Bruksela, dnia 23.7.2024

COM(2024) 324 final

2024/0188(NLE)

Wniosek

DECYZJA WYKONAWCZA RADY

w sprawie zawieszenia niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 810/2009 w odniesieniu do Somalii


UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

Przyczyny i cele wniosku

Zgodnie z art. 25a ust. 2 kodeksu wizowego 1 Komisja powinna regularnie dokonywać oceny współpracy państw trzecich w zakresie readmisji i co najmniej raz w roku przedstawiać Radzie sprawozdanie.

Na podstawie tych ocen i przy uwzględnieniu kroków przedsięwziętych przez Komisję w celu podniesienia poziomu współpracy w dziedzinie readmisji oraz zważywszy na ogólne stosunki Unii z danym państwem trzecim Komisja może uznać, że dane państwo trzecie nie współpracuje w wystarczającym stopniu i konieczne jest podjęcie działań. W takim przypadku Komisja, zgodnie z art. 25a ust. 5 lit. a) kodeksu wizowego, przedstawia Radzie wniosek dotyczący decyzji wykonawczej zawieszającej stosowanie niektórych przepisów kodeksu wizowego wobec obywateli tego państwa trzeciego. Komisja dąży przy tym przez cały czas do poprawy współpracy z danym państwem trzecim w zakresie readmisji.

   Przypadek Somalii

Współpraca z Somalią w zakresie readmisji jej obywateli nielegalnie przebywających na terytorium państw członkowskich UE pozostaje niewystarczająca, co zgłaszają państwa członkowskie i co znajduje potwierdzenie w niskim wskaźniku powrotów (liczba powrotów przymusowych w porównaniu z liczbą decyzji nakazujących powrót wydanych wobec obywateli państwa trzeciego 2 – 4 % w 2023 r.) oraz malejącym wskaźniku wydawania dokumentów (liczba dokumentów podróży wydanych przez państwa trzecie w porównaniu z liczbą wniosków o readmisję złożonych przez państwa członkowskie). 

Prawie wszystkie państwa członkowskie stale napotykają trudności z nawiązaniem konstruktywnego dialogu z Somalią i zaangażowaniem tego kraju w readmisję, w szczególności w odniesieniu do powrotów przymusowych.

W ramach ciągłych ocen prowadzonych przez Komisję na podstawie danych i informacji dostarczanych przez państwa członkowskie oraz instytucje, organy, urzędy i agencje Unii, a także dyskusji na forum odpowiednich grup roboczych Rady i na posiedzeniach grup ekspertów państwa członkowskie zgłosiły szereg kwestii utrudniających poszczególne etapy procesu readmisji, w tym identyfikowanie obywateli Somalii, wydawanie tymczasowych dokumentów podróży i organizację operacji powrotowych. Duże opóźnienia w odpowiedziach Somalii na wnioski państw członkowskich o readmisję lub brak odpowiedzi sprawiają, że proces identyfikacji jest mocno uciążliwy, co oznacza, że bardzo rzadko prowadzi do wydania dokumentów podróży lub do organizacji operacji powrotowych. W 2023 r. niska liczba operacji powrotowych podjętych przez państwa członkowskie wynikała z braku współpracy Somalii w całym procesie.

W następstwie wcześniejszych ocen przeprowadzonych na podstawie art. 25a kodeksu wizowego UE dążyła do zacieśnienia współpracy z Somalią i usunięcia przeszkód w zakresie readmisji. UE wielokrotnie przypominała właściwym organom o potrzebie poprawy współpracy w zakresie readmisji, zarówno ustnie, jak i pisemnie, oraz na szczeblu politycznym i technicznym w Brukseli i w Mogadiszu. Nie doprowadziło to jednak do niezbędnej poprawy współpracy.

W związku z powyższym oraz z uwagi na brak poprawy pomimo działań podjętych dotychczas przez UE i państwa członkowskie w celu podniesienia poziomu współpracy, a także zważywszy na ogólne stosunki UE z Somalią, uznaje się, że współpraca Somalii z UE w kwestiach readmisji nie jest wystarczająca i konieczne są dalsze działania.

