UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

W 2019 r. Parlament Europejski i Rada przyjęły rozporządzenie (UE) 2019/1009 ustanawiające przepisy dotyczące udostępniania na rynku produktów nawozowych UE 1 . Rozporządzenie to zastępuje przepisy harmonizacyjne dotyczące nawozów WE ustanowione w rozporządzeniu (WE) nr 2003/2003 2 .

Rozporządzeniem (UE) 2019/1009 wprowadzono wymogi dotyczące etykietowania, które są znacznie obszerniejsze niż wymogi rozporządzenia (WE) nr 2003/2003. Odzwierciedla to nowe potrzeby i obawy społeczne, a także fakt, że nowe przepisy w ogromnym stopniu otworzyły rynek UE dla produktów, które są innowacyjne i nieznane, a zatem wymagają lepszych informacji dla użytkowników. Przeładowane etykiety stwarzają jednak dwa problemy: etykiety te są trudne do odczytania przez zainteresowane osoby, a podmiotom gospodarczym trudno nimi zarządzać. Umieszczenie wielu szczegółów na etykiecie utrudnia identyfikację istotnych informacji i może również wymagać częstych aktualizacji, co podnosi koszty etykietowania.

Niniejszy wniosek zmierza ku tym samym celom ogólnym co rozporządzenie (UE) 2019/1009, mianowicie ku zapewnieniu wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska, jak również dobrego funkcjonowania rynku wewnętrznego. W odpowiedzi na powyższe dwa zidentyfikowane problemy w niniejszym wniosku przedstawiono dwa cele szczegółowe: poprawę czytelności etykiet oraz ułatwienie zarządzania nimi przez podmioty gospodarcze.

•Spójność z przepisami obowiązującymi w tym obszarze polityki

Produkty nawozowe są częścią łańcucha żywnościowego i odpowiadają za znaczną część ceny produktów rolnych. W komunikacie w sprawie cen energii z 2021 r. 3 Komisja zwróciła uwagę na trudności gospodarcze, z jakimi boryka się energochłonny przemysł nawozów sztucznych w następstwie olbrzymiego wzrostu cen energii od jesieni 2021 r. Jak wyjaśniono w komunikacie w sprawie bezpieczeństwa żywnościowego z 2022 r. 4 , wojna napastnicza Rosji przeciwko Ukrainie pogłębiła trudności gospodarcze, których branża ta już doświadcza.

Obecny trudny kontekst polityczny i gospodarczy przemawia za tym, aby po pierwsze przyspieszyć istniejącą tendencję do poprawy efektywności wykorzystania produktów nawozowych, a po drugie zracjonalizować koszty wprowadzania tych produktów na rynek. Niniejszy wniosek ukierunkowany jest na wsparcie obu tych tendencji w polityce w obszarze produktów nawozowych.

Jeżeli chodzi o pierwszą kwestię, bardziej efektywne stosowanie w szczególności nawozów jest ważnym elementem strategii „od pola do stołu” 5 , w której określono cele polegające na zmniejszeniu strat składników pokarmowych o 50 % i ograniczeniu stosowania nawozów o 20 % do 2030 r. W komunikacie w sprawie dostępności nawozów z 2022 r. 6 ponownie podkreślono potrzebę zwiększenia efektywności ich stosowania. Wykorzystanie narzędzi cyfrowych jest kluczowym czynnikiem umożliwiającym ten proces, na przykład w zakresie śledzenia poziomów podstawowych i docelowych w bilansie składników odżywczych brutto w państwach oraz w zakresie gromadzenia danych na szczeblu regionalnym. Ponadto lepsze informowanie o właściwościach produktu za pomocą etykiet cyfrowych jest krokiem w kierunku optymalizacji instrukcji na potrzeby efektywności stosowania z uwzględnieniem tych właściwości, co doprowadzi do lepszego przekazywania instrukcji stosowania i pozwoli uniknąć nadmiernego nawożenia.

Jeżeli chodzi o drugą kwestię, ustanowienie przepisów dotyczących dobrowolnej digitalizacji etykiet doprowadzi do obniżenia kosztów dla podmiotów gospodarczych w perspektywie średnio- i długoterminowej. Przyczyni się do dalszego usprawnienia procesu etykietowania dzięki unikaniu zbędnych kosztów i ograniczeniu ilości odpadów opakowaniowych. Pozwoli to zoptymalizować warunki wprowadzania nawozów na rynek UE w trudnych czasach.

