KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 5.7.2023
COM(2023) 415 final
2023/0228(COD)
Wniosek
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
w sprawie produkcji i wprowadzania do obrotu leśnego materiału rozmnożeniowego, zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2031 i 2017/625 oraz uchylające dyrektywę Rady 1999/105/WE (rozporządzenie w sprawie leśnego materiału rozmnożeniowego)
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
{SEC(2023) 414 final} - {SWD(2023) 410 final} - {SWD(2023) 414 final} - {SWD(2023) 415 final}
UZASADNIENIE
1.KONTEKST WNIOSKU
•Przyczyny i cele wniosku
W dyrektywie Rady 1999/105/WE określono przepisy dotyczące produkcji i wprowadzania do obrotu leśnego materiału rozmnożeniowego („dyrektywa w sprawie LMR”). W dyrektywie tej uregulowano leśny materiał rozmnożeniowy („LMR”), co ma duże znaczenie dla leśnictwa.
Od czasu jej przyjęcia nastąpiło wiele istotnych zmian, a przede wszystkim:
–przyjęto Europejski Zielony Ład, który obejmuje Europejskie prawo o klimacie, nową strategię UE w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu, nową strategię leśną UE 2030 i unijną strategię na rzecz bioróżnorodności 2030 oraz
–zaktualizowano przepisy dotyczące systemu certyfikacji leśnego materiału rozmnożeniowego przemieszczanego w handlu międzynarodowym Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) („system certyfikacji leśnego materiału rozmnożeniowego”).
W świetle tych zmian oraz nowych priorytetów polityki UE w zakresie zrównoważonego rozwoju, przystosowania się do zmiany klimatu i różnorodności biologicznej, a także doświadczenia zdobytego podczas wdrażania dyrektywy 1999/105/WE należy zmienić tę część prawodawstwa UE dotyczącą produkcji leśnego materiału rozmnożeniowego i wprowadzania go do obrotu.
LMR odnosi się do nasion, części roślin i roślin oraz jest stosowany w odniesieniu do sadzenia nowych lasów („zalesianie”), ponownego nasadzania obszarów drzewami („ponowne zalesianie”) oraz innych rodzajów sadzenia drzew w różnych celach: (i) produkcji drewna i biomateriałów, (ii) ochrony różnorodności biologicznej, (iii) odbudowy ekosystemów leśnych, (iv) przystosowania się do zmiany klimatu, (v) łagodzenia zmiany klimatu oraz (vi) ochrony i zrównoważonego użytkowania leśnych zasobów genetycznych.
Nasiona na potrzeby upraw rolnych są produkowane, certyfikowane i zbierane w rocznych cyklach, natomiast w przypadku LMR zebranie nasion i roślin leśnych z materiału podstawowego może być możliwe dopiero po 50–100 latach. Ze względu na takie długotrwałe cykle produkcyjne kluczowe znaczenie ma produkcja wysokiej jakości LMR oraz zapewnienie identyfikowalności (i) pierwotnych drzew rodzicielskich, z których zebrano dany LMR oraz (ii) warunków klimatycznych i ekologicznych, w jakich uprawiane były drzewa rodzicielskie. Proces prowadzący do produkcji i wprowadzania do obrotu LMR opisano poniżej.
LMR jest zbierany z drzew rodzicielskich (tj. materiału podstawowego). Wspomniany materiał podstawowy został wyselekcjonowany na podstawie szeregu najlepszych cech (np. cech morfologicznych, jakości, zdrowia i odporności drewna) ze względu na określony cel, w jakim będzie wykorzystywany dany LMR. Właściwe organy państw członkowskich przeprowadzają inspekcję urzędową, aby zatwierdzić dany materiał podstawowy. Materiał podstawowy rejestruje się w rejestrze krajowym i opatruje niepowtarzalnym odnośnikiem w rejestrze oraz tak zwaną jednostką zatwierdzenia wyznaczającą obszar, z jakiego można następnie zebrać LMR. Po zbiorze LMR wydaje się certyfikat. Certyfikat ma na celu zapewnienie identyfikowalności LMR w odniesieniu do lokalizacji materiału podstawowego, z którego został zebrany. Aby otrzymać certyfikat, LMR musi spełnić szereg wymogów dotyczących jakości. W przypadku nasion te wymogi dotyczące jakości odnoszą się do czystości nasion oraz liczby nasion żywotnych, które mogą kiełkować (tj. zdolności kiełkowania). Etykieta urzędowa wydawana jest po przeprowadzeniu przez właściwe organy inspekcji urzędowej, która potwierdza, że LMR spełnia wymogi dotyczące jakości ustanowione dla danej kategorii LMR.
Produkcja LMR w poszczególnych państwach członkowskich jest ukierunkowana stosowanie do konkretnych potrzeb. W niektórych państwa członkowskich sektor drewna i pulpy stanowi najważniejszą działalność gospodarczą i w związku z tym produkcja drewna jest główną gałęzią polityki w zakresie LMR. Podczas wyboru „drzew rodzicielskich” (tj. materiału podstawowego), z których zebrany będzie LMR, w tych państwach członkowskich najważniejszym kryterium kwalifikacji będzie jakość drewna.
W innych państwach członkowskich LMR produkuje się do kilku różnych celów oraz tworzy się wielofunkcyjne ekosystemy. Niektóre części lasów są dostępne dla ludzi i zwierząt oraz pełnią funkcje społeczne i kulturalne, natomiast inne części lasu są chronione za pomocą ogrodzeń w celu ochrony różnorodności biologicznej oraz leśnych zasobów genetycznych. W takim przypadku wyselekcjonowane zostanie szerokie spektrum „drzew rodzicielskich” mających różne właściwości (małe lub duże drzewa, różne rozmiary gałęzi) w celu uzyskania wysokiego stopnia zróżnicowania drzew rodzicielskich i zapewnienia wysokiego poziomu różnorodności genetycznej. Wysoki stopień różnorodności genetycznej LMR, który zostanie zebrany z tych drzew rodzicielskich, ma również duże znaczenie dla przystosowania się do zmiany klimatu, zważywszy że dany LMR może zostać zasadzony na obszarach, które są odpowiednie pod względem klimatu lub mogą w przyszłości stać się odpowiednie pod względem klimatu dla danego LMR. Oznacza to odpowiedniość LMR w odniesieniu do obecnych i prognozowanych przyszłych warunków klimatycznych.
W obecnych przepisach zdefiniowano LMR w związku z jego znaczeniem dla leśnictwa w całej Unii lub jej części, ale nie doprecyzowano celów leśnictwa, które są objęte zakresem tego prawodawstwa. Ten brak jasności doprowadził w niektórych przypadkach do sadzenia LMR niskiej jakości. Zasadzone drzewa mogą początkowo rozwijać się prawidłowo, ale nie produkują nasion po 10–20 latach od zasadzenia. W perspektywie długoterminowej może to prowadzić do strat ekonomicznych dla sektora drewna i pulpy. W najgorszym przypadku mogłoby to spowodować zniszczenie ekosystemów leśnych ze względu na większe narażenie lasów na suszę, ataki szkodników i inne zakłócenia. W związku z tym należy doprecyzować zakres prawodawstwa UE przez podanie w proponowanym rozporządzeniu celów, dla których stosowanie wysokiej jakości LMR jest ważne.
Lasy są źródłem surowców (drewna i surowców niedrzewnych między innymi żywności i roślin leczniczych) na potrzeby rozwijających się łańcuchów wartości biogospodarki zastępujących produkty z paliw kopalnych lub produkty szkodliwe z innych względów. Ustanawiając cel dotyczący produkcji drewna i biomateriałów proponowane rozporządzenie wspiera rozszerzone łańcuchy wartości związane z lasami, które dają obecnie 4,5 mln miejsc pracy w UE.
Jak już wspominano powyżej, należy ponadto zapewnić, by państwa członkowskie mogły produkować LMR w celach, które są istotne na ich terytorium. W związku z tym należy umożliwić państwom członkowskim podejmowanie decyzji w sprawie kryteriów kwalifikacji, które będą stosowane wobec materiału podstawowego w świetle zamierzonego celu tego LMR. Ponadto sadzenie wysokiej jakości LMR na obszarze, na którym występują korzystne warunki klimatyczne i ekologiczne, przyczynia się do osiągnięcia zamierzonego celu tego LMR.
Na przykład LMR można zebrać z materiału podstawowego, który oceniono i zatwierdzono do celów produkcji drewna. Jeżeli taki LMR jest sadzony w korzystnych warunkach, produkuje większą ilość drewna w porównaniu ze średnią produkcją drewna z LMR, który nie został zasadzony w korzystnych warunkach. Podobnie LMR może być zbierany z materiału podstawowego, który wyselekcjonowano i oceniono pod względem dostosowania do lokalnych i regionalnych warunków klimatycznych i ekologicznych w odniesieniu do czynników biotycznych i abiotycznych występujących na tym obszarze. Taki LMR zasadzony w korzystnych warunkach w celu przystosowania się do zmiany klimatu przyczyni się do odporności lasów na ekstremalne zdarzenia pogodowe oraz ich przystosowania do zmieniających się warunków klimatycznych. Tereny leśne są zdecydowanie największym pochłaniaczem dwutlenku węgla w UE i odegrają kluczową w osiąganiu ambitnego celu UE dotyczącego neutralności klimatycznej do 2050 r.
Proponowane rozporządzenie zastępuje dyrektywę 1999/105/WE i zawiera doprecyzowany jej zakres oraz aktualizację jej przepisów.
Jego główne cele są następujące:
a)zapewnienie równych warunków działania dla podmiotów w całej UE;
b)wspieranie innowacji i konkurencyjności unijnego sektora LMR;
c)wniesienie wkładu w pokonywanie wyzwań związanych ze zrównoważonym charakterem, różnorodnością biologiczną i klimatem.
Jego cele szczegółowe są następujące:
a)zwiększenie przejrzystości i spójności ram prawnych dzięki uproszczeniu, doprecyzowaniu i zharmonizowaniu podstawowych zasad przedstawionych w nowoczesnej formie prawnej;
b)umożliwienie wykorzystania nowych osiągnięć naukowych i technicznych (w szczególności innowacyjnych procesów produkcji, technik biomolekularnych i rozwiązań cyfrowych);
c)zapewnienie dostępności LMR dostosowanego do przyszłych wyzwań;
d)propagowanie ochrony i zrównoważonego użytkowania leśnych zasobów genetycznych;
e)harmonizacja ram kontroli urzędowych LMR;
f)zwiększenie spójności prawodawstwa dotyczącego LMR z prawodawstwem dotyczącym zdrowia roślin.
Proponowane rozporządzenie jest częścią programu sprawności i wydajności regulacyjnej (REFIT).
•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki
Proponowane rozporządzenie jest powiązane z unijną polityką w zakresie zdrowia roślin (rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2031) i kontroli urzędowych (rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625).
Przepisy rozporządzenia (UE) 2016/2031 dotyczące agrofagów będą miały zastosowanie również do produkcji i wprowadzania do obrotu LMR. Etykieta urzędowa dla LMR będzie połączona z paszportem roślin ustanowionym we wspomnianym rozporządzeniu.
Przepisy dotyczące LMR zostaną włączone w zakres rozporządzenia (UE) 2017/625 w sprawie kontroli urzędowych. Zapewni to spójność z pozostałymi unijnymi aktami dotyczącymi produkcji i wprowadzania do obrotu roślin (rozporządzeniem (UE) 2016/2031 oraz wnioskiem dotyczącym rozporządzenia w sprawie produkcji i wprowadzania do obrotu roślinnego materiału rozmnożeniowego), które również są częścią systemu prawnego UE w zakresie kontroli urzędowych.
•Spójność z innymi politykami UE
W ramach polityki leśnej UE doceniono wartość centralnej i wielofunkcyjnej roli lasów i ekosystemów leśnych oraz przyznano, że na lasy wywierana jest coraz większa presja powodowana przez ekstremalne zdarzenia pogodowe, szkodniki oraz choroby będące skutkiem zmiany klimatu. Rosnąca częstotliwość i intensywność zakłóceń, na przykład z powodu pojawienia się kornika, powoduje emisje gazów cieplarnianych, utratę różnorodności biologicznej oraz straty ekonomiczne. Mogą one również powodować gwałtowny wzrost pozyskiwania drewna z terenów objętych zjawiskami katastrofalnymi mającego bezpośredni wpływ na rynek w wielu państwach.
Proponowane rozporządzenie ma wkład w ogólną politykę w ramach Europejskiego Zielonego Ładu i powiązane prawodawstwo i strategie: Europejskie prawo o klimacie, nową strategię UE w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu, nową strategię leśną UE 2030 oraz unijną strategię na rzecz bioróżnorodności 2030.
Proponowane rozporządzenie przyczyni się do osiągnięcia celów Europejskiego prawa o klimacie oraz strategii UE w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu dzięki ułatwieniu sadzenia odpowiednich drzew w odpowiednich miejscach. Przyniesie to znaczące korzyści leśnikom, biogospodarce leśnej i całemu społeczeństwu.
Wymóg, by państwa członkowskie sporządzały krajowe plany awaryjne zapewni wystarczające zaopatrzenie w LMR na potrzeby ponownego zalesienia obszarów dotkniętych ekstremalnymi zdarzeniami pogodowymi, pożarami środowiskowymi, chorobami i pojawami agrofaga, klęskami żywiołowymi lub wszelkimi innymi zdarzeniami. Polityka dotycząca planów awaryjnych odzwierciedla ogólne działania w zakresie gotowości, które państwa członkowskie powinny przeprowadzać zgodnie z Unijnym Mechanizmem Ochrony Ludności, w tym przeprowadzanie krajowych ocen ryzyka.
Proponowane rozporządzenie ma przyczynić się do osiągnięcia celów nowej strategii leśnej UE 2030 na rzecz przystosowania lasów do zmiany klimatu i odbudowy lasów dotkniętych szkodami wyrządzonymi przez zmianę klimatu dzięki wprowadzeniu środków propagujących produkcję LMR dostosowaną do przyszłych warunków klimatycznych. Dzięki ustanowieniu krajowych planów awaryjnych oraz sadzeniu odpowiednich drzew w odpowiednich miejscach rozporządzenie przyczynia się do zapewnienia, by przyszłe pokolenia nadal mogły korzystać ze społecznych i kulturalnych funkcji lasów.
Proponowane rozporządzenie pomoże chronić leśne zasoby genetyczne i wzmocnić różnorodność biologiczną, ponieważ ułatwi wprowadzanie do obrotu LMR przeznaczonego do ochrony i zrównoważonego użytkowania leśnych zasobów genetycznych.
Ponadto proponowane rozporządzenie tworzy ramy na potrzeby wprowadzania technologii cyfrowych do celów rejestrowania wszystkich działań certyfikacyjnych na platformie internetowej zgodnie z celami europejskiej strategii cyfrowej.
2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ
•Podstawa prawna
We wniosku wprowadzono przepisy niezbędne, aby osiągnąć cele wspólnej polityki rolnej w sektorze produkcji i wprowadzania LMR do obrotu w UE.
W związku z tym wybrano następujące dwie podstawy prawne:
–art. 43 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), który stanowi podstawę prawną przyjmowania przepisów niezbędnych do osiągnięcia celów wspólnej polityki rolnej.
•Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych)
Zgodnie z art. 4 ust. 2 lit. d) TFUE kompetencje dzielone między UE a państwa członkowskie stosuje się w dziedzinie rolnictwa i rybołówstwa, z wyłączeniem zachowania morskich zasobów biologicznych.
Od czasu przyjęcia dyrektywy 1999/105/WE wszystkie dziedziny wprowadzania do obrotu LMR zostały w znacznym stopniu uregulowane na poziomie UE. W znacznym stopniu przyczyniło się to do ustanowienia rynku wewnętrznego LMR. Oceny skutków przeprowadzone w 2013 i 2023 r. potwierdziły, że obowiązujące przepisy UE dotyczące wprowadzania do obrotu LMR miały ogólnie pozytywny wpływ na swobodny przepływ, dostępność i jakość LMR na rynku unijnym, a tym samym ułatwiły handel w UE. Bardziej zharmonizowanego podejścia do produkcji i wprowadzania do obrotu LMR nie można osiągnąć w sposób wystarczający na poziomie państwa członkowskiego ze względu na ich złożoność i międzynarodowy charakter. Lepszą odpowiedź na transgraniczne wyzwania związane ze zmianą klimatu, różnorodnością biologiczną i zrównoważonym rozwojem można wypracować na poziomie UE. W związku z tym UE może przyjąć środki dotyczące produkcji i wprowadzania do obrotu wysokiej jakości LMR, który jest dostosowany do warunków klimatycznych i ekologicznych, zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej.
•Proporcjonalność
Jak omówiono w rozdziale 7.4 oceny skutków towarzyszącej niniejszemu wnioskowi, proponowane środki ograniczają się do działań, które należy podjąć na poziomie UE, aby były skuteczne i efektywne. Aby zaspokoić te potrzeby, dyrektywa 1999/105/WE zostanie zastąpiona przez rozporządzenie w sprawie LMR. Ten rodzaj instrumentu uważa się za najbardziej odpowiedni, zważywszy że kluczowym elementem wniosku jest ustanowienie bardziej zharmonizowanych działań dla państw członkowskich.
Jednolite wymogi dotyczące produkcji i wprowadzania do obrotu LMR stanowią jedyny sposób, aby (i) zapewnić, by LMR miał wysoki poziom jakości dla użytkowników, by rynek wewnętrzny funkcjonował odpowiednio oraz by istniały równe warunki działania dla podmiotów, (iii) zapewnić zrównoważone zalesianie i ponowne zalesianie, ochronę różnorodności biologicznej i odbudowę ekosystemów leśnych oraz (iv) wspierać produkcję drewna i biomateriałów, przystosowanie się do zmiany klimatu, łagodzenie zmiany klimatu oraz ochronę i zrównoważone użytkowanie leśnych zasobów genetycznych. Aby dostosować wymogi techniczne do warunków klimatycznych i ekologicznych, państwa członkowskie mogą, pod pewnymi warunkami, ustanowić bardziej rygorystyczne wymogi krajowe. Ponadto w odniesieniu do rejestracji materiału podstawowego i certyfikacji LMR elastyczność i harmonizacja są zrównoważone przez elastyczność państw członkowskich w zakresie wdrażania tych przepisów w sposób dostosowany do ich lokalnych warunków klimatycznych i ekologicznych. Prawodawstwo obejmuje również działania mające na celu wzmocnienie zrównoważonego charakteru i odpowiedź na wezwanie do przystosowania się do zmiany klimatu.
•Wybór instrumentu
Wnioskowi nadaje się formę rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady. Inne środki nie byłyby właściwe, ponieważ cele mogą zostać najskuteczniej osiągnięte dzięki wprowadzeniu w całej UE w pełni zharmonizowanych wymogów umożliwiających swobodny przepływ LMR.
3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW
•Oceny ex post/oceny adekwatności obowiązującego prawodawstwa
W 2019 r. Rada zwróciła się do Komisji o przedłożenie analizy możliwości Unii w zakresie zaktualizowania obowiązującego prawodawstwa w dziedzinie produkcji i wprowadzania do obrotu materiału przeznaczonego do reprodukcji roślin („analiza dotycząca roślinnego materiału rozmnożeniowego”). Analizę tę poparto wynikami badania dotyczącego gromadzenia danych zewnętrznych. W analizie dotyczącej roślinnego materiału rozmnożeniowego wskazano pięć najważniejszych problemów związanych z obowiązującym prawodawstwem.
Obejmują one:
1)niezharmonizowane wdrażanie prawodawstwa stwarzające nierówne warunki działania dla podmiotów;
2)skomplikowane i sformalizowane procedury powodujące, że proces decyzyjny staje się uciążliwy;
3)brak elastyczności ram prawnych stwarzający trudności w rozwiązywaniu kwestii politycznych określonych w Europejskim Zielonym Ładzie i w powiązanych z nim strategiach;
4)brak zharmonizowanych i opartych na analizie ryzyka ram kontroli urzędowych stwarzający nierówne warunki działania w zakresie kontroli urzędowych;
5)brak przepisów w ramach prawnych uwzględniających postęp naukowy i technologiczny.