   Ogólne stosunki Unii z Somalią

Somalia jest ważnym partnerem UE w regionie Rogu Afryki. Zintegrowane partnerstwo UE z Somalią wpisuje się w strategię UE na rzecz Rogu Afryki 3 , która opiera się na rozwoju społecznym, handlu, integracji regionalnej, pokoju i bezpieczeństwie. Według Biura UNHCR w Somalii przebywa 30 000 uchodźców i prawie 3 mln osób wewnętrznie przesiedlonych.

UE dokonała dużych i kompleksowych inwestycji w stabilność Somalii, udzielając krajowi wsparcia w wysokości ponad 3,5 mld EUR w latach 2014–2022. W maju 2023 r. rząd zgodził się na wspólny operacyjny plan działania 4 , który określa obszary priorytetowe i służy jako podstawa współpracy między Somalią a UE. Składa się on z trzech filarów: polityka sprzyjająca włączeniu społecznemu i demokratyzacja, bezpieczeństwo i stabilizacja oraz wzrost społeczno-gospodarczy.

Program wsparcia budżetowego Somalii – umowa na rzecz budowania państwowości i odporności (SRBC) – odegrał zasadniczą rolę w osiągnięciu przez Somalię w grudniu 2023 r. punktu końcowego w inicjatywie na rzecz głęboko zadłużonych krajów ubogich (HIPC). Pozwolił na realizację kluczowych reform, takich jak lepsze zarządzanie płynnością, zarządzanie finansami publicznymi, modernizacja administracji celnej i podatkowej oraz ułatwienie rozliczenia długu Somalii w międzynarodowych instytucjach finansowych.

Somalia korzysta z bezcłowego i bezkontyngentowego dostępu do rynku europejskiego w ramach inicjatywy „wszystko oprócz broni” (EBA) 5 . 

Wieloletni program indykatywny dla Somalii w ramach Instrumentu Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej 6 (ISWMR) na lata 2021–2024 dysponuje budżetem 257 mln EUR i ma na celu wyeliminowanie pierwotnych przyczyn niestabilności oraz przyspieszenie procesów budowania państwowości, wspieranie zrównoważonego rozwoju gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu oraz łagodzenie wpływu klęsk żywiołowych i wysiedleń na grupy znajdujące się w najtrudniejszej sytuacji.

Somalia jest członkiem Międzynarodowej Organizacji ds. Rozwoju i obecnie zastępuje Sudan w Komitecie Sterującym procesu chartumskiego. 6 czerwca 2023 r. Somalia została wybrana na niestałego członka Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych na lata 2025–2026.

   Środki wizowe

Zakres środków

Decyzją wykonawczą Rady należy czasowo zawiesić stosowanie niektórych przepisów kodeksu wizowego wobec obywateli Somalii. Zawieszenie to nie powinno jednak mieć zastosowania do będących obywatelami Somalii członków rodzin (przemieszczających się) obywateli UE objętych dyrektywą 2004/38/WE 7 ani do będących obywatelami Somalii członków rodzin obywateli państw trzecich korzystających z prawa do swobodnego przemieszczania się równoważnego prawu przysługującemu obywatelom Unii na mocy umowy między Unią i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a zainteresowanym państwem trzecim, z drugiej strony. Zawieszenie nie powinno mieć na tej samej zasadzie zastosowania do członków rodzin obywateli Zjednoczonego Królestwa będących beneficjentami umowy o wystąpieniu, pod warunkiem że członkowie rodziny są na podstawie umowy o wystąpieniu uprawnieni do złożenia wniosku wizowego o dołączenie do beneficjenta w państwie przyjmującym objętym umową o wystąpieniu.

