UZASADNIENIE

1.Przedmiot wniosku

Niniejszy wniosek dotyczy stanowiska, jakie ma być zajęte przez Unię w odniesieniu do mianowania przedstawiciela Unii w zarządzie Funduszu Strat i Szkód („fundusz”) ustanowionego przez Konferencję Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu (COP) oraz Konferencję Stron służącą jako spotkanie stron porozumienia paryskiego (CMA) 1 .

2.Kontekst wniosku

2.1.Instrument zarządzania funduszem

Instrument zarządzania Funduszu Strat i Szkód („porozumienie”) uruchamia fundusz mający na celu pomoc krajom rozwijającym się, które są szczególnie narażone na negatywne skutki zmiany klimatu, w reagowaniu na straty gospodarcze i niegospodarcze oraz szkody związane z niekorzystnymi skutkami zmiany klimatu, w tym ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi i zdarzeniami o powolnym przebiegu. Porozumienie osiągnięto w dniu 29 listopada 2023 r., kiedy zostało ono zatwierdzone w drodze konsensusu przez COP i CMA, w tym za zgodą Unii Europejskiej i jej 27 państw członkowskich jako stron UNFCCC i porozumienia paryskiego.

2.2.Zarząd funduszu

Zarząd jest organem decyzyjnym funduszu i będzie zarządzać funduszem oraz go nadzorować. Zarząd jest odpowiedzialny za wyznaczanie strategicznego kierunku funduszu oraz za zarządzanie funduszem i za jego metody operacyjne, politykę, ramy i program prac, w tym za odpowiednie decyzje w sprawie finansowania.

Zarząd składa się z 26 członków; 12 z nich reprezentuje kraje rozwinięte, przy czym każdemu miejscu w zarządzie przyporządkowano zastępstwo. Do celów mianowania członków zarządu Unię i jej państwa członkowskie uznaje się za członków grupy krajów rozwiniętych. Decyzje zarządu są podejmowane w drodze konsensusu, a w przypadku braku konsensusu – większością czterech piątych głosów obecnych i głosujących członków.

Fundusz będzie działał jako Funduszu Pośrednictwa Finansowego Banku Światowego (FIF). Zanim fundusz stanie się w pełni operacyjny, wejdzie w życie przekształcenie rozporządzenia finansowego; udział Unii w funduszu i innych globalnych inicjatywach będzie objęty art. 240 tego rozporządzenia, który dotyczy roli Unii w przyczynianiu się do zarządzania takimi inicjatywami i jej udziału w zarządzaniu nimi, a także jej obowiązku informowania Rady. Niniejszej decyzji nie uznaje się za precedens w odniesieniu do udziału Unii i mianowania przedstawiciela Unii w przyszłych globalnych inicjatywach objętych powyższym rozporządzeniem.

2.3.Nominacja członków zarządu funduszu

W decyzji towarzyszącej zatwierdzeniu porozumienia strony UNFCCC i porozumienia paryskiego zostały poproszone, za pośrednictwem swoich grup regionalnych, o jak najszybsze przedłożenie sekretariatowi UNFCCC nominacji przedstawicieli na członków zarządu funduszu, a także zwróciły się do sekretariatu o podjęcie ustaleń dotyczących zwołania pierwszego posiedzenia zarządu funduszu po przedłożeniu wszystkich nominacji na członków posiadających prawo głosu. W odpowiedzi na to wezwanie Unia zaprosiła do składania nominacji i otrzymała je od Komisji i 12 zainteresowanych państw członkowskich oraz rozpoczęła negocjacje z innymi krajami rozwiniętymi będącymi stronami w sprawie liczby miejsc dla członków i ich zastępców, które byłyby dostępne dla Unii i jej państw członkowskich.

3.Stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu Unii

W dniu 14 lutego 2024 r. Rada zatwierdziła „stanowisko Unii w sprawie poparcia miejsca Unii oraz podziału miejsc między Unię i państwa członkowskie w zarządzie Funduszu strat i szkód (UNFCCC)”. Zgodnie z tym stanowiskiem „Unia, reprezentowana przez Komisję, będzie dążyć do uzyskania miejsca w zarządzie”.

