KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 10.7.2023
COM(2023) 388 final
2023/0229(NLE)
Wniosek
DECYZJA RADY
dotycząca zawarcia, w imieniu Unii Europejskiej, Umowy między Unią Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie przepisów uzupełniających dotyczących Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej, w ramach Funduszu Zintegrowanego Zarządzania Granicami
UZASADNIENIE
W czerwcu 2018 r. Komisja przedstawiła wniosek w sprawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiający, w ramach Funduszu Zintegrowanego Zarządzania Granicami, instrument wsparcia finansowego na rzecz zarządzania granicami i wiz (COM(2018) 473).
7 lipca 2021 r. przyjęto rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1148 ustanawiające Instrument Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej na lata 2021–2027 (zwane dalej „rozporządzeniem w sprawie IZGW”).
Celem rozporządzenia w sprawie IZGW jest wyrażanie solidarności przez udzielanie pomocy finansowej tym państwom (członkowskim), które stosują przepisy dorobku Schengen dotyczące granic zewnętrznych. Stanowi ono rozwinięcie dorobku Schengen, w którym uczestniczą państwa włączone we wprowadzanie w życie, stosowanie i dalszy rozwój dorobku Schengen („państwa stowarzyszone w ramach Schengen” lub „państwa stowarzyszone”).
Komisja przedstawiła również wniosek (COM(2018) 375) w sprawie ustanowienia wspólnych przepisów dotyczących siedmiu funduszy objętych zarządzaniem dzielonym, w tym IZGW. 24 czerwca 2021 r. przyjęto rozporządzenie (UE) 2021/1060 (zwane dalej „rozporządzeniem w sprawie wspólnych przepisów”).
11 sierpnia 2021 r. Konfederacja Szwajcarska powiadomiła o swojej decyzji, by przyjąć treść rozporządzenia w sprawie IZGW i wprowadzić je do swojego krajowego porządku prawnego. Komisja przedstawia niniejszy wniosek przed otrzymaniem od Szwajcarii powiadomienia o spełnieniu swoich wymogów konstytucyjnych, aby uniknąć skrócenia czasu faktycznego stosowania rozporządzenia w sprawie IZGW w Szwajcarii. Zgodnie z motywem 75 rozporządzenia w sprawie IZGW zawarcie takich ustaleń powinno mieć miejsce po pisemnym poinformowaniu przez dane państwo o spełnieniu wszystkich jego wymogów wewnętrznych.
Art. 7 ust. 6 rozporządzenia w sprawie IZGW stanowi, że zgodnie z odpowiednimi postanowieniami stosownych układów o stowarzyszeniu dokonuje się „ustaleń” w celu określenia charakteru i zasad udziału w Instrumencie państw stowarzyszonych w zakresie wprowadzania w życie, stosowania i rozwoju dorobku Schengen. Ustalenia te przyjmują formę umów zawieranych przez Unię z państwami stowarzyszonymi w ramach Schengen zgodnie z art. 216 TFUE.
W takich umowach należy również określić wkłady finansowe tych państw do budżetu Unii na rzecz IZGW. Należy je obliczać zgodnie z produktem krajowym brutto poszczególnych państw stowarzyszonych jako odsetek produktu krajowego brutto wszystkich państw uczestniczących.
Na mocy umów o uczestnictwie w dorobku prawnym Schengen państwa stowarzyszone muszą w pełni zaakceptować środki unijne, w tym rozporządzenie w sprawie IZGW, mające na celu rozwój dorobku Schengen.
Budżet Unii przydzielony na IZGW należy wykonywać zgodnie z rozporządzeniem (UE, Euratom) 2018/1046 (zwanym dalej „rozporządzeniem finansowym”). Państwa stowarzyszone w ramach Schengen są również zobowiązane podejmować niezbędne środki, aby zapewnić przestrzeganie przepisów istotnych dla zarządzania finansami i kontroli finansowej, określonych w TFUE i w prawie Unii, którego podstawa prawna wywodzi się z TFUE.
Nie wszystkie przepisy rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów i załączniki do niego mają zastosowanie do IZGW. Należy ponadto dopasować stosowanie zasad określonych w niektórych przepisach rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów, aby odzwierciedlić status państw stowarzyszonych w ramach Schengen.
W umowach tych wprowadza się również szczególne mechanizmy szybkiego ich dostosowywania w przypadku zmian kluczowych przepisów Unii mających znaczenie dla wykonania tychże umów, takich jak przepisy rozporządzenia finansowego i rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów.
Umowy powinny zapewniać, aby w przeglądzie śródokresowym IZGW uwzględniono opóźniony udział w tym instrumencie państw stowarzyszonych w ramach Schengen.
W kwestii nadzoru budżetowego i kontroli finansowej państwa członkowskie są objęte zobowiązaniami horyzontalnymi (np. kompetencjami Trybunału Obrachunkowego, Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) i Prokuratury Europejskiej i Komisji) wynikającymi bezpośrednio z Traktatu lub prawodawstwa wtórnego Unii, w tym z rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów, jak wspomniano powyżej. Zobowiązania te mają zastosowanie do państw członkowskich ipso facto, a zatem nie są one ustanowione w rozporządzeniu IZGW. W związku z tym zobowiązania te należy rozszerzyć na państwa stowarzyszone w drodze umowy, której dotyczy niniejszy wniosek.
