KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 20.3.2023

COM(2023) 174 final

2023/0087(NLE)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE RADY

zmieniające rozporządzenie (UE) 2022/1369 w odniesieniu do przedłużenia okresu zmniejszania zapotrzebowania w kontekście środków zmniejszających zapotrzebowanie na gaz oraz zwiększenia sprawozdawczości i monitorowania realizacji tych środków

UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

W ciągu ostatniego roku Rosja zakłócała dostawy gazu do UE, świadomie próbując wykorzystywać energię jako broń polityczną. Rosja od wielu lat jest głównym dostawcą gazu do UE. W przeszłości ponad 40 % gazu dostarczanego do UE pochodziło z Rosji. Od lutego 2022 r. dostawy gazu stale się zmniejszają. W styczniu 2023 r. przepływ gazu z Rosji przez gazociągi stanowił mniej niż 10 % importu gazu do UE. Dwanaście państw członkowskich uruchomiło pierwszy lub drugi stan kryzysowy zgodnie ze wspólną klasyfikacją UE, jak przewidziano w rozporządzeniu (UE) 2017/1938 w sprawie bezpieczeństwa dostaw gazu ziemnego. Ten szok podażowy ma już znaczący wpływ na poziom cen i zmienność cen gazu i energii elektrycznej, inflację, ogólną stabilność finansową i makroekonomiczną UE oraz na wszystkich obywateli.

W międzyczasie, chociaż UE aktywnie zdywersyfikowała źródła dostaw, aby zrekompensować silny spadek importu rosyjskiego gazu, istnieje realna perspektywa pełnego i przedłużającego się zakłócenia w dostawach pozostałego gazu z Rosji w dowolnym momencie. UE musi być na to przygotowana i musi podejmować działania prewencyjne w celu złagodzenia skutków ewentualnych poważnych zakłóceń dostaw. Zdecydowana większość obywateli UE (84 proc.) zgadza się, że UE powinna jak najszybciej zmniejszyć stopień uzależnienia od rosyjskich źródeł energii. Ponadto 81 % twierdzi, że podjęło jakieś działania służące ograniczeniu zużycia energii ( 1 ).

Z tego powodu 20 lipca 2022 r. Komisja zaproponowała rozporządzenie Rady w sprawie skoordynowanych środków zmniejszających zapotrzebowanie na gaz, które zostało ostatecznie przyjęte przez Radę 5 sierpnia 2022 r. jako rozporządzenie (UE) 2022/1369. W ostatnich miesiącach państwa członkowskie nie szczędziły starań i przyjęły środki mające na celu zmniejszenie zapotrzebowania na gaz o 15 %, jak przewidziano we wspomnianym rozporządzeniu. Doprowadziło to do skutecznego zmniejszenia zapotrzebowania na gaz w całej UE o 19 % w okresie od sierpnia 2022 r. do stycznia 2023 r.

Pomimo osiągniętego zmniejszenia zapotrzebowania i dywersyfikacji dostaw utrzymują się poważne trudności w dostawach energii, które mogą mieć wpływ na konkurencyjność UE i ogólną sytuację gospodarczą. Zagrożenia obejmują ewentualne ożywienie popytu na LNG w Azji, które może zmniejszyć dostępność gazu na rynku światowym, warunki pogodowe, które mogą mieć wpływ na magazynowanie energii wodnej i produkcję energii jądrowej i wymagać większego wykorzystania energii z gazu oraz dalsze zakłócenia w dostawach gazu, które mogą mieć wpływ na napełnianie podziemnych magazynów gazu niezbędnych do zapewnienia bezpieczniejszej zimy 2023/2024. Ponadto, w przeciwieństwie do poprzedniego sezonu napełniania, w sezonie napełniania magazynów w 2023 r. nie można liczyć na 60 mld m³ rosyjskiego gazu rurociągowego, który nadal był importowany do UE w 2022 r.

W swoim sprawozdaniu z 12 grudnia 2022 r. Międzynarodowa Agencja Energetyczna szacuje, że w 2023 r. może wystąpić niedobór gazu, chyba że środki już wprowadzone w Unii zostaną uzupełnione dodatkowymi działaniami mającymi na celu zastąpienie lub oszczędność gazu. Ponadto Komisja przygotowała towarzyszące sprawozdanie z przeglądu rozporządzenia (UE) 2022/1369 na podstawie jego art. 9, w którym przeanalizowała osiągnięte zmniejszenie zapotrzebowania, zagrożenia oraz możliwe scenariusze podaży i niedoboru do końca następnej zimy 2 . Z ustaleń zawartych w sprawozdaniu wynika, że dalsze zmniejszenie zapotrzebowania o 15 % do końca marca 2024 r. jest konieczne, aby zapewnić państwom członkowskim możliwość osiągnięcia celu w zakresie magazynowania na poziomie 90 % określonego w rozporządzeniu (UE) 2022/1032 oraz aby zapewnić adekwatność podaży i popytu w okresie zimowym 2023/24, co jest niezbędne dla bezpieczeństwa dostaw gazu. Bez dalszego zmniejszania zapotrzebowania zapasy gazu zostałyby wyczerpane pod koniec zimy 2023/2024, co mogłoby potencjalnie doprowadzić do niedoboru gazu i zakłóceń.

Ze sprawozdania sporządzonego na podstawie art. 9 wynika ponadto, że jedynie przedłużenie okresu zmniejszenia zapotrzebowania o 12 miesięcy zapewnia wystarczające napełnienie magazynów w okresie letnim. Scenariusze przewidujące krótsze okresy zmniejszenia zapotrzebowania byłyby niewystarczające do zapewnienia bezpieczeństwa dostaw na koniec zimy 2023/2024. Natomiast przedłużenie okresu zmniejszenia od sierpnia do marca pozostawiłoby zbyt mało czasu na napełnienie magazynów do odpowiedniego poziomu 90 % i doprowadziłoby do poważnych trudności w zakresie bezpieczeństwa dostaw pod koniec następnej zimy. Sama zimna pogoda spowodowałaby niemal całkowite opróżnienie magazynów do 31 marca 2024 r. Alternatywnie przedłużenie od kwietnia do października spowodowałoby niemal całkowite opróżnienie magazynów do 31 marca 2024 r., nawet bez niskich temperatur i bez wystąpienia żadnego z innych czynników ryzyka, które są przedmiotem dalszej analizy w towarzyszącym dokumencie roboczym służb Komisji. Innymi słowy, przedłużenie krótsze niż 12 miesięcy może prowadzić do panicznych zakupów, przelicytowywania się podmiotów europejskich, wysokich cen i możliwych niedoborów.