Na podstawie tej decyzji Unia wynegocjowała następnie z innymi krajami rozwiniętymi wstępny skład zarządu, który obejmuje 7 członków i 7 zastępców, do podziału między Unię, reprezentowaną przez Komisję i przedstawicieli 12 państw członkowskich.

4.Podstawa prawna

4.1.Proceduralna podstawa prawna

4.1.1.Zasady

Art. 218 ust. 9 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) określa tryb przyjmowania decyzji ustalających „stanowiska, które mają być zajęte w imieniu Unii w ramach organu utworzonego przez umowę, gdy organ ten ma przyjąć akty mające skutki prawne, z wyjątkiem aktów uzupełniających lub zmieniających ramy instytucjonalne umowy”.

Pojęcie „akty mające skutki prawne” obejmuje akty, które mają skutki prawne na mocy przepisów prawa międzynarodowego dotyczących danego organu. Obejmuje ono ponadto instrumenty, które nie są wiążące na mocy prawa międzynarodowego, ale mogą „w sposób decydujący wywrzeć wpływ na treść przepisów przyjętych przez prawodawcę Unii” 2 .

4.1.2.Zastosowanie w niniejszej sprawie

Mianowanie przedstawiciela Unii w zarządzie funduszu uznaje się za „akt mający skutki prawne” objęty procedurą przewidzianą w art. 218 ust. 9 TFUE.

Planowany akt nie uzupełnia ani nie zmienia ram instytucjonalnych umowy.

W niniejszej sprawie proceduralną podstawą prawną decyzji o mianowaniu przedstawiciela Unii w zarządzie funduszu jest zatem art. 218 ust. 9 TFUE.

4.2.Materialna podstawa prawna

4.2.1.Zasady

Materialna podstawa prawna decyzji przyjętej na podstawie art. 218 ust. 9 TFUE zależy przede wszystkim od celu i treści planowanego aktu, w którego kwestii należy zająć stanowisko w imieniu Unii. Jeżeli planowany akt ma dwojaki cel lub dwa elementy składowe, a jeden z tych celów lub elementów da się określić jako główny, zaś drugi ma jedynie pomocniczy charakter, decyzja przyjęta na mocy art. 218 ust. 9 TFUE musi mieć jedną materialną podstawę prawną, tj. podstawę, której wymaga główny lub dominujący cel lub element składowy.

4.2.2.Zastosowanie w niniejszej sprawie

Głównym celem i treścią planowanego aktu są obszary współpracy na rzecz rozwoju, ponieważ odnosi się on do wspierania zrównoważonego rozwoju gospodarczego, społecznego i środowiskowego krajów rozwijających się, przyczyniając się jednocześnie do poprawy jakości środowiska i zrównoważonego zarządzania globalnymi zasobami naturalnymi, do udzielania pomocy narodom, krajom i regionom dotkniętym klęskami żywiołowymi lub katastrofami spowodowanymi przez człowieka, a także do promowania międzynarodowego systemu opartego na ściślejszej współpracy wielostronnej.

Materialną podstawą prawną proponowanej decyzji jest w związku z tym art. 208 TFUE.

4.3.Podsumowanie

Podstawą prawną proponowanej decyzji powinien być art. 208 TFUE w związku z art. 218 ust. 9 TFUE.

2024/0142 (NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY

w sprawie stanowiska, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii Europejskiej w odniesieniu do mianowania przedstawiciela Unii w zarządzie Funduszu Strat i Szkód

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 208 w związku z jego art. 218 ust. 9,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Decyzja o uczestnictwie Unii Europejskiej, w stosownych przypadkach, w organizacjach międzynarodowych lub ich zarządach, musi być podejmowana na podstawie analizy poszczególnych przypadków, z uwzględnieniem przepisów regulujących skład takich organizacji lub zarządów, a także konkretnych odnośnych kompetencji UE.