Umowy zawierają również przepis dotyczący europejskiego systemu informacji o podróży oraz zezwoleń na podróż (ETIAS). Jest to konieczne w świetle art. 86 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1240 z dnia 12 września 2018 r. ustanawiającego europejski system informacji o podróży oraz zezwoleń na podróż (ETIAS) i zmieniającego rozporządzenia (UE) nr 1077/2011, (UE) nr 515/2014, (UE) 2016/399, (UE) 2016/1624 i (UE) 2017/2226. Art. 86 stanowi bowiem, że wszelkie dochody wygenerowane przez ETIAS pozostające po pokryciu kosztów jego funkcjonowania i utrzymania zostaną zapisane w budżecie Unii. Aby do wszystkich państw uczestniczących związanych rozporządzeniem (UE) 2018/1240 sprawiedliwie zastosować jego art. 86, wkład państw stowarzyszonych w instrument tematyczny IZGW należy proporcjonalnie zmniejszać za każdym razem, gdy dochody pozostające po pokryciu tych kosztów są zapisywane w budżecie Unii.
Unia powinna zawrzeć umowy z każdym z czterech państw stowarzyszonych w ramach Schengen. Niniejszy wniosek dotyczy umowy ze Szwajcarią.
1.KONTEKST WNIOSKU
•Przyczyny i cele wniosku
Celem niniejszego wniosku jest zawarcie umowy między Unią a Szwajcarią w sprawie wkładu tego państwa do budżetu Unii na rzecz IZGW na lata 2021–2027 oraz w sprawie przepisów uzupełniających niezbędnych, aby Szwajcaria mogła uczestniczyć w IZGW. Wniosek ten dotyczy trzeciej generacji tego rodzaju ustaleń.
•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki
Nie dotyczy.
•Spójność z innymi politykami Unii
Nie dotyczy.
2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ
•Podstawa prawna
Podstawą niniejszego wniosku w sprawie zawarcia umowy są art. 77 ust. 2 i art. 218 ust. 6 lit. a) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
•Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych)
Zgodnie z art. 3 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz jak wspomniano w art. 7 ust. 6 rozporządzenia (UE) 2021/1148 wniosek wchodzi w zakres wyłącznych kompetencji Unii, a zatem zasada pomocniczości nie ma zastosowania.
• Proporcjonalność
Niniejszy wniosek jest niezbędny do spełnienia wymogu określonego w art. 7 ust. 6 rozporządzenia (UE) 2021/1148, zgodnie z którym dokonuje się ustaleń z państwami stowarzyszonymi w zakresie wprowadzania w życie, stosowania i rozwoju dorobku Schengen w celu określenia charakteru i zasad udziału tych państw stowarzyszonych w Instrumencie Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej, w ramach Funduszu Zintegrowanego Zarządzania Granicami.
•Wybór instrumentu
Nie dotyczy.
3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW
•Oceny ex post/oceny adekwatności obowiązującego prawodawstwa
Nie dotyczy.
•Konsultacje z zainteresowanymi stronami
Nie dotyczy.
•Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej
Nie dotyczy.
•Ocena skutków
Nie dotyczy, ponieważ wniosek ten jest powiązany z zarządzaniem programem, a jego celem jest zawarcie umowy międzynarodowej, która została wynegocjowana na podstawie wytycznych negocjacyjnych określonych przez Radę. Szwajcaria, podobnie jak państwa członkowskie UE, będzie przestrzegać przepisów rozporządzenia ustanawiającego Instrument Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej oraz obowiązujących przepisów rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów i rozporządzenia finansowego.
•Sprawność regulacyjna i uproszczenie
Nie dotyczy.
•Prawa podstawowe
Nie dotyczy.
4.WPŁYW NA BUDŻET
W art. 10 i załączniku do projektu umowy zawarto przepisy dotyczące rocznych wkładów finansowych wnoszonych przez państwo stowarzyszone do budżetu Funduszu Zintegrowanego Zarządzania Granicami.
5.ELEMENTY FAKULTATYWNE
•Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania
Wszystkie wymogi w zakresie monitorowania, sprawozdawczości, wyników i oceny określone w rozporządzeniu (UE) 2021/1048 mają i będą miały zastosowanie do Szwajcarii.
•Dokumenty wyjaśniające (w przypadku dyrektyw)
Nie dotyczy.
•Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku
Niepotrzebne.
W świetle wyżej przedstawionych rozważań Komisja proponuje, aby Rada zatwierdziła, po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego, Umowę z Konfederacją Szwajcarską w sprawie przepisów uzupełniających dotyczących Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej, w ramach Funduszu Zintegrowanego Zarządzania Granicami, na lata 2021–2027.
2023/0229 (NLE)
Wniosek
DECYZJA RADY
dotycząca zawarcia, w imieniu Unii Europejskiej, Umowy między Unią Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie przepisów uzupełniających dotyczących Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej, w ramach Funduszu Zintegrowanego Zarządzania Granicami
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 77 ust. 2 w związku z art. 218 ust. 6 lit. a) i art. 218 ust. 7,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
uwzględniając zgodę Parlamentu Europejskiego 1 ,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)21 lutego 2022 r. Rada upoważniła Komisję do rozpoczęcia negocjacji 2 z Islandią, Królestwem Norwegii, Konfederacją Szwajcarską i Księstwem Liechtensteinu w sprawie ustaleń dotyczących wkładów finansowych państw stowarzyszonych oraz przepisów uzupełniających niezbędnych, aby państwa te mogły uczestniczyć w instrumencie, w tym przepisów zapewniających ochronę interesów finansowych Unii oraz uprawnień kontrolnych Trybunału Obrachunkowego, które to ustalenia mają zostać dokonane na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1148 3 . Negocjacje z Konfederacją Szwajcarską zostały pomyślnie zakończone parafowaniem umowy 14 lutego 2023 r.
(2)Zgodnie z decyzją Rady [XXX] z dnia [...] r. 4 Umowę między Unią Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie przepisów uzupełniających dotyczących Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej, w ramach Funduszu Zintegrowanego Zarządzania Granicami, podpisano [...] r., z zastrzeżeniem jej zawarcia w późniejszym terminie.