Niniejszy wniosek wpisuje się w szerszy proces cyfryzacji sektora rolnego – kwestii najważniejszej dla większości państw członkowskich, które 9 kwietnia 2019 r. podpisały deklarację pt. „Inteligentna i zrównoważona cyfrowa przyszłość dla europejskiego rolnictwa i obszarów wiejskich” 7 .

•Spójność z innymi politykami Unii

W Zielonym Ładzie 8 Komisja zapowiedziała, że zamierza stawić czoło podwójnemu wyzwaniu: zielonej transformacji i transformacji cyfrowej. Wkrótce potem pandemia COVID-19 spowodowała radykalną zmianę roli i postrzegania transformacji cyfrowej w naszych społeczeństwach i gospodarkach oraz przyspieszenie tego procesu.

W komunikacie w sprawie cyfrowego kompasu z 2021 r. 9 wyznacza się jasną drogę do realizacji wspólnej wizji oraz działania, dzięki którym Europa odniesie sukces w cyfrowej dekadzie. Przedstawiona jest w nim zasada „domyślnej cyfrowości” oraz dalsze działania na rzecz szeroko zakrojonej transformacji cyfrowej społeczeństwa.

Panuje również ogólna tendencja do digitalizacji etykiet i dokumentów towarzyszących produktom. Istnieją przepisy dotyczące wyrobów budowlanych 10 i wyrobów medycznych 11 , a w przygotowaniu są przepisy dotyczące baterii 12 , detergentów 13 , kosmetyków 14 i niebezpiecznych chemikaliów 15 .

Celem wniosku dotyczącego rozporządzenia w sprawie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów 16 jest ustanowienie cyfrowego paszportu produktu. W wersji zaproponowanej przez Komisję paszport posłuży obowiązkowemu przyjęciu cyfrowych sposobów przekazywania informacji o wszystkich produktach podlegających regulacji, w tym produktach nawozowych. Informacje takie nie będą obejmować wymogów dotyczących etykietowania. W związku z tym niniejszy wniosek stanowi uzupełnienie środków już zaproponowanych w zakresie digitalizacji innych informacji o produktach.

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

•Podstawa prawna

Niniejszy wniosek ma tę samą podstawę prawną co rozporządzenie (UE) 2019/1009: art. 114 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, który to przepis dotyczy zbliżenia przepisów krajowych mających na celu ustanowienie i funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Chociaż Komisja jest uprawniona do zmiany załączników do rozporządzenia (UE) 2019/1009, w celu ułatwienia procesu przyjęcia wszystkie zmiany zaproponowane w tej inicjatywie są zawarte w niniejszym wniosku, ponieważ są ze sobą powiązane.

•Pomocniczość

Problemy spowodowane przeładowanymi etykietami produktów nawozowych UE mają silny wymiar transgraniczny. Nawozy nieorganiczne, które podlegają rozporządzeniu (WE) 2003/2003, są produkowane w szeregu państw członkowskich UE 17 i sprzedawane w całej UE. Celem rozporządzenia (UE) 2019/1009 jest zarówno utrzymanie tych produktów w jego zakresie stosowania, jak i objęcie nim nowych produktów, które nie są jeszcze objęte przepisami harmonizacyjnymi, co zwiększy ich potencjał na rynku UE.

Obszerne wymogi dotyczące etykietowania określone w załączniku III do rozporządzenia (UE) 2019/1009 należy przedstawić na etykiecie fizycznej. Część informacji wymaganych w tym załączniku podlega częstym zmianom, a zgodnie z tym rozporządzeniem etykiety niektórych produktów należy zmienić przed dotarciem produktu do użytkowników końcowych (na przykład etykieta produktu nawozowego mieszanego będzie zawierać wszystkie istotne informacje na temat elementów składowych będących produktem nawozowym UE wyrażone w odniesieniu do końcowej mieszanki, więc zanim produkt mieszany dotarł do użytkownika końcowego, zarówno elementy składowe będące produktem nawozowym UE, jak i sama mieszanka miały etykietę fizyczną). Rozporządzenie to jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Ponadto państwa członkowskie mają obowiązek nieutrudniania swobodnego przepływu produktów nawozowych UE ze względów związanych z ich etykietowaniem. Państwa członkowskie nie mogą zatem przyjmować środków krajowych mających na celu poprawę czytelności etykiet fizycznych ani dokonywać częstych zmian w tym zakresie.

