Bruksela, dnia 7.9.2023

COM(2023) 527 final

2023/0319(NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY

w sprawie stanowiska, które ma być zajęte w imieniu Unii Europejskiej w Specjalnym Komitecie ds. Udziału w Programach Unii


UZASADNIENIE

1.Przedmiot wniosku

Niniejszy wniosek dotyczy decyzji określającej stanowisko, które ma być zajęte w imieniu Unii w ramach Specjalnego Komitetu ds. Udziału w Programach Unii („Specjalny Komitet”) w związku z planowaną zmianą załącznika 47 „Realizacja warunków finansowych” („załącznik 47”) do Umowy o handlu i współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony („umowa”) oraz planowanym przyjęciem projektu protokołu I „Programy i działania, w których uczestniczy Zjednoczone Królestwo” („protokół I”) i projektu protokołu II „w sprawie dostępu Zjednoczonego Królestwa do usług ustanowionych w ramach niektórych programów i działań Unii, w których Zjednoczone Królestwo nie uczestniczy” („protokół II”).

2.Kontekst wniosku

2.1.Umowa o handlu i współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony

Umowa o handlu i współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej („Zjednoczone Królestwo”), z drugiej strony („umowa”), weszła w życie 1 maja 2021 r. 1 W części V „UDZIAŁ W PROGRAMACH UNII, NALEŻYTE ZARZĄDZANIE FINANSAMI I POSTANOWIENIA FINANSOWE” określono zasady uczestnictwa Zjednoczonego Królestwa w programach, działaniach i usługach Unii.

Art. 710 ust. 1 umowy stanowi, że Zjednoczone Królestwo bierze udział w programach i działaniach Unii lub, w wyjątkowych przypadkach, w częściach programów lub działań Unii, otwartych na jego udział i wymienionych w protokole I, oraz przyczynia się do ich realizacji.

Art. 731 ust. 1 umowy stanowi, że w przypadku gdy Zjednoczone Królestwo nie uczestniczy w programie lub działaniu, może jednak mieć dostęp do usług świadczonych w ramach programów i działań Unii na warunkach określonych w umowie, w aktach podstawowych i wszelkich innych przepisach dotyczących realizacji programów i działań Unii. Art. 731 ust. 2 stanowi ponadto, że takie usługi i szczegółowe warunki udziału Zjednoczonego Królestwa są ustanawiane protokołem II.

Protokoły nie mogły jednak zostać zawarte w ramach umowy, ponieważ udział w programach i działaniach był uzależniony od wcześniejszego wejścia w życie aktów podstawowych, które nie były jeszcze przyjęte. Strony wydały zatem Wspólną deklarację w sprawie udziału w programach Unii i dostępu do usług związanych z programami („wspólna deklaracja”).

W związku z włączeniem Zjednoczonego Królestwa do niektórych programów Unii z początkiem 2024 r. art. 1 protokołu I stanowi, że Zjednoczone Królestwo uczestniczy w programach i działaniach Unii lub w ich częściach i wnosi wkład z dniem 1 stycznia 2024 r. do programów i działań Unii ustanowionych następującymi aktami podstawowymi:

·rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/696 z dnia 28 kwietnia 2021 r. ustanawiające Unijny program kosmiczny i Agencję Unii Europejskiej ds. Programu Kosmicznego oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 912/2010, (UE) nr 1285/2013 i (UE) nr 377/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE w zakresie, w jakim dotyczy ono przepisów mających zastosowanie do części, o której mowa w art. 3 ust. 1 lit. c) tego rozporządzenia („Copernicus”);

·rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/695 z dnia 28 kwietnia 2021 r. ustanawiające program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” oraz zasady uczestnictwa i upowszechniania obowiązujące w tym programie oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 1290/2013 i (UE) nr 1291/2013 w zakresie, w jakim dotyczy ono przepisów mających zastosowanie do części, o których mowa w art. 1 ust. 2 lit. a) i b) tego rozporządzenia;

·decyzja Rady (UE) 2021/764 z dnia 10 maja 2021 r. ustanawiająca program szczegółowy służący realizacji programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” oraz uchylająca decyzję 2013/743/UE.

Co więcej, art. 1 protokołu II stanowi, że Zjednoczone Królestwo ma dostęp do następujących usług na warunkach określonych w umowie, aktach podstawowych i wszelkich innych przepisach dotyczących wdrażania odpowiednich programów i działań Unii:

·usługi obserwacji i śledzenia obiektów kosmicznych („SST”) zdefiniowane w art. 55 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/696 ustanawiającego Unijny program kosmiczny i Agencję Unii Europejskiej ds. Programu Kosmicznego oraz uchylającego rozporządzenia (UE) nr 912/2010, (UE) nr 1285/2013 i (UE) nr 377/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE.

Protokoły I i II mają zastosowanie począwszy od czwartego roku obowiązywania wieloletnich ram finansowych Unii na lata 2021–2027. Zjednoczone Królestwo nie zostanie włączone do programów Unii, o których mowa powyżej, w latach 2021–2023. W związku z tym konieczne są zmiany w załączniku 47.

Specjalny Komitet ds. Udziału w Programach Unii ustanowiono w art. 8 ust. 1 lit. s) umowy.

W art. 714 ust. 11 umowy przewidziano, że Specjalny Komitet ds. Udziału w Programach Unii może zmienić załącznik 47. W art. 710 ust. 2 i art. 731 ust. 3 umowy przewidziano również, że Specjalny Komitet ds. Udziału w Programach Unii ma za zadanie przyjąć odpowiednio protokoły I i II.