(3)Zgodnie z art. 218 ust. 7 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej Rada powinna upoważnić Komisję do zatwierdzania zmian w Umowie niezbędnych, aby dostosować odniesienia do rozporządzenia finansowego po każdej aktualizacji tego rozporządzenia.
(4)Rozporządzenie (UE) 2021/1148 opiera się na dorobku Schengen, a Dania – zgodnie z art. 4 Protokołu nr 22 w sprawie stanowiska Danii, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej – podjęła decyzję o wprowadzeniu tego rozporządzenia do swojego krajowego porządku prawnego. Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu nr 22 Dania nie uczestniczy w przyjęciu niniejszej decyzji i nie jest nią związana ani jej nie stosuje.
(5)Niniejsza decyzja stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, które nie mają zastosowania do Irlandii zgodnie z decyzją Rady 2002/192/WE 5 . Irlandia nie uczestniczy w związku z tym w jej przyjęciu i nie jest nią związana ani jej nie stosuje.
(6)Umowę należy zatwierdzić w imieniu Unii,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Niniejszym zatwierdza się, w imieniu Unii Europejskiej, Umowę między Unią Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie przepisów uzupełniających dotyczących Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej, w ramach Funduszu Zintegrowanego Zarządzania Granicami, na lata 2021–2027.
Tekst Umowy dołącza się do niniejszej decyzji.
Artykuł 2
Komisja dokona, w imieniu Unii Europejskiej, powiadomienia, o którym mowa w art. 14 ust. 1 Umowy, w celu wyrażenia zgody Unii Europejskiej na związanie się postanowieniami Umowy.
Artykuł 3
Komisja jest upoważniona do uzgadniania, w imieniu Unii, wszelkich zmian art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. a) Umowy mających na celu uwzględnienie każdej zmiany, każdego uchylenia, zastąpienia lub przekształcenia rozporządzenia finansowego zgodnie z art. 2 ust. 2 lit. b) Umowy.
Artykuł 4
Niniejsza decyzja wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Sporządzono w Brukseli dnia […] r.
W imieniu Rady
Przewodniczący
KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 10.7.2023
COM(2023) 388 final
ZAŁĄCZNIK
do
wniosku w sprawie DECYZJI RADY
dotyczącej zawarcia, w imieniu Unii Europejskiej, Umowy między Unią Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie przepisów uzupełniających dotyczących Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej, w ramach Funduszu Zintegrowanego Zarządzania Granicami
ZAŁĄCZNIK
UNIA EUROPEJSKA, zwana dalej „Unią”,
oraz
KONFEDERACJA SZWAJCARSKA, zwana dalej „Szwajcarią”,
zwane dalej łącznie „Stronami”,
UWZGLĘDNIAJĄC Umowę między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską dotyczącą włączenia Konfederacji Szwajcarskiej we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen 1 („umowa o włączeniu Szwajcarii w dorobek prawny Schengen”),
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1148 2 („rozporządzenie w sprawie IZGW”) Unia ustanowiła, w ramach Funduszu Zintegrowanego Zarządzania Granicami, Instrument Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej („IZGW”).
(2)Rozporządzenie w sprawie IZGW stanowi rozwinięcie dorobku Schengen w rozumieniu umowy o włączeniu Szwajcarii w dorobek prawny Schengen.
(3)Instrument Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej, w ramach Funduszu Zintegrowanego Zarządzania Granicami, stanowi szczególny instrument w kontekście dorobku Schengen mający zapewnić, aby europejskie zintegrowane zarządzanie granicami zewnętrznymi było silne i skuteczne, a przy tym gwarantowało swobodny przepływ osób, w pełnej zgodności z zobowiązaniami państw członkowskich i państw stowarzyszonych w zakresie praw podstawowych, a także mający wspierać jednolite wdrażanie i modernizację wspólnej polityki wizowej, czym przyczyni się do zapewnienia wysokiego poziomu bezpieczeństwa w państwach członkowskich i państwach stowarzyszonych.
(4)Art. 9 ust. 2 rozporządzenia w sprawie IZGW stanowi, że kwota, o której mowa w art. 7 ust. 3 lit. a), oraz dodatkowe zasoby przewidziane w tym rozporządzeniu wdraża się w ramach zarządzania dzielonego zgodnie z art. 63 rozporządzenia (UE, Euratom) 2018/1046 3 („rozporządzenie finansowe”) i rozporządzeniem (UE) 2021/1060 4 („rozporządzenie w sprawie wspólnych przepisów”).
(5)Art. 7 ust. 6 rozporządzenia w sprawie IZGW stanowi, że dokonuje się ustaleń w celu określenia charakteru i zasad udziału w IZGW państw stowarzyszonych w zakresie wprowadzania w życie, stosowania i rozwoju dorobku Schengen.
(6)IZGW umożliwia realizację działań w trybach zarządzania dzielonego, bezpośredniego i pośredniego, a niniejsza Umowa powinna umożliwić realizację działań w Szwajcarii w którymkolwiek z tych trybów zgodnie z zasadami i przepisami UE dotyczącymi zarządzania finansami i kontroli finansowej.
(7)Z uwagi na charakter sui generis dorobku Schengen i znaczenie jego jednolitego stosowania dla integralności strefy Schengen wszystkie przepisy mające zastosowanie do zarządzania programami krajowymi powinny obowiązywać w Szwajcarii w taki sam sposób jak w państwach członkowskich.
(8)Aby ułatwić obliczanie i wykorzystywanie rocznych wkładów Szwajcarii na rzecz IZGW, wkłady tego państwa za okres 2021–2027 powinny zostać wniesione w pięciu rocznych transzach w latach 2023–2027. W latach 2023–2025 roczne wkłady mają stałą wysokość, natomiast wkłady za lata 2026 i 2027 należy określić w 2026 r. na podstawie nominalnego produktu krajowego brutto wszystkich państw uczestniczących w IZGW, z uwzględnieniem faktycznie zrealizowanych płatności.