Żadne państwo członkowskie nie ma placówki ani nie jest reprezentowane w Somalii do celów wydawania wiz. Obecnie sześć państw członkowskich nie uznaje żadnych dokumentów podróży wydawanych przez Somalię, a kolejne siedem uznaje jedynie paszporty dyplomatyczne lub służbowe. Wiza nie może być umieszczana w nieuznawanych paszportach na potrzeby podróży do danych państw członkowskich. Jeżeli państwo członkowskie umieszcza wizę w uznawanym przez siebie somalijskim dokumencie podróży, wiza ta jest ważna wyłącznie na terytorium państw członkowskich uznających dokument podróży, a nie na terytorium całej strefy Schengen. Obywatele Somalii w posiadaniu nieuznawanych dokumentów podróży musieliby zatem uzyskać dokumenty podróży wydane przez inne państwo, jeżeli planują podróżować do państw członkowskich nieuznających ich dokumentów podróży. Państwa członkowskie nieuznające dokumentów podróży mogą również umieścić wizę o ograniczonej ważności terytorialnej na oddzielnym blankiecie wizowym, ale rozwiązanie to jest rzadko stosowane w praktyce, ponieważ wnioski wizowe oparte na nieuznawanym dokumencie podróży są zwykle traktowane jako niedopuszczalne, chyba że istnieją wyjątkowe okoliczności uzasadniające podróż (np. względy humanitarne).

W 2022 r. obywatele Somalii złożyli 1600 wniosków wizowych, a w 2023 r. – 2600. W rezultacie w ciągu dwóch lat wydano odpowiednio 1000 i 1600 wiz.

Treść środków wizowych

Brak wystarczającej współpracy Somalii w zakresie readmisji stanowi uzasadnienie tymczasowego zawieszenia wszystkich przepisów, o których mowa w art. 25a ust. 5 lit. a) kodeksu wizowego, czyli: możliwości odstąpienia od wymogów w odniesieniu do dokumentów potwierdzających przedkładanych przez osoby ubiegające się o wizę, o której to możliwości mowa w art. 14 ust. 6; ogólnego terminu na rozpatrzenie wniosku wynoszącego 15 dni kalendarzowych, o którym mowa w art. 23 ust. 1 (co w konsekwencji wyklucza również stosowanie zasady umożliwiającej przedłużanie tego terminu do maksymalnie 45 dni jedynie w indywidualnych przypadkach, a to oznacza, że 45 dni staje się standardowym terminem rozpatrywania wniosków); wydawania wiz wielokrotnego wjazdu zgodnie z art. 24 ust. 2 i 2c; oraz fakultatywnego zniesienia opłaty wizowej względem posiadaczy paszportów dyplomatycznych i służbowych zgodnie z art. 16 ust. 5 lit. b).

Okres stosowania środków wizowych

Kodeks wizowy stanowi, że środki wizowe stosuje się tymczasowo, ale nie ma obowiązku wskazania w decyzji wykonawczej konkretnego okresu ich stosowania. Jednak zgodnie z art. 25a ust. 6 kodeksu wizowego Komisja na podstawie wskaźników przewidzianych w art. 25a ust. 2 kodeksu wizowego powinna stale oceniać postępy we współpracy w zakresie readmisji, w tym w zakresie pomocy w identyfikacji osób nielegalnie przebywających na terytorium państw członkowskich, terminowego wydawania dokumentów podróży i organizowania operacji powrotowych. Komisja przedstawi sprawozdanie na temat tego, czy możliwe jest osiągnięcie znaczącej i trwałej poprawy współpracy z danym państwem trzecim w zakresie readmisji, oraz, zważywszy również na ogólne stosunki Unii z tym państwem trzecim, może przedstawić Radzie wniosek dotyczący uchylenia lub zmiany decyzji wykonawczej. Jeżeli natomiast środki wizowe zastosowane zgodnie z decyzją wykonawczą okażą się nieskuteczne, należy rozważyć uruchomienie drugiego etapu mechanizmu, jak przewidziano w art. 25a ust. 5 lit. b) kodeksu wizowego.