Dłuższy, 12-miesięczny okres od 1 kwietnia 2023 r. do 31 marca 2024 r. ograniczyłby możliwość wystąpienia skoków cen, a tym samym ograniczyłby koszt zakupu tych samych ilości gazu dla państw członkowskich. Ponadto przedłużenie okresu zmniejszania zapotrzebowania o 12 miesięcy zapewnia większą elastyczność, aby uwzględnić odmienne specyfiki poszczególnych państw członkowskich. Podczas gdy niektórym państwom członkowskim łatwiej jest zmniejszyć zapotrzebowanie latem (koncentracja wysiłków na wstępie), innym łatwiej jest zmniejszyć zapotrzebowanie w zimie (koncentracja wysiłków na etapie końcowym). Krótszy okres zmniejszenia nie pozwoliłby na taką elastyczność. Ponadto dwunastomiesięczny okres zmniejszenia umożliwiłby elastyczność między sektorami: ponieważ zapotrzebowanie na energię elektryczną w gospodarstwach domowych jest niskie latem, przedłużenie od kwietnia do października stanowiłoby nieproporcjonalnie duże obciążenie dla przemysłu i mniej elastycznego sektora energetycznego, który jest uzależniony od dostępności alternatywnych źródeł energii.

W związku z tym, biorąc pod uwagę zagrożenia związane z dostawami z Rosji, warunkami pogodowymi i zmianami na światowym rynku gazu w 2023 r., konieczne jest przedłużenie obowiązywania wymogu zmniejszania zapotrzebowania w takim samym zakresie po upływie okresu obowiązywania rozporządzenia (UE) 2022/1369 i przed rozpoczęciem sezonu napełniania, a także konieczne jest kontynuowanie tego zmniejszenia w okresie 12 miesięcy do 31 marca 2024 r.

Oprócz zapewnienia bezpieczeństwa dostaw zmniejszenie zapotrzebowania złagodziłoby trudności gospodarcze poprzez ograniczenie zmienności cen i zmniejszenie presji wywieranej na rynek gazu charakteryzujący się niską podażą. Chociaż w 2022 r. udało się uniknąć najgorszych skutków gospodarczych, światowe rynki gazu pozostają bardzo ograniczone w 2023 r. Ceny gazu osiągnęły rekordowo wysokie poziomy w 2022 r., przy maksymalnej cenie przekraczającej 320 EUR/MWh 26 sierpnia, a obecnie wynoszą poniżej 45 EUR/MWh. Ceny gazu są jednak nadal na poziomie dwukrotnie wyższym niż norma historyczna.

Ten sam duch solidarności, który panował przy przyjmowaniu i stosowaniu rozporządzenia (UE) 2022/1369, powinien trwać nadal. Ramy prawne dotyczące bezpieczeństwa dostaw gazu określone w rozporządzeniu (UE) 2017/1938 są nadal niewystarczające, aby przeciwdziałać długotrwałym zakłóceniom, które mogłyby prowadzić do nieskoordynowanych działań państw członkowskich, zagrażających bezpieczeństwu dostaw w sąsiadujących państwach członkowskich oraz stanowiących dodatkowe obciążenie dla unijnego przemysłu, konsumentów i funkcjonowania rynku wewnętrznego. Chociaż niektóre państwa członkowskie są bardziej narażone na zakłócenia niż inne, wszelkie trudności lub niedobory w dostawach gazu wyrządziłyby szkody gospodarkom wszystkich państw członkowskich. Jak określono w komunikacie pt. „Oszczędzanie gazu na bezpieczną zimę” z 20 lipca 2022 r., dalsze zmniejszanie zapotrzebowania w duchu solidarności w sposób proporcjonalny i bezsprzecznie wykonalny jest dla obywateli i przemysłu tańsze niż przeciwdziałanie nieskoordynowanym ograniczeniom w późniejszym terminie. Zmniejszenie to będzie kontynuacją obecnego zmniejszenia i nie będzie kumulowane. Oznaczałoby to dalsze zmniejszenie o 15 % w okresie od 1 kwietnia 2023 r. do 31 marca 2024 r. w porównaniu z okresem referencyjnym trwającym od 1 kwietnia 2017 r. do 31 marca 2022 r., a zatem byłoby identyczne ze zmniejszeniem przewidzianym w obecnym rozporządzeniu i proporcjonalne do tego zmniejszenia. Zmniejszenie to wynosiłoby 60 mld m³ niezużytych w okresie od 1 kwietnia 2023 r. do 31 marca 2024 r.

Na nieformalnym posiedzeniu Rady ds. Energii 27 lutego 2023 r. ministrowie energii UE rozmawiali o przygotowaniach na najbliższą zimę i dalszą przyszłość. W dyskusji tej uwypuklono szerokie zrozumienie głównych utrzymujących się zagrożeń dla dostaw gazu związanych z Rosją i globalnym rynkiem LNG, przy możliwym zmniejszeniu ilości dostępnego gazu ze względu na ożywienie gospodarki azjatyckiej po pandemii COVID-19. Ponadto nie można pomijać zagrożeń dla infrastruktury gazowej o krytycznym znaczeniu dla dostaw w UE.

W związku z tym w rozporządzeniu, którego dotyczy wniosek, przedłużono okres obowiązywania rozporządzenia (UE) 2022/1369 do 31 marca 2024 r. i przewidziano przedłużony okres zmniejszenia od 1 kwietnia 2023 r. do 31 marca 2024 r., aby zapewnić dalsze zmniejszenie zapotrzebowania w sezonie napełniania magazynów latem 2023 r. i w okresie zimowym 2023/2024. Odpowiednio dostosowuje się okres zmniejszania zapotrzebowania i okres referencyjny, a także daty określone w art. 5 ust. 5 w odniesieniu do nadwyżki gazu w napełnionych magazynach oraz datę przeglądu w art. 9, aby zapewnić spójność z przedłużonym okresem.