Wniosek Rady z 2019 r. zawierał klauzulę przeglądową, która upoważniła Komisję do przedstawienia wniosku ustawodawczego, jeżeli jest to stosowne w świetle wyniku analizy, o której mowa powyżej.
•Konsultacje z zainteresowanymi stronami
Ocena skutków dołączona do rozporządzenia w sprawie LMR obejmowała szeroki zakres konsultacji z wszystkimi zainteresowanymi stronami, w ramach których uwzględniono wstępną ocenę skutków, konsultacje publiczne, grupy robocze z właściwymi organami krajowymi i zainteresowanymi stronami oraz dwustronne spotkania z organizacjami zainteresowanych stron.
●W ramach konsultacji dotyczących wstępnej oceny skutków zebrano 66 odpowiedzi z 16 państw, natomiast w ramach konsultacji publicznych otrzymano 2 449 odpowiedzi z 29 państw;
●W ramach wstępnej oceny skutków stanowiska negocjacyjne przedłożyło 39 respondentów, a w ramach konsultacji publicznych – 181 respondentów;
●W celu zgromadzenia bardziej specjalistycznych informacji zwrotnych od właściwych organów i MŚP przeprowadzono ukierunkowane konsultacje, w wyniku których otrzymano odpowiednio 25 i 251 odpowiedzi;
●W wyniku ukierunkowanego badania przeprowadzonego przez konsultanta zewnętrznego uzupełniającego ocenę skutków Komisji otrzymano 99 odpowiedzi;
●Konsultant przeprowadził ponadto 13 szczegółowych rozmów i zorganizował grupę dyskusyjną składającą się z 4 uczestników.
Wyrażono szerokie poparcie dla oddzielenia prawodawstwa w sprawie LMR od prawodawstwa w sprawie innego roślinnego materiału rozmnożeniowego. Wszyscy respondenci zaapelowali o zachowanie istniejących podstaw rejestracji materiału podstawowego oraz certyfikacji LMR. Większość respondentów podkreśliła konieczność zachowania elastyczności, aby umożliwić państwom członkowskim podejmowanie decyzji, który LMR jest dostosowany do ich lokalnych i regionalnych warunków klimatycznych i ekologicznych.
Ze względu na fakt, że zakres dyrektywy 1999/105/WE jest nieprecyzyjny, jeśli chodzi o cele, które obejmuje, państwa członkowskie w różny sposób interpretowały i rozumiały elementy wchodzące w zakres dyrektywy 1999/105/WE. Na przykład tylko w niektórych państwach członkowskich uznano, że agroleśnictwo wchodzi w zakres tej dyrektywy. W związku z tym w tych państwach członkowskich, w których uznano, że agroleśnictwo nie wchodzi w zakres dyrektywy 1999/105/WE, LMR gatunków objętych regulacjami można sprzedawać do celów agroleśnictwa bez zatwierdzenia materiału podstawowego. W ramach konsultacji z zainteresowanymi stronami respondenci przedstawili zróżnicowane opinie na temat celów, które należy objąć zakresem prawodawstwa w sprawie LMR.
Większość podmiotów zgodziła się co do tego, że pożądane jest dostosowanie wymogów dotyczących kontroli urzędowych. Większość zainteresowanych stron sprzeciwiła się włączeniu prawodawstwa w sprawie LMR w zakres rozporządzenia w sprawie kontroli urzędowych ze względu na specyfikę kontroli urzędowych w tym sektorze oraz zaapelowała o pozostawienie kontroli urzędowych pod kontrolą odpowiedniego właściwego organu ds. leśnictwa. Oczekuje się jednak, że korzyści wynikające z wprowadzenia prawodawstwa w sprawie LMR do zakresu rozporządzenia w sprawie kontroli urzędowych przeważą nad wadami. Zainteresowane strony wyraziły również zaniepokojenie potencjalnym wzrostem obciążenia administracyjnego. Większość zainteresowanych stron apelowała o zachowanie pewnej elastyczności pod względem organizacji kontroli urzędowych i utrzymania kosztów na jak najniższym poziomie.
Większość zainteresowanych stron zgodziła się co do tego, że wykorzystanie technik biomolekularnych i rozwiązań cyfrowych może przynieść korzyści i apelowała o opracowanie ram prawnych umożliwiających stosowanie najnowszych technologii zgodnych również ze zmianami w normach międzynarodowych.
Informacje szczegółowe na temat konsultacji z zainteresowanymi stronami można znaleźć w rozdziale 5.2.5 i załączniku 2 do oceny skutków.
•Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej
Zewnętrzna firma konsultingowa zatrudniona przez Komisję przeprowadziła badanie uzupełniające ocenę skutków. Firma i jej eksperci ściśle współpracowali z odpowiednimi służbami Komisji na poszczególnych etapach badania.
Konsultant zgromadził dodatkowe dane i uwagi w drodze badania źródeł wtórnych, ukierunkowanego badania, grupy dyskusyjnej oraz szczegółowych rozmów z zainteresowanymi stronami. W badaniu uzupełniającym wzięto pod uwagę definicję problemu, argumenty przemawiające za podjęciem działań przez UE, cele interwencji politycznej oraz scenariusz odniesienia. Oceniono w nim potencjalny wpływ zaproponowanych przez Komisję trzech wariantów, z których każdy obejmował warianty dotyczące nawet 19 środków szczególnych.
Badanie uzupełniające umożliwiło dopracowanie wariantów strategicznych i wybranie preferowanego wariantu strategicznego.
•Ocena skutków
Niniejszy wniosek opiera się na ocenie skutków, która w dniu 17 lutego 2023 r. uzyskała od Rady ds. Kontroli Regulacyjnej pozytywną opinię z zastrzeżeniami.
Występują dwa główne problemy związane z obecnymi ramami prawnymi dotyczącymi LMR:
1.Istnieje niezharmonizowany rynek wewnętrzny charakteryzujący się rozbieżnymi warunkami dotyczącymi podmiotów i wprowadzanego do obrotu LMR w poszczególnych państwach członkowskich. Wdrażanie różnych aspektów prawodawstwa różni się w poszczególnych państwach członkowskich, ponieważ (i) prawodawstwo pozostawia możliwość różnych interpretacji, (ii) państwa członkowskie starały się znaleźć praktyczne rozwiązania w celu przezwyciężenia sztywnych przepisów oraz (iii) prawodawstwo nie nadąża za nowymi osiągnięciami w nauce i technologii.
2.Prawodawstwo nie jest dostosowane do celów Europejskiego Zielonego Ładu i powiązanych z nim strategii. Występują ograniczenia związane z różnorodnością genetyczną LMR, brak właściwości związanych ze zrównoważonym rozwojem oraz niepełny zakres prawodawstwa LMR. Dostawy wysokiej jakości certyfikowanego LMR są niewystarczające ze względu na rosnące zapotrzebowanie na LMR w związku z osiągnięciem unijnego celu zasadzenia 3 mld dodatkowych drzew do 2030 r. służącego podwojeniu liczby drzew sadzonych rocznie oraz z uwagi na cele produkcji drewna i biomateriałów, ochronę różnorodności biologicznej oraz odbudowę ekosystemów leśnych. Coraz częstsze występowanie ekstremalnych zdarzeń pogodowych i klęsk żywiołowych w połączeniu z niewystarczającą oceną właściwości związanych ze zrównoważonym rozwojem w odniesieniu do niższych kategorii LMR wywiera presję na dostawy odpowiedniego LMR i tym samym na odporność ekosystemów leśnych.
Ogólnym celem tej inicjatywy jest zapewnienie wszystkim rodzajom użytkowników dostępności LMR wysokiej jakości i zróżnicowanego wyboru, dostosowanego do obecnych i przewidywanych przyszłych warunków klimatycznych. Na kolejnym etapie przyczyni się to z kolei do ochrony różnorodności biologicznej oraz przywracania ekosystemów leśnych.
W ramach oceny skutków połączono wszystkie możliwe działania w celu analizy na podstawie (i) zewnętrznego badania dotyczącego gromadzenia danych uzupełniającego przeprowadzoną przez Komisję analizę możliwości UE w zakresie aktualizacji prawodawstwa dotyczącego roślinnego materiału rozmnożeniowego, (ii) badania uzupełniającego ocenę skutków przeprowadzonego przez konsultanta zewnętrznego oraz (iii) wspomnianych wyżej konsultacji z zainteresowanymi stronami.
Różnorodne, złożone i często powiązane ze sobą środki podzielono na grupy w ramach trzech wariantów strategicznych, które porównano ze scenariuszem utrzymania dotychczasowej polityki. Te trzy warianty poddano ocenie. Wariant 1 zapewniał największą elastyczność, natomiast wariant 3 zapewniał największą harmonizację, aby zminimalizować różnice w sposobie wdrażania prawodawstwa. Wariant 2 zapewniał równowagę między potrzebą elastyczności a wyższym stopniem harmonizacji w celu rozwiązania problemów wynikających z różnic w interpretacji.
Wszystkie warianty zawierały szereg wspólnych elementów: (i) uproszczone procedury administracyjne i bardziej elastyczny proces decyzyjny oraz (ii) harmonizacja z prawodawstwem dotyczącym zdrowia roślin.
1.Wariant 1 – najwyższy poziom elastyczności: W ramach wariantu 1 określone zostałyby minimalne wymogi dotyczące kontroli urzędowych LMR, ale bez powiązania ich z rozporządzeniem w sprawie kontroli urzędowych. Przyjęto by wytyczne dotyczące stosowania innowacyjnych procesów produkcji, technik biomolekularnych i rozwiązań cyfrowych. prawodawstwo dotyczące LMR objęłoby wyłącznie produkcję „do celów leśnictwa”, aby zapewnić dostępność wysokiej jakości LMR do zalesiania/ponownego zalesiania. Wymogi dotyczące zrównoważonego rozwoju zostałyby rozszerzone na niższe kategorie LMR. Wprowadzono by wytyczne dotyczące planowania awaryjnego w razie poważnych niedoborów LMR w przypadku ekstremalnych zdarzeń pogodowych i klęsk żywiołowych.
2.Wariant 2 – równowaga elastyczności i harmonizacji (wariant preferowany): W ramach wariantu 2 nastąpiłoby włączenie kontroli urzędowych LMR do zakresu rozporządzenia w sprawie kontroli urzędowych, przy czym kontrole przywozu w odpowiednich miejscach w UE byłyby uproszczone w celu zapewnienia bardziej ukierunkowanego i skutecznego egzekwowania istniejących przepisów. W prawodawstwie uwzględniono by podstawowe zasady dotyczące stosowania innowacyjnych procesów produkcji, technik biomolekularnych i rozwiązań cyfrowych. Prawodawstwo dotyczące LMR objęłoby produkcję „do celów leśnictwa” i „o przeznaczeniu innym niż leśnictwo” w celu poprawy dostępności i jakości LMR poza zastosowaniami związanymi z zalesianiem/ponownym zalesianiem. Wymogi dotyczące zrównoważonego rozwoju zostałyby rozszerzone na niższe kategorie LMR. Wprowadzono by ogólne wymogi prawne dotyczące planowania awaryjnego w razie poważnych niedoborów LMR w przypadku ekstremalnych zdarzeń pogodowych i klęsk żywiołowych.
3.Wariant 3 – najwyższy poziom harmonizacji: W ramach wariantu 3 nastąpiłoby włączenie kontroli urzędowych LMR do zakresu rozporządzenia w sprawie kontroli urzędowych, przy czym kontrole przywozu w punktach kontroli granicznej byłyby bardziej restrykcyjne i wymagałyby specjalnej dokumentacji przywozowej w celu wzmocnienia i pełnej harmonizacji egzekwowania przepisów. W prawodawstwie uwzględniono by szczegółowe i wiążące przepisy dotyczące stosowania innowacyjnych procesów produkcji, technik biomolekularnych i rozwiązań cyfrowych. Prawodawstwo dotyczące LMR objęłoby produkcję „do celów leśnictwa” i „o przeznaczeniu innym niż leśnictwo” w celu poprawy dostępności i jakości LMR poza zastosowaniami związanymi z zalesianiem/ponownym zalesianiem. Wymogi dotyczące zrównoważonego rozwoju zostałyby rozszerzone na niższe kategorie LMR i podlegałyby zharmonizowanym przepisom. Wprowadzono by wspólne zasady dotyczące planowania awaryjnego na potrzeby przygotowania się na poważne niedobory LMR w przypadku ekstremalnych zdarzeń pogodowych i klęsk żywiołowych.
Na podstawie wyników oceny skutków Komisja stwierdziła, że wariant strategiczny 2 jest najlepszym rozwiązaniem umożliwiającym skuteczne i spójne osiągnięcie wszystkich celów przeglądu prawodawstwa dotyczącego LMR.
Preferowany wariant przyniesie podmiotom i właściwym organom przyrost wydajności dzięki: (i) możliwości drukowania etykiety urzędowej przez podmioty pod nadzorem urzędowym, (ii) harmonizacji z prawodawstwem dotyczącym zdrowia roślin, (iii) wprowadzeniu kontroli urzędowych opartych na analizie ryzyka oraz zapewnieniu możliwości wykorzystania technik biomolekularnych oraz (iv) rozwiązaniom cyfrowym w systemach rejestracji i certyfikacji. LMR o lepszych właściwościach związanych ze zrównoważonym rozwojem będzie pomocny w przystosowaniu się do zmiany klimatu i łagodzeniu już widocznego wpływu zmiany klimatu na lasy, przynosząc tym samym istotne korzyści dla środowiska. Krajowe plany awaryjne zapewnią wystarczające dostawy LMR na potrzeby ponownego zalesienia obszarów dotkniętych ekstremalnymi zdarzeniami pogodowymi, pożarami środowiskowymi, chorobami i pojawami agrofaga lub innymi klęskami żywiołowymi. Dzięki temu zmniejszone zostanie ryzyko sadzenia LMR niskiej jakości. Oczekuje się ponadto korzyści dla ochrony i zrównoważonego użytkowania leśnych zasobów genetycznych dzięki specjalnemu odstępstwu.
Proponowane rozporządzenie precyzuje, że LMR jest stosowane w celu zalesiania, ponownego zalesiania i innych rodzajów sadzenia drzew w różnych celach. Jeśli chodzi o zakres rozporządzenia, stwierdzono, że najodpowiedniejsze jest, by wyraźnie obejmował on cele, dla których uznano, że ważne jest stosowanie wysokiej jakości LMR. Jest to konieczne, aby zapewnić, by do tych celów stosowano wyłącznie najodpowiedniejszy LMR, oraz aby uniknąć strat ekonomicznych i szkód w środowisku spowodowanych stosowaniem LMR niskiej jakości.
•Sprawność regulacyjna i uproszczenie
We wniosku wprowadza się uproszczony i mniej uciążliwy system regulacyjny w odniesieniu do LMR do celów ochrony zasobów genetycznych i ich zrównoważonego użytkowania dzięki zastąpieniu procedury zatwierdzania materiału podstawowego, który jest przeznaczony do produkcji takiego LMR, procedurą zgłaszania.
Umożliwi to podmiotom profesjonalnym drukowanie etykiety urzędowej pod nadzorem urzędowym właściwych organów, jeśli mają taką wolę, po stwierdzeniu przez właściwe organy, że dany LMR jest certyfikowany. Wiele procedur zostanie uproszczonych. Wspominane środki służące uproszczeniu przynoszą korzyści zarówno MŚP, jak mikroprzedsiębiorstwom. We wniosku wprowadza się ponadto nowe elementy dotyczące transformacji cyfrowej sektora LMR.
•Prawa podstawowe
Proponowane rozporządzenie nie narusza postanowień Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności dzięki ustanowieniu przepisów mających na celu zapewnienie wolności prowadzenia działalności gospodarczej, unikanie dyskryminacji oraz ochronę konsumentów i środowiska.
4.WPŁYW NA BUDŻET
Wniosek nie ma wpływu na budżet.
5.ELEMENTY FAKULTATYWNE
•Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania
Po upływie pięciu lat od daty rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia, a następnie co pięć lat, państwa członkowskie są zobowiązane do przedłożenia Komisji sprawozdania dotyczącego różnych aspektów stosowania odstępstw i polityk mających na celu ochronę zasobów genetycznych, różnorodności biologicznej w rolnictwie i uproszczenie procedur dla drobnych producentów. Działania te są niezbędne, aby sprawdzić skuteczność tych nowych polityk i stwierdzić, czy konieczne będzie wprowadzenie usprawnień. W szczególności dotyczą one składania sprawozdań dotyczących następujących elementów:
●rocznych ilości certyfikowanego LMR;
●przyjętych krajowych planów awaryjnych;
●informacji o tym, gdzie najlepiej sadzić LMR, dostępnych dla użytkowników na stronach internetowych lub w podręcznikach plantatorów;
●liczby wpisów dotyczących LMR zawierających informacje na temat odpowiedniości LMR w odniesieniu do warunków klimatycznych i ekologicznych;
●liczby zgłoszeń dotyczących LMR do celów ochrony leśnych zasobów genetycznych;
●ilości przywożonego LMR;
●nałożonych sankcji.
•Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku
(i)Zakres stosowania
Proponowane rozporządzenie ma zastosowanie do LMR z gatunków i sztucznych mieszańców, wykorzystywanego do zalesiania, ponownego zalesiania i innych rodzajów sadzenia drzew do celów produkcji drewna i biomateriałów, ochrony różnorodności biologicznej, odbudowy ekosystemów leśnych, przystosowania się do zmiany klimatu, łagodzenia zmiany klimatu oraz ochrony i zrównoważonego użytkowania leśnych zasobów genetycznych.
(ii)Materiał podstawowy i jego kategorie
Do produkcji i wprowadzania do obrotu LMR można wykorzystywać wyłącznie materiał podstawowy zatwierdzony przez właściwe organy. Z tego samego powodu wprowadzić do obrotu można jedynie LMR pochodzący z takiego materiału podstawowego.
Następujące 6 rodzajów materiału podstawowego, z którego można zbierać LMR, zachowano w formie, w jakiej występują w dyrektywie 1999/105/WE: źródło nasion, drzewostan, plantacja nasienna, drzewa mateczne, klon i mieszanka klonów.
Właściwe organy ocenią właściwości związane ze zrównoważonym rozwojem materiału podstawowego podczas procedury kwalifikacji tego materiału. Właściwości te dotyczą dostosowania tego materiału podstawowego do lokalnych warunków klimatycznych i ekologicznych oraz braku agrofagów i oznak ich występowania w przypadku drzew.
Procedura zatwierdzania materiału podstawowego będzie obejmować wykorzystanie technik biomolekularnych jako metody uzupełniającej oraz innowacyjne klonalne techniki produkcji LMR.
Po zebraniu LMR właściwe organy wydadzą certyfikat dla całego LMR pochodzącego z zatwierdzonego materiału podstawowego. Certyfikat ten zapewnia, by LMR był możliwy do zidentyfikowania, by był opatrzony informacjami na temat pochodzenia pierwotnego materiału podstawowego, z którego został zebrany oraz zawierał dane najbardziej odpowiednie dla jego użytkowników i właściwych organów odpowiedzialnych za jego kontrole urzędowe. Certyfikat można również wydać w formie elektronicznej.
LMR ma zostać certyfikowany jako „ze zidentyfikowanego źródła”, „wyselekcjonowany”, „kwalifikowany” i „przetestowany” przez właściwe organy i wprowadzony do obrotu z odnośnikiem do tych kategorii, aby dostosować się do odpowiednich standardów systemu certyfikacji leśnego materiału rozmnożeniowego. Przepisy szczegółowe dotyczące zatwierdzenia materiału podstawowego określono w odniesieniu do każdej kategorii, które są niemal identyczne jak ustanowione w dyrektywie 1999/105/WE.