(2)Unia jest stroną Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (UNFCCC) i porozumienia paryskiego oraz uczestniczyła w zatwierdzeniu ustanowienia Funduszu Strat i Szkód i instrumentu zarządzania nim („porozumienie”) przez Konferencję Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu (COP) i Konferencję Stron służącą jako spotkanie stron porozumienia paryskiego (CMA) 3 w dniu 29 listopada 2023 r.

(3)Zgodnie z pkt 17 porozumienia 12 członków zarządu funduszu reprezentuje kraje rozwinięte będące stronami. W decyzji towarzyszącej zatwierdzeniu porozumienia strony UNFCCC i porozumienia paryskiego zostały poproszone, za pośrednictwem swoich grup regionalnych, o jak najszybsze przedłożenie sekretariatowi UNFCCC nominacji przedstawicieli na członków zarządu funduszu 4 .

(4)Ustalenia dotyczące zwołania pierwszego posiedzenia zarządu funduszu zostaną podjęte jak najszybciej po przedłożeniu wszystkich nominacji członków posiadających prawo głosu.

(5)Od tego czasu Unia uzgodniła z innymi krajami rozwiniętymi będącymi stronami, że UE i jej państwa członkowskie nominują przedstawicieli na 7 członków zarządu i 7 ich zastępców.

(6)Należy ustalić stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu Unii w odniesieniu do mianowania przedstawiciela Unii w zarządzie oraz w sprawie warunków, zgodnie z którymi Komisja i państwa członkowskie będą, odpowiednio, wyrażać stanowisko Unii w zarządzie i je popierać, ponieważ mianowanie przedstawiciela Unii w zarządzie będzie miało skutki prawne.

(7)Miejsce Unii w zarządzie, zajmowane przez Komisję, nie ma wpływu na to, czy lub w jakim zakresie potrzebne jest stanowisko Unii w kwestiach omawianych w zarządzie, ani na procedury przyjmowania takiego stanowiska, i musi być zgodne z zasadą lojalnej współpracy.

(8)Miejsce Unii w zarządzie nie ma wpływu na możliwość wyrażenia przez reprezentowane w zarządzie państwa członkowskie poparcia dla należycie uzgodnionego stanowiska Unii lub ich stanowiska w sprawach wchodzących w zakres ich kompetencji, przy jednoczesnym poszanowaniu zasady lojalnej współpracy.

(9)Komisja będzie składać Radzie okresowe sprawozdania z prac zarządu zgodnie z zasadą lojalnej współpracy zapisaną w Traktatach.

(10)Stanowisko w sprawie członkostwa w zarządzie nie ma wpływu na reprezentowanie UE i jej państw członkowskich w UNFCCC.

(11)Oczekuje się, że jesienią 2024 r. wejdzie w życie przekształcenie rozporządzenia finansowego, a niniejszej decyzji nie uznaje się za precedens dla udziału Unii w przyszłych globalnych inicjatywach objętych wspomnianym rozporządzeniem. Niniejsza decyzja Rady nie stanowi precedensu dla dalszego wdrażania funduszu i udziału w zarządzie, ani dla prerogatyw Komisji do wykonywania budżetu Unii, zgodnie z art. 17 ust. 1 TUE i art. 317 TFUE, w odniesieniu do decydowania o ewentualnym wkładzie Unii do funduszu lub do dalszego wdrażania takich wkładów zgodnie z art. 62 ust. 1 lit. c) rozporządzenia finansowego.

(12)W każdym przypadku wszelkie deklaracje finansowania ze strony Unii na rzecz funduszu muszą być przygotowywane zgodnie z mającymi zastosowanie procedurami na podstawie prawa Unii,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Stanowisko, które ma być zajęte w imieniu Unii, dotyczące nominowania przedstawiciela Unii w zarządzie, określono w załączniku.

Artykuł 2

Niniejsza decyzja skierowana jest do Komisji i państw członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia r.

W imieniu Rady