Obowiązek monitorowania i sprawozdawczości w odniesieniu do zużycia gazu w celu oceny osiągniętego zmniejszenia zapotrzebowania, o którym to obowiązku mowa w art. 8 ust. 1, został zwiększony z codwumiesięcznego do comiesięcznego ze względu na konieczność posiadania aktualnych danych liczbowych w celu podjęcia skutecznej decyzji w sprawie ogłoszenia unijnego stanu alarmowego. Ponadto, biorąc pod uwagę, że na poziomie UE nie są dostępne wystarczająco szczegółowe dane, aby określić, w jaki sposób osiągnięto zmniejszenie zapotrzebowania, proponuje się uwzględnienie w sprawozdawczości podziału zużycia gazu według sektorów. Powinno to pomóc w zrozumieniu charakteru osiągniętego zmniejszenia zapotrzebowania, tj. tego, czy zmniejszenie zapotrzebowania wynika z oszczędności, zastąpienia czy tłumienia popytu, i umożliwić sformułowanie bardziej ukierunkowanych zaleceń w świetle utrzymania konkurencyjności przemysłu UE na arenie międzynarodowej.

 •Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki

Proponowany instrument określa tymczasowe, proporcjonalne i nadzwyczajne środki. Stanowi on uzupełnienie istniejących odpowiednich inicjatyw i przepisów UE, które zapewniają obywatelom możliwość korzystania z bezpiecznych dostaw gazu oraz ochronę odbiorców przed poważnymi zakłóceniami dostaw.

Wynika on logicznie z istniejących inicjatyw, takich jak: plan REPowerEU, pakiet dotyczący obniżenia emisyjności rynku wodoru i gazu oraz inicjatywa „Oszczędzanie gazu na bezpieczną zimę”. Proponowana inicjatywa ma charakter w pełni uzupełniający w stosunku do prawodawstwa UE dotyczącego bezpieczeństwa dostaw gazu, w którym ustanowiono już kompleksowy zbiór przepisów mających na celu lepszą ochronę obywateli i przedsiębiorstw przed przerwami w dostawach. Rozporządzeniem (UE) 2017/1938 wprowadzono między innymi plany na wypadek sytuacji nadzwyczajnej, w ramach których państwa członkowskie są zobowiązane do przygotowania się na różne stany kryzysowe oraz zaplanowania środków, które można zastosować w przypadku krajowych stanów alarmowych. Uzupełnia również rozporządzenie Rady (UE) 2022/2576 zwiększające solidarność dzięki lepszej koordynacji zakupów gazu, transgranicznej wymianie gazu i wiarygodnym poziomom odniesienia cen. Wprowadzono mechanizmy solidarności zapewniające współpracę transgraniczną państw członkowskich w celu zapewnienia, aby w przypadku zakłóceń dostaw energia była dostarczana tym odbiorcom w regionie, którzy najbardziej jej potrzebują.

Po niczym niesprowokowanej i nieuzasadnionej inwazji Rosji na Ukrainę Unia opracowała plan REPowerEU, aby jak najszybciej, a najpóźniej do 2027 r., zakończyć zależność UE od rosyjskich paliw kopalnych. Aby to osiągnąć, w planie REPowerEU określono środki związane z oszczędnością energii i efektywnością energetyczną oraz zaproponowano przyspieszone wprowadzanie czystej energii w celu zastąpienia paliw kopalnych w gospodarstwach domowych, przemyśle i sektorze wytwarzania energii elektrycznej. W tym kontekście proponowana inicjatywa opiera się na narzędziach, którymi UE już dysponuje, i jest w pełni zgodna z celami określonymi w planie REPowerEU.

W rozporządzeniu (UE) 2022/1032 wprowadzono obowiązek magazynowania w odpowiedzi na rosyjską inwazję na Ukrainę, w konsekwencji której niedobory dostaw i gwałtowne wzrosty cen mogą wynikać nie tylko z awarii infrastruktury lub ekstremalnych warunków pogodowych, ale również ze zmian sytuacji geopolitycznej powodujących dłuższe lub nagłe zakłócenia dostaw. Obowiązki napełniania magazynów określone w rozporządzeniu (UE) 2022/1032 przyczyniają się do zapewnienia bezpieczeństwa dostaw gazu na zimę 2022/2023 oraz kolejne okresy zimowe.

W komunikacie pt. „Oszczędzanie gazu na bezpieczną zimę” przyjętym 20 lipca 2022 r. określono narzędzia, którymi UE już dysponuje w celu skoordynowanego zmniejszenia zapotrzebowania, oraz działania, które należy jeszcze podjąć, aby UE była gotowa na całkowite lub częściowe zakłócenia dostaw gazu. Proponowana inicjatywa stanowi odpowiedź na zwiększone ryzyko wynikające z wojny Rosji z Ukrainą i ma charakter w pełni uzupełniający w stosunku do przepisów dotyczących bezpieczeństwa dostaw. Przedłuża ona ważność przepisów rozporządzenia (UE) 2022/1369 dotyczących skoordynowanego zmniejszenia zapotrzebowania i przedłuża ważność przepisów dotyczących ogłoszenia unijnego stanu alarmowego. Chociaż Komisja ma już możliwość ogłoszenia stanu nadzwyczajnego na poziomie Unii, należy również przedłużyć możliwość ogłoszenia stanu alarmowego na poziomie Unii. Obecna sytuacja pokazuje, że taki stan alarmowy może być przydatny do zapewnienia wprowadzenia przez wszystkie państwa członkowskie niezbędnych środków zapobiegawczych w celu uniknięcia kryzysu energetycznego.

Niniejszy wniosek dotyczący przedłużenia obowiązywania obecnego rozporządzenia (UE) 2022/1369 umożliwiającego skoordynowane przygotowanie się na wypadek kryzysu poprzez wprowadzenie lepszych zasad koordynacji w zakresie zmniejszenia zapotrzebowania na gaz oraz stworzenie możliwości wprowadzenia ogólnounijnego obowiązkowego zmniejszenia zapotrzebowania na gaz stanowi zatem uzupełnienie obowiązujących przepisów i niedawnych inicjatyw w sektorze energetycznym, zapewniając bezpieczeństwo dostaw gazu i koordynację między środkami zmniejszającymi zapotrzebowanie w całej UE.