2.2.Planowane akty Specjalnego Komitetu ds. Udziału w Programach Unii

Specjalny Komitet ma zmienić załącznik 47 oraz przyjąć protokół I i protokół II („planowane akty”).

Celem planowanych aktów jest umożliwienie Zjednoczonemu Królestwu i podmiotom ze Zjednoczonego Królestwa udziału w programach Unii oraz dostępu do usług związanych z programami, jak określono powyżej.

Planowane akty staną się wiążące dla stron jako część umowy zgodnie z art. 778 ust. 1 umowy, który stanowi, że „[p]rotokoły, załączniki, dodatki i przypisy do niniejszej Umowy stanowią integralną część niniejszej Umowy”. Zgodnie z postanowieniem 9 w związku z postanowieniem 13 ust. 1 załącznika 1 do umowy decyzje przyjęte przez Specjalny Komitet określają dzień, w którym stają się one skuteczne.

3.Stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu Unii

Proponuje się wyrażenie zgody na przyjęcie protokołów I i II oraz na zmianę załącznika 47 do umowy w odniesieniu do udziału Zjednoczonego Królestwa i podmiotów ze Zjednoczonego Królestwa w programach Unii.

4.Podstawa prawna

4.1.Proceduralna podstawa prawna

4.1.1.Zasady

Art. 218 ust. 9 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) określa tryb przyjmowania decyzji ustalających „stanowiska, które mają być zajęte w imieniu Unii w ramach organu utworzonego przez umowę, gdy organ ten ma przyjąć akty mające skutki prawne, z wyjątkiem aktów uzupełniających lub zmieniających ramy instytucjonalne umowy”.

Pojęcie „akty mające skutki prawne” obejmuje akty, które mają skutki prawne na mocy przepisów prawa międzynarodowego dotyczących danego organu. Obejmuje ono ponadto instrumenty, które nie są wiążące na mocy prawa międzynarodowego, ale mogą „w sposób decydujący wywrzeć wpływ na treść przepisów przyjętych przez prawodawcę Unii” 2 .

4.1.2.Zastosowanie w niniejszej sprawie

Specjalny Komitet ds. Udziału w Programach Unii jest organem utworzonym na mocy umowy, a mianowicie umowy o handlu i współpracy.

Akt, który ma zostać przyjęty przez Specjalny Komitet, stanowi akt mający skutki prawne. Zgodnie z art. 778 ust. 1 umowy planowany akt będzie wiążący na mocy prawa międzynarodowego.

Planowany akt nie uzupełnia ani nie zmienia ram instytucjonalnych umowy.

W związku z tym proceduralną podstawą prawną proponowanej decyzji jest art. 218 ust. 9 TFUE.

4.2.Materialna podstawa prawna

4.2.1.Zasady

Materialna podstawa prawna decyzji przyjętej w trybie art. 218 ust. 9 TFUE jest uzależniona głównie od celu i treści planowanego aktu, którego dotyczy stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu Unii. Jeżeli planowany akt ma dwojaki cel lub dwa elementy składowe, a jeden z tych celów lub elementów da się określić jako główny, zaś drugi ma jedynie poboczny charakter, decyzja przyjęta w trybie art. 218 ust. 9 TFUE musi mieć jedną materialną podstawę prawną, tj. podstawę, której wymaga główny lub dominujący cel lub element składowy 3 .

Jeżeli planowany akt ma jednocześnie wiele celów lub elementów składowych, które są nierozerwalnie powiązane, a żaden nie ma charakteru pobocznego w stosunku do pozostałych, materialna podstawa prawna decyzji przyjętej w trybie art. 218 ust. 9 TFUE musi – na zasadzie wyjątku – obejmować różne, odpowiadające tym celom i elementom podstawy prawne.

4.2.2.Zastosowanie w niniejszej sprawie

Planowany akt służy osiągnięciu celów i obejmuje elementy z dziedziny prac badawczych, rozwoju technicznego i przestrzeni kosmicznej. Te elementy planowanego aktu są związane ze sobą w sposób nierozłączny, a żaden z nich nie ma charakteru pobocznego w stosunku do pozostałych.

Materialna podstawa prawna proponowanej decyzji obejmuje zatem następujące postanowienia: Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 173 ust. 3, art. 182 ust. 1 i 4, art. 183, art. 188 akapit drugi oraz art. 189 ust. 2.

4.3.Podsumowanie

Podstawą prawną proponowanej decyzji powinien być art. 173 ust. 3, art. 182 ust. 1 i 4, art. 183, art. 188 akapit drugi i art. 189 ust. 2 w związku z art. 218 ust. 9 TFUE.

5.Publikacja planowanego aktu

Ponieważ decyzja Specjalnego Komitetu ds. Udziału w Programach Unii w sprawie zmiany załącznika 47 i przyjęcia protokołów I i II ma skutki prawne, decyzję Specjalnego Komitetu ds. Udziału w Programach Unii po jej przyjęciu należy opublikować w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

2023/0319 (NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY

w sprawie stanowiska, które ma być zajęte w imieniu Unii Europejskiej w Specjalnym Komitecie ds. Udziału w Programach Unii

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 173 ust. 3, art. 182 ust. 1 i 4, art. 183, art. 188 akapit drugi oraz art. 189 ust. 2 w związku z art. 218 ust. 9,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Umowa o handlu i współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony („umowa”) została zawarta decyzją Rady (UE) 2021/689 4 i weszła w życie z dniem 1 maja 2021 r. 