Ponadto zgodnie z art. 25a ust. 7 kodeksu wizowego Komisja – najpóźniej sześć miesięcy po wejściu w życie decyzji wykonawczej – przedstawi Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie z postępów we współpracy danego państwa trzeciego w zakresie readmisji.

Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki

Proponowana decyzja jest spójna z kodeksem wizowym ustanawiającym zharmonizowane przepisy wspólnej polityki wizowej regulujące tryb i warunki wydawania wiz na planowane pobyty na terytorium państw członkowskich nieprzekraczające 90 dni w ciągu każdego 180-dniowego okresu.

Spójność z innymi politykami Unii

UE propaguje kompleksowe podejście do migracji i przymusowych wysiedleń, oparte na wspólnych wartościach i obowiązkach, zapewniające poszanowanie wszystkich podstawowych praw i obowiązków zgodnie z Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej. Pakt o migracji i azylu przyjęty w maju 2024 r. oferuje kompleksowe podejście mające na celu wzmocnienie i zintegrowanie kluczowych obszarów polityki UE w zakresie migracji, azylu, zarządzania granicami i integracji. Jednym z filarów paktu jest włączenie kwestii migracji do partnerstw międzynarodowych w celu zapobiegania wyjazdom o nieuregulowanym charakterze, zwalczania przemytu migrantów, współpracy w zakresie readmisji i promowania legalnych dróg migracji.

Ważnym elementem tej polityki jest współpraca między państwami członkowskimi a państwami trzecimi w zakresie readmisji obywateli państw trzecich nielegalnie przebywających w państwach członkowskich. Aby wzmocnić takie kompleksowe partnerstwa i zapewnić pełną współpracę ze strony państw trzecich, Rada Europejska wezwała UE do wykorzystania wszystkich dostępnych narzędzi, w tym współpracy na rzecz rozwoju, handlu lub środków wizowych 8 .

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

Podstawa prawna

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 810/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Wizowy (kodeks wizowy), art. 25a ust. 5 lit. a).

Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych)

Nie dotyczy.

Proporcjonalność

Proponowane środki, których celem jest poprawa współpracy Somalii w zakresie readmisji obywateli państw trzecich nielegalnie przebywających w państwach członkowskich, są proporcjonalne do zamierzonego celu. Środki te nie mają wpływu na samą możliwość ubiegania się o wizę i jej otrzymania przez osoby ubiegające się o wizę, ale obejmują niektóre aspekty procedury wydawania wiz. Ponadto niektóre kategorie osób są wyłączone z zakresu niniejszej decyzji.

3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW

Oceny ex post/oceny adekwatności obowiązującego prawodawstwa

Nie dotyczy.

Konsultacje z zainteresowanymi stronami

Nie dotyczy.

Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej

Nie dotyczy.

Ocena skutków

Nie dotyczy.

Sprawność regulacyjna i uproszczenie

Nie dotyczy.

Prawa podstawowe

Proponowane środki nie mają wpływu na możliwość ubiegania się o wizę i jej otrzymania ani nie naruszają praw podstawowych osób ubiegających się o wizę, w szczególności prawa do poszanowania życia rodzinnego.

4.WPŁYW NA BUDŻET

Nie dotyczy.

5.ELEMENTY FAKULTATYWNE

Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania

Nie dotyczy.

Dokumenty wyjaśniające (w przypadku dyrektyw)

Nie dotyczy.

Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku

W art. 1 określono zakres proponowanej decyzji wykonawczej.

W ust. 1 i 2 wskazano, że decyzję tę stosuje się wyłącznie do obywateli Somalii podlegających obowiązkowi wizowemu, a nie do tych, którzy są zwolnieni z tego obowiązku na mocy art. 4 lub 6 rozporządzenia (UE) 2018/1806.