•Spójność z innymi politykami Unii

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

•Podstawa prawna

Podstawę prawną przedmiotowego instrumentu stanowi art. 122 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE).

Obecny i utrzymujący się niedobór dostaw gazu stanowi poważną trudność w zaopatrzeniu w produkt energetyczny w rozumieniu art. 122 TFUE. UE nie zastąpiła jeszcze całkowicie rosyjskich dostaw gazu i obecnie rosyjski gaz stanowi mniej niż 10 % importu gazu rurociągowego. Całkowite wstrzymanie importu doprowadziłoby do niewystarczających poziomów zapasów w listopadzie i do całkowitego wyczerpania zapasów w UE w sezonie zimowym, co naraziłoby Unię na poważne zagrożenia dla bezpieczeństwa dostaw. Ponadto obecne wyjątkowo wysokie ceny, dwukrotnie wyższe niż w przeszłości, wskazują na potrzebę podjęcia pilnych działań w celu dalszego obniżenia cen gazu w Europie i utrzymania globalnej konkurencyjności gospodarki UE. Dlatego przywódcy UE i Komisja stwierdzili, że pilnie potrzebne są dalsze środki na rzecz bardziej skoordynowanych i natychmiastowych działań, aby lepiej przygotować się na ewentualne dalsze zakłócenia dostaw gazu w ciągu roku. Środki, które mają być kontynuowane w ramach instrumentu przez ograniczony czas, umożliwiają wszystkim państwom członkowskim skoordynowane przygotowanie się w duchu solidarności na ewentualne dalsze niedobory dostaw. Ograniczone w czasie przedłużenie środków wprowadzonych na mocy rozporządzenia (UE) 2022/1369 oraz ukierunkowane zmiany tych środków umożliwią również UE i państwom członkowskim ocenę skutków tych środków oraz zaproponowanie i przyjęcie stałych zmian w zwykłych ramach prawnych dotyczących bezpieczeństwa dostaw gazu określonych w rozporządzeniu (UE) 2017/1938. Uzasadnione jest zatem oparcie proponowanego instrumentu na art. 122 ust. 1 TFUE.

•Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych)

Środki, które mają być kontynuowane w ramach niniejszej inicjatywy, są w pełni zgodne z zasadą pomocniczości. Ze względu na skalę i znaczące skutki dalszych cięć dostaw gazu ze strony Rosji konieczne jest podjęcie działań na szczeblu UE. Dalsze skoordynowane podejście polegające na zmniejszeniu zapotrzebowania w całej Unii, w duchu solidarności, jest konieczne, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia potencjalnych poważnych zakłóceń w miesiącach zimowych, kiedy zużycie gazu będzie większe, a państwa członkowskie będą musiały częściowo polegać na gazie zmagazynowanym w sezonie napełniania magazynów.

Biorąc pod uwagę bezprecedensowy charakter kryzysu dotyczącego dostaw gazu i jego skutki transgraniczne, a także poziom integracji wewnętrznego rynku energii UE, nadal uzasadnione jest podjęcie działań na szczeblu Unii, ponieważ same państwa członkowskie nie są w stanie w sposób skoordynowany wystarczająco skutecznie przeciwdziałać ryzyku poważnych trudności gospodarczych wynikających ze wzrostu cen lub znaczących zakłóceń dostaw. Jedynie dalsze działania na szczeblu UE w duchu solidarności między państwami członkowskimi mogą zagwarantować, że zakłócenia dostaw nie będą prowadzić do trwałych szkód dla obywateli i gospodarki.

Ponieważ ze względu na swoją skalę i skutki środek ten może zostać skuteczniej zrealizowany na poziomie Unii, może ona przyjąć środki zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej.

•Proporcjonalność

Niniejsza inicjatywa jest zgodna z zasadą proporcjonalności. Jest ona objęta zakresem art. 122 ust. 1 TFUE. Interwencja polityczna jest proporcjonalna do wymiaru i charakteru określonych problemów oraz do osiągnięcia wyznaczonych celów.

Z uwagi na bezprecedensową sytuację geopolityczną i poważne zagrożenie dla obywateli i gospodarki UE istnieje wyraźna potrzeba podjęcia dalszych skoordynowanych działań. W związku z tym wniosek nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celów określonych w obecnym instrumencie. Środki, których kontynuacja jest proponowana, uznaje się za proporcjonalne i w miarę możliwości opierają się one na istniejących podejściach, takich jak istniejące stany kryzysowe i plany na wypadek sytuacji nadzwyczajnej ustanowione zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2017/1938.

Niniejszy wniosek określa ostateczny rezultat, który ma zostać osiągnięty, w formie procesu ustalania prawnie wiążącego obowiązku zmniejszenia zużycia energii przez państwa członkowskie, przy jednoczesnym zapewnieniu państwom członkowskim pełnej autonomii w wyborze najskuteczniejszych środków służących wypełnieniu takiego obowiązku zgodnie z ich krajową specyfiką i środkami przewidzianymi już w krajowych planach na wypadek sytuacji nadzwyczajnej.

•Wybór instrumentu

Biorąc pod uwagę wymiar kryzysu energetycznego oraz skalę jego skutków społecznych, gospodarczych i finansowych, Komisja uważa, że należy podjąć działania w drodze rozporządzenia o zasięgu ogólnym, mającego bezpośrednie i natychmiastowe zastosowanie. Umożliwiłoby to wprowadzenie szybkiego, jednolitego i ogólnounijnego mechanizmu współpracy.

3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW

•Konsultacje z zainteresowanymi stronami

•Prawa podstawowe

4.WPŁYW NA BUDŻET

5.PODSUMOWANIE WPROWADZONYCH ZMIAN

W oparciu o ustalenia zawarte w sprawozdaniu na podstawie art. 9 proponowane zmiany są ukierunkowane i mają ograniczony zakres, aby przedłużyć zmniejszenie zapotrzebowania po upływie okresu obowiązywania rozporządzenia (UE) 2022/1369 do końca następnej zimy:

W art. 2 proponuje się zmianę okresu referencyjnego, w odniesieniu do którego mierzy się zmniejszenie, z okresu od 1 sierpnia 2017 r. do 31 marca 2022 r. w rozporządzeniu (UE) 2022/1369 na okres od 1 kwietnia 2017 r. do 31 marca 2022 r.