W przypadku materiału podstawowego przeznaczonego do produkcji LMR ze zidentyfikowanego źródła i wyselekcjonowanego, państwa członkowskie wyznaczą dla stosownych gatunków regiony pochodzenia w celu wskazania obszaru lub grupy obszarów o wystarczająco jednolitych warunkach ekologicznych i zawierających materiał podstawowy o podobnych cechach fenotypowych lub genetycznych.
Jest to konieczne, ponieważ LMR wyprodukowany z tego materiału podstawowego będzie wprowadzany do obrotu z informacją o tych regionach pochodzenia.
(iii)Podmioty profesjonalne.
Podmioty profesjonalne mogą uzyskać zezwolenie właściwego organu na drukowanie pod nadzorem urzędowym etykiety urzędowej dla określonych gatunków i kategorii LMR. Określono przepisy dotyczące wycofania lub zmiany tego zezwolenia, aby zapewnić skuteczne funkcjonowanie systemu.
Zostaną one zarejestrowane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2031. Jest to konieczne, aby zapewnić skuteczność i uniknąć podwójnej rejestracji, ponieważ podmioty profesjonalne objęte zakresem niniejszego rozporządzenia pokrywają się w dużej mierze z podmiotami profesjonalnymi objętymi zakresem rozporządzenia (UE) 2016/2031.
Przed zakupem LMR przez potencjalnych nabywców podmioty profesjonalne udostępnią im wszystkie niezbędne informacje dotyczące odpowiedniości tych LMR w odniesieniu do warunków klimatycznych i ekologicznych.
(iv)Rejestry LMR i plany awaryjne
Każde państwo członkowskie utworzy i opublikuje w formacie elektronicznym oraz będzie aktualizować (i) krajowy rejestr materiału podstawowego poszczególnych gatunków i sztucznych mieszańców zatwierdzonych na jego terytorium oraz (ii) wykaz krajowy, który należy przedstawiać w formie streszczenia rejestru krajowego. Wykaz krajowy należy przedstawić we wspólnym formacie dla każdej jednostki zatwierdzenia. Będzie on zawierał informacje dotyczące nazwy botanicznej, kategorii LMR, celu, materiału podstawowego, odnośnika w rejestrze, lokalizacji, wysokości bezwzględnej lub zakresu wysokości bezwzględnej, obszaru, pochodzenia pierwotnego oraz – w przypadku LMR kategorii „przetestowany” – czy jest on genetycznie zmodyfikowany, czy został wyprodukowany za pomocą niektórych nowych technik genomowych.
Z tego samego względu Komisja powinna na podstawie wykazów krajowych dostarczonych przez poszczególne państwa członkowskie opublikować w formacie elektronicznym unijny wykaz zatwierdzonego materiału podstawowego do produkcji LMR. Unijny wykaz jest nazywany komisyjnym systemem informacji o leśnym materiale rozmnożeniowym („FOREMATIS”).
Każde państwo członkowskie musi sporządzić i aktualizować plan awaryjny, aby zapewnić wystarczające dostawy LMR na potrzeby ponownego zalesienia obszarów dotkniętych ekstremalnymi zdarzeniami pogodowymi, pożarami środowiskowymi, chorobami i pojawami agrofaga lub innymi klęskami żywiołowymi.
(v)Wymogi dotyczące postępowania i transformacja cyfrowa
LMR będzie przechowywany oddzielnie w odniesieniu do poszczególnych jednostek zatwierdzenia oraz będzie produkowany i wprowadzany do obrotu w partiach.
Nasiona będą wprowadzane do obrotu wyłącznie wówczas, gdy spełnią odpowiednie normy jakości. Będą opatrzone etykietami oraz wprowadzane do obrotu jedynie w zaplombowanych opakowaniach.
Proponowane rozporządzenie zapewni osiągnięcie celu europejskiej strategii cyfrowej, aby przejście na technologie cyfrowe było korzystne dla ludności i przedsiębiorstw. W związku z tym powinno zawierać uprawnienie do ustanowienia przepisów dotyczących (i) cyfrowego rejestrowania wszystkich działań podejmowanych w celu wydania odpowiednio certyfikatu i etykiety urzędowej, oraz (ii) ustanowienia scentralizowanej platformy ułatwiającej przetwarzanie tych rejestrów, korzystania z nich i dostępu do nich. W tym zakresie należy również zezwolić na stosowanie etykiet elektronicznych.
(vi)Odstępstwa i cele ochrony
W okresie występowania chwilowych trudności w uzyskaniu dostaw pewnych gatunków LMR materiał podstawowy spełniający mniej rygorystyczne wymogi zostanie tymczasowo zatwierdzony do produkcji LMR należącego do danych gatunków.
Na szczeblu UE przeprowadzone zostaną tymczasowe doświadczenia, aby znaleźć lepsze rozwiązania, jeśli chodzi o przepisy określone w niniejszym rozporządzeniu.
Wymogi dotyczące materiału podstawowego przeznaczonego do celów ochrony i zrównoważonego użytkowania leśnych zasobów genetycznych będą różnić się od wymogów dotyczących materiału podstawowego przeznaczonego do produkcji LMR należącego do kategorii „ze zidentyfikowanego źródła”, „wyselekcjonowany”, „kwalifikowany” i „przetestowany”. Ma to na celu zwiększenie różnorodności w obrębie jednego gatunku drzew oraz reakcję na spadek różnorodności biologicznej.
(vii)Przywóz
LMR będzie przywożony z państw trzecich wyłącznie wtedy, gdy spełnia on wymogi równoważne z wymogami mającymi zastosowanie do LMR produkowanego i wprowadzanego do obrotu w UE. Jest to konieczne, aby zapewnić, by przywożony LMR gwarantował ten sam poziom jakości, co LMR produkowany w UE.
Podmioty profesjonalne będą informować odpowiedni właściwy organ z wyprzedzeniem o przywozie nasion, materiału sadzeniowego i innych części roślin za pośrednictwem systemu zarządzania informacjami w zakresie kontroli urzędowych (IMSOC) utworzonego na podstawie rozporządzenia (UE) 2017/625. Do przywożonego LMR dołączony będzie certyfikat lub świadectwo urzędowe wystawione przez państwo trzecie pochodzenia pierwotnego oraz dostarczona przez podmiot profesjonalny w tym państwie trzecim dokumentacja zawierająca szczegółowe informacje na temat danego materiału. Do przedmiotowego LMR dołączona będzie etykieta urzędowa.
Przepisy rozporządzenia (UE) 2016/2031 dotyczące agrofagów będą miały zastosowanie również do produkcji i wprowadzenia do obrotu LMR zgodnie z proponowanym rozporządzeniem. Proponowane rozporządzenie obejmuje zmianę rozporządzenia (UE) 2016/2031 wprowadzającą możliwość połączenia w jednym formacie etykiety urzędowej dla LMR z paszportem roślin.
Wprowadza ponadto zmianę rozporządzenia (UE) 2017/625 w celu włączenia prawodawstwa dotyczącego LMR w zakres prawodawstwa UE dotyczącego kontroli urzędowych. Podstawowe przepisy i zasady dotyczące kontroli urzędowych będą miały również zastosowanie do produkcji i wprowadzania do obrotu LMR, w tym przepisy dotyczące uprawnień organów, delegowania zadań i certyfikacji. Komisja będzie uprawniona do przyjęcia w razie potrzeby przepisów szczególnych dotyczących kontroli urzędowych dotyczących wprowadzania do obrotu LMR oraz podmiotów profesjonalnych. W przypadku przywozu zastosowanie będą miały przepisy ogólne na podstawie analizy ryzyka.
Proponowane rozporządzenie zacznie obowiązywać po upływie trzech lat od jego wejścia w życie, aby dać właściwym organom i podmiotom profesjonalnym odpowiedni czas na dostosowanie się do nowych przepisów. Da to również Komisji czas na przyjęcie niezbędnych aktów delegowanych i wykonawczych.
2023/0228 (COD)
Wniosek
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
w sprawie produkcji i wprowadzania do obrotu leśnego materiału rozmnożeniowego, zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2031 i 2017/625 oraz uchylające dyrektywę Rady 1999/105/WE (rozporządzenie w sprawie leśnego materiału rozmnożeniowego)
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 43 ust. 2,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego,
[uwzględniając opinię Komitetu Regionów,]
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)W dyrektywie Rady 1999/105/WE określono przepisy dotyczące produkcji i wprowadzania do obrotu leśnego materiału rozmnożeniowego („LMR”).
(2)Lasy pokrywają około 45 % obszaru lądowego w Unii i pełnią wielofunkcyjną rolę obejmującą funkcje społeczne, gospodarcze, środowiskowe, ekologiczne i kulturowe. Lasy pełnią podstawową funkcję pochłaniacza dwutlenku węgla w polityce łagodzenia zmiany klimatu. LMR wysokiej jakości, dostosowany do klimatu i różnorodny ma zasadnicze znaczenie dla zaspokojenia tych potrzeb.
(3)W świetle nowych osiągnięć technicznych i naukowych, aktualizacji przepisów dotyczących systemu certyfikacji leśnego materiału rozmnożeniowego przemieszczanego w handlu międzynarodowym Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) („system certyfikacji leśnego materiału rozmnożeniowego”), nowych priorytetów politycznych Unii związanych ze zrównoważonym rozwojem, przystosowaniem się do zmiany klimatu i różnorodnością biologiczną oraz w szczególności Europejskiego Zielonego Ładu, a także doświadczenia zdobytego podczas wdrażania dyrektywy 1999/105/WE, dyrektywę tę należy zastąpić nowym aktem. Aby jednolicie stosowano nowe przepisy w całej Unii, akt ten powinien mieć formę rozporządzenia.
(4)System certyfikacji leśnego materiału rozmnożeniowego ma na celu zachęcenie do produkcji i stosowania nasion, części roślin i roślin, które zostały zebrane, przetworzone i wprowadzone do obrotu w sposób zapewniający wysoką jakość i dostępność LMR. Ze względu na długość cykli życia lasu oraz koszt nasadzania i długoterminowych inwestycji w lasy konieczne jest, by leśnicy otrzymywali w pełni wiarygodne informacje na temat pochodzenia pierwotnego i cech genetycznych LMR, który wykorzystują do nasadzania. System certyfikacji leśnego materiału rozmnożeniowego zaspokaja tę potrzebę za pomocą certyfikacji i identyfikowalności. W istotny sposób pomaga on w przystosowaniu światowych lasów do zmieniających się warunków klimatycznych. Nacisk położono na zachowanie różnorodności gatunków i zapewnienie wysokiej różnorodności genetycznej w obrębie gatunków i partii materiału siewnego, co zwiększa potencjał adaptacyjny LMR na potrzeby przyszłego ponownego nasadzania obszaru drzewami („ponowne zalesianie”) oraz sadzenia nowych lasów („zalesianie”). Ponowne zalesianie może być konieczne w przypadku, gdy części istniejącego lasu zostały dotknięte ekstremalnymi zdarzeniami pogodowymi, pożarami środowiskowymi, chorobami i pojawami agrofaga lub innymi klęskami żywiołowymi.
(5)W Europejskim Zielonym Ładzie Komisja zobowiązuje się sprostać wyzwaniom związanym ze zmianą klimatu i środowiskiem. Ma on na celu przekształcenie gospodarki Unii z myślą o zrównoważonej przyszłości. Przepisy unijne dotyczące produkcji i wprowadzania do obrotu LMR muszą być zgodne z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1119 w sprawie ustanowienia ram na potrzeby osiągnięcia neutralności klimatycznej oraz z trzema strategiami wdrażania Europejskiego Zielonego Ładu: nową strategią w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu, nową strategią leśną UE 2030 oraz unijną strategią na rzecz bioróżnorodności 2030.
(6)Rozporządzenie (UE) 2021/1119 zawiera wymóg, by odpowiednie instytucje Unii i państwa członkowskie zapewniały ciągłe postępy w zwiększaniu zdolności przystosowawczych, wzmacnianiu odporności i zmniejszaniu podatności na zmianę klimatu. Jednym z celów nowej strategii UE w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu jest zatem przyspieszenie osiągnięcia przez Unię zdolności przystosowania się do zmiany klimatu, między innymi przez zmianę przepisów dotyczących LMR. Prawodawstwo Unii powinno zachęcać do produkcji i wprowadzania do obrotu LMR w całej Unii. W tym celu należy znieść określoną w dyrektywie 1999/105/WE możliwość, by państwa członkowskie ograniczały zatwierdzanie pewnego materiału podstawowego oraz zakazywały wprowadzania do obrotu pewnego LMR dla użytkowników ostatecznych.
(7)Do głównych celów nowej strategii leśnej UE 2030 należy skuteczne zalesianie oraz ochrona i odbudowa lasów w Unii, aby zwiększyć pochłanianie CO2, ograniczyć liczbę i zasięg pożarów lasów oraz promować biogospodarkę, przy pełnym poszanowaniu zasad ekologicznych, które sprzyjają bioróżnorodności. Zapewnienie odbudowy lasów i wzmocnienie zrównoważonej gospodarki leśnej mają kluczowe znaczenie dla przystosowania się do zmiany klimatu i dla odporności lasów. W tym względzie w nowej strategii leśnej UE 2030 stwierdzono, że dostosowanie lasów do zmiany klimatu i odbudowa lasów po szkodach spowodowanych zmianą klimatu będą wymagały znacznych ilości odpowiedniego LMR. Oznacza to podjęcie działań w celu ochrony i zrównoważonego korzystania z leśnych zasobów genetycznych, od których zależy leśnictwo bardziej odporne na zmianę klimatu. Potrzebne są również działania na rzecz zwiększenia produkcji i dostępności takiego LMR, udzielania lepszych informacji na temat jego dostosowania do warunków klimatycznych i ekologicznych oraz zwiększenia zakresu jego wspólnej produkcji i przekazywania poza granice krajowe w Unii. Należy zatem zobowiązać podmioty profesjonalne do udzielania użytkownikom z wyprzedzeniem informacji na temat dostosowania LMR do warunków klimatycznych i ekologicznych.
(8)Unijna strategia na rzecz bioróżnorodności 2030 ma na celu wprowadzenie unijnej różnorodności biologicznej na drogę odbudowy do 2030 r. W ramach tej strategii w prawodawstwie Unii należy kłaść nacisk na zachowanie różnorodności gatunków oraz zapewnienie znacznej różnorodności genetycznej w obrębie gatunków i partii materiału siewnego. Ma to na celu ułatwienie dostaw wysokiej jakości i zróżnicowanego genetycznie LMR, który jest dostosowany do obecnych i prognozowanych przyszłych warunków klimatycznych. Ochrona oraz zwiększenie różnorodności biologicznej lasów, w tym różnorodności genetycznej drzew, mają zasadnicze znaczenie dla zrównoważonej gospodarki leśnej oraz przystosowania lasów do zmiany klimatu. Gatunki drzew i sztuczne mieszańce objęte zakresem niniejszego rozporządzenia powinny być dopasowane pod względem genetycznym do lokalnych warunków i wyróżniać się wysoką jakością.
(9)Istnieje długoterminowy wymiar transgraniczny wynikający z faktu, że w nadchodzących dziesięcioleciach oczekuje się znacznego przyspieszenia zaobserwowanego już przemieszczania się na północ stref wegetacyjnych. Niniejsze rozporządzenie zawiera więc wymóg udzielania informacji na temat stref, w których można sadzić nasiona, lub dostosowania LMR do lokalnych warunków, co byłoby niezwykle przydatne dla leśników. Właściwe organy powinny zatem wyznaczyć strefy, wskazując, że w tych strefach nasiona są dostosowane do lokalnych warunków i mogą być wysiewane („strefy transferu nasion”). Podobnie powinny one wyznaczyć obszary, wskazując, że na tych obszarach LMR jest dostosowany do warunków lokalnych („obszar wprowadzania”).
(10)W dyrektywie 1999/105/WE definiuje się LMR w odniesieniu do jego znaczenia dla celów leśnictwa w całej Unii lub w jej części, ale dyrektywa nie precyzuje tych celów leśnictwa. Dla zachowania jasności w zakresie niniejszego rozporządzenia ujęto cele, dla których istotne jest stosowanie wysokiej jakości LMR.
(11)LMR może być produkowany na potrzeby zalesiania/ponownego zalesiania oraz innych rodzajów sadzenia drzew oraz w wielu innych celach, takich jak produkcja drewna i biomateriałów, ochrona różnorodności biologicznej, odbudowa ekosystemów leśnych, przystosowanie się do zmiany klimatu, łagodzenie zmiany klimatu oraz ochrona i zrównoważonego użytkowania leśnych zasobów genetycznych.
(12)Badania naukowe wykazały, że ocena i zatwierdzenie materiału podstawowego z uwzględnieniem konkretnego celu, w jakim LMR będzie stosowany, ma największe znaczenie. Ponadto sadzenie wysokiej jakości LMR we właściwym miejscu ma pozytywny wpływ na cel, w jakim wykorzystywany jest dany LMR. „We właściwym miejscu” oznacza, że dany LMR jest dopasowany pod względem genetycznym i fenotypowym do obszaru, na którym jest uprawiany, z uwzględnieniem odpowiednich dotyczących go prognoz klimatycznych.
(13)Aby zapewnić wystarczające dostawy LMR w odpowiedzi na zwiększone zapotrzebowanie na LMR konieczne jest usunięcie wszelkich rzeczywistych lub potencjalnych barier w handlu, które mogą ograniczać swobodny przepływ LMR na terenie Unii. Cel ten można osiągnąć tylko w przypadku wprowadzania najwyższych możliwych standardów w odpowiednich przepisach unijnych dotyczących LMR.
(14)Przepisy unijne dotyczące produkcji i wprowadzania do obrotu LMR powinny uwzględniać praktyczne potrzeby i mieć zastosowanie wyłącznie do niektórych gatunków i sztucznych mieszańców wymienionych w załączniku I do niniejszego rozporządzenia. Te gatunki i sztuczne mieszańce są ważne dla produkcji LMR na potrzeby zalesiania, ponownego zalesiania i innych rodzajów sadzenia drzew do celów produkcji drewna i biomateriałów, ochrony różnorodności biologicznej, odbudowy ekosystemów leśnych, przystosowania się do zmiany klimatu, łagodzenia zmiany klimatu oraz ochrony i zrównoważonego użytkowania leśnych zasobów genetycznych.
(15)Celem niniejszego rozporządzenia jest zapewnienie produkcji i wprowadzania do obrotu wysokiej jakości LMR. Aby wspierać tworzenie odpornych lasów i odbudowę ekosystemów leśnych, użytkownicy powinni być informowani przed zakupem LMR o odpowiedniości tego LMR w odniesieniu do warunków klimatycznych i ekologicznych obszaru, na którym będzie on wykorzystywany.
(16)Aby zapewnić przystosowanie certyfikowanego LMR do warunków klimatycznych i ekologicznych obszaru, na którym zostanie posadzony, właściwe organy powinny podczas procedury zatwierdzania tego materiału podstawowego ocenić jego właściwości związane ze zrównoważonym rozwojem. Te właściwości związane ze zrównoważonym rozwojem powinny dotyczyć dostosowania tego materiału podstawowego do warunków klimatycznych i ekologicznych oraz braku agrofagów i oznak ich występowania w przypadku drzew.
(17)Aby zapewnić najwyższą możliwą jakość, LMR powinien być zbierany wyłącznie z materiału podstawowego ocenionego i zatwierdzonego przez właściwe organy. Zatwierdzony materiał podstawowy należy zarejestrować w rejestrze krajowym i nadać mu niepowtarzalny odnośnik w tym rejestrze oraz podać odniesienie do jednostki zatwierdzenia.
(18)Aby dostosować się do rozwoju naukowego i technicznego norm międzynarodowych, należy w ramach procedury zatwierdzania materiału podstawowego uwzględnić – jako metodę uzupełniającą – wykorzystanie technik biomolekularnych. Powinno się dopuścić stosowanie tych technik biomolekularnych do celów oceny pochodzenia pierwotnego materiału podstawowego lub do celów badań przesiewowych materiału podstawowego z wykorzystaniem markerów molekularnych pod kątem obecności cech odporności na choroby.