(2)Zgodnie z art. 710 ust. 2 i art. 731 ust. 3 umowy Specjalny Komitet ds. Udziału w Programach Unii ustanowiony na mocy art. 8 ust. 1 lit. s) umowy („Specjalny Komitet”) ma przyjąć protokół I w sprawie programów i działań, w których uczestniczy Zjednoczone Królestwo („protokół I”), oraz protokołu II w sprawie dostępu Zjednoczonego Królestwa do usług ustanowionych w ramach niektórych programów i działań, w których Zjednoczone Królestwo nie uczestniczy („protokół II”).

(3)Zgodnie z art. 714 ust. 11 umowy Specjalny Komitet może zmienić załącznik 47 „Realizacja warunków finansowych” („załącznik 47”).

(4)Załącznik 47 oraz protokoły I i II stanowią integralną część umowy. 

(5)Należy ustalić stanowisko, które ma być zajęte w imieniu Unii w ramach Specjalnego Komitetu w kwestii przyjęcia protokołów i zmiany załącznika 47,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Stanowisko, które ma być zajęte w imieniu Unii w Specjalnym Komitecie ustanowionym na mocy art. 8 ust. 1 lit. s) umowy w sprawie decyzji, która ma zostać podjęta na podstawie art. 710 ust. 2, art. 714 ust. 11 i art. 731 ust. 3 umowy, opiera się na projekcie decyzji Specjalnego Komitetu dołączonym do niniejszej decyzji.

Przedstawiciele Unii w Specjalnym Komitecie mogą, bez konieczności przyjmowania przez Radę kolejnej decyzji, uzgodnić niewielkie techniczne zmiany w projekcie decyzji.

Artykuł 2

Niniejsza decyzja skierowana jest do Komisji.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

   W imieniu Rady

   Przewodniczący

(1)    Decyzja Rady (UE) 2021/689 z dnia 29 kwietnia 2021 r. w sprawie zawarcia w imieniu Unii Umowy o handlu i współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony, oraz Umowy między Unią Europejską a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w sprawie procedur bezpieczeństwa na potrzeby wymiany i ochrony informacji niejawnych (Dz.U. L 149 z 30.4.2021, s. 2).
(2)    Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 7 października 2014 r., Niemcy/Rada, C-399/12, ECLI:EU:C:2014:2258, pkt 63.
(3)    Wyrok z dnia 4 września 2018 r., Komisja/Rada, C-244/17, ECLI:EU:C:2018:662, pkt 38.
(4)    Decyzja Rady (UE) 2021/689 z dnia 29 kwietnia 2021 r. w sprawie zawarcia w imieniu Unii Umowy o handlu i współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony, oraz Umowy między Unią Europejską a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w sprawie procedur bezpieczeństwa na potrzeby wymiany i ochrony informacji niejawnych (Dz.U. L 149 z 30.4.2021, s. 2).

Bruksela, dnia 7.9.2023

COM(2023) 527 final

ZAŁĄCZNIK

do

wniosku dotyczącego DECYZJI RADY

w sprawie stanowiska, które ma być zajęte w imieniu Unii Europejskiej w Specjalnym Komitecie ds. Udziału w Programach Unii


ZAŁĄCZNIK 1

Decyzja nr 1/2023 Specjalnego Komitetu ds. Udziału w Programach Unii ustanowionego na mocy art. 8 ust. 1 lit. s) Umowy o handlu i współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony

z dnia …

w sprawie przyjęcia protokołów I i II oraz zmiany załącznika 47 do umowy o handlu i współpracy

SPECJALNY KOMITET DS. UDZIAŁU W PROGRAMACH UNII,

uwzględniając Umowę o handlu i współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony 1 („umowa o handlu i współpracy”), a w szczególności jej art. 710 ust. 2, art. 714 ust. 11 i art. 731 ust. 3,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Zgodnie z art. 710 ust. 2 i art. 731 ust. 3 umowy o handlu i współpracy Specjalny Komitet ds. Udziału w Programach Unii ustanowiony na mocy art. 8 ust. 1 lit. s) umowy o handlu i współpracy jest upoważniony do przyjęcia protokołu I w sprawie programów i działań, w których Zjednoczone Królestwo uczestniczy („protokół I”) oraz protokołu II w sprawie dostępu Zjednoczonego Królestwa do usług ustanowionych w ramach niektórych programów i działań, w których Zjednoczone Królestwo nie uczestniczy („protokół II”).

(2)Protokoły I i II mają zastosowanie począwszy od czwartego roku wieloletnich ram finansowych Unii na lata 2021–2027. Podmioty ze Zjednoczonego Królestwa nie uczestniczyły od początku w programach i działaniach przewidzianych w tych protokołach. W związku z tym protokół I powinien zawierać szczegółowe zasady w formie dodatkowego mechanizmu w celu uniknięcia sytuacji, w której kwoty początkowych zobowiązań prawnych (dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych), zaciągniętych ze Zjednoczonym Królestwem lub podmiotami ze Zjednoczonego Królestwa w odniesieniu do danego roku budżetowego, byłyby znacznie niższe niż odpowiadający im wkład operacyjny wpłacony przez Zjednoczone Królestwo na ten sam rok na rzecz programu „Horyzont Europa”, zgodnie z obowiązującymi warunkami umowy o handlu i współpracy. Jeżeli taka różnica w wartościach bezwzględnych przekracza 16 % odpowiedniego wkładu operacyjnego na dany rok budżetowy, w ramach mechanizmu wkład operacyjny wnoszony przez Zjednoczone Królestwo za drugi rok budżetowy następujący po danym roku budżetowym należy zmniejszyć o różnicę między kwotą bezwzględną obliczoną zgodnie z metodą określoną w art. 716 ust. 2 za dany rok budżetowy a kwotą, która odpowiada 16 % odpowiedniego wkładu operacyjnego na ten sam rok budżetowy. Mechanizm ten nie powinien wpływać na przegląd wykonania określony w art. 721 umowy o handlu i współpracy. W celu uniknięcia podwójnej korekty, przy stosowaniu art. 721 ust. 3 lit. b) umowy o handlu i współpracy należy uwzględnić kwotę wszelkich korekt dokonanych w ramach dodatkowego mechanizmu.