W art. 3 okres od 1 sierpnia 2022 r. do 31 marca 2023 r. na dobrowolne zmniejszenie zużycia gazu przez państwa członkowskie zastępuje się okresem od 1 kwietnia 2023 r. do 31 marca 2024 r.

W art. 5 okres od 1 sierpnia 2022 r. do 31 marca 2023 r., w którym państwa członkowskie obowiązkowo zmniejszają zużycie gazu w przypadku ogłoszenia unijnego stanu alarmowego ogłoszonego przez Radę na wniosek Komisji, zastępuje się okresem od 1 kwietnia 2023 r. do 31 marca 2024 r.

W art. 8 codwumiesięczne sprawozdania z osiągniętego zmniejszenia zapotrzebowania zastępuje się comiesięcznymi sprawozdaniami ze zmniejszenia zapotrzebowania na gaz zużywany na potrzeby wytwarzania energii elektrycznej i ciepła, przemysłu, gospodarstw domowych i usług, zgodnie z istniejącymi definicjami i konwencjami Eurostatu.

W art. 9 i 10 dostosowuje się odpowiednio datę przeglądu przeprowadzanego przez Komisję i okres stosowania rozporządzenia w celu przedłużenia go do 31 marca 2024 r. Nadal obowiązują przepisy art. 5 uznające szczególne uwarunkowania krajowe w przypadku obowiązkowego zmniejszenia zapotrzebowania w przypadku ogłoszenia unijnego stanu alarmowego. Dotyczy to w szczególności zwolnień dla państw członkowskich, które nie są bezpośrednio połączone z połączonym międzysystemowo systemem gazowym, możliwości uwzględnienia gazu zużywanego jako surowiec w okresie referencyjnym, możliwości redukcji zmniejszenia w przypadku niskich zdolności eksportowych, które są już maksymalnie wykorzystane, a także w przypadku ryzyka kryzysu elektroenergetycznego, w tym w przypadku desynchronizacji systemu elektroenergetycznego z systemem państwa trzeciego.

2023/0087 (NLE)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE RADY

zmieniające rozporządzenie (UE) 2022/1369 w odniesieniu do przedłużenia okresu zmniejszania zapotrzebowania w kontekście środków zmniejszających zapotrzebowanie na gaz oraz zwiększenia sprawozdawczości i monitorowania realizacji tych środków

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 122 ust. 1,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Rozporządzenie Rady (UE) 2022/1369( 3 ) ma na celu dobrowolne, a w razie potrzeby obowiązkowe zmniejszenie zapotrzebowania Unii na gaz, ułatwienie napełniania magazynów i zapewnienie lepszego przygotowania na wszelkie dalsze zakłócenia w dostawach. Rozporządzenie (UE) 2022/1369 przyjęto na podstawie art. 122 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej („TFUE”) w związku z grożącym kryzysem dotyczącym dostaw gazu spowodowanym niczym niesprowokowaną i nieuzasadnioną inwazją Rosji na Ukrainę w lutym 2022 r. oraz potrzebą reakcji Unii za pomocą środków tymczasowych w duchu solidarności między państwami członkowskimi.

(2)Zgodnie z art. 3 rozporządzenia (UE) 2022/1369 państwa członkowskie miały dołożyć wszelkich starań, aby zmniejszyć swoje zużycie gazu o 15 % w okresie od sierpnia 2022 r. do marca 2023 r. W przypadku gdyby dobrowolne środki zmniejszające zapotrzebowanie okazały się niewystarczające do wyeliminowania ryzyka poważnego niedoboru dostaw, Rada, na wniosek Komisji, została upoważniona do ogłoszenia unijnego stanu alarmowego zgodnie z art. 4 rozporządzenia (UE) 2022/1369, co pociągnęłoby za sobą obowiązek w zakresie obowiązkowego zmniejszenia zapotrzebowania. W ostatnich miesiącach państwa członkowskie nie szczędziły starań i przyjęły środki mające na celu zmniejszenie swojego zapotrzebowania na gaz o 15 %, w duchu solidarności. Doprowadziło to już do faktycznego zmniejszenia zapotrzebowania na gaz w całej Unii o ponad 15 % w okresie od sierpnia 2022 r. do stycznia 2023 r. 

(3)Utrzymują się jednak poważne trudności w zakresie bezpieczeństwa dostaw energii. Sytuacja globalna na rynku gazu nie poprawiła się od lutego 2022 r., a Unia jest nadal uzależniona w pewnym stopniu od rosyjskiego gazu, aby zaspokoić swoje ogólne zapotrzebowanie na gaz, pomimo zmniejszenia zapotrzebowania osiągniętego na mocy rozporządzenia (UE) 2022/1369. W ciągu ostatniego roku uniknięto ograniczania zapotrzebowania obywateli Unii na energię dzięki skutecznym środkom dotyczącym uzupełniania zapasów i zmniejszania zapotrzebowania na energię. 11 państw członkowskich nadal nie odwołało jednak wczesnego ostrzeżenia, a jedno – stanu alarmowego zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2017/1938. W związku z tym, ponieważ ceny gazu są nadal wyjątkowo wysokie, a światowe dostawy nie poprawiły się od sierpnia 2022 r., kiedy to przyjęto rozporządzenie (UE) 2022/1369, istnieje pilna potrzeba przedłużenia środków, które pomogły powstrzymać kryzys, w szczególności w zakresie dalszego zmniejszania zapotrzebowania. Wstrzymanie środków zmniejszających zapotrzebowanie wprowadziłoby zmiany w kruchej, stabilnej sytuacji, jaką osiągnęła UE i pogorszyłoby odporność na prawdopodobne przyszłe wydarzenia, takie jak całkowite wstrzymanie importu z Rosji. Należy zatem pilnie zapobiec narażeniu Unii na niedobory gazu i dużą zmienność cen.