(19)Właściwe organy odpowiednich państw członkowskich powinny wydać certyfikat dla całego LMR pochodzącego (tj. zebranego) z zatwierdzonego materiału podstawowego. Taki certyfikat zapewnia identyfikację LMR, zawiera informacje o jego pochodzeniu pierwotnym oraz najbardziej odpowiednie szczegółowe informacje dla jego użytkowników i właściwych organów odpowiedzialnych za jego kontrolę urzędową. Należy zezwolić na wydawanie certyfikatu w formie elektronicznej.
(20)Tylko LMR zebrany z zatwierdzonego materiału podstawowego należy dopuścić do dalszej certyfikacji i wprowadzenia do obrotu. LMR musi być certyfikowany jako materiał „ze zidentyfikowanego źródła”, „wyselekcjonowany”, „kwalifikowany” i „przetestowany” przez właściwe organy i wprowadzany do obrotu z odniesieniem do tych kategorii. Te rodzaje kategorii wskazują, które z cech materiału podstawowego oceniono, oraz wskazują jakość LMR. W przypadku LMR niższej jakości (kategorie materiału „ze zidentyfikowanego źródła” i „wyselekcjonowany”) materiał podstawowy sprawdza się pod kątem podstawowych cech. W przypadku LMR wyższej jakości (kategorie materiału „kwalifikowany” i „przetestowany”) drzewa rodzicielskie zostaną wyselekcjonowane pod kątem wyjątkowych cech i zaplanowane zostaną wzory krzyżowania. W przypadku LMR kategorii „kwalifikowany”, wyższość LMR zostaje oszacowana na podstawie cech drzew rodzicielskich. W przypadku materiału kategorii „przetestowany” wyższość LMR musi być wykazana albo przez porównanie z materiałem podstawowym, z którego zebrano odnośny LMR, albo z populacją referencyjną. Kategorie LMR „ze zidentyfikowanego źródła”, „wyselekcjonowany”, „kwalifikowany” i „przetestowany” powinny podlegać jednolitym wymogom w zakresie produkcji i wprowadzania do obrotu, aby zapewnić przejrzystość, równe warunki konkurencji i integralność rynku wewnętrznego.
(21)Powinno się wyjaśnić zasady certyfikacji w przypadku LMR, który wyprodukowano przy użyciu innowacyjnych procesów produkcji, a w szczególności technik produkcji LMR służących do produkcji określonego rodzaju LMR, a mianowicie klonów. Ponieważ miejsce produkcji tych klonów może różnić się od lokalizacji pierwotnego drzewa (tj. materiału podstawowego), z którego uzyskano klon lub klony, należy zmienić zasady aby zapewnić identyfikowalność.
(22)Wymogi dotyczące materiału podstawowego przeznaczonego do celów ochrony i zrównoważonego użytkowania leśnych zasobów genetycznych różnią się od wymogów dotyczących materiału podstawowego przeznaczonego do produkcji LMR do celów komercyjnych ze względu na odmienne kryteria selekcji stosowane w odniesieniu do każdego z tych dwóch rodzajów materiału podstawowego. W celu ochrony i zrównoważonego korzystania z leśnych zasobów genetycznych należy zachować wszystkie drzewa z występującego w lesie drzewostanu. Jest to konieczne, aby zwiększyć różnorodność genetyczną w obrębie jednego gatunku drzew. Z drugiej strony, w przypadku materiału podstawowego przeznaczonego do produkcji LMR do celów komercyjnych, należy wybierać tylko drzewa z cechami o wyższej wartości. W związku z tym państwa członkowskie powinny mieć możliwość odstąpienia od obowiązujących przepisów w odniesieniu do zatwierdzania materiału podstawowego i zgłaszania właściwemu organowi tego materiału podstawowego przeznaczonego do celów ochrony leśnych zasobów genetycznych.
(23)Kategoria „ze zidentyfikowanego źródła” jest minimalnym standardem wymaganym w przypadku wprowadzania do obrotu LMR, ponieważ w przypadku materiału podstawowego przeznaczonego do produkcji LMR należącego do kategorii „ze zidentyfikowanego źródła” nie została przeprowadzona selekcja fenotypowa lub przeprowadzono niewielką selekcję. Aby zapewnić identyfikowalność, podmiot profesjonalny powinien rejestrować lokalizację (tj. miejsce pochodzenia) materiału podstawowego, z którego pobiera się LMR. Podaje się pochodzenie pierwotne tego materiału podstawowego, jeśli jest znane. Jest to zgodne z system certyfikacji leśnego materiału rozmnożeniowego oraz doświadczeniem zdobytym w związku z dyrektywą 1999/105/WE.
(24)Zgodnie z systemem certyfikacji leśnego materiału rozmnożeniowego i po zastosowaniu dyrektywy 1999/105/WE właściwy organ powinien ocenić materiał podstawowy przeznaczony do produkcji LMR kategorii „wyselekcjonowany” na podstawie obserwacji cech tego materiału podstawowego, zważywszy na specyficzny cel, do którego ma być wykorzystany LMR zebrany z tego materiału podstawowego. Należy zadbać o ogólną jakość tej kategorii. Ponieważ populacja powinna wykazywać wysoki stopień jednorodności, należy usunąć drzewa, które mają mniej wartościowe cechy (np. mniejsze rozmiary) w porównaniu ze średnim rozmiarem drzewa w całej populacji.
(25)W celu wyprodukowania LMR kategorii „kwalifikowany” podmiot profesjonalny powinien wybrać – ze względu na wyjątkowe cechy, na przykład pod względem dostosowania się do lokalnych warunków klimatycznych i ekologicznych – składniki materiału podstawowego, które będą wykorzystane na poziomie indywidualnym w projekcie wzoru krzyżowania. Właściwy organ powinien zatwierdzić skład i proponowany wzór krzyżowania tych składników, układ terenu, warunki izolacji i lokalizację tego materiału podstawowego. Jest to ważne w celu dostosowania do mających zastosowanie norm międzynarodowych zgodnie z systemem certyfikacji leśnego materiału rozmnożeniowego oraz uwzględnienia doświadczenia zdobytego w związku z dyrektywą 1999/105/WE.
(26)Materiał podstawowy przeznaczony do produkcji LMR kategorii „przetestowany” powinien podlegać możliwie najbardziej rygorystycznym wymaganiom. Ustalenie wyższości LMR powinno odbywać się w drodze porównania go z jednym, a lepiej z kilkoma zatwierdzonymi lub wcześniej wybranymi normami. Podmiot profesjonalny wybiera te normy na podstawie celu, do którego będzie wykorzystany LMR kategorii „przetestowany”. W tym względzie, jeśli celem LMR będzie przystosowanie się do zmiany klimatu, wówczas LMR będzie porównywany z normami określającymi dobre wyniki pod względem przystosowania się do lokalnych warunków klimatycznych i ekologicznych (np. praktyczny brak agrofagów i oznak ich występowania). Po wyselekcjonowaniu składników materiału podstawowego podmiot profesjonalny powinien wykazać wyższość LMR w drodze testów porównawczych lub oszacować jego wyższą wartość, przeprowadzając ocenę składników genetycznych tego materiału podstawowego. Właściwy organ powinien uczestniczyć w każdym etapie tego procesu. Powinien zatwierdzić układ doświadczalny i testy w celu zatwierdzenia materiału podstawowego, zweryfikować dokumentację dostarczoną przez podmiot profesjonalny i zatwierdzić, odpowiednio, albo wyniki testów dotyczących wyższości LMR, albo oceny genetycznej. Jest to niezbędne w celu dostosowania do mających zastosowanie norm międzynarodowych zgodnie z systemem certyfikacji leśnego materiału rozmnożeniowego i innych mających zastosowanie norm międzynarodowych oraz uwzględnienia doświadczenia zdobytego w związku z dyrektywą 1999/105/WE.
(27)Przeprowadzenie oceny materiału podstawowego przeznaczonego do produkcji LMR kategorii „przetestowany” trwa średnio 10 lat. W celu zapewnienia szybszego dostępu do rynku LMR kategorii „przetestowany”, chociaż ocena materiału podstawowego jest nadal w toku, państwa członkowskie powinny mieć możliwość tymczasowego zatwierdzenia takiego materiału podstawowego na całym swoim terytorium lub jego części na maksymalny okres 10 lat. Zatwierdzenie takie powinno się przyznawać tylko w przypadku gdy tymczasowe wyniki oceny genetycznej lub testów porównawczych wskazują na to, że po zakończeniu testów materiał podstawowy spełni wymogi niniejszego rozporządzenia. Tę wstępną ocenę należy ponownie przeanalizować w po upływie maksymalnie 10 lat.
(28)Zgodność LMR z wymogami określonymi dla kategorii „ze zidentyfikowanego źródła”, „wyselekcjonowany”, „kwalifikowany” i „przetestowany” powinna zostać potwierdzona w drodze inspekcji przeprowadzonych przez właściwe organy, odpowiednio dla każdej kategorii („urzędowa certyfikacja”), i poświadczona etykietą urzędową.
(29)Zmodyfikowany genetycznie LMR może być wprowadzony do obrotu tylko w przypadku gdy jest bezpieczny dla zdrowia ludzkiego i środowiska oraz zatwierdzono go do uprawy zgodnie z Dyrektywą 2001/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady lub rozporządzeniem (WE) 1829/2003 oraz jeżeli odnośny LMR należy do kategorii „przetestowany”. LMR otrzymany za pomocą niektórych nowych technik genomowych może być wprowadzony do obrotu tylko w przypadku gdy spełnia wymogi rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) [Urząd Publikacji: proszę wstawić odniesienie do rozporządzenia (UE) w sprawie roślin uzyskiwanych za pomocą niektórych nowych technik genomowych oraz pochodzących z tych roślin żywności i pasz] oraz jeżeli odnośny LMR należy do kategorii „przetestowany”.
(30)Etykieta urzędowa powinna zawierać informacje dotyczące materiału podstawowego, który zawiera organizm zmodyfikowany genetycznie lub składa się z takiego organizmu lub który wyprodukowano za pomocą niektórych nowych technik genomowych.
(31)Podmioty profesjonalne powinny uzyskać zezwolenie właściwego organu na drukowanie pod nadzorem urzędowym etykiety urzędowej dla określonych gatunków i kategorii LMR. Zapewni to podmiotom profesjonalnym większą elastyczność w odniesieniu do późniejszego wprowadzania do obrotu tego LMR. Podmioty profesjonalne mogą jednak rozpocząć drukowanie etykiety dopiero po certyfikowaniu LMR przez właściwy organ. Zezwolenie to jest konieczne w związku z urzędowym charakterem etykiety urzędowej oraz w celu zagwarantowania użytkownikom LMR najwyższych możliwych standardów jakości. Należy ustanowić przepisy dotyczące cofnięcia tego zezwolenia lub jego zmiany.
(32)Państwa członkowskie powinny mieć możliwość nałożenia dodatkowych lub bardziej rygorystycznych wymogów przy zatwierdzaniu materiału podstawowego produkowanego na ich terytorium z zastrzeżeniem zezwolenia udzielonego przez Komisję. Umożliwiłoby to wprowadzenie krajowych lub regionalnych podejść dotyczących produkcji i wprowadzania do obrotu LMR, mających na celu poprawę jakości danego LMR, ochronę środowiska lub wkład w ochronę różnorodności biologicznej i odbudowę ekosystemów leśnych.
(33)W celu zapewnienia przejrzystości i bardziej skutecznej kontroli produkcji i wprowadzania do obrotu LMR podmioty profesjonalne powinny być rejestrowane w rejestrach ustanowionych przez państwa członkowskie na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2031. Rejestracja zmniejsza obciążenie administracyjne tych podmiotów profesjonalnych. Jest ona niezbędna do zapewnienia skuteczności urzędowego rejestru podmiotów profesjonalnych i uniknięcia podwójnej rejestracji. Podmioty profesjonalne objęte zakresem stosowania niniejszego rozporządzenia są w dużej mierze objęte zakresem urzędowego rejestru podmiotów profesjonalnych na mocy rozporządzenia (UE) 2016/2031.
(34)Przed zakupem LMR przez potencjalnych nabywców podmioty profesjonalne powinny udostępnić im wszystkie niezbędne informacje dotyczące odpowiedniości tych LMR w odniesieniu do konkretnych warunków klimatycznych i ekologicznych, aby umożliwić potencjalnym nabywcom wybór LMR najbardziej odpowiedniego dla ich regionu.
(35)W przypadku materiału podstawowego przeznaczonego do produkcji LMR należącego do kategorii „ze zidentyfikowanego źródła” i „wyselekcjonowany”, państwa członkowskie powinny, w przypadku stosownych gatunków, wyznaczyć regiony pochodzenia w celu wskazania obszaru lub grupy obszarów o wystarczająco jednolitych warunkach ekologicznych i zawierających materiał podstawowy o podobnych cechach fenotypowych lub genetycznych. Jest to konieczne, ponieważ LMR wyprodukowany z tego materiału podstawowego ma być wprowadzany do obrotu z informacją o tych regionach pochodzenia.
(36)Aby zapewnić rzeczywisty obraz sytuacji i przejrzystość pod względem LMR produkowanego i wprowadzanego do obrotu w całej Unii, każde państwo członkowskie powinno utworzyć w formacie elektronicznym, opublikować i aktualizować rejestr krajowy materiału podstawowego poszczególnych gatunków i sztucznych mieszańców zatwierdzonych na jego terytorium oraz wykaz krajowy, który należy przedstawiać w formie streszczenia rejestru krajowego.
(37)Z tego samego względu Komisja powinna na podstawie wykazów krajowych dostarczonych przez poszczególne państwa członkowskie opublikować w formacie elektronicznym unijny wykaz zatwierdzonego materiału podstawowego do produkcji LMR. Unijny wykaz powinien zawierać informacje dotyczące materiału podstawowego, który zawiera organizm zmodyfikowany genetycznie lub składa się z takiego organizmu lub który wyprodukowano za pomocą niektórych nowych technik genomowych.
(38)Każde państwo członkowskie powinno sporządzić i aktualizować plan awaryjny, aby zapewnić wystarczające dostawy LMR na potrzeby ponownego zalesienia obszarów dotkniętych ekstremalnymi zdarzeniami pogodowymi, pożarami środowiskowymi, chorobami i pojawami agrofaga, klęskami żywiołowymi lub wszelkimi innymi zdarzeniami. Należy ustanowić przepisy dotyczące treści tego planu, aby zapewnić aktywne i skuteczne działania przeciwko takim zagrożeniom, jeśli się pojawią. Państwa członkowskie powinny mieć możliwość dostosowania treści tego planu do konkretnych warunków klimatycznych i ekologicznych panujących na ich terytorium. Wymóg ten odzwierciedla również ogólne działania na rzecz zapewnienia gotowości, które państwa członkowskie powinny przeprowadzać na zasadzie dobrowolności w ramach Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności.
(39)LMR należy przechowywać na wszystkich etapach produkcji osobno według poszczególnych jednostek zatwierdzenia. Jednostki zatwierdzenia należy produkować i wprowadzać do obrotu w partiach, które muszą być wystarczająco jednorodne i zidentyfikowane jako różne od innych partii LMR. Należy dokonać rozróżnienia między partiami materiału siewnego a partiami materiału sadzeniowego, aby zidentyfikować rodzaj LMR i zapewnić identyfikowalność zatwierdzonego materiału podstawowego, z którego zebrano LMR. Gwarantuje to zachowanie tożsamości i jakości LMR.
(40)Nasiona należy wprowadzać do obrotu tylko w przypadku gdy spełniają odpowiednie normy jakości. Należy je opatrzyć etykietami i wprowadzać do obrotu tylko w zapieczętowanych opakowaniach, aby umożliwić ich właściwą identyfikację, jakość i identyfikowalność oraz aby uniknąć oszustw.
(41)Aby zrealizować cel strategii cyfrowej UE, którym jest transformacja w kierunku technologii cyfrowych korzystna dla obywateli i przedsiębiorstw, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej („TFUE”) w odniesieniu do przepisów dotyczących cyfrowego rejestrowania wszystkich działań podejmowanych w celu wydania certyfikatu i etykiety urzędowej oraz ustanowienia scentralizowanej platformy ułatwiającej przetwarzanie tych rejestrów, korzystania z nich i dostępu do nich.
(42)W okresie występowania chwilowych trudności w zebraniu wystarczających ilości LMR określonych gatunków, materiał podstawowy spełniający mniej rygorystyczne wymogi może być tymczasowo zatwierdzony pod określonymi warunkami. Te mniej rygorystyczne wymogi powinny dotyczyć zatwierdzenia materiału podstawowego przeznaczonego do produkcji różnych kategorii LMR. Jest to konieczne, aby zapewnić elastyczne podejście w niesprzyjających okolicznościach i uniknąć zakłóceń na rynku wewnętrznym LMR.
(43)LMR można przywozić z państw trzecich wyłącznie w przypadku gdy spełnia on wymogi równoważne z wymogami mającymi zastosowanie do LMR produkowanego i wprowadzanego do obrotu w Unii. Jest to konieczne w celu zagwarantowania, aby przywożony LMR miał ten sam poziom jakości co LMR produkowany w Unii.
(44)W przypadku przywozu LMR z państwa trzeciego do Unii zainteresowany podmiot profesjonalny powinien powiadomić właściwy organ z wyprzedzeniem o przywozie LMR za pośrednictwem systemu zarządzania informacjami w zakresie kontroli urzędowych (IMSOC), utworzonym na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625. Do przywożonego LMR należy ponadto dołączyć certyfikat lub świadectwo urzędowe wystawione przez państwo trzecie pochodzenia pierwotnego oraz dokumentację zawierającą szczegółowe informacje na temat odnośnego LMR dostarczoną przez podmiot profesjonalny w tym państwie trzecim. Do LMR należy dołączyć etykietę urzędową, ponieważ jest to konieczne, aby zapewnić użytkownikom LMR świadomy wybór i ułatwić właściwym organom przeprowadzanie odpowiednich kontroli urzędowych.
(45)W celu monitorowania wpływu niniejszego rozporządzenia i umożliwienia Komisji oceny wprowadzonych środków, państwa członkowskie powinny co pięć lat składać sprawozdania dotyczące rocznych ilości certyfikowanego LMR, przyjętych krajowych planów awaryjnych, dostępnych dla użytkowników – na stronach internetowych lub w przewodnikach plantatorów – informacji o miejscach, w których najlepiej jest sadzić LMR, ilości przywożonego LMR i nałożonych sankcji.
(46)W celu dostosowania się do przemieszczających się na skutek zmiany klimatu stref wegetacji i zasięgów gatunków drzew oraz do wszelkich postępów wiedzy naukowej lub technicznej, w tym wiedzy o zmianie klimatu, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 TFUE w odniesieniu do zmiany wykazów gatunków drzew, oraz ich sztucznych mieszańców, do których ma zastosowanie niniejsze rozporządzenie.
(47)W celu dostosowania się do rozwoju wiedzy naukowej i technicznej i do zmian systemu certyfikacji leśnego materiału rozmnożeniowego oraz do innych mających zastosowanie norm międzynarodowych oraz w celu uwzględnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/848 należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 TFUE w odniesieniu do zmiany (i) wymogów dotyczących materiału podstawowego przeznaczonego do produkcji LMR, który ma być certyfikowany jako materiał „ze zidentyfikowanego źródła”, „wyselekcjonowany”, „kwalifikowany” i „przetestowany” oraz (ii) kategorii w ramach których mogą być wprowadzane do obrotu poszczególne rodzaje materiału podstawowego.
(48)W celu umożliwienia państwom członkowskim bardziej elastycznego podejścia należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 TFUE w odniesieniu do określenia warunków dotyczących tymczasowego zezwolenia na wprowadzanie do obrotu LMR niespełniającego wszystkich wymogów odnośnej kategorii.