W ust. 3 wyłączono z zakresu proponowanej decyzji osoby ubiegające się o wizę i będące członkami rodziny obywatela Unii, do których stosuje się dyrektywę 2004/38/WE, oraz członków rodziny obywateli państw trzecich korzystających z prawa do swobodnego przemieszczania się równoważnego prawu przysługującemu obywatelom Unii na mocy umowy między Unią i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a danym państwem trzecim, z drugiej strony. Członkowie rodzin obywateli Zjednoczonego Królestwa będących beneficjentami umowy o wystąpieniu są również wyłączeni z zakresu proponowanej decyzji, pod warunkiem że członkowie rodzin są na podstawie umowy o wystąpieniu uprawnieni do złożenia wniosku wizowego w celu dołączenia do beneficjenta w państwie przyjmującym objętym umową o wystąpieniu.

W ust. 4 określono, że proponowana decyzja pozostaje bez uszczerbku dla międzynarodowych zobowiązań państw członkowskich.

Art. 2 stanowi, że stosowanie następujących przepisów kodeksu wizowego zostaje tymczasowo zawieszone wobec obywateli Somalii objętych zakresem proponowanej decyzji:

możliwość odstąpienia przez państwa członkowskie od wymogu przedstawienia kompletu dokumentów potwierdzających – oznacza to, że wszystkie osoby ubiegające się o wizę będą musiały każdorazowo złożyć komplet dokumentów uzupełniających potwierdzających spełnienie warunków wjazdu określonych w kodeksie granicznym Schengen;

możliwość zniesienia przez państwa członkowskie opłaty wizowej względem posiadaczy paszportów dyplomatycznych i służbowych – do tej kategorii wnioskodawców będzie miała zastosowanie standardowa opłata wizowa w wysokości 90 EUR;

standardowy termin podjęcia decyzji w sprawie wniosku wynoszący 15 dni – oznacza to, że państwa członkowskie będą miały 45 dni na podjęcie decyzji w sprawie wniosków.

przepisy dotyczące wydawania wiz wielokrotnego wjazdu – oznacza to, że co do zasady wydawane będą jedynie wizy jednokrotnego wjazdu.

Zgodnie z art. 3 środki wchodzą w życie z dniem notyfikacji decyzji państwom członkowskim.

Art. 4 zawiera listę adresatów proponowanej decyzji, tj. odpowiednich państw członkowskich.

2024/0188 (NLE)

Wniosek

DECYZJA WYKONAWCZA RADY

w sprawie zawieszenia niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 810/2009 w odniesieniu do Somalii

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 810/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Wizowy (kodeks wizowy) 9 , w szczególności jego art. 25a ust. 5 lit. a),

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Zgodnie z art. 25a ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 810/2009 współpracę z Somalią w zakresie readmisji oceniono jako niewystarczającą. Konieczna jest znaczna poprawa współpracy na wszystkich etapach procesu readmisji, również w celu zapewnienia skutecznej współpracy Somalii w zakresie identyfikacji, wydawania tymczasowych dokumentów podróży i przeprowadzania operacji powrotowych w sposób terminowy i przewidywalny, zarówno w odniesieniu do powrotów przymusowych, jak i dobrowolnych.

(2)Oprócz nielicznych wyjątków państwa członkowskie stale napotykają trudności w związku z brakiem jasności co do tego, z kim należy się kontaktować, brakiem odpowiedzi na wnioski o readmisję oraz o wydanie tymczasowych dokumentów podróży, w szczególności w przypadku powrotów przymusowych. 

(3)Zważywszy na działania podjęte dotychczas przez Komisję w celu poprawy poziomu współpracy z Somalią oraz ogólne stosunki Unii z Somalią, uznaje się, że współpraca Somalii z Unią w kwestiach readmisji nie jest wystarczająca i konieczne jest podjęcie działań.

(4)Należy zatem czasowo zawiesić stosowanie niektórych przepisów rozporządzenia (WE) nr 810/2009 w odniesieniu do obywateli Somalii podlegających obowiązkowi wizowemu na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1806 10 . Celem jest zachęcenie władz Somalii do podjęcia niezbędnych działań w celu poprawy współpracy w kwestiach readmisji.