(4)Ze względu na znaczny spadek importu rosyjskiego gazu rurociągowego w ubiegłym roku zdolność Unii do ponownego napełnienia magazynów jest obecnie znacznie ograniczona, również w porównaniu z sytuacją z lata 2022 r. Chociaż kryzys energetyczny rozpoczął się już w ubiegłym roku, w 2022 r. Unia zdołała zaimportować około 60 mld m³ gazu z Rosji do napełnienia magazynów, tym tranzytem gazociągiem NordStream 1; latem 2022 r. Rosja przerwała jednak, a ostatecznie całkowicie wstrzymała dostawy gazu tym gazociągiem, który we wrześniu 2022 r. został uszkodzony w wyniku działań sabotażowych w takim stopniu, że obecnie nie może w ogóle transportować gazu i transport gazu tym gazociągiem nie będzie możliwy w dającej się przewidzieć przyszłości. Przy obecnych poziomach importu gazu rurociągowego Unia otrzyma jedynie maksymalnie 20 mld m³ gazu rurociągowego w ramach importu z Rosji, jeżeli ten niepewny import nie zostanie całkowicie zakłócony. W związku z tym istnieje poważne ryzyko wystąpienia niedoborów gazu w Unii podczas nadchodzącej zimy 2023/2024.

(5)Te poważne trudności pogłębia szereg dodatkowych zagrożeń i nowych elementów, w tym (i) ożywienie popytu na LNG w Azji zmniejszające dostępność gazu na światowym rynku gazu, (ii) warunki pogodowe, które ostatnio uległy dalszemu pogorszeniu, co niekorzystnie wpływa na magazynowanie energii wodnej i produkcję energii jądrowej ze względu na niski poziom wody, (iii) nowe rozwiązania techniczne, które zwiększają ryzyko niepewności co do dostępności istniejącej produkcji jądrowej i wymagają większego wykorzystania energii elektrycznej wytwarzanej przy użyciu gazu, oraz (iv) dalsze możliwe zakłócenia w dostawach gazu, w tym całkowite wstrzymanie importu gazu z Rosji.

(6)Te utrzymujące się i nowe poważne trudności wpływają na zaspokojenie zapotrzebowania Unii na gaz, w szczególności terminowe i skuteczne napełnianie podziemnych instalacji magazynowych na zimę 2023/2024, a także na adekwatność między podażą a zapotrzebowaniem podczas tej następnej zimy.

(7)Zgodnie z art. 9 rozporządzenia (UE) 2022/1369 Komisja przeprowadziła przegląd tego rozporządzenia, którego wyniki podsumowano w sprawozdaniu Komisji dla Rady. W sprawozdaniu przeanalizowano różne scenariusze, z przedłużeniem i bez przedłużenia działań na rzecz zmniejszenia zapotrzebowania na podstawie rozporządzenia, w tym z przedłużeniem o 7 miesięcy (od kwietnia do października 2023 r.), z przedłużeniem o 8 miesięcy od sierpnia 2023 r. do marca 2024 r. oraz przedłużeniem o jeden rok od kwietnia 2023 r. do marca 2024 r. W sprawozdaniu stwierdzono, że bez dalszego zmniejszenia zapotrzebowania poziomy zapasów osiągnęłyby zaledwie 69 mld m³ do końca października 2023 r., czyli znacznie poniżej celu 90 % (89,4 mld m³) na dzień 1 listopada określonego w rozporządzeniu (UE) 2017/1938 zmienionym rozporządzeniem (UE) 2022/1032, oraz że zapasy zostałyby w pełni wyczerpane do lutego 2024 r. 

(8)Jeżeli chodzi o różne scenariusze ocenione w sprawozdaniu, w przypadku przedłużenia o 7 miesięcy (od kwietnia do października 2023 r.) magazyny byłyby wystarczająco wypełnione do końca lata 2023 r. (95 mld m³ do końca października 2023 r., osiągając cel 90 %). Ponieważ jednak zapotrzebowanie na gaz, nawet w ciągu zwykłej zimy, jest dwukrotnie wyższe niż w lecie, zapasy zostałyby niemal całkowicie wyczerpane do końca następnej zimy (9 mld m³ do końca marca 2024 r.). Wiąże się to z bardzo poważnymi obawami związanymi z bezpieczeństwem dostaw i bardzo utrudnia napełnienie magazynów w stopniu wystarczającym na następną zimę. W przypadku przedłużenia o 8 miesięcy (od sierpnia 2023 r. do marca 2024 r.) magazyny byłyby zbyt wolno napełniane, osiągając zaledwie 80 mld m³ do końca października 2023 r., czyli znacznie poniżej docelowego poziomu, a poziomy zapasów spadłyby do poziomu poniżej 30 % do końca nadchodzącej zimy (poniżej 28 mld m³), co spowodowałoby poważne obawy dotyczące bezpieczeństwa dostaw i utrudniłoby napełnienie magazynów w wystarczającym stopniu na kolejną zimę. Jedynie w przypadku przedłużenia o jeden rok przy dalszym zmniejszeniu zapotrzebowania o 15 % od kwietnia 2023 r. do marca 2024 r. poziomy zapasów mogłyby umożliwić osiągnięcie celu w zakresie magazynowania wynoszącego 90 % na 1 listopada i osiągnąć 89,4 mld m³ do 1 listopada 2023 r., a państwa członkowskie byłyby na dobrej drodze do osiągnięcia swojego celu na 1 maja, zważywszy że do końca marca 2024 r. na poziomie UE zmagazynowano by 43 mld m³.

(9)W związku z tym w sprawozdaniu stwierdza się, że dalsze zmniejszenie zapotrzebowania o 15 % w okresie 12 miesięcy do końca marca 2024 r. jest konieczne, aby państwa członkowskie mogły osiągnąć cel w zakresie magazynowania wynoszący 90 % określony w rozporządzeniu (UE) 2017/1938 zmienionym rozporządzeniem (UE) 2022/1032, co jest niezbędne dla bezpieczeństwa dostaw gazu i zapobieżenia jakiejkolwiek przerwie w dostawach podczas następnej zimy.

(10)Chociaż państwa członkowskie mogą zdecydować, które środki są bardziej odpowiednie do zapewnienia osiągnięcia celów w zakresie magazynowania, nie można tego osiągnąć bez środków zmniejszających zapotrzebowanie. W sprawozdaniu stwierdzono, że ilość gazu na rynku byłaby niewystarczająca, aby spełnić ten obowiązek we wszystkich państwach członkowskich. Oznacza to, że nie wszystkie państwa członkowskie są fizycznie w stanie napełnić magazyny do odpowiednich poziomów, co skutkuje poważnymi trudnościami w zakresie bezpieczeństwa dostaw na koniec zimy 2023/2024.