(3)Na podstawie art. 714 ust. 11 umowy o handlu i współpracy Specjalny Komitet ds. Udziału w Programach Unii ustanowiony na mocy art. 8 ust. 1 lit. s) umowy o handlu i współpracy jest uprawniony do zmiany załącznika 47 do umowy o handlu i współpracy.

(4)Akty podstawowe dotyczące programów Unii, o których mowa we wspólnej deklaracji w sprawie udziału w programach Unii i dostępu do usług związanych z programami, o których to programach i usługach mowa w decyzji Rady (UE) 2020/2252, zostały już przyjęte,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Niniejszym przyjmuje się protokoły I i II znajdujące się w załączniku do niniejszej decyzji.

Artykuł 2

W załączniku 47 do umowy o handlu i współpracy wprowadza się następujące zmiany:

a) skreśla się pkt 4, 6 i 7;

b) pkt 5 zostaje oznaczony numerem 4 i otrzymuje brzmienie:

„Wezwanie do wpłaty środków na dany rok ma wartość ustaloną poprzez podzielenie rocznej kwoty wynikającej ze stosowania art. 714 niniejszej Umowy, w tym wszelkich korekt dokonanych na podstawie art. 714 ust. 8, art. 716 lub 717 niniejszej Umowy, przez liczbę wezwań do wpłaty środków na ten rok wydanych na podstawie pkt 2 niniejszego załącznika.”;

 

c) pkt 8 i 9 zostają oznaczone odpowiednio numerem 5 i 6.

Artykuł 3

Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej przyjęcia.

Niniejszą decyzję stosuje się od dnia 1 stycznia 2024 r.

Sporządzono w…dnia […] r.

W imieniu Specjalnego Komitetu ds. Udziału w Programach Unii

Współprzewodniczący

(1)    Dz.U. L 149 z 30.4.2021, s. 10.    

Bruksela, dnia 7.9.2023

COM(2023) 527 final

ZAŁĄCZNIK

do

wniosku dotyczącego DECYZJI RADY

w sprawie stanowiska, które ma być zajęte w imieniu Unii Europejskiej w Specjalnym Komitecie ds. Udziału w Programach Unii


ZAŁĄCZNIK 2

Decyzja nr 1/2023 Specjalnego Komitetu ds. Udziału w Programach Unii ustanowionego na mocy art. 8 ust. 1 lit. s) Umowy o handlu i współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony

z dnia …

w sprawie przyjęcia protokołów I i II oraz zmiany załącznika 47 do umowy o handlu i współpracy

SPECJALNY KOMITET DS. UDZIAŁU W PROGRAMACH UNII,

uwzględniając Umowę o handlu i współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony 1 („umowa o handlu i współpracy”), a w szczególności jej art. 710 ust. 2, art. 714 ust. 11 i art. 731 ust. 3,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Zgodnie z art. 710 ust. 2 i art. 731 ust. 3 umowy o handlu i współpracy Specjalny Komitet ds. Udziału w Programach Unii ustanowiony na mocy art. 8 ust. 1 lit. s) umowy o handlu i współpracy jest upoważniony do przyjęcia protokołu I w sprawie programów i działań, w których uczestniczy Zjednoczone Królestwo („protokół I”) oraz protokołu II w sprawie dostępu Zjednoczonego Królestwa do usług ustanowionych w ramach niektórych programów i działań, w których Zjednoczone Królestwo nie uczestniczy („protokół II”).

(2)Protokoły I i II mają zastosowanie począwszy od czwartego roku wieloletnich ram finansowych Unii na lata 2021–2027. Podmioty ze Zjednoczonego Królestwa nie uczestniczyły od początku w programach i działaniach przewidzianych w tych protokołach. W związku z tym protokół I powinien zawierać szczegółowe zasady w formie dodatkowego mechanizmu, aby uniknąć sytuacji, w której kwoty pierwotnych zobowiązań prawnych (dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych), zaciągniętych ze Zjednoczonym Królestwem lub podmiotami ze Zjednoczonego Królestwa w odniesieniu do danego roku budżetowego, byłyby znacznie niższe niż odpowiadający im wkład operacyjny wniesiony przez Zjednoczone Królestwo na ten sam rok na rzecz programu „Horyzont Europa”, zgodnie z obowiązującymi warunkami umowy o handlu i współpracy. Jeżeli taka różnica w wartościach bezwzględnych przekracza 16 % odpowiedniego wkładu operacyjnego na dany rok budżetowy, w ramach mechanizmu wkład operacyjny wnoszony przez Zjednoczone Królestwo za drugi rok budżetowy następujący po danym roku budżetowym należy zmniejszyć o różnicę między kwotą bezwzględną obliczoną zgodnie z metodą określoną w art. 716 ust. 2 za dany rok budżetowy a kwotą, która odpowiada 16 % odpowiedniego wkładu operacyjnego na ten sam rok budżetowy. Mechanizm ten nie powinien wpływać na przegląd wykonania określony w art. 721 umowy o handlu i współpracy. W celu uniknięcia podwójnej korekty, przy stosowaniu art. 721 ust. 3 lit. b) umowy o handlu i współpracy należy uwzględnić kwotę wszelkich korekt dokonanych w ramach dodatkowego mechanizmu.

