiem transakcji z udziałem nabywców będących państwem lub nabywców publicznych znajdujących się w krajach, które należą do kategorii ryzyka 5, 6 lub 7, objętych gwarancją Ministerstwa Finansów lub Banku Centralnego, w przypadku których to transakcji uczestnicy wymagają od kupujących wpłacania zaliczek w wysokości co najmniej 5 % wartości umowy eksportowej. Dla oszacowania zaliczki wartość umowy eksportowej może zostać proporcjonalnie obniżona, jeżeli transakcja obejmuje towary i usługi pochodzące z kraju trzeciego, których nie objęto oficjalnym wsparciem. Dopuszczalne jest finansowanie/ubezpieczenie 100 % składki ubezpieczeniowej. Wartość umowy eksportowej może, ale nie musi, obejmować składkę ubezpieczeniową. Płatności zabezpieczające należyte wykonanie umowy, dokonane po dacie uruchomienia kredytu, nie są traktowane w tym kontekście jako zaliczki.
(…)
c) Z wyjątkiem sytuacji przewidzianych w lit. b) i d) uczestnicy nie mogą udzielać oficjalnego wsparcia przekraczającego 85 % wartości umowy eksportowej, z uwzględnieniem dostawy do kraju trzeciego, lecz z wyłączeniem kosztów lokalnych. W przypadku transakcji objętych wyjątkiem, o którym mowa w lit. a) zdanie pierwsze część druga, uczestnicy nie mogą udzielać oficjalnego wsparcia przekraczającego 95 % wartości umowy eksportowej, z uwzględnieniem dostawy do kraju trzeciego, lecz z wyłączeniem kosztów lokalnych.
(…)”
Przedstawiciele Unii wchodzący w skład grupy uczestników Porozumienia mogą zatwierdzić niewielkie techniczne zmiany w stanowisku Unii bez konieczności przyjmowania przez Radę kolejnej decyzji.