(11)W sprawozdaniu wskazano również, że w okresie od 1 kwietnia 2023 r. do 31 marca 2024 r. konieczne jest zmniejszenie zużycia gazu proporcjonalne do zmniejszenia przewidzianego w rozporządzeniu (UE) 2022/1369. Konieczne długotrwałe zmniejszenie odpowiadałoby zmniejszeniu o 15 % w okresie od 1 kwietnia 2023 r. do marca 2024 r. w porównaniu z okresem referencyjnym od 1 kwietnia 2017 r. do 31 marca 2022 r. Przedłużenie środków zmniejszających zapotrzebowanie i przedłużenie okresu zmniejszenia zapewniłoby również rynkowi elastyczność, aby ograniczyć zmienność cen gazu i zapobiec gwałtownym skokom cen, takim jak te obserwowane w 2022 r. 

(12)Biorąc pod uwagę obecną napiętą równowagę między podażą a popytem, nawet umiarkowane zakłócenie może mieć dramatyczny wpływ na rynek gazu. Obowiązek napełniania magazynów gazu ma zastosowanie, chyba że zostanie ogłoszony stan nadzwyczajny w Unii lub regionie zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2017/1938. W związku z tym nagłe zmniejszenie o 10 % importu gazu rurociągowego do Unii doprowadziłoby do wprowadzenia drastycznych i nieskoordynowanych środków przez państwa członkowskie w celu wypełnienia obowiązku napełnienia magazynów, albo do ogłoszenia stanu nadzwyczajnego w Unii lub w regionie, chyba że utrzyma się dobrowolne skoordynowane zmniejszanie zapotrzebowania. Takie przedłużone skoordynowane zmniejszenie zapotrzebowania przez wszystkie państwa członkowskie w duchu solidarności ma zasadnicze znaczenie dla uzupełnienia pojemności magazynowej, w sposób efektywny i przy minimalnych zakłóceniach na rynku, co pozostaje niezbędne dla bezpieczeństwa dostaw gazu przed zimą 2023/2024.

(13)Przedłużenie to stanowi środek nadzwyczajny w odpowiedzi na utrzymujące się i nowe poważne trudności w dostawach energii, które niosą ze sobą ryzyko groźnego kryzysu i wymagają dostosowania okresu zmniejszenia zapotrzebowania na gaz zarówno w celu przedłużenia dobrowolnego zmniejszenia zapotrzebowania na gaz, jak i w celu zapewnienia możliwości ogłoszenia unijnego stanu alarmowego i uruchomienia odpowiedniego obowiązkowego zmniejszenia zapotrzebowania na gaz po marcu 2023 r.

(14)Obecny kryzys naraża całą Unię na ryzyko niedoboru energii i wysokich cen energii. Ponieważ Unia jest jednolitym rynkiem, niedobór gazu w jednym państwie członkowskim miałby poważne konsekwencje we wszystkich pozostałych państwach członkowskich w postaci fizycznego niedoboru gazu, zmienności cen lub zakłóceń łańcuchów przemysłowych wynikających z ewentualnych ograniczeń w określonych gałęziach przemysłu w tym państwie członkowskim. Ponadto, w duchu solidarności, wszystkie państwa członkowskie mogą przyczynić się do dalszego zmniejszania ryzyka niedoboru energii i ograniczania zmienności cen gazu poprzez zmniejszenie swojego zapotrzebowania. Potencjalny pozytywny wpływ tego ducha solidarności nawet znacznie wzrósł w zeszłym roku wraz z rozwojem nowych zdolności połączeń międzysystemowych na wschód i dodatkowych zdolności w zakresie importu LNG, które lepiej łączą państwa członkowskie z instalacjami regazyfikacji LNG, zarówno fizycznie, jak i wirtualnie.

(15)Potrzebne są pilne działania, ponieważ sezon napełniania magazynów rozpoczyna się w kwietniu 2023 r. Biorąc pod uwagę utrzymujące się i nowe poważne trudności opisane powyżej, nieprzedłużenie skoordynowanego zmniejszenia zapotrzebowania na czas przed rozpoczęciem napełniania magazynów miałoby natychmiastowy wpływ na trajektorie napełniania magazynów lub warunki rynkowe wpływające na bezpieczeństwo dostaw i zmienność cen.

(16)Zgodnie z art. 122 ust. 1 TFUE Rada, na wniosek Komisji, może postanowić, w duchu solidarności między państwami członkowskimi, o środkach stosownych do sytuacji gospodarczej, w szczególności w przypadku wystąpienia poważnych trudności w zaopatrzeniu w niektóre produkty, zwłaszcza w obszarze energii. W świetle powyższych rozważań obecny kryzys w dostawach gazu, będącego produktem energetycznym, stanowi taką sytuację. W związku z tym konieczne jest tymczasowe przedłużenie środków wprowadzonych na podstawie rozporządzenia (UE) 2022/1369 oraz wprowadzenie ukierunkowanych zmian w tych środkach, aby zareagować na obecną sytuację w duchu solidarności między państwami członkowskimi. Uzasadnione jest zatem oparcie proponowanego instrumentu na art. 122 ust. 1 TFUE.

(17)Zgodnie z art. 8 rozporządzenia (UE) 2022/1369 co dwa miesiące, nie później niż do piętnastego dnia następnego miesiąca, państwa członkowskie składają Komisji, za pośrednictwem Eurostatu, sprawozdania na temat osiągniętego zmniejszenia zapotrzebowania. Doświadczenie pokazuje jednak, że dwumiesięczny okres sprawozdawczy jest niewystarczający do zapewnienia aktualnych danych liczbowych w celu podjęcia skutecznej decyzji w sprawie propozycji ogłoszenia unijnego stanu alarmowego. W związku z tym państwa członkowskie powinny zgłaszać co miesiąc swoje zużycie gazu w celu oceny osiągniętego zmniejszenia zapotrzebowania. Aby lepiej ukierunkować środki służące zmniejszeniu zapotrzebowania, monitorowanie zużycia gazu na poziomie państw członkowskich i Unii oraz wdrażanie niniejszego rozporządzenia powinno opierać się na sprawozdaniach obejmujących podział zużycia gazu na potrzeby wytwarzania energii elektrycznej i ciepła, gospodarstw domowych i usług zgodnie z definicjami i konwencjami ustanowionymi w rozporządzeniu (WE) nr 1099/2008 w sprawie statystyki energii.