(3)Na podstawie art. 714 ust. 11 umowy o handlu i współpracy Specjalny Komitet ds. Udziału w Programach Unii ustanowiony na mocy art. 8 ust. 1 lit. s) umowy o handlu i współpracy jest uprawniony do zmiany załącznika 47 do umowy o handlu i współpracy.

(4)Akty podstawowe dotyczące programów Unii, o których mowa we wspólnej deklaracji w sprawie udziału w programach Unii i dostępu do usług związanych z programami, o których to programach i usługach mowa w decyzji Rady (UE) 2020/2252, zostały już przyjęte,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Niniejszym przyjmuje się protokoły I i II znajdujące się w załączniku do niniejszej decyzji.

Artykuł 2

W załączniku 47 do umowy o handlu i współpracy wprowadza się następujące zmiany:

a) skreśla się pkt 4, 6 i 7;

b) pkt 5 zostaje oznaczony numerem 4 i otrzymuje brzmienie:

„Wezwanie do wpłaty środków na dany rok ma wartość ustaloną poprzez podzielenie rocznej kwoty wynikającej ze stosowania art. 714 niniejszej Umowy, w tym wszelkich korekt dokonanych na podstawie art. 714 ust. 8, art. 716 lub 717 niniejszej Umowy, przez liczbę wezwań do wpłaty środków na ten rok wydanych na podstawie pkt 2 niniejszego załącznika.”;

c) pkt 8 i 9 zostają oznaczone odpowiednio numerem 5 i 6.

Artykuł 3

Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej przyjęcia.

Niniejszą decyzję stosuje się od dnia 1 stycznia 2024 r.

Sporządzono w…dnia […] r.

W imieniu Specjalnego Komitetu ds. Udziału w Programach Unii

Współprzewodniczący

Protokół I

Programy i działania, w których uczestniczy Zjednoczone Królestwo

Artykuł 1: Zakres udziału Zjednoczonego Królestwa

1)Zjednoczone Królestwo uczestniczy w programach i działaniach Unii lub w ich częściach i wnosi wkład z dniem 1 stycznia 2024 r. do programów i działań Unii ustanowionych następującymi aktami podstawowymi:

a)    rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/696 z dnia 28 kwietnia 2021 r. ustanawiające Unijny program kosmiczny i Agencję Unii Europejskiej ds. Programu Kosmicznego oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 912/2010, (UE) nr 1285/2013 i (UE) nr 377/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE 2 w zakresie, w jakim dotyczy ono przepisów mających zastosowanie do części, o której mowa w art. 3 ust. 1 lit. c) tego rozporządzenia („Copernicus”);

b)    rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/695 z dnia 28 kwietnia 2021 r. ustanawiające program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” oraz zasady uczestnictwa i upowszechniania obowiązujące w tym programie oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 1290/2013 i (UE) nr 1291/2013 3 w zakresie, w jakim dotyczy ono przepisów mających zastosowanie do części, o których mowa w art. 1 ust. 2 lit. a) i b) tego rozporządzenia; oraz

c)    decyzja Rady (UE) 2021/764 z dnia 10 maja 2021 r. ustanawiająca program szczegółowy służący realizacji programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” oraz uchylająca decyzję 2013/743/UE 4 .

2)Niniejszy protokół nie ma zastosowania do procedur wyboru, które dotyczą wykonania zobowiązań budżetowych na lata 2021, 2022 i 2023.

Artykuł 2: Czas trwania udziału Zjednoczonego Królestwa

1)Zjednoczone Królestwo bierze udział w programach i działaniach Unii, lub w ich częściach, o których mowa w art. 1 niniejszego protokołu, od dnia 1 stycznia 2024 r. przez pozostały okres ich trwania lub do końca obowiązywania wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027, w zależności od tego, który z tych okresów jest krótszy.

2)Zjednoczone Królestwo lub podmioty ze Zjednoczonego Królestwa kwalifikują się na warunkach określonych w art. 711, w odniesieniu do unijnych procedur wyboru, które dotyczą wykonania zobowiązań budżetowych programów i działań lub ich części, o których mowa w art. 1 protokołu, w terminach określonych w pierwszym ustępie niniejszego artykułu. Zjednoczone Królestwo lub podmioty ze Zjednoczonego Królestwa nie kwalifikują się do finansowania unijnego w ramach unijnych procedur wyboru, które dotyczą wykonania zobowiązań budżetowych na lata 2021, 2022 i 2023, bez uszczerbku dla mających zastosowanie zasad kwalifikowalności dotyczących podmiotów z państw niestowarzyszonych określonych w akcie podstawowym bądź innych przepisów dotyczących realizacji programu lub działania Unii.

Artykuł 3: Szczegółowe warunki udziału w programie Copernicus

1)Z zastrzeżeniem przepisów umowy o handlu i współpracy i w szczególności art. 711, Zjednoczone Królestwo uczestniczy w programie Copernicus i korzysta z usług i produktów Copernicus w taki sam sposób, jak inne państwa uczestniczące.

2)Zjednoczone Królestwo ma pełny dostęp do usługi programu Copernicus w zakresie zarządzania kryzysowego i powiadamia Komisję Europejską o krajowym punkcie kontaktowym, który będzie pełnił funkcję upoważnionego użytkownika usługi zarządzania programem Copernicus.

