KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 17.10.2023
COM(2023) 596 final
2023/0368(COD)
Wniosek
DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
zmieniająca dyrektywę 2013/34/UE w odniesieniu do terminów przyjęcia standardów sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju dla określonych branż i przedsiębiorstw z państw trzecich
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
UZASADNIENIE
1.KONTEKST WNIOSKU
•Przyczyny i cele wniosku
W komunikacie pt. „Długoterminowa konkurencyjność UE: perspektywa na przyszłość po 2030 r.” Komisja podkreśliła znaczenie systemu regulacyjnego, który gwarantuje osiąganie zakładanych celów przy minimalnych kosztach. W związku z tym Komisja zobowiązała się do podjęcia nowych działań w celu racjonalizacji i uproszczenia wymogów sprawozdawczych, aby ostatecznie zmniejszyć te obciążenia o 25 %, bez podważania odnośnych celów politycznych.
Wymogi sprawozdawcze odgrywają kluczową rolę w zapewnianiu prawidłowego egzekwowania i właściwego monitorowania przepisów. Koszty związane z tymi wymogami są w dużej mierze kompensowane korzyściami, które przynoszą, w szczególności w zakresie monitorowania i zapewniania zgodności z kluczowymi środkami z zakresu polityki. Wymogi sprawozdawcze mogą jednak również powodować nieproporcjonalne obciążenia dla zainteresowanych stron, szczególnie dotykając MŚP i mikroprzedsiębiorstwa. Przedsiębiorstwom należy zatem zapewnić wystarczająco dużo czasu na przygotowanie się do wszelkich nowych wymogów sprawozdawczych. Ich kumulacja postępująca wraz z upływem czasu może prowadzić do zbędnych, powielających się lub przestarzałych obowiązków, nieefektywnych terminów i częstotliwości składania sprawozdań lub nieodpowiednich metod gromadzenia danych.
Priorytetem jest zatem uproszczanie obowiązków sprawozdawczych i zmniejszenie obciążenia administracyjnego. W tym kontekście w przedmiotowym wniosku zracjonalizowano obowiązki sprawozdawcze poprzez wydłużenie terminu przyjęcia standardów sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju w odniesieniu do określonych branż i przedsiębiorstw z państw trzecich.
W dyrektywie o rachunkowości (2013/34/UE) 1 zmienionej dyrektywą w sprawie sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju (CSRD – 2022/2464) 2 zobowiązano duże przedsiębiorstwa oraz małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) notowane na rynku regulowanym, a także jednostki dominujące dużych grup do umieszczenia w odrębnej sekcji ich sprawozdania z działalności informacji niezbędnych do zrozumienia wpływu przedsiębiorstwa na kwestie związane ze zrównoważonym rozwojem oraz informacji niezbędnych do zrozumienia wpływu kwestii związanych ze zrównoważonym rozwojem na rozwój, wyniki i sytuację przedsiębiorstwa 3 .
Przekazywanie tych informacji musi odbywać się zgodnie z europejskimi standardami sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju (ESRS), które mają być przyjęte przez Komisję w drodze aktów delegowanych i przy uwzględnieniu opinii technicznej przedstawionej przez EFRAG 4 . ESRS muszą określać treść oraz, w stosownych przypadkach, strukturę, jaką należy stosować, aby przedstawiać te informacje 5 .
Pierwszy zestaw ESRS Komisja przyjęła w dniu 31 lipca 2023 r. i jest on obecnie przedmiotem kontroli przeprowadzanej przez Parlament Europejski i Radę. Zawarte w tym pierwszym zestawie ESRS obejmują wszystkie sektory, co oznacza, że mają zastosowanie do wszystkich jednostek objętych zakresem CSRD niezależnie od sektora lub sektorów, w których dana jednostka prowadzi działalność.
W art. 29b ust. 1 akapit trzeci dyrektywy o rachunkowości datę przyjęcia sektorowych ESRS wyznaczono na dzień 30 czerwca 2024 r. W tych ESRS należy określić informacje, jakie jednostki mają zgłaszać w odniesieniu do kwestii związanych ze zrównoważonym rozwojem i obszarów sprawozdawczości odnoszących się do sektora, w którym jednostka prowadzi działalność.
Komisja przedstawia konkretne propozycje mające na celu ograniczenie obciążenia sprawozdawczego dla uczestników rynku finansowego. Jedną z nich jest propozycja przesunięcia o dwa lata daty przyjęcia sektorowych ESRS, która obecnie jest wyznaczona na 2024 r. Odpowiada to również życzeniom wyrażanym przez przedsiębiorstwa.