(49)W celu dostosowania do postępu naukowego i technicznego należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 TFUE w odniesieniu do określania wymogów, które mają spełniać partie owoców i partie materiału siewnego gatunków objętych niniejszym rozporządzeniem, które mają spełniać części roślin gatunków i sztucznych mieszańców objętych niniejszym rozporządzeniem, zewnętrznych standardów jakości dla Populus spp. rozmnażanego przez zrzezy pędowe lub sadzonki, które ma spełniać materiał sadzeniowy gatunków i sztucznych mieszańców objętych niniejszym rozporządzeniem oraz materiał sadzeniowy przeznaczony do sprzedaży użytkownikom ostatecznym w regionach o klimacie śródziemnomorskim.
(50)W celu dostosowania do strategii cyfrowej UE i rozwoju technicznego w zakresie cyfryzacji usług należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 TFUE w odniesieniu do ustanawiania przepisów dotyczących cyfrowego rejestrowania wszystkich działań podejmowanych przez podmiot profesjonalny i właściwe organy w celu wydania certyfikatu oraz w odniesieniu do ustanowienia scentralizowanej platformy łączącej wszystkie państwa członkowskie i Komisję.
(51)Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych w związku z tymi aktami delegowanymi Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów, oraz aby konsultacje te prowadzone były zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa. W szczególności, aby zapewnić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie udział na równych zasadach w przygotowaniu aktów delegowanych, instytucje te otrzymują wszelkie dokumenty w tym samym czasie co eksperci państw członkowskich, a eksperci tych instytucji mogą systematycznie brać udział w posiedzeniach grup eksperckich Komisji zajmujących się przygotowaniem aktów delegowanych.
(52)W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania niniejszego rozporządzenia należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze w odniesieniu do ustanowienia konkretnych warunków w zakresie wymogów powiadomienia dotyczącego materiału podstawowego i treści tego powiadomienia.
(53)W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania niniejszego rozporządzenia oraz ułatwienia uznawania i stosowania certyfikatów należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze w odniesieniu do przyjmowania treści i wzoru certyfikatu tożsamości LMR pochodzącego ze źródeł nasion i drzewostanów, LMR pochodzącego z plantacji nasiennych lub drzew matecznych oraz LMR pochodzącego z klonów i mieszanek klonów.
(54)W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania niniejszego rozporządzenia oraz zapewnienia zharmonizowanych ram etykietowania i dostarczania informacji dotyczących LMR należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze w odniesieniu do określania treści etykiety urzędowej, dodatkowych informacji w przypadku nasion i małych ilości nasion, koloru etykiety w odniesieniu do określonych kategorii lub innych rodzajów LMR oraz dodatkowych informacji w przypadku określonych rodzajów lub gatunków.
(55)W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania niniejszego rozporządzenia oraz dostosowania się do zmian związanych z cyfryzacją sektora LMR należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze w odniesieniu do określania rozwiązań technicznych dotyczących wydawania certyfikatów elektronicznych.
(56)W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania niniejszego rozporządzenia oraz rozwiązania pilnych problemów związanych z dostawami LMR należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze w odniesieniu do tymczasowego wydawania zezwoleń na wprowadzanie do obrotu LMR jednego gatunku lub kilku gatunków, który to materiał spełnia mniej rygorystyczne wymogi niż określone w niniejszym rozporządzeniu wymogi dotyczące zatwierdzania materiału podstawowego.
(57)W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania niniejszego rozporządzenia należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze w odniesieniu do podejmowania decyzji dotyczących organizacji tymczasowych eksperymentów mających na celu poszukiwanie lepszych rozwiązań niż określone w niniejszym rozporządzeniu wymogi w zakresie oceny i zatwierdzania materiału podstawowego oraz produkcji i wprowadzania do obrotu LMR.
(58)W celu poprawy spójności przepisów dotyczących LMR z prawodawstwem Unii dotyczącym zdrowia roślin do produkcji i wprowadzania do obrotu LMR na podstawie niniejszego rozporządzenia powinny mieć zastosowanie art. 36, 37, 40, 41, 49, 53 i 54 rozporządzenia (UE) 2016/2031. Aby zapewnić spójność z przepisami rozporządzenia (UE) 2016/2031 dotyczącymi paszportów roślin, należy zezwolić na połączenie etykiety urzędowej dla LMR z paszportem roślin.
(59)Należy zatem zmienić rozporządzenie (UE) 2017/625, aby włączyć w jego zakres przepisy dotyczące kontroli urzędowych w odniesieniu do LMR. Ma to na celu zapewnienie bardziej spójnych kontroli urzędowych i egzekwowania przepisów dotyczących LMR we wszystkich państwach członkowskich oraz spójności z innymi aktami Unii dotyczącymi kontroli urzędowych roślin, w szczególności z rozporządzeniem (UE) 2016/2031 i rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) .../....
(60)Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenia (UE) 2016/2031 i 2017/625.
(61)Ze względu na jasność prawa i przejrzystość należy uchylić dyrektywę 1999/105/WE.
(62)Ponieważ cel niniejszego rozporządzenia, którym jest zapewnienie zharmonizowanego podejścia do produkcji i wprowadzania do obrotu LMR, nie może zostać osiągnięty w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na skutki, złożoność i międzynarodowy charakter działań możliwe jest jego lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, Unia może podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu. W tym kontekście i stosownie do potrzeb wprowadza ono odstępstwa lub szczegółowe wymogi w odniesieniu do określonych rodzajów LMR i do podmiotów profesjonalnych.
(63)Z uwagi na czas i zasoby, które są potrzebne właściwym organom i zainteresowanym podmiotom profesjonalnym do dostosowania się do nowych wymogów określonych w niniejszym rozporządzeniu, niniejsze rozporządzenie powinno mieć zastosowanie od dnia ... [trzy lata od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] r.,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
ROZDZIAŁ I
PRZEPISY OGÓLNE
Artykuł 1
Przedmiot
W niniejszym rozporządzeniu ustanawia się przepisy dotyczące produkcji i wprowadzania do obrotu leśnego materiału rozmnożeniowego („LMR”), a w szczególności wymagania dotyczące zatwierdzania materiału podstawowego przeznaczonego do produkcji LMR, pochodzenia pierwotnego i identyfikowalności tego materiału podstawowego, kategorii LMR, wymagań dotyczących tożsamości i jakości LMR, certyfikacji, etykietowania, pakowania, przywozu, podmiotów profesjonalnych, rejestracji materiału podstawowego i krajowych planów awaryjnych.
Artykuł 2
Zakres stosowania
1.Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do LMR gatunków drzew i ich sztucznych mieszańców, wymienionych w załączniku I.
2.Cele niniejszego rozporządzenia są następujące:
a)zapewnienie produkcji i wprowadzania do obrotu wysokiej jakości LMR w Unii oraz funkcjonowania rynku wewnętrznego w zakresie LMR;
b)pomoc w tworzeniu odpornych lasów, ochronie różnorodności biologicznej i odbudowie ekosystemów leśnych;
c)wspieranie produkcji drewna i biomateriałów, przystosowania się do zmiany klimatu, łagodzenia zmiany klimatu oraz ochrony i zrównoważonego użytkowania leśnych zasobów genetycznych.
3.Komisja jest uprawniona do przyjmowania zgodnie z art. 26 aktów delegowanych zmieniających wykaz zawarty w załączniku I, jak określono w ust. 3, z uwzględnieniem:
a)przemieszczania się stref wegetacji i zasięgów gatunków drzew na skutek zmiany klimatu;
b)wszelkich postępów wiedzy technicznej lub naukowej.
W tych aktach delegowanych dodaje się do wykazu w załączniku I gatunki i sztuczne mieszańce, jeżeli spełniają one co najmniej jeden z następujących warunków:
a)reprezentują znaczący obszar i dużą wartość ekonomiczną w ramach produkcji LMR w Unii;
b)są wprowadzane do obrotu w co najmniej dwóch państwach członkowskich;
c)są uznawane za istotne ze względu na ich wkład w przystosowanie się do zmiany klimatu oraz
d)są uznawane za istotne ze względu na ich wkład w ochronę różnorodności biologicznej.
Na podstawie aktów delegowanych, o których mowa w akapicie pierwszym, gatunki i sztuczne mieszańce usuwa się z wykazu w załączniku I, jeżeli nie spełniają już one żadnego z warunków określonych w akapicie pierwszym.
4.Niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do:
a)roślinnego materiału rozmnożeniowego, o którym mowa w art. 2 rozporządzenia (UE) .../... [Urząd Publikacji, proszę wstawić odniesienie do rozporządzenia w sprawie produkcji i wprowadzania do obrotu roślinnego materiału rozmnożeniowego];
b)materiału rozmnożeniowego roślin ozdobnych w rozumieniu art. 2 dyrektywy 98/56/WE;
c)LMR produkowanego na potrzeby wywozu do państw trzecich;
d)LMR wykorzystywanego do badań urzędowych, celów naukowych lub selekcji.
Artykuł 3
Definicje
Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:
1)„leśny materiał rozmnożeniowy” („LMR”) oznacza szyszki, owocostany, owoce i nasiona przeznaczone do produkcji materiału sadzeniowego, należące do gatunków drzew i ich sztucznych mieszańców wymienionych w załączniku I do niniejszego rozporządzenia i wykorzystywane do zalesiania, ponownego zalesiania i innego sadzenia drzew w którymkolwiek z poniższych celów:
a)produkcji drewna i biomateriałów;
b)ochrony różnorodności biologicznej,
c)odbudowy ekosystemów leśnych;
d)przystosowania się do zmiany klimatu;
e)łagodzenia zmiany klimatu;
f)ochrony i zrównoważonego użytkowania leśnych zasobów genetycznych.
2)„zalesianie” oznacza utworzenie lasu przez zasadzenie lub celowy zasiew na terenie, który dotychczas był użytkowany w inny sposób; skutkuje przekształceniem w las form użytkowania gruntów innych niż tereny leśne;
3)„ponowne zalesianie” oznacza ponowne utworzenie lasu przez zasadzenie lub celowy zasiew na terenie klasyfikowanym jako las;
4)„jednostka nasienna” oznacza szyszki, owocostany, owoce i nasiona przeznaczone do produkcji materiału sadzeniowego;
5)„materiał sadzeniowy” oznacza roślinę lub część rośliny wykorzystywaną do rozmnażania roślin i obejmuje rośliny wyhodowane z jednostek nasiennych, z części roślin lub z roślin z samosiewu;
6)„części roślin” oznaczają zrzezy pędowe, zrzezy liściowe oraz zrzezy korzeniowe, eksplanty lub zarodki służące do mikrorozmnażania, pąki, odkłady, korzenie, zrazy, sadzonki lub dowolne części roślin wykorzystywane do produkcji materiału sadzeniowego;
7)„produkcja” oznacza wszystkie etapy wytwarzania materiału siewnego i roślin, przekształcania jednostek nasiennych w materiał siewny oraz hodowlę roślin z materiału sadzeniowego w celu wprowadzenia do obrotu odpowiedniego LMR;
8)„źródło nasion” oznacza drzewa na obszarze, z którego zbierane są nasiona;
9)„drzewostan” oznacza określoną populację drzew posiadającą wystarczającą jednolitość składu;
10)„plantacja nasienna” oznacza plantację wyselekcjonowanych drzew, na której każde drzewo identyfikowane jest za pomocą klonu, rodu lub miejsca pochodzenia, która jest odizolowana lub zagospodarowana w taki sposób, aby uniknąć zapylania ze źródeł zewnętrznych, i prowadzona w taki sposób, aby uzyskiwać częste, obfite i łatwe do zebrania zbiory nasion;
11)„drzewa mateczne” oznaczają drzewa wykorzystywane jako osobniki rodzicielskie do uzyskiwania potomstwa poprzez kontrolowane lub swobodne zapylanie jednego ze zidentyfikowanych osobników rodzicielskich, wykorzystywanego jako osobnik żeński („drzewo-matka”), pyłkiem jednego „drzewa-ojca” (potomstwo z obojga znanych rodziców) lub pyłkiem wielu zidentyfikowanych lub niezidentyfikowanych „drzew-ojców” (potomstwo ze znanej matki);
12)„klon” oznacza grupę osobników (rametów) pochodzących pierwotnie z jednego osobnika (ortetu) uzyskanych poprzez rozmnażanie wegetatywne, na przykład przez zrzezy, mikrorozmnażanie, zrazy, odkłady lub podziały;
13)„mieszanka klonów” oznacza mieszankę zidentyfikowanych klonów w określonych proporcjach;
14)„materiał podstawowy” oznacza którekolwiek z poniższych:źródło nasion, drzewostan, plantację nasienną, drzewa mateczne, klon lub mieszankę klonów;
15)„jednostka zatwierdzenia” oznacza cały obszar materiału podstawowego na potrzeby produkcji LMR zatwierdzony przez właściwe organy;
16)„jednostka zgłoszenia” oznacza cały zgłoszony właściwym organom obszar materiału podstawowego na potrzeby produkcji LMR przeznaczonego do celów ochrony i zrównoważonego użytkowania leśnych zasobów genetycznych;
17)„partia materiału siewnego” oznacza zestaw nasion zebranych z zatwierdzonego materiału podstawowego i przetworzonych w jednolity sposób;
18)„partia materiału sadzeniowego” oznacza zestaw materiału sadzeniowego wyhodowanego z jednej partii materiału siewnego lub materiał sadzeniowy uzyskany przez rozmnażanie wegetatywne, wyhodowany na określonym obszarze i przetworzony w jednolity sposób;
19)„numer partii” oznacza, odpowiednio, numer identyfikacyjny partii materiału siewnego lub partii materiału sadzeniowego;
20)„miejsce pochodzenia” oznacza miejsce, w którym rośnie dowolny drzewostan;
21)„podgatunek” oznacza grupę w obrębie gatunku, która nieco różni się pod względem fenotypowym i genetycznym od pozostałej części grupy;
22)„region pochodzenia” oznacza – w odniesieniu do gatunków lub podgatunków – obszar lub grupę obszarów podlegających wystarczająco jednolitym warunkom ekologicznym, na których znajdują się drzewostany lub źródła nasion wykazujące podobne cechy fenotypowe lub genetyczne, z uwzględnieniem w stosownych przypadkach granic związanych z wysokością nad poziomem morza;
23)„autochtoniczny drzewostan” oznacza drzewostan rodzimych gatunków drzew, który był stale odnawiany w drodze samosiewu albo sztucznie z LMR zebranego w jednym drzewostanie lub w drzewostanach rodzimych gatunków drzew rosnących w bliskim sąsiedztwie;
24)„rodzimy drzewostan” oznacza autochtoniczny drzewostan lub drzewostan wyhodowany sztucznie z materiału siewnego, przy czym pochodzenie pierwotne tego drzewostanu oraz sam drzewostan znajdują się w tym samym regionie pochodzenia;
25)„pochodzenie pierwotne” oznacza:
a)w przypadku autochtonicznego źródła nasion lub drzewostanu – miejsce, w którym rosną drzewa;
b)w przypadku nieautochtonicznego źródła nasion lub drzewostanu – miejsce, z którego nasiona lub rośliny pierwotnie wprowadzono;
c)w przypadku plantacji nasiennej – miejsca, w których pierwotnie znajdowały się jej składniki, takie jak miejsca pochodzenia lub inne istotne informacje geograficzne;
d)w przypadku drzew matecznych – miejsca, w których pierwotnie znajdowały się ich składniki, takie jak miejsca pochodzenia lub inne istotne informacje geograficzne;
e)w przypadku klonu miejscem pochodzenia pierwotnego jest miejsce w którym ortet pierwotnie znajduje się lub znajdował lub w którym został wyselekcjonowany;
f)w przypadku mieszanki klonów miejscami pochodzenia pierwotnego są miejsca w których ortety pierwotnie znajdują się lub znajdowały lub w których zostały wyselekcjonowane;
26)„lokalizacja materiału podstawowego” oznacza obszar geograficzny lub położenie geograficzne materiału podstawowego odpowiednio do każdej kategorii LMR;
27)„miejsce produkcji klonów, mieszanek klonów lub drzew matecznych” oznacza miejsce, w którym wyprodukowano LMR lub dokładne położenie geograficzne tego miejsca;
28)„materiał pierwotny” oznacza roślinę, grupę roślin, LMR, materiał DNA lub informację genetyczną klonu lub klonów w przypadku mieszanki klonów służące jako materiał odniesienia na potrzeby kontroli tożsamości klonu lub klonów;
29)„sadzonka” oznacza zrzez pędowy bez korzeni;
30)„wprowadzanie do obrotu” oznacza następujące działania prowadzone przez podmiot profesjonalny: sprzedaż, przechowywanie lub oferowanie do celów sprzedaży lub przekazywanie lub dystrybucję LMR w jakikolwiek inny sposób lub jego przywóz na terytorium Unii nieodpłatnie bądź odpłatnie;
31)„podmiot profesjonalny” oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną zaangażowaną zawodowo w co najmniej jeden z następujących rodzajów działalności:
a)produkcja, w tym uprawa, rozmnażanie i utrzymywanie LMR;
b)wprowadzanie do obrotu LMR;
c)przechowywanie, zbieranie, wysyłanie i przetwarzanie LMR;
32)„właściwy organ” oznacza centralny lub regionalny organ państwa członkowskiego, lub – w stosownych przypadkach – odpowiadający mu organ państwa trzeciego, odpowiedzialny za organizację kontroli urzędowych, rejestrację materiału podstawowego, certyfikację LMR lub inne urzędowe działania dotyczące produkcji LMR i wprowadzania go do obrotu, lub każdy inny organ, któremu powierzono to zadanie, zgodnie z prawem Unii;
33)„ze zidentyfikowanego źródła” oznacza kategorię LMR pochodzącego z materiału podstawowego, którym jest źródło nasion albo drzewostan znajdujący się w jednym regionie pochodzenia i który spełnia wymogi zawarte w załączniku II;
34)„wyselekcjonowany” oznacza kategorię LMR pochodzącego z materiału podstawowego, którym jest drzewostan znajdujący się w jednym regionie pochodzenia, wyselekcjonowanego pod względem fenotypowym na poziomie populacji i spełniającego wymogi zawarte w załączniku III;
35)„kwalifikowany” oznacza kategorię LMR pochodzącego z materiału podstawowego, którym jest plantacja nasienna, drzewa mateczne, klony lub mieszanki klonów, i którego składniki zostały wyselekcjonowane pod względem fenotypowym na poziomie osobniczym, oraz spełniającego wymogi zawarte w załączniku IV;
36)„przetestowany” oznacza kategorię LMR pochodzącego z materiału podstawowego, którym są drzewostan, plantacja nasienna, drzewa mateczne, klony lub mieszanki klonów, spełniającego wymogi zawarte w załączniku V;
37)„urzędowa certyfikacja” oznacza certyfikację pochodzącego ze zidentyfikowanego źródła, wyselekcjonowanego, kwalifikowanego i przetestowanego LMR, o ile właściwy organ przeprowadził wszystkie stosowne inspekcje i, w razie potrzeby, pobieranie próbek i testy LMR i stwierdzono, że LMR spełnia odpowiednie wymogi zawarte w niniejszym rozporządzeniu;
38)„kategoria” oznacza LMR, który klasyfikuje się jako materiał ze zidentyfikowanego źródła, wyselekcjonowany, kwalifikowany lub przetestowany;
39)„organizm zmodyfikowany genetycznie” oznacza organizm zmodyfikowany genetycznie w rozumieniu art. 2 pkt 2 dyrektywy 2001/18/WE, z wyłączeniem organizmów uzyskanych za pomocą technik modyfikacji genetycznej wymienionych w załączniku I B do dyrektywy 2001/18/WE;
40)„roślina NGT” oznacza rośliny otrzymane za pomocą niektórych nowych technik genomowych w rozumieniu art. 3 pkt 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) [Urząd Publikacji: proszę wstawić odniesienie do rozporządzenia w sprawie w sprawie roślin uzyskiwanych za pomocą niektórych nowych technik genomowych oraz pochodzących z tych roślin żywności i pasz];
41)„strefy transferu nasion” oznaczają obszar lub strefy wysokości bezwzględnej wyznaczone przez właściwe organy na potrzeby przemieszczania LMR należącego do kategorii „ze zidentyfikowanego źródła” i „wyselekcjonowany”, z uwzględnieniem, w stosownych przypadkach, pochodzenia pierwotnego i miejsca pochodzenia LMR, testów dotyczących miejsca pochodzenia, warunków środowiskowych i prognoz przyszłych zmian klimatycznych;
42)„obszar wprowadzania plantacji nasiennych” oznacza obszar wyznaczony przez właściwe organy, na którym LMR należący do kategorii „kwalifikowany” i „przetestowany” dostosowuje się do warunków klimatycznych i ekologicznych tego obszaru, z uwzględnieniem, w stosownych przypadkach, lokalizacji plantacji nasiennych i ich składników, wyników testów dotyczących potomstwa i miejsca pochodzenia, warunków środowiskowych oraz prognoz przyszłych zmian klimatycznych;
43)„obszar wprowadzania klonów i mieszanek klonów” oznacza obszar wyznaczony przez właściwe organy, na którym LMR należący do kategorii „kwalifikowany” i „przetestowany” dostosowuje się do warunków klimatycznych i ekologicznych tego obszaru, z uwzględnieniem, w stosownych przypadkach, pochodzenia pierwotnego lub miejsca pochodzenia klonu lub klonów, wyników testów dotyczących potomstwa i miejsca pochodzenia, warunków środowiskowych oraz prognoz przyszłych zmian klimatycznych;
44)„FOREMATIS” oznacza system informacji o leśnym materiale rozmnożeniowym opracowany przez Komisję;
45)„samosiew” oznacza odnowę lasu za pośrednictwem drzew rozwijających się z nasion, które upadły i zakiełkowały in situ;
46)„agrofagi jakościowe” oznaczają agrofagi spełniające wszystkie poniższe kryteria:
a)nie są agrofagami kwarantannowymi dla Unii, agrofagami kwarantannowymi dla strefy chronionej ani regulowanymi agrofagami niekwarantannowymi („RAN”) w rozumieniu rozporządzenia (UE) 2016/2031, ani agrofagami podlegającymi środkom przyjętym na podstawie art. 30 ust. 1 tego rozporządzenia;
b)występują w trakcie produkcji lub przechowywania LMR oraz
c)ich obecność ma niedopuszczalny negatywny wpływ na jakość LMR oraz nieakceptowalny wpływ gospodarczy, jeśli chodzi o wykorzystanie tego LMR w Unii;
47)„praktycznie wolny od agrofagów” oznacza całkowity brak agrofagów lub sytuację, w której obecność agrofagów jakościowych na odnośnym LMR jest tak znikoma, że agrofagi te nie mają negatywnego wpływu na jakość tego LMR.
