UZASADNIENIE

1.Przedmiot wniosku

Niniejszy wniosek dotyczy decyzji określającej stanowisko, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii w ramach Komitetu Administracyjnego ustanowionego przez Konwencję celną dotyczącą międzynarodowego przewozu towarów z zastosowaniem karnetów TIR 1 z dnia 14 listopada 1975 r. („konwencja TIR”) w związku z przewidywanym przyjęciem kilku poprawek technicznych do konwencji TIR.

2.Kontekst wniosku

2.1.Konwencja celna dotycząca międzynarodowego przewozu towarów z zastosowaniem karnetów TIR

Konwencja TIR ma na celu ułatwianie międzynarodowego przewozu towarów z urzędów celnych wyjściowych do docelowych oraz poprzez konieczną liczbę państw. Konwencja weszła w życie w 1978 r. Do lutego 2024 r. przystąpiło do niej 78 stron: 77 państw i Unia Europejska.

Unia Europejska jest umawiającą się stroną konwencji TIR 2 od dnia 20 czerwca 1983 r. Umawiającymi się stronami konwencji TIR są też wszystkie państwa członkowskie.

2.2.Komitet Administracyjny

Komitet Administracyjny, ustanowiony na mocy art. 58a, działa w ramach konwencji TIR. Jest to najwyższy organ konwencji, który monitoruje jej stosowanie oraz rozpatruje i przyjmuje zmiany konwencji TIR. Wnioski poddaje się pod głosowanie, a każde państwo, które jest stroną i jest reprezentowane na sesji Komitetu Administracyjnego, ma jeden głos. Unia posiada wyłączne kompetencje w dziedzinie ceł, o której mowa w konwencji TIR. Zgodnie z art. 52 ust. 3 konwencji TIR Unia, jako unia celna i gospodarcza, nie ma jednak prawa głosu – przysługuje ono jedynie jej państwom członkowskim. Wszystkie państwa członkowskie są stronami posiadającymi prawo głosu.

Zmiany konwencji TIR przyjmowane są większością dwóch trzecich głosów stron obecnych i głosujących. Podjęcie decyzji wymaga kworum składającego się z nie mniej niż jednej trzeciej państw będących stronami.

2.3.Planowany akt Komitetu Administracyjnego

W październiku 2024 r. na swojej 83. sesji lub na jednej z kolejnych sesji Komitet Administracyjny ma podjąć decyzję w sprawie przyjęcia proponowanych zmian konwencji TIR („planowany akt”).

Celem planowanego aktu jest lepsze określenie ram zakończenia stosunków między organizacją międzynarodową odpowiedzialną za łańcuch gwarancji TIR a krajowym stowarzyszeniem TIR. Ponadto planowany akt zapewni większą elastyczność w stosowaniu świadectwa uznania dla pojazdu TIR.

Planowany akt będzie wiążący dla stron zgodnie z art. 60 konwencji TIR 3 . Art. 60 dotyczy specjalnej procedury zmiany załączników 1–10 do konwencji TIR i stanowi: „Każda zmiana zaproponowana do załączników 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 i 10, rozpatrzona zgodnie z postanowieniami art. 59 ust. 1 i 2, wchodzi w życie w dniu ustalonym przez Komitet Administracyjny w chwili jej przyjęcia, chyba że w terminie wcześniejszym, ustalonym w tym samym czasie przez Komitet Administracyjny, jedna piąta państw będących Umawiającymi się Stronami lub pięć państw będących Umawiającymi się Stronami, w zależności od tego która liczba jest mniejsza, notyfikuje Sekretarzowi Generalnemu Organizacji Narodów Zjednoczonych, że wnosi sprzeciw wobec tej zmiany. Terminy, o których mowa w niniejszym ustępie są ustalane przez Komitet Administracyjny większością dwóch trzecich obecnych i głosujących jego członków”.

3.Stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu Unii

Unia popiera propozycję zmiany załącznika 6, dodatnie nowej noty wyjaśniającej 8.10. e) do konwencji TIR, aby wprowadzić mechanizm wczesnego ostrzegania między zainteresowanymi stronami w przypadku sporu między organizacją międzynarodową a stowarzyszeniem krajowym, który mógłby potencjalnie wpłynąć na funkcjonowanie łańcucha gwarancji TIR. Wnioskowi w sprawie tej zmiany towarzyszy zmiana załącznika 6, nota wyjaśniająca 0.6.2a-1, która to zmiana wprowadza okres wcześniejszego wypowiedzenia wynoszący co najmniej sześć miesięcy przed rozwiązaniem porozumienia między organizacją międzynarodową a stowarzyszeniem krajowym.