(9)Zgodnie z zasadą równego traktowania Szwajcaria powinna korzystać z wszelkich nadwyżek dochodów określonych w art. 86 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1240 („rozporządzenie w sprawie ETIAS”) 5 . W ramach IZGW wkłady finansowe należne od Szwajcarii na rzecz IZGW podlegają proporcjonalnemu zmniejszeniu.
(10)W trakcie wykonywania niniejszej Umowy Szwajcaria jest zobowiązana przetwarzać dane osobowe zgodnie ze swoim prawem krajowym dotyczącym ochrony danych.
(11)Szwajcaria nie jest związana Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej, ale jest stroną Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, w związku z czym przestrzega praw i zasad uznanych w tej Konwencji i jej protokołach oraz w Powszechnej deklaracji praw człowieka. Odniesienia w rozporządzeniu w sprawie IZGW i rozporządzeniu w sprawie wspólnych przepisów oraz w niniejszej Umowie do Karty praw podstawowych Unii Europejskiej należy zatem rozumieć jako odniesienia do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz jej protokołów ratyfikowanych przez Szwajcarię, a także do art. 14 Powszechnej deklaracji praw człowieka.
(12)Szwajcaria nie jest związana odniesieniami do dorobku prawnego UE w zakresie ochrony środowiska, dlatego powinna wprowadzić w życie IZGW i niniejszą Umowę zgodnie z porozumieniem paryskim i celami ONZ w zakresie zrównoważonego rozwoju,
UZGADNIAJĄ, CO NASTĘPUJE:
Artykuł 1
Zakres stosowania
W niniejszej Umowie określono przepisy uzupełniające niezbędne do udziału Szwajcarii w Instrumencie Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej („IZGW”), w ramach Funduszu Zintegrowanego Zarządzania Granicami, w okresie programowania 2021–2027 zgodnie z art. 7 ust. 6 rozporządzenia (UE) 2021/1148 („rozporządzenie w sprawie IZGW”).
Artykuł 2
Zarządzanie finansami i kontrola
1.W trakcie wykonywania rozporządzenia w sprawie IZGW Szwajcaria podejmuje niezbędne środki mające zapewnić przestrzeganie postanowień i przepisów dotyczących zarządzania finansami i kontroli finansowej, określonymi odpowiednio w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej („TFUE”) oraz w prawie Unii, którego podstawa prawna wywodzi się z TFUE.
Przepisy, o których mowa w akapicie pierwszym, obejmują:
a)art. 33, 36, 61, 63, 97–105, 106, 115–116, 125–129, 135–144, 154 oraz 155 ust. 1, 2, 4, 6 i 7, 180, 254–257 rozporządzenia (UE, Euratom) 2018/1046 („rozporządzenie finansowe”);
b)rozporządzenie Rady (Euratom, EWG) nr 2185/96 6 ;
c)rozporządzenie (WE, Euratom) nr 2988/95 7 i rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013 8 ;
d)art. 1–4, 7–9, 15–17, 21–24, 35–42, 44–107, 113–115 i 119 rozporządzenia (UE) 2021/1060 („rozporządzenie w sprawie wspólnych przepisów”) oraz odpowiednie załączniki do tego rozporządzenia dotyczące IZGW.
2.W przypadku jakiejkolwiek zmiany, jakiegokolwiek uchylenia, zastąpienia lub przekształcenia rozporządzenia finansowego w odniesieniu do IZGW:
a)Komisja Europejska jak najszybciej poinformuje o tym Szwajcarię oraz, na jej wniosek, wyjaśni powody takiej zmiany, takiego uchylenia, zastąpienia lub przekształcenia.
b)Niezależnie od postanowienia art. 14 ust. 4 Komisja Europejska (w imieniu Unii) i Szwajcaria mogą, za porozumieniem, określić stosowne zmiany ust. 1 akapit drugi lit. a) niniejszego artykułu niezbędne do uwzględnienia takiej zmiany, takiego uchylenia, zastąpienia lub przekształcenia rozporządzenia finansowego.
3.Szwajcaria stosuje i, w razie potrzeby, wdraża:
a)wszelkie akty prawne Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniające rozporządzenie w sprawie wspólnych przepisów w zakresie, w jakim dotyczą one przepisów regulujących stosowanie rozporządzenia w sprawie IZGW;
b)wszelkie akty wykonawcze lub delegowane przyjęte przez Komisję Europejską na podstawie rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów w zakresie, w jakim dotyczą one przepisów regulujących stosowanie rozporządzenia w sprawie IZGW.
Aby umożliwić to Szwajcarii, Komisja Europejska:
a)jak najszybciej informuje Szwajcarię o wszystkich wnioskach dotyczących każdego aktu, o którym mowa w akapicie pierwszym lit. a) i b), oraz, na wniosek Szwajcarii, przedstawia wyjaśnienia dotyczące tych wniosków;
a)jak najszybciej powiadamia Szwajcarię o wszystkich aktach, o których mowa w akapicie pierwszym lit. a) lub b).
Szwajcaria może – jak najszybciej – poinformować UE o swoim stanowisku w sprawie tych wniosków, które to stanowisko Unia w należyty sposób uwzględnia.
Jak najszybciej, a w każdym razie nie później niż 90 dni po zgłoszeniu jej przez UE aktów, o których mowa w akapicie pierwszym lit. a) lub b), Szwajcaria powiadamia UE o swojej decyzji o przyjęciu tych aktów.