3)Zjednoczone Królestwo ma dostęp jako upoważniony użytkownik do części usługi programu Copernicus w zakresie bezpieczeństwa w zakresie, w jakim uzgodniona jest współpraca między Stronami w odnośnych obszarach polityki. Zasady aktywizacji i korzystania są przedmiotem szczegółowych umów. Szczegółowe zasady dostępu do takich usług określone są w odpowiednich umowach, w tym w odniesieniu do szczególnego działania określonego w art. 718 ust. 4, art. 719 ust. 4 i art. 720 ust. 5.

4)Do celów ust. 3 negocjacje między Zjednoczonym Królestwem a Unią rozpoczynają się w najszybszym możliwym terminie po ustanowieniu udziału Zjednoczonego Królestwa w programie Copernicus w niniejszym protokole i zgodnie z przepisami regulującymi dostęp do takich usług. W przypadku znacznego opóźnienia w przyjęciu takiego porozumienia lub jeśli takie porozumienie okaże się niemożliwe, Specjalny Komitet ds. Udziału w Programach Unii zbada, w jaki sposób dostosować udział Zjednoczonego Królestwa w programie Copernicus i jego finansowaniu, biorąc pod uwagę tę sytuację.

5)Udział przedstawicieli Zjednoczonego Królestwa w posiedzeniach Rady ds. Akredytacji Bezpieczeństwa regulują zasady i procedury udziału w tej radzie również z uwzględnieniem statusu Zjednoczonego Królestwa jako państwa trzeciego.

Artykuł 4: Szczegółowe warunki udziału w programie „Horyzont Europa”

1)Z zastrzeżeniem art. 6 Zjednoczone Królestwo uczestniczy jako kraj stowarzyszony we wszystkich częściach programu „Horyzont Europa”, o których mowa w art. 4 rozporządzenia (UE) 2021/695, wdrożonego w drodze szczegółowego programu ustanowionego decyzją (UE) 2021/764 i poprzez wkład finansowy na rzecz Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/819 z dnia 20 maja 2021 r. w sprawie Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (wersja przekształcona).

2)Z zastrzeżeniem przepisów umowy o handlu i współpracy i w szczególności art. 711, podmioty ze Zjednoczonego Królestwa mogą uczestniczyć w działalności Wspólnego Centrum Badawczego („JRC”) i w jego działaniach pośrednich na warunkach równoważnych z warunkami mającymi zastosowanie do podmiotów unijnych.

3)W przypadku gdy Unia przyjmie środki wdrożenia art. 185 i 187 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Zjednoczone Królestwo i podmioty ze Zjednoczonego Królestwa mogą uczestniczyć w strukturach prawnych stworzonych na podstawie tych artykułów, zgodnie z aktami prawnymi Unii dotyczącymi ustanowienia takich struktur prawnych.

4)Rozporządzenie (UE) 2021/819 5 lub akt prawny Unii zastępujący to rozporządzenie oraz decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/820 z dnia 20 maja 2021 r. w sprawie strategicznego planu innowacji Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (EIT) na lata 2021–2027: wzmocnienie talentu innowacyjnego i zdolności innowacyjnych Europy oraz uchylająca decyzję nr 1312/2013/UE 6 mają zastosowanie do udziału podmiotów ze Zjednoczonego Królestwa we wspólnotach wiedzy i innowacji zgodnie z art. 711.

5)Jeżeli podmioty ze Zjednoczonego Królestwa uczestniczą w działalności JRC, przedstawiciele Zjednoczonego Królestwa mają prawo do udziału w charakterze obserwatorów, bez prawa głosu, w Radzie Gubernatorów JRC. Z zastrzeżeniem tego warunku, taki udział odbywa się zgodnie z tymi samymi zasadami i procedurami co zasady i procedury mające zastosowanie do przedstawicieli państw członkowskich i obejmuje prawo do zabierania głosu oraz procedury otrzymywania informacji i dokumentacji w odniesieniu do kwestii, która dotyczy Zjednoczonego Królestwa.

6)Do celów obliczania wkładu operacyjnego zgodnie z art. 714 ust. 5 pierwotne środki na zobowiązania zapisane w ostatecznie przyjętym budżecie Unii na odnośny rok na potrzeby finansowania programu „Horyzont Europa”, w tym wydatki na wsparcie programu, zwiększa się o środki odpowiadające zewnętrznym dochodom przeznaczonym na określony cel na podstawie art. 2 ust. 2 lit. a) pkt (iv) rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094 z dnia 14 grudnia 2020 r. ustanawiającego Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 7 .

7)Prawo Zjednoczonego Królestwa do reprezentacji i do uczestnictwa w Komitecie Europejskiej Przestrzeni Badawczej i jego podgrupach są takie same jak prawa mające zastosowanie do krajów stowarzyszonych.

Zjednoczone Królestwo może uczestniczyć w konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej („ERIC”) zgodnie z aktami prawnymi ustanawiającymi ERIC oraz z uwzględnieniem jego udziału w programie „Horyzont 2020” zgodnie z warunkami mającymi zastosowanie do tego udziału przed wejściem w życie niniejszego protokołu oraz jego udziału w programie „Horyzont Europa”, jak określono w niniejszym protokole.

Artykuł 5: Zasady stosowania mechanizmu automatycznej korekty do programu „Horyzont Europa” na podstawie art. 716

1)Do programu „Horyzont Europa” zastosowanie ma art. 716.