ROZDZIAŁ II
MATERIAŁ PODSTAWOWY I POCHODZĄCY OD NIEGO LMR
Artykuł 4
Zatwierdzenie materiału podstawowego na potrzeby produkcji LMR
1.Do produkcji LMR można wykorzystywać wyłącznie materiał podstawowy zatwierdzony przez właściwe organy.
2.Materiał podstawowy przeznaczony do produkcji LMR, który ma zostać certyfikowany jako materiał ze zidentyfikowanego źródła, zatwierdza się, jeżeli spełnia on wymogi określone w załączniku II.
Materiał podstawowy przeznaczony do produkcji LMR, który ma zostać certyfikowany jako materiał wyselekcjonowany, zatwierdza się, jeżeli spełnia on wymogi określone w załączniku III.
Materiał podstawowy przeznaczony do produkcji LMR, który ma zostać certyfikowany jako materiał kwalifikowany, zatwierdza się, jeżeli spełnia on wymogi określone w załączniku IV.
Materiał podstawowy przeznaczony do produkcji LMR, który ma zostać certyfikowany jako materiał przetestowany, zatwierdza się, jeżeli spełnia on wymogi określone w załączniku V.
Oprócz oględzin, kontroli dokumentacji, testów i analiz lub innych metod uzupełniających ocena wymogów ustanowionych w załącznikach II–V na potrzeby zatwierdzenia materiału podstawowego może obejmować też wykorzystanie technik biomolekularnych, w przypadku gdy zostaną one uznane za bardziej odpowiednie do celów tego zatwierdzenia.
Materiał podstawowy w przypadku wszystkich kategorii ocenia się pod kątem jego właściwości związanych ze zrównoważonym rozwojem, określonych w załącznikach II–V, w celu uwzględnienia warunków klimatycznych i ekologicznych.
Zatwierdzenie materiału podstawowego musi być przeprowadzane z odniesieniem do jednostki zatwierdzenia.
Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 26 zmieniających załączniki II, III, IV i V w odniesieniu do wymogów dotyczących zatwierdzenia materiału podstawowego przeznaczonego do produkcji:
a)LMR należącego do kategorii „ze zidentyfikowanego źródła”, w szczególności wymogów dotyczących rodzajów materiału podstawowego, efektywnej wielkości populacji, pochodzenia pierwotnego i regionu pochodzenia oraz właściwości związanych ze zrównoważonym rozwojem;
b)LMR należącego do kategorii „wyselekcjonowany”, w szczególności wymogów dotyczących pochodzenia pierwotnego, izolacji, efektywnej wielkości populacji, wieku i rozwoju, jednorodności, właściwości związanych ze zrównoważonym rozwojem, wielkości produkcji, jakości drewna i formy lub pokroju;
c)LMR należącego d kategorii „kwalifikowany”, w szczególności wymogów dotyczących plantacji, drzew matecznych, klonów i mieszanek klonów;
d)LMR należącego do kategorii „przetestowany”, w szczególności wymogów dotyczących cech, które należy zbadać, dokumentacji, przygotowania testów, analizy i ważności testów, oceny genetycznej składników materiału podstawowego, testów porównawczych LMR, tymczasowego zatwierdzenia i wstępnych testów;
e)LMR zgodnego z wymogami określonymi w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/848.
Zmiany te służą dostosowaniu przepisów dotyczących zatwierdzenia materiału podstawowego do rozwoju wiedzy naukowej i technicznej oraz zmian w systemie certyfikacji leśnego materiału rozmnożeniowego oraz w innych mających zastosowanie normach międzynarodowych.
3.Wyłącznie zatwierdzony materiał podstawowy wpisuje się w formie jednostki zatwierdzenia do rejestru krajowego na podstawie art. 12. Każdą jednostkę zatwierdzenia identyfikuje się za pomocą niepowtarzalnego odnośnika w rejestrze krajowym.
4.Zatwierdzenie materiału podstawowego wycofuje się, jeśli nie są już spełniane wymogi określone w niniejszym rozporządzeniu.
5.Po zatwierdzeniu właściwy organ w regularnych odstępach czasu ponownie sprawdza materiał podstawowy przeznaczony do produkcji LMR kategorii „wyselekcjonowany”, „kwalifikowany” i „przetestowany”.
6.Komisja jest uprawniona do przyjmowania, zgodnie z art. 26, aktów delegowanych zmieniających załączniki II, III, IV i V, aby dostosować je do rozwoju wiedzy naukowej i technicznej, w szczególności w odniesieniu do wykorzystania technik biomolekularnych, oraz do właściwych norm międzynarodowych.
Artykuł 5
Wymogi w zakresie wprowadzania do obrotu LMR pochodzącego z zatwierdzonego materiału podstawowego
1.LMR pochodzący z zatwierdzonego materiału podstawowego jest wprowadzany do obrotu zgodnie z następującymi zasadami:
a)LMR gatunków wyszczególnionych w załączniku I można wprowadzać do obrotu wyłącznie wtedy, gdy należy on do materiałów kategorii „ze zidentyfikowanego źródła”, „wyselekcjonowany”, „kwalifikowany” lub „przetestowany” i pochodzi z materiału podstawowego zatwierdzonego na podstawie art. 4 i gdy ten materiał podstawowy spełnia wymogi zawarte odpowiednio w załącznikach II, III, IV i V;
b)LMR sztucznych mieszańców wyszczególnionych w załączniku I można wprowadzać do obrotu wyłącznie wtedy, gdy należy on do materiałów kategorii „wyselekcjonowany”, „kwalifikowany” lub „przetestowany” i pochodzi z materiału podstawowego zatwierdzonego na podstawie art. 4 i gdy ten materiał podstawowy spełnia wymogi zawarte odpowiednio w załącznikach III, IV i V;
c)LMR gatunków drzew i sztucznych mieszańców wyszczególnionych w załączniku I, które rozmnaża się wegetatywnie, można wprowadzać do obrotu wyłącznie wtedy, gdy:
(i)należy on do kategorii „wyselekcjonowany”, „kwalifikowany” lub „przetestowany”; i
(ii)pochodzi z materiału podstawowego zatwierdzonego na podstawie art. 4, spełniającego wymogi zawarte odpowiednio w załącznikach III, IV i V;
(iii)LMR należący do kategorii „wyselekcjonowany” można wprowadzać do obrotu wyłącznie wtedy, gdy został masowo rozmnożony z nasion;
d)LMR gatunków drzew i sztucznych mieszańców wyszczególnionych w załączniku I, który zawiera organizmy zmodyfikowane genetycznie lub składa się z takich organizmów, można wprowadzać do obrotu wyłącznie wtedy, gdy:
(i)należy on do materiału kategorii „przetestowany”; i
(ii)pochodzi z materiału podstawowego zatwierdzonego na podstawie art. 4, spełniającego wymogi zawarte w załączniku V oraz
(iii)jest zatwierdzony do uprawy w Unii na podstawie art. 19 dyrektywy 2001/18/WE lub art. 7 i 19 rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 lub, w stosownych przypadkach, w odpowiednim państwie członkowskim zgodnie z art. 26b dyrektywy 2001/18/WE;
e)LMR gatunków drzew i sztucznych mieszańców wyszczególnionych w załączniku I, który zawiera roślinę NGT kategorii 1 w rozumieniu art. 3 ust. 7 rozporządzenia (UE) …/… (Urząd Publikacji: proszę wstawić odniesienie do rozporządzenia w sprawie nowych technik genomowych) lub składa się z takich roślin, można wprowadzać do obrotu wyłącznie wtedy, gdy:
(i)należy on do materiału kategorii „przetestowany”; i
(ii)pochodzi z materiału podstawowego zatwierdzonego na podstawie art. 4, spełniającego wymogi zawarte w załączniku V oraz
(iii)w przypadku tej rośliny dokonano zgłoszenia dotyczącego statusu rośliny NGT kategorii 1 na podstawie art. 6 lub 7 rozporządzenia (UE) …/… (Urząd Publikacji, proszę wstawić odniesienie do rozporządzenia w sprawie nowych technik genomowych ...) lub roślina ta jest potomstwem rośliny lub roślin, w przypadku których dokonano takiego zgłoszenia;
f)LMR gatunków drzew i sztucznych mieszańców wyszczególnionych w załączniku I można wprowadzać do obrotu wyłącznie wtedy, gdy towarzyszy mu odniesienie do jego numeru lub numerów certyfikatu;
g)materiał ten jest zgodny z art. 36, 37, 40, 41, 42, 49, 53 i 54 rozporządzenia (UE) 2016/2031 dotyczącymi agrofagów kwarantannowych dla Unii, agrofagów kwarantannowych dla strefy chronionej, RAN oraz agrofagów podlegających środkom przyjętym na podstawie art. 30 tego rozporządzenia;
h)w przypadku nasion LMR gatunków drzew i sztucznych mieszańców wyszczególnionych w załączniku I można wprowadzać do obrotu wyłącznie wtedy, gdy oprócz zgodności z lit. a)–g) dostępne są informacje dotyczące:
(i)czystości;
(ii)zdolności kiełkowania czystych nasion;
(iii)masy 1000 czystych nasion;
(iv)liczby zdolnych do kiełkowania nasion w kilogramie produktu wprowadzonego do obrotu jako materiał siewny lub, jeśli nie można tej liczby określić lub byłoby to niepraktyczne, liczby nasion żywotnych w kilogramie.
2.Kategorie, w ramach których LMR poszczególnych rodzajów materiału podstawowego może być wprowadzany do obrotu, są wyszczególnione w tabeli w załączniku VI.
3.Komisja jest uprawniona do przyjmowania, zgodnie z art. 26 ust. 2, aktów delegowanych zmieniających tabelę w załączniku VI w odniesieniu do kategorii, w których LMR poszczególnych rodzajów materiału podstawowego może być wprowadzany do obrotu.
Zmiana ta służy dostosowaniu tych kategorii do rozwoju wiedzy technicznej i naukowej oraz odpowiednich norm międzynarodowych.
Artykuł 6
Wymogi dotyczące LMR pochodzącego z materiału podstawowego, przeznaczonego do celów ochrony leśnych zasobów genetycznych
W celu wprowadzenia do obrotu LMR pochodzącego z materiału podstawowego podlegającego odstępstwu przewidzianemu w art. 18 muszą zostać spełnione wszystkie następujące warunki:
a)LMR gatunków wyszczególnionych w załączniku I można wprowadzać do obrotu wyłącznie w przypadku gdy należy on do materiału kategorii „ze zidentyfikowanego źródła”;
b)LMR ma pochodzenie pierwotne, które jest naturalnie przystosowane do warunków lokalnych i regionalnych oraz
c)LMR zbiera się od wszystkich osobników zgłoszonego materiału podstawowego.
Artykuł 7
Tymczasowe zezwolenie na wprowadzanie do obrotu LMR pochodzącego z materiału podstawowego niespełniającego wymogów dotyczących kategorii
1.Właściwe organy mogą tymczasowo zezwolić na wprowadzanie do obrotu LMR pochodzącego od zatwierdzonego materiału podstawowego niespełniającego wszystkich wymogów odpowiedniej kategorii, o których mowa w art. 5 ust. 1, w następstwie przyjęcia aktu delegowanego, o którym mowa w ust. 2.
Właściwe organy odpowiedniego państwa członkowskiego powiadamiają Komisję i pozostałe państwa członkowskie o tych tymczasowych zezwoleniach i podają powody uzasadniające zatwierdzenie.
2.Komisja jest uprawniona do przyjmowania, zgodnie z art. 26, aktów delegowanych uzupełniających niniejszy artykuł o określenie warunków udzielania tymczasowego zezwolenia danemu państwu członkowskiemu.
Warunki takie obejmują:
a)uzasadnienie udzielenia tego zezwolenia, aby zapewnić osiągnięcie celów niniejszego rozporządzenia;
b)maksymalny okres ważności zezwolenia;
c)obowiązki w odniesieniu do kontroli urzędowych podmiotów profesjonalnych występujących z wnioskiem o takie zezwolenie;
d)treść i formę powiadomienia, o którym mowa w ust. 1.
Artykuł 8
Szczegółowe wymogi dotyczące określonych gatunków, kategorii i rodzajów LMR
Komisja jest uprawniona do przyjmowania, zgodnie z art. 26, aktów delegowanych uzupełniających, w razie potrzeby, niniejsze rozporządzenie, jeżeli chodzi o wymogi dotyczące każdego rodzaju, gatunku lub każdej kategorii LMR, stosownie do przypadku:
a)w zakresie partii owoców i partii materiału siewnego gatunków wymienionych w załączniku I – w odniesieniu do czystości gatunków;
b)w zakresie części roślin gatunków i sztucznych mieszańców wymienionych w załączniku I – w odniesieniu do jakości w stosunku do ogólnych właściwości, zdrowia i wielkości;
c)w przypadku zewnętrznych norm jakości Populus spp. rozmnażanego przez zrzezy pędowe lub sadzonki – w odniesieniu do wad i minimalnych wymiarów zrzezów pędowych i sadzonek;
d)w zakresie materiału sadzeniowego gatunków i sztucznych mieszańców wymienionych w załączniku I – w odniesieniu do jakości w stosunku do ogólnych właściwości, zdrowia, zdrowotności i stanu fizjologicznego;
e)w zakresie materiału sadzeniowego, który ma być sprzedawany użytkownikom w regionach o klimacie śródziemnomorskim – w odniesieniu do wad, wielkości i wieku roślin oraz, w stosownych przypadkach, wielkości pojemnika.
Postawą tego aktu delegowanego są doświadczenia zdobyte w trakcie stosowania wymogów, w stosownych przypadkach, w odniesieniu do każdego rodzaju, gatunku lub każdej kategorii LMR, jeżeli chodzi o przepisy dotyczące inspekcji, pobierania próbek i przeprowadzania testów oraz izolacji przestrzennej. Akt ten służy dostosowaniu tych wymogów na podstawie zmian w odpowiednich normach międzynarodowych, postępu naukowego i technicznego lub zmian klimatycznych i ekologicznych.
Artykuł 9
Plan awaryjny i rejestr krajowy
1.Każde państwo członkowskie sporządza co najmniej jeden plan awaryjny w celu zapewnienia wystarczających dostaw LMR na potrzeby ponownego zalesienia obszarów dotkniętych ekstremalnymi zdarzeniami pogodowymi, pożarami środowiskowymi, chorobami i pojawami agrofaga, klęskami żywiołowymi lub wszelkimi innymi zdarzeniami istotnymi i zidentyfikowanymi w krajowych ocenach ryzyka zgodnie z art. 6 ust. 1 decyzji nr 1313/2013/UE.
Ten plan awaryjny przygotowuje się w odniesieniu do gatunków drzew i ich sztucznych mieszańców wymienionych w załączniku I, które uznaje się za odpowiednie z perspektywy obecnych i przewidywanych przyszłych warunków klimatycznych i ekologicznych państwa członkowskiego.
W planie awaryjnym uwzględnia się przewidywaną przyszłą dystrybucję odnośnych gatunków drzew i ich sztucznych mieszańców na podstawie krajowych lub regionalnych symulacji modelu klimatycznego w przypadku danego państwa członkowskiego.
2.Na odpowiednim etapie państwa członkowskie konsultują się ze wszystkimi zainteresowanymi stronami podczas sporządzania i aktualizowania takich planów awaryjnych.
3.Każdy plan awaryjny obejmuje:
a)role i obowiązki organów zaangażowanych w realizację planu awaryjnego w przypadku jakiegokolwiek zdarzenia powodującego poważne niedobory LMR, jak również strukturę dowodzenia i procedury koordynacji działań, jakie mają być podejmowane przez właściwe organy, inne organy publiczne, zaangażowane jednostki upoważnione lub osoby fizyczne, laboratoria i podmioty profesjonalne, w tym, w stosownych przypadkach, koordynacji z sąsiednimi państwami członkowskimi i sąsiednimi państwami trzecimi;
b)dostęp właściwych organów do dostaw LMR utrzymanych na potrzeby planowania awaryjnego, obiektów należących do podmiotów profesjonalnych, w szczególności szkółek leśnych i laboratoriów, w których produkuje się LMR, innych odnośnych podmiotów i osób fizycznych;
c)dostęp właściwych organów, w stosownych przypadkach, do wyposażenia, personelu, zewnętrznej wiedzy specjalistycznej i zasobów niezbędnych do szybkiego i skutecznego uruchomienia planu awaryjnego;
d)środki dotyczące przekazywania Komisji, pozostałym państwom członkowskim, odnośnym podmiotom profesjonalnym i opinii publicznej informacji o poważnych niedoborach LMR i wprowadzonych w związku z tym środków, w przypadku podejrzenia lub urzędowego potwierdzenia poważnych niedoborów LMR;
e)mechanizmy rejestrowania ustaleń dotyczących wystąpienia poważnych niedoborów LMR;
f)dostępne oceny państwa członkowskiego dotyczące ryzyka związanego z poważnymi niedoborami LMR na jego terytorium i ich potencjalnego wpływu na zdrowie ludzi, zwierząt i roślin oraz dla środowiska;
g)zasady wytyczania granic obszaru lub obszarów, na których wystąpiły poważne niedobory LMR;
h)zasady dotyczące szkolenia personelu właściwych organów oraz, w stosownych przypadkach, organów, organów publicznych, laboratoriów, podmiotów profesjonalnych i innych osób, o których mowa w lit. a).
Państwa członkowskie dokonują regularnych przeglądów oraz, w stosownych przypadkach, aktualizacji swoich planów awaryjnych w celu uwzględnienia postępu naukowego i technicznego związanego z symulacjami modelu klimatycznego dotyczącymi przewidywanej przyszłej dystrybucji odnośnych gatunków drzew i ich sztucznych mieszańców.