4.Podmioty prawne z siedzibą w Szwajcarii mogą uczestniczyć w działaniach finansowanych z IZGW na warunkach równoważnych tym mającym zastosowanie do podmiotów prawnych z siedzibą w Unii.
Artykuł 3
Szczególne stosowanie przepisów rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów, o których mowa w art. 2 ust. 1 lit. d)
Aby zapewnić przestrzeganie przez Szwajcarię przepisów, o których mowa w art. 2 ust. 1 lit. d):
a)odniesienia do Karty praw podstawowych Unii Europejskiej należy rozumieć jako odniesienia do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz jej protokołów ratyfikowanych przez Szwajcarię, a także do art. 14 Powszechnej deklaracji praw człowieka;
b)Szwajcaria nie jest związana odniesieniami do dorobku prawnego UE w zakresie ochrony środowiska, dlatego zobowiązuje się wprowadzić w życie IZGW zgodnie z porozumieniem paryskim i celami ONZ w zakresie zrównoważonego rozwoju.
Artykuł 4
Szczególne stosowanie przepisów rozporządzenia w sprawie IZGW
1.Komisja przydziela Szwajcarii dodatkową kwotę, o której mowa w art. 10 ust. 1 lit. b) rozporządzenia w sprawie IZGW, o ile warunki określone w art. 14 ust. 2 rozporządzenia w sprawie IZGW są spełnione dwa lata po rozpoczęciu udziału Szwajcarii w IZGW.
2.Terminy dotyczące wejścia w życie rozporządzenia w sprawie IZGW należy rozumieć jako datę wejścia w życie niniejszej Umowy.
Artykuł 5
Egzekucja
1.Decyzje przyjęte przez Komisję, które nakładają zobowiązanie pieniężne na podmioty inne niż państwa, stanowią tytuł podlegający egzekucji na terytorium Szwajcarii.
Egzekucja odbywa się zgodnie z obowiązującymi w Szwajcarii przepisami postępowania cywilnego. Organ krajowy opatruje decyzję klauzulą egzekucyjną, przy czym nie dokonuje żadnych formalności poza sprawdzeniem autentyczności takiej decyzji.
Rząd Szwajcarii wyznacza do tego celu organ krajowy i powiadamia o tym Komisję, która z kolei informuje o tym Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Po spełnieniu, na wniosek Komisji, tych wymogów formalnych, Komisja może przystąpić do postępowania egzekucyjnego zgodnie z prawem Szwajcarii, kierując sprawę bezpośrednio do właściwego organu.
Postępowanie egzekucyjne można zawiesić wyłącznie na podstawie orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Sądy Szwajcarii są jednak właściwe w sprawach skarg dotyczących nieprawidłowości w przeprowadzaniu postępowania egzekucyjnego.
2.Wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydane na podstawie klauzuli arbitrażowej zawartej w umowie lub umowie o udzielenie dotacji objętej zakresem niniejszej Umowy można wyegzekwować na drodze prawnej w Szwajcarii w taki sam sposób jak decyzje Komisji Europejskiej, o których mowa w ust. 1.
Artykuł 6
Ochrona interesów finansowych Unii
1.Szwajcaria jest zobowiązana:
a)zwalczać nadużycia finansowe oraz wszelkie inne nielegalne działania naruszające interesy finansowe Unii i w tym celu podejmować środki mające skutek odstraszający i zapewniające skuteczną ochronę w Szwajcarii;
b)stosować w celu zwalczania nadużyć finansowych i wszelkich innych nielegalnych działań naruszających interesy finansowe Unii takie same środki, jak te, które stosuje, aby chronić własne interesy finansowe; oraz
c)koordynować swoje działania służące ochronie interesów finansowych Unii z państwami członkowskimi i Komisją Europejską.
2.Właściwe organy Szwajcarii bezzwłocznie informują Komisję Europejską lub Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych („OLAF”) o wszelkich stwierdzonych przez siebie przypadkach nieprawidłowości, nadużyć finansowych lub innej nielegalnej działalności naruszających interesy finansowe Unii lub o wszelkich podejrzeniach takich nieprawidłowości, nadużyć lub nielegalnej działalności. Właściwe organy Szwajcarii informują również Prokuraturę Europejską („EPPO”), gdy wspomniane wyżej fakty lub podejrzenia dotyczą sprawy, która może wchodzić w zakres kompetencji EPPO.
Szwajcaria i Unia zapewniają skuteczną wzajemną pomoc w przypadkach, gdy właściwe organy Unii lub Szwajcarii prowadzą postępowania przygotowawcze lub sądowe zgodnie z mającymi zastosowanie ramami prawnymi dotyczące ochrony interesów finansowych drugiej strony w zakresie stosowania niniejszej Umowy.
3.Szwajcaria przyjmuje środki równoważne środkom przyjętym przez Unię zgodnie z art. 325 ust. 4 TFUE, które obowiązują w dniu podpisania niniejszej Umowy.
4.Wymiana informacji między Komisją Europejską, OLAF-em, EPPO, Trybunałem Obrachunkowym i właściwymi organami Szwajcarii odbywa się z należytym uwzględnieniem wymogów poufności. Dane osobowe zawarte w wymienianych informacjach muszą podlegać ochronie zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Artykuł 7
Przeglądy i audyty przeprowadzane przez Unię
1.Unia ma prawo przeprowadzać przeglądy i audyty techniczne, finansowe lub innego rodzaju w pomieszczeniach dowolnej osoby fizycznej mającej miejsce zamieszkania w Szwajcarii lub dowolnej osoby prawnej mającej siedzibę w Szwajcarii, jeżeli osoba ta otrzymuje finansowanie unijne w ramach IZGW, a także w pomieszczeniach wszelkich osób trzecich uczestniczących w wykonaniu finansowania unijnego w ramach IZGW, mających miejsce zamieszkania lub siedzibę w Szwajcarii. Takie przeglądy i audyty mogą być przeprowadzane przez Komisję Europejską, OLAF i Trybunał Obrachunkowy.