O wprowadzenie tych mechanizmów wystąpiły władze rumuńskie, przy wsparciu Komisji i innych państw członkowskich, w celu uniknięcia w przyszłości kryzysu między stowarzyszeniem krajowym a organizacją międzynarodową, co postawiłoby organy celne przed faktem dokonanym bez wystarczającego czasu na upoważnienie nowego stowarzyszenia krajowego do wydawania karnetów TIR.

W związku z tym te dwa mechanizmy zwiększą stabilność łańcucha gwarancji TIR w UE.

Unia popiera również zmiany załącznika 3 pkt 4 i załącznika 4, wzór świadectwa uznania pojazdu drogowego, s. 4, uwaga 3, które to zmiany mają na celu przedłużenie ważności świadectwa uznania pojazdu drogowego z dwóch do trzech lat, a także wprowadzenie nowego pkt 6 w załączniku 4, wzór świadectwa uznania pojazdu drogowego, s. 4 (Uwagi), tak aby dla rozpoczęcia transportu TIR przyjmowano świadectwo uznania do ostatniego dnia ważności, nawet jeśli transport kończy się później. Zmiany te uproszczą stosowanie świadectwa uznania przez posiadaczy karnetu TIR i zwiększą atrakcyjność konwencji TIR.

4.Podstawa prawna

4.1.Proceduralna podstawa prawna

4.1.1.Zasady

Art. 218 ust. 9 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) określa tryb przyjmowania decyzji ustalających „stanowiska, które mają być zajęte w imieniu Unii w ramach organu utworzonego przez umowę, gdy organ ten ma przyjąć akty mające skutki prawne, z wyjątkiem aktów uzupełniających lub zmieniających ramy instytucjonalne umowy”.

Pojęcie „akty mające skutki prawne” obejmuje akty, które mają skutki prawne na mocy przepisów prawa międzynarodowego dotyczących danego organu. Obejmuje ono ponadto instrumenty, które nie są wiążące na mocy prawa międzynarodowego, ale mogą „w sposób decydujący wywrzeć wpływ na treść przepisów przyjętych przez prawodawcę Unii” 4 .

4.1.2.Zastosowanie w niniejszej sprawie

Komitet Administracyjny jest organem utworzonym na podstawie umowy, a mianowicie konwencji TIR 5 .

Akt, do którego przyjęcia wzywa się Komitet Administracyjny, stanowi akt mający skutki prawne. Planowany akt będzie wiążący na mocy prawa międzynarodowego zgodnie z art. 60 konwencji TIR.

Planowany akt nie uzupełnia ani nie zmienia ram instytucjonalnych umowy.

W związku tym proceduralną podstawą prawną proponowanej decyzji jest art. 218 ust. 9 TFUE.

4.2.Materialna podstawa prawna

4.2.1.Zasady

Materialna podstawa prawna decyzji przyjętej w trybie art. 218 ust. 9 TFUE jest uzależniona głównie od celu i treści planowanego aktu, którego dotyczy stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu Unii. Jeżeli planowany akt ma dwojaki cel lub dwa elementy składowe, a jeden z tych celów lub elementów da się określić jako główny, zaś drugi ma jedynie poboczny charakter, decyzja przyjęta w trybie art. 218 ust. 9 TFUE musi mieć jedną materialną podstawę prawną, tj. podstawę, której wymaga główny lub dominujący cel lub element składowy.

4.2.2.Zastosowanie w niniejszej sprawie

Główny cel i treść planowanego aktu odnoszą się do wspólnej polityki handlowej.

Materialną podstawą prawną proponowanej decyzji jest zatem art. 207 ust. 4 akapit pierwszy TFUE.

4.3.Podsumowanie

Podstawą prawną proponowanej decyzji powinien być art. 207 ust. 4 akapit pierwszy TFUE w związku z art. 218 ust. 9 TFUE.

5.Publikacja planowanego aktu

Ponieważ akt Komitetu Administracyjnego konwencji TIR spowoduje zmianę konwencji, po przyjęciu aktu należy opublikować go w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

2024/0127 (NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY

w sprawie stanowiska, jakie należy zająć w imieniu Unii Europejskiej w ramach Komitetu Administracyjnego Konwencji celnej dotyczącej międzynarodowego przewozu towarów z zastosowaniem karnetów TIR w odniesieniu do wniosku w sprawie zmiany konwencji

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 207 ust. 4 akapit pierwszy w związku z jego art. 218 ust. 9,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Konwencja celna dotycząca międzynarodowego przewozu towarów z zastosowaniem karnetów TIR z dnia 14 listopada 1975 r. („konwencja TIR”) została zatwierdzona w imieniu Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2112/78 6 i weszła w życie we Wspólnocie w dniu 20 czerwca 1983 r. 7

(2)Skonsolidowaną wersję konwencji TIR opublikowano jako załącznik do decyzji Rady 2009/477/WE 8 . Zgodnie z art. 1 tej decyzji przyszłe zmiany do konwencji TIR są publikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej ze wskazaniem ich daty wejścia w życie.