4.Państwa członkowskie ustanawiają rejestr krajowy:
a)zawierający gatunki drzew i sztuczne mieszańce wymienione w załączniku I, które są odpowiednie z perspektywy obecnych warunków klimatycznych i ekologicznych danego państwa członkowskiego;
b)uwzględniający przewidywaną przyszłą dystrybucję tych gatunków drzew i ich sztucznych mieszańców.
W terminie czterech lat od daty ustanowienia rejestrów krajowych państwa członkowskie ustanawiają plany awaryjne dotyczące gatunków i sztucznych mieszańców umieszczonych w ich rejestrach.
5.Państwa członkowskie współpracują ze sobą i ze wszystkimi odpowiednimi zainteresowanymi stronami na rzecz ustanowienia planów awaryjnych na podstawie wymiany najlepszych praktyk i doświadczeń zdobytych przy tworzeniu tych planów.
6.Państwa członkowskie udostępniają swoje plany awaryjne Komisji, pozostałym państwom członkowskim i wszystkim zainteresowanym podmiotom profesjonalnym, publikując je w FOREMATIS.
ROZDZIAŁ III
REJESTRACJA PODMIOTÓW PROFESJONALNYCH I MATERIAŁU PODSTAWOWEGO ORAZ WYZNACZANIE REGIONÓW POCHODZENIA
Artykuł 10
Obowiązki podmiotów profesjonalnych
1.Podmioty profesjonalne są zarejestrowane w rejestrze przewidzianym w art. 65 rozporządzenia (UE) 2016/2031 zgodnie z art. 66 tego rozporządzenia.
Mają one siedzibę w Unii.
2.Podmioty profesjonalne udostępniają użytkownikom swojego LMR wszystkie niezbędne informacje dotyczące jego odpowiedniości w odniesieniu do obecnych i przewidywanych przyszłych warunków klimatycznych i ekologicznych. Przed przeniesieniem danego LMR informacje te przekazuje się potencjalnym nabywcom za pośrednictwem stron internetowych, podręczników plantatorów i innych stosownych środków.
Artykuł 11
Wyznaczanie regionów pochodzenia w przypadku określonych kategorii
W przypadku odpowiednich gatunków materiału podstawowego przeznaczonego do produkcji LMR kategorii „ze zidentyfikowanego źródła” i „wyselekcjonowany” państwa członkowskie wyznaczają regiony pochodzenia.
Właściwe organy opracowują i publikują na swojej stronie internetowej mapy pokazujące wyznaczone regiony pochodzenia. Udostępniają te mapy Komisji i pozostałym państwom członkowskim za pośrednictwem FOREMATIS.
Artykuł 12
Rejestr krajowy i wykazy krajowe materiału podstawowego
1.Każde państwo członkowskie ustanawia i publikuje w formacie elektronicznym oraz aktualizuje rejestr krajowy materiału podstawowego poszczególnych gatunków zatwierdzonych na jego terytorium na podstawie art. 4 i 19 i zgłoszonych na podstawie art. 18.
Rejestr ten zawiera wszystkie szczegółowe informacje dotyczące każdej jednostki zatwierdzenia materiału podstawowego wraz z jej niepowtarzalnym odnośnikiem w rejestrze.
Na zasadzie odstępstwa od art. 4 właściwe organy bezzwłocznie rejestrują w swoich rejestrach krajowych materiał podstawowy uwzględniony przed… dniem [Dz.U., proszę wstawić datę wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] r. w ich odpowiednich rejestrach krajowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 dyrektywy 1999/105/WE, bez stosowania procedury rejestracji określonej w tym artykule.
2.Każde państwo członkowskie ustanawia, publikuje i aktualizuje wykaz krajowy materiału podstawowego, który jest przedstawiany w formie streszczenia rejestru krajowego. Udostępnia ten wykaz w formacie elektronicznym Komisji i pozostałym państwom członkowskim za pośrednictwem FOREMATIS.
3.Państwa członkowskie przedstawiają wykaz krajowy we wspólnym formacie w odniesieniu do każdej jednostki zatwierdzenia materiału podstawowego. W przypadku materiału kategorii „ze zidentyfikowanego źródła” i „wyselekcjonowany” może on zawierać wyłącznie skrótowy opis materiału podstawowego na podstawie regionów pochodzenia.
Wykaz krajowy powinien w szczególności zawierać następujące informacje:
a)nazwę botaniczną;
b)kategorię;
c)materiał podstawowy;
d)odnośnik w rejestrze lub, w stosownych przypadkach, jego skrót lub kod identyfikacyjny regionu pochodzenia;
e)lokalizację materiału podstawowego: skróconą nazwę, w stosownych przypadkach, i jeden z poniższych zestawów informacji:
(i)w odniesieniu do materiałów kategorii „ze zidentyfikowanego źródła”: region pochodzenia oraz rozpiętość południkową, równoleżnikową i zakres wysokości bezwzględnej;
(ii)w odniesieniu do materiału kategorii „wyselekcjonowany”: region pochodzenia i położenie geograficzne określone za pomocą długości i szerokości geograficznej oraz wysokość bezwzględną lub rozpiętość południkową, równoleżnikową i zakres wysokości bezwzględnej;
(iii)w odniesieniu do materiału kategorii „kwalifikowany”: dokładne położenie geograficzne określone za pomocą długości i szerokości geograficznej oraz wysokość bezwzględną, w których utrzymuje się materiał podstawowy;
(iv)w odniesieniu do kategorii „przetestowany”: dokładne położenie geograficzne określone za pomocą długości i szerokości geograficznej oraz wysokości bezwzględnej, w których utrzymuje się materiał podstawowy;
f)obszar: wielkość źródła (źródeł) nasion, drzewostanu (drzewostanów) lub plantacji nasiennej (nasiennych);
g)pochodzenie pierwotne:
(i)wskazanie, czy materiał podstawowy jest autochtoniczny/rodzimy, nieautochtoniczny/nierodzimy lub czy pochodzenie pierwotne jest nieznane;
(ii)w przypadku nieautochtonicznego/nierodzimego materiału podstawowego – wskazanie pochodzenia pierwotnego, jeśli jest znane;
h)cel wykorzystania LMR;
(i)w przypadku LMR kategorii „przetestowany” – wskazanie, czy jest on:
(i)zmodyfikowany genetycznie; lub
(ii)rośliną NGT;
j)w przypadku materiałów kategorii „kwalifikowany” i „przetestowany” – informacje dotyczące, w stosownych przypadkach, miejsca produkcji klonu lub klonów lub mieszanki lub mieszanek klonów.
Artykuł 13
Unijny wykaz zatwierdzonego materiału podstawowego
1.Na podstawie wykazów krajowych dostarczonych przez każde z państw członkowskich zgodnie z art. 12 Komisja publikuje wykaz zatytułowany „Unijny wykaz zatwierdzonego materiału podstawowego do celów produkcji leśnego materiału rozmnożeniowego”.
Wykaz ten udostępnia się w formacie elektronicznym za pośrednictwem FOREMATIS.
2.Wykaz ten odzwierciedla informacje podane w wykazach krajowych, o których mowa w art. 12 ust. 1, i wskazuje obszar wykorzystania.
ROZDZIAŁ IV
CERTYFIKAT, ZNAKOWANIE I PAKOWANIE
Artykuł 14
Certyfikat tożsamości
1.Na wniosek podmiotu profesjonalnego i po zbiorze LMR z zatwierdzonego materiału podstawowego właściwe organy wydają certyfikat tożsamości („certyfikat”) zawierający niepowtarzalny odnośnik w rejestrze dotyczący materiału podstawowego w odniesieniu do całego zebranego LMR.
Certyfikat jest poświadczeniem zgodności z wymogami przewidzianymi w art. 4 ust. 2.
Komisja przyjmuje, w drodze aktu wykonawczego, treść i wzór certyfikatu tożsamości w odniesieniu do LMR:
a)wzór certyfikatu dotyczącego LMR, który pochodzi ze źródeł nasion i drzewostanów;
b)wzór certyfikatu dotyczącego LMR, który pochodzi z plantacji nasiennych lub drzew matecznych oraz
c)wzór certyfikatu dotyczącego LMR, który pochodzi z klonów i mieszanek klonów.
Ten akt wykonawczy przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 27 ust. 2.
2.Jeśli zgodnie z art. 15 ust. 2 państwo członkowskie przyjmuje środki w odniesieniu do dalszego rozmnażania wegetatywnego, wydaje się nowy certyfikat.
3.Jeśli ma miejsce mieszanie zgodnie z art. 15 ust. 3, państwo członkowskie zapewnia, aby odnośniki w rejestrze dotyczące składników mieszanek były możliwe do zidentyfikowania i aby wystawiono nowy certyfikat lub inny dokument identyfikujący mieszankę.
4.W przypadku podziału partii, o której mowa w art. 15 ust. 1, na mniejsze partie nieprzetwarzane w sposób jednolity i poddawane dalszemu rozmnażaniu wegetatywnemu wystawia się nowy certyfikat z odniesieniem do numeru poprzedniego certyfikatu.
5.Certyfikat można również wydać w formie elektronicznej („certyfikat elektroniczny”).
Komisja może, w drodze aktów wykonawczych, określić rozwiązania techniczne dotyczące wydawania certyfikatów elektronicznych, aby zapewnić ich zgodność z niniejszym artykułem oraz odpowiedni, wiarygodny i skuteczny sposób wydawania certyfikatów elektronicznych. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 27 ust. 2.
6.Komisja jest uprawniona do przyjmowania, zgodnie z art. 26, aktów delegowanych w celu uzupełnienia niniejszego artykułu o przepisy dotyczące:
a)cyfrowego rejestrowania wszystkich działań podejmowanych przez podmiot profesjonalny i właściwe organy w celu wydania certyfikatu oraz
b)ustanowienia scentralizowanej platformy łączącej wszystkie państwa członkowskie i Komisję w celu ułatwienia przetwarzania tych rejestrów, korzystania z nich i dostępu do nich;
Artykuł 15
Partie
1.Na wszystkich etapach produkcji LMR jest przechowywany oddzielnie według poszczególnych jednostek zatwierdzenia materiału podstawowego, aby zapewnić identyfikowalność LMR z zatwierdzonym materiałem podstawowym, z którego został zebrany. LMR zbiera się z tych poszczególnych jednostek zatwierdzenia i wprowadza się go do obrotu w partiach, które są wystarczająco jednorodne i zostały zidentyfikowane jako różniące się od innych partii LMR.
Każdą partię LMR identyfikuje się na podstawie:
a)numeru partii;
b)kodu i numeru certyfikatu;
c)nazwy botanicznej;
d)kategorii LMR;
e)materiału podstawowego;
f)odnośnika w rejestrze lub kodu identyfikacyjnego regionu pochodzenia;
g)regionu pochodzenia w przypadku LMR kategorii „ze zidentyfikowanego źródła” i „wyselekcjonowany” lub, w stosownych przypadkach, w odniesieniu do innego LMR;
h)w stosownych przypadkach tego, czy pochodzenie pierwotne materiału podstawowego jest autochtoniczne lub rodzime, nieautochtoniczne lub nierodzime czy nieznane;
i)w przypadku jednostek nasiennych – roku dojrzewania;
j)wieku i rodzaju materiału sadzeniowego z siewek lub zrzezów; czy są to podcięcia, transplanty, czy materiał konteneryzowany;
k)w przypadku materiału kategorii „przetestowany” – tego, czy jest on:
(i)zmodyfikowany genetycznie;
(ii)rośliną NGT.
2.Bez uszczerbku dla ust. 1 niniejszego artykułu i art. 5 ust. 1 lit. c) państwa członkowskie przechowują oddzielnie LMR, który podlega dalszemu rozmnażaniu wegetatywnemu, i identyfikują go jako taki. Taki LMR musi zostać zebrany z jednej jednostki zatwierdzenia w ramach kategorii „wyselekcjonowany”, „kwalifikowany” i „przetestowany”. W takich przypadkach wyprodukowany LMR otrzymuje tę samą kategorię co oryginalny LMR.
3.Bez uszczerbku dla ust. 1 mieszanie LMR podlega następującym warunkom, w stosownych przypadkach:
a)w kategorii „ze zidentyfikowanego źródła” lub „wyselekcjonowany” mieszanie dotyczy LMR pochodzącego z przynajmniej dwóch jednostek zatwierdzenia w jednym regionie pochodzenia;
b)w przypadku mieszania LMR w ramach jednego regionu pochodzenia, pochodzącego ze źródeł nasion i drzewostanów w kategorii „ze zidentyfikowanego źródła” nową, mieszaną partię certyfikuje się jako „LMR pochodzący ze źródła nasion”;
c)w przypadku mieszania LMR pochodzącego z nieautochtonicznego lub nierodzimego materiału podstawowego z LMR pochodzącym z materiału podstawowego o nieznanym pochodzeniu pierwotnym nową, mieszaną partię certyfikuje się jako materiał „nieznanego pochodzenia pierwotnego”;
d)w przypadku mieszania LMR pochodzącego z jednej jednostki zatwierdzenia z różnych lat dojrzewania rejestruje się rzeczywiste lata dojrzewania i proporcje LMR z każdego roku.
W przypadku mieszania zgodnie z akapitem pierwszym lit. a), b) lub c) kod identyfikacyjny regionu pochodzenia można zastąpić odnośnikiem w rejestrze, jak w ust. 1 lit. f).
Artykuł 16
Etykieta urzędowa
1.Etykietę urzędową wydaje właściwy organ dla każdej partii LMR i etykieta ta stanowi poświadczenie zgodności tego LMR z wymogami, o których mowa w art. 5.
2.Właściwe organy zezwalają podmiotowi profesjonalnemu na wydrukowanie etykiety urzędowej po poświadczeniu przez właściwy zgodności tego LMR z wymogami, o których mowa w art. 5. Podmiotowi profesjonalnemu zezwala się na wydrukowanie tej etykiety, jeżeli na podstawie audytu właściwy organ stwierdził, że podmiot posiada infrastrukturę i zasoby do wydrukowania etykiety urzędowej.
3.Właściwy organ regularnie przeprowadza kontrolę w celu sprawdzenia, czy podmiot profesjonalny spełnia wymogi, o których mowa w ust. 2.
Jeżeli po udzieleniu zezwolenia, o którym mowa w ust. 2, właściwy organ ustali, że podmiot profesjonalny nie spełnia wymogów, o których mowa w tym ustępie, bezzwłocznie cofa lub stosownie zmienia zezwolenie.
4.Oprócz informacji wymaganych na podstawie art. 15 ust. 1 etykieta urzędowa zawiera wszystkie następujące informacje:
a)numer lub numery certyfikatu wydanego zgodnie z art. 14 lub odnośnik do innego dostępnego dokumentu identyfikującego mieszankę, zgodnie z art. 14 ust. 3;
b)nazwę podmiotu profesjonalnego;
c)dostarczoną ilość;
d)w przypadku LMR kategorii „przetestowany”, którego materiał podstawowy został zatwierdzony na podstawie art. 4, słowa „tymczasowo zatwierdzony”;
e)czy LMR był rozmnażany wegetatywnie.
5.Komisja określa, w drodze aktów wykonawczych, poniższe elementy dotyczące etykiety urzędowej:
a)treść etykiety urzędowej;
b)informacje dodatkowe w przypadku nasion i małych ilości nasion;
c)kolor etykiety dla szczególnych kategorii lub innych rodzajów LMR;
d)informacje dodatkowe w przypadku poszczególnych rodzajów lub gatunków.
Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 27 ust. 2.
6.Etykietę urzędową można również wydać w formie elektronicznej („elektroniczna etykieta urzędowa”).
Komisja może, w drodze aktów wykonawczych, określić rozwiązania techniczne dotyczące wydawania elektronicznych etykiet urzędowych, aby zapewnić ich zgodność z niniejszym artykułem oraz odpowiedni, wiarygodny i skuteczny sposób wydawania tych etykiet urzędowych. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 27 ust. 2.
7.Komisja jest uprawniona do przyjmowania, zgodnie z art. 26, aktów delegowanych w celu uzupełnienia niniejszego artykułu o przepisy dotyczące:
a)cyfrowego rejestrowania wszystkich działań podejmowanych przez podmioty profesjonalne i właściwe organy w celu wydania etykiet urzędowych;
b)ustanowienia scentralizowanej platformy łączącej państwa członkowskie i Komisję w celu ułatwienia przetwarzania tych rejestrów, korzystania z nich i dostępu do nich.
Artykuł 17
Opakowania jednostek nasiennych
Jednostki nasienne można wprowadzać do obrotu wyłącznie w zapieczętowanych opakowaniach, które po otwarciu stają się niezdatne do użytku.
ROZDZIAŁ V
ODSTĘPSTWA OD ART. 4
Artykuł 18
Odstępstwo od obowiązku zatwierdzenia materiału podstawowegoprzeznaczonego do celów ochrony leśnych zasobów genetycznych
1.Na zasadzie odstępstwa od art. 4 ust. 1 i 2 rejestracja w rejestrze krajowym materiału podstawowego przeznaczonego do celów ochrony leśnych zasobów genetycznych nie podlega zatwierdzeniu przez właściwe organy.
2.Każdy podmiot profesjonalny rejestrujący materiał podstawowy do celów ochrony leśnych zasobów genetycznych stosowanych w leśnictwie powiadamia o tym materiale podstawowym właściwy organ w danym państwie członkowskim.
3.O materiale podstawowym, o którym mowa w ust. 1, powiadamia się właściwe organy zgodnie z formatem FOREMATIS.
Powiadomienie dotyczące materiału podstawowego musi odnosić się do jednostki zgłoszenia.
Każdą jednostkę zgłoszenia identyfikuje się za pomocą niepowtarzalnego odnośnika w rejestrze krajowym.
Powiadomienie zawiera następujące informacje:
a)nazwę botaniczną;
b)kategorię;
c)materiał podstawowy;
d)odnośnik w rejestrze lub, w stosownych przypadkach, jego skrót lub kod identyfikacyjny regionu pochodzenia;
e)lokalizację: skróconą nazwę, w stosownych przypadkach, i region pochodzenia oraz rozpiętość południkową i równoleżnikową oraz zakres wysokości bezwzględnej;
f)obszar: wielkość źródła (źródeł) nasion lub drzewostanu (drzewostanów);
g)pochodzenie pierwotne: wskazanie, czy materiał podstawowy jest autochtoniczny/rodzimy, nieautochtoniczny/nierodzimy lub czy pochodzenie pierwotne jest nieznane. W przypadku nieautochtonicznego/nierodzimego materiału podstawowego podaje się pochodzenie pierwotne, jeśli jest znane;
h)cel: ochrona i zrównoważone użytkowanie zasobów genetycznych.
4.Komisja może, w drodze aktów wykonawczych, określić szczegółowe warunki w odniesieniu do wymogów dotyczących takiego powiadomienia i w odniesieniu do jego treści. W takich aktach wykonawczych bierze się pod uwagę rozwój mających zastosowanie norm międzynarodowych i przyjmuje się je zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 27 ust. 2.
Artykuł 19
Zatwierdzanie przez podmioty profesjonalne materiału podstawowego przeznaczonego do produkcji LMR kategorii „ze zidentyfikowanego źródła”
Na zasadzie odstępstwa od art. 4 ust. 1 i 2 w przypadku określonych gatunków państwa członkowskie mogą upoważnić podmioty profesjonalne do zatwierdzenia materiału podstawowego przeznaczonego do produkcji LMR kategorii „ze zidentyfikowanego źródła”, jeżeli spełnione są następujące warunki:
a)w regionie pochodzenia, w którym znajduje się dany materiał podstawowy, panują ekstremalne warunki pogodowe oraz
b)takie warunki pogodowe wpływają na cykl reprodukcji materiału podstawowego i sprawiają, że LMR rzadziej pozyskuje się z tego materiału podstawowego.
Upoważnienie to podlega zatwierdzeniu przez Komisję.