(5)Należy zatem czasowo zawiesić przepisy, o których mowa w art. 25a ust. 5 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 810/2009, a mianowicie: zawieszenie możliwości odstąpienia od wymogów w odniesieniu do dokumentów potwierdzających przedkładanych przez osoby ubiegające się o wizę, o której to możliwości mowa w art. 14 ust. 6; zawieszenie ogólnego terminu na rozpatrzenie wniosku wynoszącego 15 dni kalendarzowych, o którym mowa w art. 23 ust. 1, co w konsekwencji wyklucza również stosowanie zasady umożliwiającej przedłużanie tego terminu maksymalnie do 45 dni jedynie w indywidualnych przypadkach, a to oznacza, że 45 dni staje się standardowym terminem rozpatrywania wniosków; zawieszenie wydawania wiz wielokrotnego wjazdu zgodnie z art. 24 ust. 2 i 2c oraz zawieszenie fakultatywnego zniesienia opłaty wizowej względem posiadaczy paszportów dyplomatycznych i służbowych zgodnie z art. 16 ust. 5 lit. b).

(6)Niniejsza decyzja nie powinna mieć wpływu na stosowanie dyrektywy 2004/38/WE, w której rozszerzono prawo do swobodnego przemieszczania się na członków rodziny obywatela Unii, niezależnie od ich obywatelstwa, dołączających do obywatela Unii lub mu towarzyszących. Niniejsza decyzja nie powinna mieć zatem zastosowania do członków rodziny obywatela Unii, wobec których ma zastosowanie dyrektywa 2004/38/WE, ani do członków rodziny obywatela państwa trzeciego korzystającego z prawa do swobodnego przemieszczania się równoważnego prawu przysługującemu obywatelom Unii na mocy umowy między Unią a państwem trzecim. To samo dotyczy członków rodzin obywateli Zjednoczonego Królestwa, którzy są beneficjentami Umowy o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej 11 (umowa o wystąpieniu), pod warunkiem że członek rodziny jest uprawniony do dołączenia do beneficjenta umowy o wystąpieniu w państwie przyjmującym i wystąpi o wizę w tym celu.

(7)Środki przewidziane w niniejszej decyzji powinny pozostawać bez uszczerbku dla zobowiązań państw członkowskich wynikających z prawa międzynarodowego, w tym jako państw przyjmujących międzynarodowe organizacje międzyrządowe lub międzynarodowe konferencje zwołane przez Organizację Narodów Zjednoczonych lub inne międzynarodowe organizacje międzyrządowe, których państwem przyjmującym jest państwo członkowskie. A zatem to czasowe zawieszenie nie powinno mieć zastosowania do obywateli Somalii ubiegających się o wizę w zakresie, w jakim jest to konieczne do wypełnienia przez państwa członkowskie ich zobowiązań jako państw przyjmujących takie organizacje lub konferencje.

(8)Niniejsza decyzja nie powinna mieć wpływu na możliwość ubiegania się o wizę przez wnioskodawców i przyznawania im wizy z pełnym poszanowaniem Karty praw podstawowych Unii Europejskiej.

(9)Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu nr 22 w sprawie stanowiska Danii, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Dania nie uczestniczy w przyjęciu niniejszej decyzji i nie jest nią związana ani jej nie stosuje. Ponieważ niniejsza decyzja stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, zgodnie z art. 4 tego protokołu Dania – w terminie sześciu miesięcy po przyjęciu przez Radę niniejszej decyzji – podejmuje decyzję, czy dokona jej transpozycji do swego prawa krajowego.

(10)Niniejsza decyzja nie stanowi rozwinięcia przepisów dorobku Schengen, które mają zastosowanie do Irlandii zgodnie z decyzją Rady 2002/192/WE 12 ; Irlandia nie uczestniczy w związku z tym w jej przyjęciu i nie jest nią związana ani jej nie stosuje.