Przesunięcie daty przyjęcia o dwa lata ma wpływ na przedsiębiorstwa objęte zakresem CSRD, w tym notowane na giełdzie MŚP, zobowiązane do sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju. Takie przesunięcie umożliwi tym przedsiębiorstwom skupienie się na wdrożeniu pierwszego zestawu ESRS przyjętego w dniu 31 lipca 2023 r., zapewni EFRAG czas na opracowanie skutecznych sektorowych ESRS, a także ograniczy wymogi sprawozdawcze do niezbędnego minimum.
Ponadto w art. 40b dyrektywy o rachunkowości wyznaczono na dzień 30 czerwca 2024 r. datę przyjęcia ESRS, które mają być stosowane przez określone jednostki z państw trzecich prowadzące działalność w Unii. Uwzględniając fakt, że wymogi sprawozdawcze dla tych jednostek spoza UE będą miały zastosowanie dopiero od 2028 r., oraz uwzględniając przesunięcie o dwa lata terminu przyjęcia sektorowych ESRS, termin przyjęcia tych standardów należy również przesunąć o dwa lata. Umożliwi to przeznaczenie więcej zasobów na opracowanie skutecznych i proporcjonalnych sektorowych ESRS, przy jednoczesnym zapewnieniu nadal wystarczająco dużo czasu dla tych jednostek spoza UE na przygotowanie się na rok obrotowy 2028.
•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki
Wniosek jest częścią pierwszego pakietu środków mających na celu racjonalizację wymogów sprawozdawczych. Jest to jeden z etapów procesu, w którym kompleksowo analizuje się istniejące wymogi sprawozdawcze w celu oceny ich dalszej przydatności i zwiększenia ich skuteczności. Racjonalizacja wprowadzona za pomocą tego środka nie będzie miała negatywnego wpływu na osiągnięcie celów w obszarze sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju. Wniosek jest również zgodny z pakietem pomocy gospodarczej dla MŚP 6 .
•Spójność z innymi politykami Unii
Nie dotyczy
2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ
•Podstawa prawna
Art. 50 TFUE został uznany za odpowiednią podstawę prawną dla niniejszej inicjatywy, ponieważ zmienia ona obowiązującą dyrektywę, która została przyjęta na podstawie tego artykułu.
•Pomocniczość
Terminów przyjęcia standardów sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju musi dotrzymać Komisja. Przesunięcia tych terminów można dokonać jedynie w drodze przyjęcia aktu przez współprawodawców. W tym względzie nie zachodzi konieczność podjęcia działań na szczeblu krajowym.
•Proporcjonalność
Niniejsza inicjatywa ma w pierwszym rzędzie na celu umożliwienie przedsiębiorstwom skupienia się na wdrożeniu pierwszego zestawu ESRS przyjętego w dniu 31 lipca 2023 r., zapewnienie EFRAG czasu na opracowanie skutecznych sektorowych ESRS, a także ograniczenie wymogów sprawozdawczych do niezbędnego minimum. Przesunięcie terminów przyjęcia przez Komisję standardów sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju dla określonych sektorów – a także dla określonych jednostek z państw trzecich – pozwoliłoby osiągnąć ten cel, zapewniając jednocześnie przedsiębiorstwom czas na przygotowanie się do wypełniania tych dodatkowych wymogów sprawozdawczych.
•Wybór instrumentu
Z uwagi na fakt, że zmiany dotyczą wyłącznie przesunięcia terminów przyjęcia przez Komisję aktów delegowanych, a zatem nie wymagają transpozycji przez państwa członkowskie, za najwłaściwszy instrument prawny uznaje się decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady przyjętą zgodnie z procedurą określoną w art. 50 ust. 1 TFUE. Instrument ten stanowi ogólny normatywny kontekst, w którym państwa członkowskie zostają zobowiązane do zbliżenia swoich przepisów ustawowych w drodze dyrektywy, zgodnie z art. 50 TFUE.
3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW
•Oceny ex post/oceny adekwatności obowiązującego prawodawstwa
Nie dotyczy
•Konsultacje z zainteresowanymi stronami
Nie dotyczy
•Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej
Nie dotyczy
•Ocena skutków
Nie dotyczy
•Sprawność regulacyjna i uproszczenie
Nie dotyczy
•Prawa podstawowe
Nie dotyczy
4.WPŁYW NA BUDŻET
Niniejsza inicjatywa nie ma wpływu na budżet.
5.ELEMENTY FAKULTATYWNE
•Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania
Nie dotyczy
•Dokumenty wyjaśniające
Transpozycja przez państwa członkowskie nie jest wymagana, gdyż inicjatywa ta służy przesunięciu o dwa lata pewnych terminów, w których Komisja jest zobowiązana przyjąć akty delegowane.
•Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku
W dyrektywie 2013/34/UE wprowadza się następujące zmiany:
1)termin przyjęcia przez Komisję sektorowych ESRS w drodze aktu delegowanego na podstawie art. 29b ust. 1 akapit trzeci wyznacza się na dzień 30 czerwca 2026 r. (zamiast 30 czerwca 2024 r.);
2)termin przyjęcia przez Komisję ESRS dla jednostek spoza UE, które przekroczyły określone progi, w drodze aktu delegowanego na podstawie art. 40b wyznacza się na dzień 30 czerwca 2026 r. (zamiast 30 czerwca 2024 r.).
2023/0368 (COD)
Wniosek
DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
zmieniająca dyrektywę 2013/34/UE w odniesieniu do terminów przyjęcia standardów sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju dla określonych branż i przedsiębiorstw z państw trzecich
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 50 ust. 1,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego 7 ,
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)Wymogi dotyczące sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju odgrywają kluczową rolę w zapewnieniu przejrzystości rynku oraz w zagwarantowaniu, że przedsiębiorstwa ponoszą odpowiedzialność za wpływ, jaki prowadzona przez nie działalności wywiera na ludzi i środowisko. Ważne jest jednak uproszczenie tych wymogów w celu zapewnienia, by spełniały one cel, który został dla nich przewidziany, oraz aby ograniczyć obciążenie administracyjne.
(2)Art. 29b ust. 1 akapit trzeci dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/34/UE 8 nakłada na Komisję obowiązek określenia do dnia 30 czerwca 2024 r. w drodze aktu delegowanego standardów sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju, określających informacje, jakie przedsiębiorstwa mają zgłaszać w odniesieniu do kwestii związanych ze zrównoważonym rozwojem i obszarów sprawozdawczości odnoszących się do sektora, w którym przedsiębiorstwo prowadzi działalność, w uzupełnieniu informacji, jakie przedsiębiorstwa muszą już udostępniać zgodnie z rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) XX/XXX 9 .
(3)Aby zmniejszyć obciążenia sprawozdawcze spoczywające na przedsiębiorstwach, jak określono w komunikacie Komisji pt. „Długoterminowa konkurencyjność UE: perspektywa na przyszłość po 2030 r.” 10 , przedsiębiorstwom należy umożliwić skupienie się w pierwszej kolejności na wdrożeniu wymogów dotyczących sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju określonych w rozporządzeniu delegowanym (UE) XX/XXX. Z tego względu termin przyjęcia aktów delegowanych zawierających uzupełniające wymogi dotyczące sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju, o którym mowa w art. 29b ust. 1 akapit trzeci dyrektywy 2013/34/UE, należy przesunąć o dwa lata.
(4)Art. 40b dyrektywy 2013/34/UE nakłada również na Komisję obowiązek przyjęcia, do dnia 30 czerwca 2024 r., aktu delegowanego w celu ustanowienia standardów sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju, które mają być stosowane w celu ujawniania informacji dotyczących zrównoważonego rozwoju przez jednostki z państw trzecich o rocznym obrocie netto przekraczającym 150 mln EUR i posiadających albo jednostki zależne w Unii, które są dużymi jednostkami lub małymi i średnimi jednostkami, których papiery wartościowe są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym w Unii, albo oddziały w Unii o rocznym obrocie netto przekraczającym 40 mln EUR.
(5)Wymogi sprawozdawcze dla określonych jednostek z państw trzecich mają zastosowanie dopiero od roku obrotowego 2028. Ponieważ termin przyjęcia aktów delegowanych zawierających uzupełniające wymogi dotyczące sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju, o którym mowa w art. 29b ust. 1 akapit trzeci dyrektywy 2013/34/UE, zostanie przesunięty o dwa lata, również termin przyjęcia standardów w zakresie zrównoważonego rozwoju dla określonych jednostek z państw trzecich powinien zostać przesunięty o dwa lata.
(6)Należy zatem odpowiednio zmienić dyrektywę 2013/34/UE,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Zmiany w dyrektywie 2013/34/UE
W dyrektywie 2013/34/UE wprowadza się następujące zmiany:
1)w art. 29b ust. 1 akapit trzeci formuła wprowadzająca datę „30 czerwca 2024 r.” zastępuje się datą „30 czerwca 2026 r.”;
2)w art. 40b datę „30 czerwca 2024 r.” zastępuje się datą „30 czerwca 2026 r.”.
Artykuł 2
Wejście w życie
Niniejsza decyzja wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Sporządzono w Brukseli dnia […] r.
W imieniu Parlamentu Europejskiego W imieniu Rady
Przewodnicząca Przewodniczący