(18)Zgodnie z art. 9 rozporządzenia (UE) 2022/1369 Komisja ma przeprowadzić przegląd, na podstawie którego ma prawo zaproponować przedłużenie okresu stosowania niniejszego rozporządzenia. Aby uwzględnić proponowane obecnie przedłużenie stosowania rozporządzenia (UE) 2022/1369, należy wyznaczyć nową datę przeglądu na dzień 1 marca 2024 r.

(19)Przedłużone i zmienione środki zmniejszające zapotrzebowanie powinny być tymczasowe i obowiązywać do końca następnego sezonu zimowego. Na podstawie nowego przeglądu, który ma zostać przeprowadzony do 1 marca 2024 r., Komisja powinna w stosownych przypadkach mieć możliwość zaproponowania przedłużenia okresu ich stosowania.

(20)Rozporządzenie (UE) 2022/1369 powinno zatem obowiązywać do 31 marca 2024 r. Zmiany wprowadzone do rozporządzenia (UE) 2022/1369 powinny wejść w życie do 1 kwietnia 2023 r., ponieważ jest to konieczne do zapewnienia dalszego zmniejszenia zapotrzebowania o 15 % w 12-miesięcznym okresie od kwietnia 2023 r. do końca marca 2024 r. oraz do umożliwienia podmiotom gospodarczym, państwom członkowskim i Komisji wprowadzenia środków niezbędnych do osiągnięcia tego celu. 

(21)Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie (UE) 2022/1369,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

„Artykuł 1

Zmiany w rozporządzeniu (UE) 2022/1369

W rozporządzeniu (UE) 2022/1369 wprowadza się następujące zmiany:

1)art. 2 pkt 5 i 6 otrzymują brzmienie:

a)„5) »referencyjne zużycie gazu« oznacza wolumen gazu zużywanego średnio przez państwo członkowskie w okresie referencyjnym; w przypadku państw członkowskich, których zużycie gazu w okresie od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 31 marca 2022 r. wzrosło o co najmniej 8 % w porównaniu ze średnim zużyciem gazu w okresie referencyjnym, »referencyjne zużycie gazu« oznacza tylko wolumen gazu zużytego w okresie od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 31 marca 2022 r.;”;

b)„6) »okres referencyjny« oznacza okres od dnia 1 kwietnia 2017 r. do dnia 31 marca 2022 r.;”;

2)art. 3 otrzymuje brzmienie:

„Artykuł 3

Dobrowolne zmniejszenie zapotrzebowania

Państwa członkowskie dokładają wszelkich starań, aby zmniejszyć swoje zużycie gazu w okresie od dnia 1 kwietnia 2023 r. do dnia 31 marca 2024 r. o co najmniej 15 % w porównaniu ze swoim średnim zużyciem gazu w okresie od dnia 1 kwietnia 2017 r. do dnia 31 marca 2022 r. (»dobrowolne zmniejszenie zapotrzebowania«). Art. 6, 7 i 8 stosuje się do tych dobrowolnych środków zmniejszających zapotrzebowanie.”;

3)art. 5 ust. 2 otrzymuje brzmienie: „2. Do celów obowiązkowego zmniejszenia zapotrzebowania, przez cały okres obowiązywania unijnego stanu alarmowego, zużycie gazu w każdym państwie członkowskim w okresie od dnia 1 kwietnia 2023 r. do dnia 31 marca 2024 r. (»okres zmniejszenia«) musi być o 15 % niższe od referencyjnego zużycia gazu. Wszelkie zmniejszenia zapotrzebowania osiągnięte przez państwa członkowskie w okresie przed ogłoszeniem unijnego stanu alarmowego uwzględnia się do celów obowiązkowego zmniejszenia zapotrzebowania.”;

4)art. 8 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

„1. Właściwy organ każdego państwa członkowskiego monitoruje wdrażanie środków zmniejszających zapotrzebowanie na swoim terytorium. Co miesiąc i nie później niż do piętnastego dnia następnego miesiąca państwa członkowskie składają Komisji sprawozdania na temat zużycie gazu (w teradżulach, TJ). Państwa członkowskie uwzględniają w swoich sprawozdaniach podział zmniejszenia zapotrzebowania na gaz według sektorów, w tym zapotrzebowania na gaz w następujących sektorach:

a)    wsad do produkcji energii elektrycznej i ciepła;

b)    zużycie energii końcowej w przemyśle;

c)    zużycie energii końcowej w gospodarstwach domowych i usługach.

Do celów niniejszego ustępu stosuje się definicje i konwencje ustanowione w rozporządzeniu (WE) nr 1099/2008 w sprawie statystyki energii.

Grupa Koordynacyjna ds. Gazu wspiera Komisję w monitorowaniu dobrowolnego i obowiązkowego zmniejszenia zapotrzebowania.”;

5)w art. 9 datę „1 maja 2023 r.” zastępuje się datą „1 marca 2024 r.”;

6)art. 10 akapit drugi otrzymuje brzmienie:

„Niniejsze rozporządzenie stosuje się do dnia 31 marca 2024 r.”.

Artykuł 2

Wejście w życie i rozpoczęcie stosowania

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 kwietnia 2023 r.

Niniejsze rozporządzenie stosuje się do dnia 31 marca 2024 r.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

(1)    https://europa.eu/eurobarometer/surveys/detail/2872

(2)    Sprawozdanie Komisji dla Rady z przeglądu rozporządzenia (UE) 2022/1369 (COM(2023) 173) i towarzyszący mu dokument roboczy służb Komisji (SWD (2023) 63)

(3)    ROZPORZĄDZENIE RADY (UE) 2022/1369 z dnia 5 sierpnia 2022 r. w sprawie skoordynowanych środków zmniejszających zapotrzebowanie na gaz (Dz.U. L 206 z 8.8.2022, s. 1).