(11)W odniesieniu do Islandii i Norwegii niniejsza decyzja stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen w rozumieniu Umowy zawartej przez Radę Unii Europejskiej i Republikę Islandii oraz Królestwo Norwegii dotyczącej włączenia tych dwóch państw we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen 13 , które wchodzą w zakres obszaru, o którym mowa w art. 1 lit. B decyzji Rady 1999/437/WE 14 .

(12)W odniesieniu do Szwajcarii niniejsza decyzja stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen w rozumieniu Umowy między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie włączenia Konfederacji Szwajcarskiej we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen 15 , które wchodzą w zakres obszaru, o którym mowa w art. 1 lit. B decyzji 1999/437/WE w związku z art. 3 decyzji Rady 2008/146/WE 16 .

(13)W odniesieniu do Liechtensteinu niniejsza decyzja stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen w rozumieniu Protokołu między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską, Konfederacją Szwajcarską i Księstwem Liechtensteinu w sprawie przystąpienia Księstwa Liechtensteinu do Umowy między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską i Konfederacją Szwajcarską dotyczącej włączenia Konfederacji Szwajcarskiej we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen 17 , które wchodzą w zakres obszaru, o którym mowa w art. 1 lit. B decyzji 1999/437/WE w związku z art. 3 decyzji Rady 2011/350/UE 18 .

(14)W odniesieniu do Cypru niniejsza decyzja jest aktem stanowiącym rozwinięcie dorobku Schengen lub w inny sposób z nim związanym w rozumieniu art. 3 ust. 2 Aktu przystąpienia z 2003 r.,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

1.Niniejszą decyzję stosuje się do obywateli Somalii podlegających obowiązkowi wizowemu na mocy rozporządzenia (UE) 2018/1806.

2.Niniejsza decyzja nie ma zastosowania do obywateli Somalii, którzy są zwolnieni z obowiązku wizowego na podstawie art. 4 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2018/1806 lub w odniesieniu do których państwa członkowskie przewidziały wyjątki od obowiązku wizowego zgodnie z art. 6 rozporządzenia (UE) 2018/1806.

3.Niniejsza decyzja nie ma zastosowania do obywateli Somalii, którzy:

a)są członkami rodziny obywatela Unii, do którego ma zastosowanie dyrektywa 2004/38/WE, gdy towarzyszą obywatelowi Unii lub dołączają do niego, lub

b)są członkami rodziny obywatela państwa trzeciego korzystającego z prawa do swobodnego przemieszczania się równoważnego prawu przysługującemu obywatelom Unii na mocy umowy między Unią a państwem trzecim, lub

c)są członkami rodziny obywatela Zjednoczonego Królestwa, który jest beneficjentem umowy o wystąpieniu, pod warunkiem że członkowie rodziny są uprawnieni do dołączenia do beneficjenta umowy o wystąpieniu w państwie przyjmującym i występują o wizę w tym celu.

4.Niniejsza decyzja pozostaje bez uszczerbku dla przypadków, w których państwo członkowskie jest związane zobowiązaniami z zakresu prawa międzynarodowego, a mianowicie:

a)jest państwem goszczącym międzynarodową organizację międzyrządową;

b)jest państwem przyjmującym międzynarodową konferencję zwołaną przez Organizację Narodów Zjednoczonych lub inne międzynarodowe organizacje międzyrządowe, których państwem przyjmującym jest państwo członkowskie, lub pod auspicjami tych organizacji;

c)zastosowanie ma umowa wielostronna przyznająca przywileje i immunitety;

d)na podstawie traktatu pojednawczego (traktatu laterańskiego) z 1929 r. zawartego między Stolicą Apostolską (Państwem Watykańskim) a Włochami, w obowiązującym brzmieniu.

Artykuł 2

Zawiesza się czasowo stosowanie następujących przepisów rozporządzenia (WE) nr 810/2009:

a)    art. 14 ust. 6;

b)    art. 16 ust. 5 lit. b);

c)    art. 23 ust. 1;

d)    art. 24 ust. 2 i 2c.