2)Stosuje się następujące zasady:

a)do celów obliczania automatycznej korekty „dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych” oznaczają dotacje przyznawane w drodze zaproszeń do składania wniosków, w przypadku których beneficjentów końcowych można zidentyfikować w momencie obliczania automatycznej korekty, z wyjątkiem wsparcia finansowego na rzecz osób trzecich, jak określono w art. 204 rozporządzenia finansowego 8 mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Unii;

b)w przypadku podpisania zobowiązania prawnego z koordynatorem konsorcjum kwoty wykorzystane do ustalenia pierwotnych kwot zobowiązania prawnego, o którym mowa w art. 716 ust. 1, stanowią skumulowane pierwotne kwoty przydzielone w zobowiązaniu prawnym członkom konsorcjum będącym podmiotami ze Zjednoczonego Królestwa;

c)wszystkie kwoty zobowiązań prawnych ustala się z wykorzystaniem systemu elektronicznego Komisji Europejskiej eCorda;

d)„koszty nieinterwencyjne” oznaczają koszty programu operacyjnego inne niż dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych, w tym wydatki na wsparcie, administrację dotyczącą poszczególnych programów i inne działania 9 ; oraz

e)kwoty przyznane organizacjom międzynarodowym jako podmiotom prawnym będącym beneficjentem końcowym 10 uznaje się za koszty nieinterwencyjne.

3)Mechanizm ten stosuje się w następujący sposób:

a)Automatyczne korekty za rok N w odniesieniu do wykonania środków na zobowiązania za rok N stosuje się na podstawie danych dotyczących roku N i roku N+1 z systemu eCorda, o którym mowa w ust. 2 lit. c), w roku N+2, po zastosowaniu wszelkich dostosowań, zgodnie z art. 714 ust. 8, do wkładu Zjednoczonego Królestwa w program „Horyzont Europa”. Uwzględniana kwota będzie równa kwocie dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych, w odniesieniu do której dostępne są dane.

b)Kwotę automatycznej korekty oblicza się, przyjmując różnicę między:

(i)    łączną kwotą tych dotacji przyznanych w ramach procedur konkurencyjnych podmiotom ze Zjednoczonego Królestwa jako zobowiązania zaciągnięte ze środków budżetowych na rok N oraz

(ii)    kwotą dostosowanego wkładu Zjednoczonego Królestwa na rok N pomnożoną przez stosunek:

A)    kwoty dotacji przyznanych w ramach procedur konkurencyjnych na środki na zobowiązania z roku N na ten program

B)    do sumy wszystkich zobowiązań prawnych zaciągniętych w odniesieniu do środków na zobowiązania za rok N, w tym wydatków na wsparcie.

W przypadku dokonania – zgodnie z art. 714 ust. 8 – jakiejkolwiek korekty w sytuacjach, w których podmioty ze Zjednoczonego Królestwa są wyłączone, w obliczeniach nie uwzględnia się odpowiednich kwot dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych.

4)Jeżeli w odniesieniu do wkładu operacyjnego Zjednoczonego Królestwa na dany rok N kwota różnicy, obliczona zgodnie z metodą określoną w art. 716 ust. 2, jest ujemna i w wartościach bezwzględnych przekracza 16 % odpowiedniego wkładu operacyjnego na rok N, przyszły wkład operacyjny Zjednoczonego Królestwa na rok N+2 pomniejsza się o różnicę pomiędzy kwotą bezwzględną, obliczoną zgodnie z metodą określoną w art. 716 ust. 2 dla roku N, a kwotą, która odpowiada 16 % odpowiedniego wkładu operacyjnego na rok N.

Po zakończeniu okresu, o którym mowa w art. 2 ust. 1 niniejszego protokołu, wszelkie zmniejszenia przyszłych wkładów operacyjnych, o których mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu, stosuje się do wkładów operacyjnych Zjednoczonego Królestwa do kolejnego programu, w którym Zjednoczone Królestwo uczestniczy.

Jeżeli wkład operacyjny Zjednoczonego Królestwa zostanie dostosowany w roku N+2 zgodnie z akapitem pierwszym i drugim, korektę taką uwzględnia się przy obliczaniu kwoty rocznej na rok N+2 zgodnie z załącznikiem 47 pkt 4.

Artykuł 6: Wykluczenie z Funduszu Europejskiej Rady ds. Innowacji

1)Zjednoczone Królestwo i podmioty ze Zjednoczonego Królestwa nie uczestniczą w Funduszu Europejskiej Rady ds. Innowacji (EIC) ustanowionym w ramach programu „Horyzont Europa”. Fundusz EIC jest instrumentem finansowym, który stanowi część instrumentu „Akcelerator” EIC w ramach programu „Horyzont Europa” i który zapewnia inwestycje kapitałowe lub inwestycje w innej formie zwrotnej 11 .

2)Od 2024 r. do 2027 r. każdego roku wkład Zjednoczonego Królestwa do programu „Horyzont Europa” dostosowuje się o kwotę uzyskaną w wyniku pomnożenia szacunkowych kwot, które mają zostać przydzielone beneficjentom Funduszu EIC ustanowionego w ramach programu, z wyłączeniem kwoty wynikającej ze spłat i zwrotów, przez klucz do ustalenia wkładu określony w art. 714 ust. 6.

3)Po każdym roku N, w którym dokonano dostosowania zgodnie z ust. 2, wkład Zjednoczonego Królestwa jest w kolejnych latach korygowany w górę lub w dół poprzez pomnożenie różnicy między szacunkową kwotą przyznaną beneficjentom Funduszu EIC, o której mowa w art. 6 ust. 2 niniejszego protokołu, a kwotą przyznaną beneficjentom Funduszu EIC w roku N, przez klucz do ustalenia wkładu określony w art. 714 ust. 6.