(3)Zgodnie z art. 60 konwencji TIR Komitet Administracyjny konwencji TIR („Komitet Administracyjny”) może przyjmować zmiany załączników 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 i 10 większością dwóch trzecich obecnych i głosujących umawiających się stron.

(4)Na swojej 83. sesji w październiku 2024 r. lub na jednej z kolejnych sesji Komitet Administracyjny ma przyjąć kilka zmian załączników do konwencji TIR.

(5)Należy ustalić stanowisko, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii w ramach Komitetu Administracyjnego, gdyż przyjęte zmiany będą wiążące dla Unii.

(6)W celu lepszego określenia ram zakończenia stosunków między organizacją międzynarodową a stowarzyszeniem krajowym konieczne jest wprowadzenie nowego mechanizmu ostrzegania i wcześniejszego określonego prawem okresu wypowiedzenia przed rozwiązaniem umowy. Ponadto stosowanie świadectwa uznania pojazdu drogowego zostanie uproszczone poprzez przedłużenie okresu ważności tego świadectwa oraz wprowadzenie możliwości jego stosowania do końca okresu ważności.

(7)Stanowisko, jakie ma zająć Unia w ramach Komitetu Administracyjnego, powinno być zatem oparte na projekcie zmian załączonym do niniejszej decyzji. Pozostaje to bez uszczerbku dla możliwości wprowadzenia bez kolejnej decyzji Rady nieznacznych zmian w projekcie, które mają zostać uzgodnione przez przedstawicieli Unii i państwa członkowskie w przypadku formalnego głosowania w Komitecie Administracyjnym,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Stanowisko, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii podczas 83. lub jednej z kolejnych sesji Komitetu Administracyjnego Konwencji celnej dotyczącej międzynarodowego przewozu towarów z zastosowaniem karnetów TIR („konwencja TIR”), oparte jest na projekcie zmian załączonym do niniejszej decyzji.

Artykuł 2

Stanowisko, o którym mowa w art. 1, jest wyrażane przez Komisję. Państwa członkowskie Unii wyrażają stanowisko Unii w przypadku formalnego głosowania w Komitecie Administracyjnym konwencji TIR, działając wspólnie w interesie Unii.

Artykuł 3

Niniejsza decyzja skierowana jest do Komisji i państw członkowskich Unii.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

W imieniu Rady

Przewodniczący

(1) Skrót TIR oznacza „Transports Internationaux Routiers” (międzynarodowy transport drogowy).

(2) Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2112/78 z dnia 25 lipca 1978 r. dotyczące zawarcia Konwencji Celnej dotyczącej międzynarodowego przewozu towarów z zastosowaniem karnetów TIR (Konwencja TIR) zawartej w Genewie dnia 14 listopada 1975 r. (Dz.U. L 252, s. 1).

(3) https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX%3A02009D0477-20220625

(4) Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 7 października 2014 r., Niemcy/Rada, C-399/12, ECLI:EU:C:2014:2258, pkt 61–64.

(5) Art. 58a konwencji TIR w wersji skonsolidowanej z 2009 r. (decyzja Rady z dnia 28 maja 2009 r. w sprawie opublikowania w skonsolidowanej formie tekstu Konwencji celnej dotyczącej międzynarodowego przewozu towarów z zastosowaniem karnetów TIR (konwencja TIR) z dnia 14 listopada 1975 r. ze zmianami wprowadzonymi do konwencji od tej daty, Dz.U. L 165 z 26.6.2009, s. 1).

(6) Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2112/78 z dnia 25 lipca 1978 r. dotyczące zawarcia Konwencji Celnej dotyczącej międzynarodowego przewozu towarów z zastosowaniem karnetów TIR (Konwencja TIR) zawartej w Genewie dnia 14 listopada 1975 r. (Dz.U. L 252 z 14.9.1978, s. 1).

(7) Dz.U. L 31 z 2.2.1983, s. 13.

(8) Decyzja Rady z dnia 28 maja 2009 r. w sprawie opublikowania w skonsolidowanej formie tekstu Konwencji celnej dotyczącej międzynarodowego przewozu towarów z zastosowaniem karnetów TIR (konwencja TIR) z dnia 14 listopada 1975 r. ze zmianami wprowadzonymi do konwencji od tej daty (Dz.U. L 165 z 26.6.2009, s. 1).