2.Organy Szwajcarii ułatwiają przeprowadzanie przeglądów i audytów, które – na wniosek tych organów – mogą być przeprowadzane wspólnie z nimi.
3.Przeglądy i audyty można prowadzić – również po zawieszeniu wynikających ze stosowania niniejszej Umowy praw podmiotów prawnych z siedzibą w Szwajcarii lub po wypowiedzeniu niniejszej Umowy – w sprawie wszelkich zobowiązań prawnych związanych z wykonaniem budżetu Unii podjętych przed dniem, w którym zawieszenie lub wypowiedzenie staje się skuteczne.
Artykuł 8
Kontrole i inspekcje na miejscu
OLAF jest upoważniony do przeprowadzania na terytorium Szwajcarii kontroli i inspekcji na miejscu w odniesieniu do IZGW zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu (Euratom, WE) nr 2185/96 uzupełnionym rozporządzeniem (UE) nr 883/2013.
Organy Szwajcarii ułatwiają przeprowadzanie kontroli oraz inspekcji na miejscu, które – na wniosek tych organów – mogą być przeprowadzane wspólnie z nimi.
Artykuł 9
Europejski Trybunał Obrachunkowy
Kompetencje Trybunału Obrachunkowego określone w art. 287 ust. 1 i 2 TFUE obejmują dochody i wydatki związane z wykonaniem rozporządzenia w sprawie IZGW przez Szwajcarię, w tym na terytorium tego państwa.
Zgodnie z wymogami określonymi w art. 287 ust. 3 TFUE oraz w Części Pierwszej Tytuł XIV Rozdział 1 rozporządzenia finansowego Trybunał Obrachunkowy może przeprowadzać kontrole w pomieszczeniach każdego organu zarządzającego w imieniu Unii dochodami i wydatkami w odniesieniu do IZGW na terytorium Szwajcarii, w tym w pomieszczeniach każdej osoby fizycznej lub prawnej otrzymującej płatności z budżetu.
Kontrole Trybunału Obrachunkowego w Szwajcarii przeprowadza się w powiązaniu z krajowymi instytucjami kontrolnymi lub, jeżeli nie mają one niezbędnych uprawnień, z właściwymi służbami krajowymi. Trybunał Obrachunkowy oraz krajowe instytucje kontrolne Szwajcarii współpracują na zasadzie wzajemnego zaufania, zachowując swoją niezależność. Instytucje te lub służby zawiadamiają Trybunał Obrachunkowy, czy zamierzają uczestniczyć w kontroli.
Artykuł 10
Wkłady finansowe
1.Szwajcaria dokonuje rocznych płatności do budżetu IZGW według wzoru przedstawionego w załączniku I.
2.Każdego roku Komisja może wykorzystać nie więcej niż 0,75 % płatności dokonywanych przez Szwajcarię na pokrycie wydatków administracyjnych związanych z personelem lub personelem zewnętrznym na potrzeby wspierania wykonania przez Szwajcarię rozporządzenia w sprawie IZGW oraz niniejszej Umowy.
3.Po odliczeniu wydatków administracyjnych, o których mowa w ust. 2, pozostałą kwotę rocznych płatności przydziela się w następujący sposób:
a)70 % na realizację krajowych programów państw członkowskich i państw stowarzyszonych;
b)30 % na instrument tematyczny, o którym mowa w art. 8 rozporządzenia w sprawie IZGW.
4.Kwotę równoważną płatnościom dokonywanym co roku przez Szwajcarię przeznacza się na wspieranie solidnego i skutecznego europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami zewnętrznymi.
5.Unia przekazuje Szwajcarii informacje dotyczące udziału finansowego tego państwa, ujęte w informacjach budżetowych, rachunkowych, informacjach na temat działań i oceny przedstawianych unijnym organom budżetowym i organom udzielającym absolutorium w odniesieniu do IZGW.
Artykuł 11
ETIAS
Część dochodów z ETIAS, która może pozostać po pokryciu kosztów funkcjonowania i utrzymania ETIAS, o której mowa w art. 86 rozporządzenia w sprawie ETIAS („nadwyżka”), odlicza się od ostatecznego wkładu finansowego Szwajcarii na rzecz IZGW według wzoru określonego w załączniku II.
Artykuł 12
Poufność
Informacje przekazane lub uzyskane na mocy postanowień niniejszej Umowy, niezależnie w jakiej postaci, są objęte tajemnicą służbową i są chronione w taki sam sposób, w jaki chroni się podobne informacje na mocy przepisów mających zastosowanie do instytucji Unii oraz odpowiednich przepisów prawa Szwajcarii. Informacje takie przekazuje się wyłącznie osobom w instytucjach Unii, w państwach członkowskich lub w Szwajcarii, które muszą zapoznać się z nimi ze względu na pełnione funkcje; informacji tych nie można wykorzystywać do celów innych niż skuteczna ochrona interesów finansowych Stron.
Artykuł 13
Zamówienia Publiczne
1.Odniesienia do przepisów Unii dotyczących zamówień publicznych w rozporządzeniu w sprawie IZGW i w rozporządzeniu w sprawie wspólnych przepisów należy rozumieć jako odniesienia do prawa krajowego Szwajcarii dotyczącego zamówień publicznych zgodnie z załącznikiem 4 do Porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu (Porozumienie w sprawie zamówień rządowych) 9 oraz Umową między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie niektórych aspektów zamówień rządowych 10 .
2.Szwajcaria udostępnia Komisji swoje procedury udzielania zamówień publicznych.