Artykuł 3

Niniejsza decyzja staje się skuteczna z dniem jej notyfikacji.

Artykuł 4

Niniejsza decyzja skierowana jest do Królestwa Belgii, Republiki Bułgarii, Republiki Czeskiej, Republiki Federalnej Niemiec, Republiki Estońskiej, Republiki Greckiej, Królestwa Hiszpanii, Republiki Francuskiej, Republiki Chorwacji, Republiki Włoskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Wielkiego Księstwa Luksemburga, Węgier, Republiki Malty, Królestwa Niderlandów, Republiki Austrii, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Portugalskiej, Rumunii, Republiki Słowenii, Republiki Słowackiej, Republiki Finlandii oraz Królestwa Szwecji.

Sporządzono w Brukseli dnia r.

   W imieniu Rady

   Przewodniczący

(1)    Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 810/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Wizowy (kodeks wizowy), Dz.U. L 243 z 15.9.2009, s. 1.
(2)    Zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich.
(3)     Róg Afryki: priorytet geostrategiczny UE, Konkluzje Rady
(4)    Priorytety współpracy UE-Somalia (wspólny operacyjny plan działania), maj 2023 r.
(5)    Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 978/2012 z dnia 25 października 2012 r. wprowadzające ogólny system preferencji taryfowych i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 732/2008.
(6)     Wieloletni program indykatywny (2021–2027), Federalna Republika Somalii.  
(7)        Dyrektywa 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich, zmieniająca rozporządzenie (EWG) nr 1612/68 i uchylająca dyrektywy 64/221/EWG, 68/360/EWG, 72/194/EWG, 73/148/EWG, 75/34/EWG, 75/35/EWG, 90/364/EWG, 90/365/EWG i 93/96/EWG (Dz.U. L 158 z 30.4.2004, s. 77).
(8)    EUCO 22/21 (17).
(9)    Dz.U. L 243 z 15.9.2009, s. 1.
(10)    Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1806 z dnia 14 listopada 2018 r. wymieniające państwa trzecie, których obywatele muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych, oraz te, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu (tekst jednolity) (Dz.U. L 303 z 28.11.2018, s. 39).
(11)    Umowa o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (Dz.U. L 29 z 31.1.2020, s. 7).
(12)    Decyzja Rady 2002/192/WE z dnia 28 lutego 2002 r. dotycząca wniosku Irlandii o zastosowanie wobec niej niektórych przepisów dorobku Schengen (Dz.U. L 64 z 7.3.2002, s. 20).
(13)    Dz.U. L 176 z 10.7.1999, s. 36.
(14)    Decyzja Rady 1999/437/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie niektórych warunków stosowania Układu zawartego przez Radę Unii Europejskiej i Republikę Islandii oraz Królestwo Norwegii dotyczącego włączenia tych dwóch państw we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen (Dz.U. L 176 z 10.7.1999, s. 31).
(15)    Dz.U. L 53 z 27.2.2008, s. 52.
(16)    Decyzja Rady 2008/146/WE z dnia 28 stycznia 2008 r. w sprawie zawarcia w imieniu Wspólnoty Europejskiej Umowy między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską i Konfederacją Szwajcarską dotyczącej włączenia tego państwa we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen (Dz.U. L 53 z 27.2.2008, s. 1).
(17)    Dz.U. L 160 z 18.6.2011, s. 21.
(18)    Decyzja Rady 2011/350/UE z dnia 7 marca 2011 r. w sprawie zawarcia w imieniu Unii Europejskiej Protokołu między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską, Konfederacją Szwajcarską i Księstwem Liechtensteinu w sprawie przystąpienia Księstwa Liechtensteinu do Umowy między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską i Konfederacją Szwajcarską dotyczącej włączenia Konfederacji Szwajcarskiej we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen, odnoszącego się do zniesienia kontroli na granicach wewnętrznych i do przemieszczania się osób (Dz.U. L 160 z 18.6.2011, s. 19).