Artykuł 7: Wzajemność

Do celów niniejszego artykułu „podmiot unijny” oznacza każdy rodzaj podmiotu, niezależnie od tego, czy jest to osoba fizyczna, osoba prawna czy inny rodzaj podmiotu, który ma miejsce zamieszkania lub siedzibę w Unii.

Kwalifikujące się podmioty unijne mogą uczestniczyć w programach Zjednoczonego Królestwa równoważnych programom, o których mowa w art. 1 lit. b) i c) niniejszego protokołu, zgodnie z prawem i zasadami obowiązującymi w Zjednoczonym Królestwie.

Artykuł 8: Własność intelektualna

W odniesieniu do programów i działań wymienionych w art. 1 niniejszego protokołu i z zastrzeżeniem postanowień umowy o handlu i współpracy, a w szczególności art. 711, podmioty ze Zjednoczonego Królestwa uczestniczące w programach objętych niniejszym protokołem, w odniesieniu do własności, wykorzystania i rozpowszechniania informacji i własności intelektualnej wynikających z takiego uczestnictwa, mają prawa i obowiązki równoważne prawom i obowiązkom podmiotów mających siedzibę w Unii i uczestniczących w przedmiotowych programach i działaniach. Postanowienie to nie ma zastosowania do wyników uzyskanych z projektów rozpoczętych przed stosowaniem niniejszego protokołu.

Protokół II

w sprawie dostępu Zjednoczonego Królestwa do usług ustanowionych w ramach niektórych programów i działań Unii, w których Zjednoczone Królestwo nie uczestniczy

Artykuł 1: Zakres dostępu

Zjednoczone Królestwo ma dostęp do następujących usług na warunkach określonych w umowie o handlu i współpracy, aktach podstawowych i wszelkich innych przepisach dotyczących wdrażania odpowiednich programów i działań Unii:

a)

usługi obserwacji i śledzenia obiektów kosmicznych („SST”) zdefiniowane w art. 55 rozporządzenia (UE) 2021/696 12 (rozporządzenie w sprawie przestrzeni kosmicznej).

Do czasu wejścia w życie aktów wykonawczych określających warunki dostępu państwa trzeciego do trzech publicznie dostępnych usług SST, usługi SST, o których mowa w art. 5 ust. 1 decyzji 541/2014/UE, są świadczone na rzecz Zjednoczonego Królestwa oraz publicznych i prywatnych właścicieli i operatorów statków kosmicznych działających w Zjednoczonym Królestwie lub ze Zjednoczonego Królestwa zgodnie z art. 5 ust. 2 tej decyzji (lub wszelkimi aktami prawnymi zastępującymi ją, ze zmianami lub bez nich).

Artykuł 2: Czas trwania dostępu

Zjednoczone Królestwo ma dostęp do usług, o których mowa w art. 1, przez cały pozostały okres ich trwania lub do końca wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027, w zależności od tego, który z tych okresów jest krótszy.

Artykuł 3: Szczegółowe warunki dostępu do usług SST

Dostęp do publicznie dostępnych usług SST, o których mowa w art. 55 ust. 1 lit. a), b) i c) tego rozporządzenia, przyznaje się Zjednoczonemu Królestwu zgodnie z art. 8 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2021/696 na jego wniosek i na warunkach mających zastosowanie do państw trzecich.

Dostęp Zjednoczonego Królestwa do usług SST, o których mowa w art. 55 ust. 1 lit. d) rozporządzenia (UE) 2021/696, podlega, o ile jest możliwy, warunkom mającym zastosowanie do państw trzecich.

(1)    Dz.U. L 149 z 30.4.2021, s. 10.    
(2)    Dz.U. L 170 z 12.5.2021, s. 69.
(3)    Dz.U. L 170 z 12.5.2021, s. 1.
(4)    Dz.U. L 167I z 12.5.2021, s. 1.
(5)    Dz.U. L 189 z 28.5.2021, s. 61.
(6)    Dz.U. L 189 z 28.5.2021, s. 91.
(7)    Dz.U. L 433I z 22.12.2020, s. 23.
(8)    Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012 (Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1).
(9)    „Inne działania” mogą obejmować nagrody, instrumenty finansowe, świadczenie usług technicznych/naukowych przez JRC, składki (OECD, Eureka, IPEEC, IEA itp.), umowy o delegowaniu zadań, ekspertów (osoby oceniające, monitorowanie projektów).
(10)    Organizacje międzynarodowe uznaje się za koszty nieinterwencyjne tylko wtedy, gdy są beneficjentami końcowymi. Nie ma to zastosowania w przypadku, gdy organizacja międzynarodowa jest koordynatorem projektu (zajmuje się dystrybucją środków dla innych koordynatorów).
(11)    Zgodnie z art. 11 ust. 3 decyzji Rady (UE) 2021/764 z dnia 10 maja 2021 r. ustanawiającej program szczegółowy służący realizacji programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” oraz uchylającej decyzję 2013/743/UE i dołączonym do niej załącznikiem I filar III sekcja 1 Fundusz EIC będzie zarządzać wyłącznie komponentami dotyczącymi inwestycji w ramach wsparcia z instrumentu „Akcelerator” EIC. Podmioty ze Zjednoczonego Królestwa mogą zatem uczestniczyć wyłącznie w dotacjach lub innych bezzwrotnych formach wsparcia w ramach instrumentu „Akcelerator” EIC.
(12)    Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/696 ustanawiające Unijny program kosmiczny i Agencję Unii Europejskiej ds. Programu Kosmicznego oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 912/2010, (UE) nr 1285/2013 i (UE) nr 377/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, Dz.U. L 170 z 12.5.2021, s. 69.