Artykuł 14
Wejście w życie i okres obowiązywania
1.Strony zatwierdzają niniejszą Umowę zgodnie ze swoimi procedurami wewnętrznymi. Strony powiadamiają się o zakończeniu tych procedur.
2.Niniejsza Umowa wchodzi w życie pierwszego dnia pierwszego miesiąca następującego po dniu złożenia ostatniego powiadomienia, o którym mowa w ust. 1.
3.Aby zapewnić ciągłość udzielania wsparcia w odpowiednim obszarze polityki oraz umożliwić rozpoczęcie realizowania działań od początku obowiązywania wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027, stosowanie środków objętych rozporządzeniem w sprawie IZGW można rozpocząć przed wejściem w życie niniejszej Umowy, najwcześniej od 1 stycznia 2021 r.
4.Wszelkich zmian niniejszej Umowy dokonuje się wyłącznie na piśmie, za obopólną zgodą Stron. Wejście w życie zmian nastąpi zgodnie z procedurą, która ma zastosowanie do wejścia w życie niniejszej Umowy.
5.Niezależnie od ust. 4 niniejszego artykułu komitet mieszany ustanowiony na mocy art. 3 umowy o włączeniu Szwajcarii w dorobek prawny Schengen jest uprawniony do negocjowania i przyjmowania niezbędnych zmian w art. 2 ust. 1 lit. a) w przypadku powiadomienia dokonanego zgodnie z art. 16 ust. 2, w przypadku gdy nie osiągnięto porozumienia zgodnie z art. 2 ust. 2.
Artykuł 15
Rozstrzyganie sporów
W przypadku powstania sporu dotyczącego stosowania niniejszej Umowy zastosowanie ma procedura określona w art. 10 umowy o włączeniu Szwajcarii w dorobek prawny Schengen.
Artykuł 16
Zawieszenie
1.Zgodnie z ust. 5–7 niniejszego artykułu Unia może zawiesić podmioty prawne z siedzibą w Szwajcarii w prawach wynikających ze stosowania niniejszej Umowy w przypadku: a) częściowego lub całkowitego niewywiązania się z wniesienia wkładu finansowego należnego od Szwajcarii; b) nieprzestrzegania art. 2 ust. 3, w tym podjęcia decyzji o nieprzyjęciu aktu notyfikowanego na mocy tego przepisu; lub c) gdy rozporządzenie finansowe podlega zmianie, uchyleniu, zastąpieniu lub przekształceniu w odniesieniu do IZGW i w terminie 30 dni od wejścia w życie takiej zmiany, takiego uchylenia, zastąpienia lub przekształcenia rozporządzenia finansowego nie osiągnięto porozumienia na podstawie art. 2 ust. 2.
2.Unia powiadamia Szwajcarię o zamiarze zawieszenia podmiotów prawnych z siedzibą w Szwajcarii w prawach wynikających ze stosowania niniejszej Umowy; w takim przypadku sprawa zostaje oficjalnie wpisana do porządku obrad komitetu mieszanego ustanowionego na mocy art. 3 umowy o włączeniu Szwajcarii w dorobek prawny Schengen.
3.Zwołuje się komitet mieszany, a jego posiedzenie odbywa się w ciągu 30 dni od powiadomienia, o którym mowa w ust. 2. Komitet mieszany ma 90 dni na rozstrzygnięcie sprawy, licząc od daty przyjęcia porządku obrad, do którego wpisano sprawę zgodnie z ust. 2. Jeżeli komitet mieszany nie zdoła rozstrzygnąć sprawy w terminie 90 dni, termin ten przedłuża się o 30 dni, aby zapewnić ostateczne rozstrzygnięcie sprawy.
4.Jeżeli komitet mieszany nie jest w stanie rozstrzygnąć sprawy w terminie przewidzianym w ust. 3, Unia może zawiesić podmioty prawne z siedzibą w Szwajcarii w prawach wynikających ze stosowania niniejszej Umowy, o których mowa w ust. 5–7.
5.W przypadku zawieszenia podmioty prawne z siedzibą w Szwajcarii nie kwalifikują się do udziału w procedurach wyboru, które nie są jeszcze zakończone w chwili, gdy zawieszenie staje się skuteczne. Procedurę wyboru uznaje się za zakończoną w chwili podjęcia zobowiązań prawnych w wyniku takiej procedury.
6.Zawieszenie nie ma wpływu na zobowiązania prawne podjęte wobec podmiotów prawnych z siedzibą w Szwajcarii przed wejściem w życie zawieszenia. Niniejsza Umowa ma nadal zastosowanie do takich zobowiązań prawnych.
7.Wszelkie operacje niezbędne, aby chronić interesy finansowe Unii i zapewnić wypełnienie zobowiązań finansowych wynikających ze zobowiązań podjętych na mocy niniejszej Umowy przed zawieszeniem można przeprowadzać również po zawieszeniu.
8.Unia powiadamia Szwajcarię niezwłocznie po otrzymaniu kwoty wkładu finansowego lub operacyjnego należnego od tego państwa, po ustaniu nieprzestrzegania art. 2 ust. 3 lub po rozstrzygnięciu kwestii związanej z rozporządzeniem finansowym. Z chwilą takiego powiadomienia zawieszenie znosi się ze skutkiem natychmiastowym.
9.Od dnia zniesienia zawieszenia podmioty prawne z Szwajcarii ponownie kwalifikują się do udziału w procedurach wyboru rozpoczętych po tej dacie oraz w procedurach wyboru rozpoczętych przed tą datą, w przypadku których nie upłynął jeszcze termin składania wniosków.
Artykuł 17
Rozwiązanie
1.Unia lub Szwajcaria mogą rozwiązać niniejszą Umowę, powiadamiając o tym drugą Stronę. Niniejsza Umowa przestaje obowiązywać po upływie trzech miesięcy od daty takiego rozwiązania.