Artykuł 20
Tymczasowe zatwierdzanie materiału podstawowego przeznaczonego do produkcji LMR kategorii „przetestowany”
Na zasadzie odstępstwa od art. 4 ust. 2 państwa członkowskie mogą umożliwić zatwierdzanie – na całym swoim obszarze lub jego części na okres nie dłuższy niż 10 lat – materiału podstawowego przeznaczonego do produkcji LMR kategorii „przetestowany”, jeżeli na podstawie wstępnych wyników oceny genetycznej lub testów porównawczych, o których mowa w załączniku V, można stwierdzić, że materiał podstawowy po zakończeniu testów spełni wymagania niezbędne do zatwierdzenia zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.
Artykuł 21
Przejściowe trudności z zaopatrzeniem
1.W celu wykluczenia przejściowych trudności z zaopatrzeniem w LMR występujących w co najmniej jednym państwie członkowskim Komisja – na żądanie co najmniej jednego państwa członkowskiego dotkniętego tą sytuacją – może tymczasowo zezwolić państwom członkowskim, w drodze aktu wykonawczego, na zatwierdzenie do celów wprowadzenia do obrotu co najmniej jednego gatunku LMR pochodzącego z materiału podstawowego, który spełnia mniej rygorystyczne wymogi niż wymogi określone w art. 4 ust. 1 i 2.
2.Jeżeli Komisja podejmuje działanie zgodnie z ust. 1, etykieta urzędowa wydana na podstawie art. 16 ust. 1 zawiera adnotację, że dane LMR pozyskano z materiału podstawowego, który spełnia mniej rygorystyczne wymogi niż wymogi określone w art. 4 ust. 1 i 2.
3.Akt wykonawczy, o którym mowa w ust. 1, przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 27 ust. 2.
Artykuł 22
Tymczasowe eksperymenty w celu poszukiwania lepszych rozwiązań, alternatywnych wobec przepisów niniejszego rozporządzenia
1.Na zasadzie odstępstwa od art. 1, 4 i 5 Komisja może, w drodze aktów wykonawczych, zdecydować o organizacji tymczasowych eksperymentów w celu poszukiwania lepszych rozwiązań alternatywnych wobec przepisów niniejszego rozporządzenia, dotyczących gatunków lub sztucznych mieszańców, do których ma ono zastosowanie, wymogów związanych z zatwierdzeniem materiału podstawowego oraz produkcji i wprowadzania do obrotu LMR.
Eksperymenty te mogą mieć formę technicznych lub naukowych testów wykonalności i adekwatności nowych wymogów w porównaniu z wymogami określonymi w art. 1, 4 i 5 niniejszego rozporządzenia.
2.Akty wykonawcze, o których mowa w ust. 1, przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 27 ust. 2, i określa się w nich co najmniej jeden spośród następujących elementów:
a)dane gatunki lub sztuczne mieszańce;
b)warunki przeprowadzania eksperymentów w przypadku poszczególnych gatunków lub sztucznych mieszańców;
c)czas trwania eksperymentu;
d)obowiązki w zakresie monitorowania i sprawozdawczości uczestniczących państw członkowskich.
W tych aktach delegowanych uwzględnia się rozwój:
a)metod określania pochodzenia pierwotnego materiału podstawowego, w tym stosowanie technik biomolekularnych;
b)metod ochrony i zrównoważonego użytkowania leśnych zasobów genetycznych z uwzględnieniem mających zastosowanie norm międzynarodowych;
c)metod reprodukcji, produkcji z uwzględnieniem innowacyjnych procesów produkcji;
d)metod projektowania schematów krzyżowania składników materiału podstawowego;
e)metod oceny właściwości materiału podstawowego i LMR;
f)metod kontroli danego LMR.
Akty te dostosowuje się do rozwoju technik produkcji danego LMR, na podstawie wszelkich testów porównawczych i badań przeprowadzonych przez państwa członkowskie.
3.Komisja dokonuje oceny wyników tych eksperymentów i podsumowuje je w sprawozdaniu z uwzględnieniem, w razie potrzeby, konieczności zmiany art. 1, 4 lub 5.
Artykuł 23
Zezwolenie na przyjęcie bardziej rygorystycznych wymogów
1.Na zasadzie odstępstwa od art. 4 Komisja może, w drodze aktów wykonawczych, zezwolić państwom członkowskim na przyjęcie – w odniesieniu do wymogów dotyczących zatwierdzania materiału podstawowego i produkcji LMR – bardziej restrykcyjnych wymogów dotyczących produkcji niż wymogi, o których mowa w tym artykule, na całości lub części terytorium danego państwa członkowskiego. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 27 ust. 2.
2.W celu uzyskania zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, państwa członkowskie przedkładają Komisji wniosek, w którym przedstawiono:
a)projekt przepisów zawierający proponowane wymogi;
b)uzasadnienie konieczności i proporcjonalności takich wymogów.
3.Zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, udziela się wyłącznie wtedy, gdy spełnione są wszystkie następujące warunki:
a)wnioskowane środki umożliwiają spełnienie co najmniej jednego z następujących celów:
(i)poprawy jakości danego LMR;
(ii)ochrony środowiska naturalnego: przystosowania się do zmiany klimatu lub wkładu w ochronę bioróżnorodności, odbudowy ekosystemów leśnych;
b)wnioskowane środki są konieczne i proporcjonalne do zamierzonego celu określonego w lit. a) oraz
c)środki te są uzasadnione na podstawie szczególnych warunków klimatycznych i ekologicznych panujących w danym państwie członkowskim.
4.Jeżeli państwa członkowskie przyjęły dodatkowe lub bardziej rygorystyczne wymogi na podstawie art. 7 dyrektywy 1999/105/WE, dane państwa członkowskie do dnia ... [jeden rok po dacie rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia] r. przeprowadzą przegląd tych środków i je uchylą albo zmienią tak, aby zapewnić zgodność z niniejszym rozporządzeniem.
Zainteresowane państwa członkowskie powiadamiają Komisję i pozostałe państwa członkowskie o tych działaniach.
ROZDZIAŁ VI
PRZYWÓZ LMR
Artykuł 24
Przywóz na podstawie równoważności unijnej
1.LMR można przywozić z państw trzecich do Unii wyłącznie w przypadku, gdy na podstawie ust. 2 ustalono, że spełnia on wymogi równoważne z wymogami mającymi zastosowanie do LMR produkowanego i wprowadzanego do obrotu w Unii.
2.Komisja może, w drodze aktów wykonawczych, zdecydować, czy LMR określonych rodzajów, gatunków lub kategorii produkowany w państwie trzecim spełnia wymogi równoważne z wymogami mającymi zastosowanie do LMR produkowanego i wprowadzanego do obrotu w Unii, na podstawie wszystkich następujących elementów:
a)dogłębnej analizy informacji i danych dostarczonych przez dane państwo trzecie; oraz
b)zadowalających wyników audytu przeprowadzonego przez Komisję w danym państwie trzecim, jeżeli Komisja uznała, że przeprowadzenie audytu jest konieczne;
c)udziału danego państwa trzeciego w systemie certyfikacji leśnego materiału rozmnożeniowego przemieszczanego w handlu międzynarodowym.
Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 27 ust. 2.
3.Przyjmując decyzje, o których mowa w ust. 1, Komisja bierze pod uwagę kwestię, czy systemy zatwierdzania i rejestracji materiału podstawowego oraz dalsza produkcja LMR z tego materiału podstawowego stosowane w danym państwie trzecim dają taką samą pewność jak systemy przewidziane w art. 4 i 5 i, w stosownych przypadkach, w art. 11 w odniesieniu do kategorii „ze zidentyfikowanego źródła”, „wyselekcjonowany”, „kwalifikowany” i „przetestowany”.
Artykuł 25
Powiadamianie o przywożonych LMR i ich certyfikacja
1.Podmioty profesjonalne przywożące LMR do Unii powiadamiają z wyprzedzeniem o takim przywozie właściwy organ za pośrednictwem systemu zarządzania informacjami w zakresie kontroli urzędowych (IMSOC), o którym mowa w art. 131 rozporządzenia (UE) 2017/625.
2.Przywożonemu LMR towarzyszą wszystkie poniższe elementy:
a)certyfikat lub inne świadectwo urzędowe wystawione przez państwo trzecie pochodzenia pierwotnego;
b)etykieta urzędowa oraz
c)dokumentacja zawierająca szczegółowe informacje na temat tego LMR dostarczona przez podmiot profesjonalny w tym państwie trzecim.
3.Po przywozie, o którym mowa w ust. 1, właściwy organ w danym państwie członkowskim zastępuje:
a)certyfikat lub świadectwo urzędowe, o których mowa w ust. 2 lit. a), nowym certyfikatem wydanym w danym państwie członkowskim oraz
b)etykietę urzędową, o której mowa w ust. 2 lit. b), nową etykietą urzędową wydaną w danym państwie członkowskim.
ROZDZIAŁ VII
PRZEPISY PROCEDURALNE
Artykuł 26
Wykonywanie przekazanych uprawnień
1.Powierzenie Komisji uprawnień do przyjmowania aktów delegowanych podlega warunkom określonym w niniejszym artykule.
2.Uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych, o których mowa w art. 2 ust. 2, art. 4 ust. 2 i 6, art. 5 ust. 3, art. 7 ust. 2, art. 8 ust. 1, art. 14 ust. 6 i art. 16 ust. 7, powierza się Komisji na okres pięciu lat od dnia [data wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] r. Komisja sporządza sprawozdanie dotyczące przekazania uprawnień nie później niż dziewięć miesięcy przed końcem okresu pięciu lat. Przekazanie uprawnień zostaje automatycznie przedłużone na takie same okresy, chyba że Parlament Europejski lub Rada sprzeciwią się takiemu przedłużeniu nie później niż trzy miesiące przed końcem każdego okresu.
3.Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 2 ust. 2, art. 4 ust. 2 i 6, art. 5 ust. 3, art. 7 ust. 2, art. 8 ust. 1, art. 14 ust. 6 i art. 16 ust. 7, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub przez Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w późniejszym terminie określonym w tej decyzji. Nie wpływa ona na ważność już obowiązujących aktów delegowanych.
4.Przed przyjęciem aktu delegowanego Komisja konsultuje się z ekspertami wyznaczonymi przez każde państwo członkowskie zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa.
5.Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
6.Akt delegowany przyjęty na podstawie art. 2 ust. 2, art. 4 ust. 2 i 6, art. 5 ust. 3, art. 7 ust. 2, art. 8 ust. 1, art. 14 ust. 6 i art. 16 ust. 7 wchodzi w życie tylko wówczas, gdy ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, lub gdy, przed upływem tego terminu, zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o dwa miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.
Artykuł 27
Procedura komitetowa
1.Komisję wspomaga Stały Komitet ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz ustanowiony na mocy art. 58 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady
. Komitet ten jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011
.
2.W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 5 rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
W przypadku gdy opinia komitetu ma być uzyskana w drodze procedury pisemnej, procedura ta kończy się bez osiągnięcia rezultatu gdy – przed upływem terminu na wydanie opinii – zdecyduje o tym przewodniczący komitetu lub wniesie o to zwykła większość członków komitetu.
3.W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 8 rozporządzenia (UE) nr 182/2011 w związku z jego art. 5.
ROZDZIAŁ VIII
Sprawozdawczość, sankcje i zmiany rozporządzeń (UE) 2016/2031 i 2017/625
Artykuł 28
Sprawozdawczość
Do dnia … [Urząd Publikacji, proszę wstawić datę – pięć lat od daty rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia] r., a następnie co pięć lat, państwa członkowskie przekazują Komisji sprawozdanie w sprawie:
a)ilości certyfikowanego LMR rocznie;
b)liczby przyjętych planów awaryjnych do celów gotowości na problemy z dostawami LMR oraz czasu, jaki zajmuje uruchomienie tych planów awaryjnych;
c)liczby stron internetowych lub krajowych podręczników plantatorów zawierających informacje wskazujące, gdzie najlepiej siać LMR;
d)ilości LMR – w podziale na rodzaje i gatunki – przywożonego z państw trzecich na podstawie równoważności unijnej;
e)sankcje stosowane na podstawie art. 29.
Komisja określa w drodze aktów wykonawczych formaty techniczne sprawozdania przewidzianego w ust. 1 niniejszego artykułu. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 27 ust. 2.
Artykuł 29
Sankcje
1.Państwa członkowskie ustanawiają przepisy dotyczące skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających sankcji mających zastosowanie w przypadku naruszeń przepisów niniejszego rozporządzenia i wprowadzają wszelkie niezbędne środki, aby zapewnić ich wykonanie. Państwa członkowskie powiadamiają niezwłocznie Komisję o tych przepisach i środkach, a także o wszelkich późniejszych zmianach, które ich dotyczą.
2.Państwa członkowskie zapewniają, aby kary finansowe w przypadku naruszeń przepisów niniejszego rozporządzenia, do których dochodzi za sprawą nieuczciwych lub oszukańczych praktyk, odzwierciedlały – w zgodzie z prawem krajowym – korzyść ekonomiczną odniesioną przez podmiot profesjonalny lub, w stosownych przypadkach, dany odsetek jego obrotów.
Artykuł 30
Zmiany rozporządzenia (UE) 2016/2031
W rozporządzeniu (UE) 2016/2031 wprowadza się następujące zmiany:
1)art. 37 ust. 4 otrzymuje brzmienie:
„4.W stosownych przypadkach Komisja, w drodze aktów wykonawczych, określa środki w celu zapobiegania występowaniu regulowanych agrofagów niekwarantannowych dla Unii na odnośnych roślinach przeznaczonych do sadzenia, o których mowa w art. 36 lit. f) niniejszego rozporządzenia. Środki te dotyczą, w stosownych przypadkach, wprowadzania tych roślin i ich przemieszczania w Unii.”;
2)w art. 83 dodaje się akapit w brzmieniu:
„5a.W przypadku roślin przeznaczonych do sadzenia produkowanych lub wprowadzanych do obrotu jako materiał kategorii: „ze zidentyfikowanego źródła”, „wyselekcjonowany”, „kwalifikowany” lub „przetestowany”, o których mowa rozporządzeniu (UE) .../...*+, paszport roślin jest włączany, w wyraźnie odrębnej formie, do etykiety urzędowej sporządzanej zgodnie z odpowiednimi przepisami tego rozporządzenia.
W przypadku gdy zastosowanie ma niniejszy ustęp,
a)paszport roślin służący przemieszczaniu na terytorium Unii zawiera elementy określone w częściach E i F załącznika VII do niniejszego rozporządzenia;
b)paszport roślin służący wprowadzaniu do strefy chronionej i przemieszczaniu w niej zawiera elementy określone w części H załącznika VII do niniejszego rozporządzenia.”;
______________________
*Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) .../... z dnia ... ... (Dz.U. ...).”;
+UP: Proszę wstawić w tekście numer niniejszego rozporządzenia i instytucje, a w przypisie umieścić numer, datę, tytuł i odesłanie do publikacji Dz.U. niniejszego rozporządzenia.
3)w załączniku VII wprowadza się zmiany zgodnie z załącznikiem VII do niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 31
Zmiany rozporządzenia (UE) 2017/625
W rozporządzeniu (UE) 2017/625 wprowadza się następujące zmiany:
1)w art. 1 ust. 2 dodaje się literę w brzmieniu:
„l)produkcji i wprowadzania do obrotu leśnego materiału rozmnożeniowego.”;
2)w art. 3 dodaje się punkt w brzmieniu:
„52)»leśny materiał rozmnożeniowy« oznacza materiał w rozumieniu art. 3 pkt 1 rozporządzenia (UE) …/… z ...*+
______________________
*Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) .../... z dnia ... ... (Dz.U. ...).”;
+UP: Proszę wstawić w tekście numer niniejszego rozporządzenia i instytucje, a w przypisie umieścić numer, datę, tytuł i odesłanie do publikacji w Dz.U. niniejszego rozporządzenia.
3)po art. 22a dodaje się artykuł w brzmieniu:
„Artykuł 22b
Przepisy szczególne dotyczące kontroli urzędowych oraz działań podejmowanych przez właściwe organy w związku z leśnym materiałem rozmnożeniowym
1.Kontrole urzędowe w celu zweryfikowania zgodności z przepisami, o których mowa w art. 1 ust. 2 lit. l), obejmują kontrole urzędowe dotyczące produkcji i wprowadzania do obrotu leśnego materiału rozmnożeniowego oraz podmiotów objętych tymi przepisami.
2.Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 144 w celu uzupełnienia niniejszego rozporządzenia przepisami w zakresie przeprowadzania kontroli urzędowych leśnego materiału rozmnożeniowego w celu sprawdzenia zgodności z przepisami Unii, o których mowa w art. 1 ust. 2 lit. l), mającymi zastosowanie do tych towarów oraz w zakresie działań podejmowanych przez właściwe organy w następstwie przeprowadzenia takich kontroli urzędowych.
Te akty delegowane zawierają przepisy dotyczące:
a)szczególnych wymogów dotyczących przeprowadzania takich kontroli urzędowych w zakresie produkcji i wprowadzania do obrotu w Unii określonego leśnego materiału rozmnożeniowego podlegającego przepisom, o których mowa w art. 1 ust. 2 lit. l), by zareagować na brak zgodności z przepisami unijnymi dotyczącymi leśnego materiału rozmnożeniowego o określonym pochodzeniu pierwotnym lub miejscu pochodzenia;
b)szczególnych wymogów dotyczących przeprowadzania takich kontroli urzędowych w odniesieniu do działalności podmiotów profesjonalnych związanej z produkcją określonego leśnego materiału rozmnożeniowego podlegającego przepisom, o których mowa w art. 1 ust. 2 lit. l), by zareagować na brak zgodności z przepisami unijnymi dotyczącymi leśnego materiału rozmnożeniowego o określonym pochodzeniu pierwotnym lub miejscu pochodzenia oraz
c)przypadków, w których właściwe organy mają zastosować co najmniej jeden ze środków, o których mowa w art. 137 ust. 2 i w art. 138 ust. 2, w związku z konkretnymi przypadkami braku zgodności.
3.Komisja, w drodze aktów wykonawczych, przyjmuje przepisy w zakresie jednolitych praktycznych rozwiązań co do przeprowadzania kontroli urzędowych roślinnego materiału rozmnożeniowego w celu zweryfikowania zgodności z przepisami unijnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 lit. l), mającymi zastosowanie do tych towarów oraz w zakresie działań podejmowanych przez właściwe organy w następstwie takich kontroli urzędowych w odniesieniu do:
a)jednolitej minimalnej częstotliwości takich kontroli urzędowych, w przypadku gdy minimalny poziom kontroli urzędowej jest niezbędny, by zareagować na znane jednolite ryzyka niezgodności z przepisami dotyczącymi leśnego materiał rozmnożeniowego określonego pochodzenia pierwotnego lub miejsca pochodzenia;
b)częstotliwości kontroli urzędowych przeprowadzanych przez właściwe organy w odniesieniu do podmiotów upoważnionych do wydawania etykiet urzędowych pod nadzorem urzędowym zgodnie z art. 16 ust. 1 rozporządzenia (UE) …/…*+.
Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 145 ust. 2.
______________________
*
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) .../... z dnia ... ... (DZ.U. ...).”;
+
UP: Proszę wstawić w tekście numer niniejszego rozporządzenia i instytucje, a w przypisie umieścić numer, datę, tytuł i odesłanie do publikacji Dz.U. niniejszego rozporządzenia.
ROZDZIAŁ IX
PRZEPISY KOŃCOWE
Artykuł 32
Uchylenie dyrektywy 1999/105/WE
Dyrektywa 1999/105/WE traci moc.
Odesłania do tego uchylonego aktu traktuje się jako odesłania do niniejszego rozporządzenia zgodnie z tabelą korelacji znajdującą się w załączniku VIII.
Artykuł 33
Wejście w życie i stosowanie
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia … [3 miesiące od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] r.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia […] r.
W imieniu Parlamentu Europejskiego
W imieniu Rady
Przewodnicząca
Przewodniczący