2.Rozwiązanie niniejszej Umowy następuje automatycznie z chwilą rozwiązania umowy o włączeniu Szwajcarii w dorobek prawny Schengen zgodnie z art. 7 ust. 4, art. 10 ust. 3 lub art. 17 umowy o włączeniu Szwajcarii w dorobek prawny Schengen.
3.W przypadku rozwiązania niniejszej Umowy zgodnie z ust. 1 lub ust. 2 Strony uzgadniają, że operacje, w przypadku których zobowiązania prawne podjęto po wejściu w życie niniejszej Umowy i przed jej rozwiązaniem, będą kontynuowane do czasu ich ukończenia na warunkach określonych w niniejszej Umowie.
4.Wszelkie operacje niezbędne do ochrony interesów finansowych Unii i do wypełnienia zobowiązań finansowych wynikających ze zobowiązań podjętych na mocy niniejszej Umowy przed jej rozwiązaniem można przeprowadzić również po rozwiązaniu niniejszej Umowy.
5.Strony ustalają za obopólną zgodą wszelkie inne konsekwencje rozwiązania niniejszej Umowy.
Artykuł 18
Języki
Niniejszą Umowę sporządzono w dwóch egzemplarzach w językach angielskim, bułgarskim, chorwackim, czeskim, duńskim, estońskim, fińskim, francuskim, greckim, hiszpańskim, irlandzkim, litewskim, łotewskim, maltańskim, niderlandzkim, niemieckim, polskim, portugalskim, rumuńskim, słowackim, słoweńskim, szwedzkim, węgierskim i włoskim, przy czym każdy z tych tekstów jest na równi autentyczny.
ZAŁĄCZNIK I
Wzór obliczania rocznych wkładów finansowych za lata 2021–2027 oraz szczegóły dotyczące płatności
1.Przy obliczaniu wkładu finansowego uwzględnia się kwotę, o której mowa w art. 7 ust. 2 rozporządzenia w sprawie IZGW.
2.W latach 2023–2025 Szwajcaria dokonuje rocznych płatności na rzecz IZGW określonych w poniższej tabeli:
(wszystkie kwoty w EUR)
|
2023 |
2024 |
2025 |
|
|
Szwajcaria |
55 805 213 |
55 805 213 |
55 805 213 |
Wkłady finansowe, o których mowa w niniejszym artykule, są należne od Szwajcarii niezależnie od daty zatwierdzenia programu krajowego, o którym mowa w art. 23 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów.
3.Wkład finansowy Szwajcarii na rzecz IZGW na lata 2026–2027 oblicza się w następujący sposób:
dla każdego roku w okresie 2020 – 2024 r. nominalną wartość produktu krajowego brutto (PKB) Szwajcarii, według stanu na 31 marca 2026 r. na stronie Eurostatu (PKB w cenach bieżących), dzieli się przez sumę nominalnych wartości PKB wszystkich państw uczestniczących w IZGW za każdy odnośny rok. Średnią z pięciu wartości procentowych uzyskanych za lata 2020–2024 stosuje się do:
·sumy środków na zobowiązania z przyjętego budżetu i późniejszych zmian lub przesunięć, na które zaciągnięto zobowiązania na koniec każdego roku w odniesieniu do IZGW na lata 2021–2025,
·rocznych środków na zobowiązania z przyjętego budżetu na IZGW na rok 2026 udostępnionych na początku 2026 r. oraz
·rocznych środków na zobowiązania zgodnie z budżetem na IZGW na rok 2027, ujętych w projekcie budżetu ogólnego Unii Europejskiej na rok budżetowy 2027, przyjętym przez Komisję,
aby uzyskać całkowitą kwotę, którą Szwajcaria powinna zapłacić w całym okresie wdrażania IZGW.
Od tej kwoty odejmuje się kwoty rocznych płatności faktycznie zrealizowanych przez Szwajcarię zgodnie z ust. 2 niniejszego załącznika, aby uzyskać całkowitą kwotę wkładów tego państwa za lata 2026–2027. Połowa tej kwoty zostanie zapłacona w 2026 r., a druga połowa – w 2027 r.
4.Wkład finansowy wnosi się w euro; kwoty należne lub kwoty, które mają zostać otrzymane, oblicza się w euro.
5.Szwajcaria wnosi swój odpowiedni wkład finansowy nie później niż 45 dni po otrzymaniu noty debetowej. Każde opóźnienie wpłaty wkładu stanowi podstawę do naliczenia odsetek od należnej kwoty od terminu wymagalności. Stopa oprocentowania jest równa stopie stosowanej przez Europejski Bank Centralny w odniesieniu do jego podstawowych operacji refinansujących, opublikowanej w serii C Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej, obowiązującej pierwszego dnia kalendarzowego miesiąca, na który przypada ostateczny termin płatności, powiększonej o 3,5 punktu procentowego.
ZAŁĄCZNIK II
Wzór obliczania udziału Szwajcarii we wszelkich dochodach pozostających zgodnie z art. 86 rozporządzenia w sprawie ETIAS
Dla każdego roku budżetowego, w którym występuje nadwyżka, o której mowa w art. 86 rozporządzenia w sprawie ETIAS, aż do roku budżetowego 2026, dane liczbowe dotyczące nominalnego produktu krajowego brutto (PKB) Szwajcarii, według stanu na 31 marca na stronie Eurostatu (PKB w cenach bieżących), dzieli się przez sumę nominalnych wartości PKB wszystkich państw uczestniczących w ETIAS za dany rok.
Średnią uzyskanych wartości procentowych stosuje się do całkowitych wygenerowanych nadwyżek. Uzyskana kwota pomniejsza wkład finansowy Szwajcarii w 2027 r. przeznaczony na instrument tematyczny.