Państwa członkowskie mogą przyjąć przepisy krajowe dotyczące minimalnych norm w zakresie digitalizacji etykiet, stosowanych na zasadzie dobrowolności i jako uzupełnienie etykiet fizycznych, zważywszy, że kwestia ta nie jest jeszcze ujęta w rozporządzeniu (UE) 2019/1009. Takie podejście nieuchronnie prowadziłoby do różnych praktyk w całej UE i stwarzałoby przeszkody w funkcjonowaniu rynku wewnętrznego. Mogłoby prowadzić do nierówności pod względem potencjalnych oszczędności kosztów i przekazywania informacji. Zwiększyłoby to również koszty ponoszone przez przemysł w związku z koniecznością dostosowania się do rozbieżnych wymogów w zakresie etykietowania cyfrowego w różnych państwach członkowskich.

Wprowadzenie warunków dotyczących etykiety cyfrowej na szczeblu UE ma natomiast wartość dodaną w postaci harmonizacji poszczególnych praktyk. Dzięki stworzeniu równych warunków działania taka inicjatywa poprawiłaby funkcjonowanie rynku wewnętrznego, a jednocześnie zapewniłaby wysoki poziom ochrony wymagany rozporządzeniem (UE) 2019/1009. Ponadto decyzję o tym, które elementy etykietowania obecnie wymagane na etykiecie fizycznej mogą być podawane wyłącznie w formie cyfrowej, można podjąć wyłącznie na szczeblu UE.

Korzyść z działania UE polega również na istnieniu potencjalnych korzyści skali w przemyśle produktów nawozowych. Dostosowanie wymogów dotyczących etykietowania cyfrowego w całej UE mogłoby ułatwić stosowanie etykiet wielojęzycznych, a tym samym wspomóc dystrybucję produktów opatrzonych tą samą etykietą w więcej niż jednym państwie członkowskim.

W związku z tym niniejszy wniosek dotyczący dobrowolnej digitalizacji etykiet produktów nawozowych UE jest niezbędny i może przyczynić się do skutecznego rozwiązania zidentyfikowanych problemów.

•Proporcjonalność

Inicjatywa nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia wyznaczonych celów. Jej celem jest wprowadzenie dobrowolnego cyfrowego etykietowania produktów nawozowych UE. Podmioty gospodarcze będą miały wybór, czy umieścić elementy etykietowania na etykiecie fizycznej, czy cyfrowej.

W niniejszym wniosku ustanawia się przepisy ogólne mające na celu zapewnienie wysokiego poziomu ochrony użytkowników produktów nawozowych UE w przypadku dostarczania im etykiety cyfrowej.

W ocenie skutków towarzyszącej niniejszemu wnioskowi oceniono warianty strategiczne o różnym stopniu digitalizacji. Wariant przedstawiony w niniejszym wniosku zapewnia najlepszą równowagę między interesami różnych zainteresowanych stron. Chociaż stwarza on możliwość dostarczania etykiet cyfrowych, utrzymuje dostępność dla użytkowników końcowych etykiety fizycznej produktów nawozowych UE zawierającej najważniejsze informacje, które to rozwiązanie wybrano w odpowiedzi na gotowość tych użytkowników do polegania wyłącznie na narzędziach cyfrowych pod względem uzyskiwania dostępu do informacji. Wraz z rozwojem społeczeństwa będzie można dalej zwiększać liczbę elementów etykietowania, które mają być dostarczane wyłącznie w formie cyfrowej, co uwzględniono w uprawnieniach określonych w niniejszym wniosku.

3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW

•Konsultacje z zainteresowanymi stronami

W ramach konsultacji przeprowadzono następujące działania:

Otwarte konsultacje publiczne

Otwarte konsultacje publiczne potwierdziły zainteresowanie etykietami cyfrowymi zarówno ze strony branży, jak i użytkowników.

Ponad połowa respondentów (52,1 %, N=198) zareagowałaby pozytywnie lub umiarkowanie pozytywnie, gdyby niektóre informacje zostały usunięte z etykiety i były dostępne do uzyskania jedynie w formie cyfrowej. 22,7 % wybrało opcję „nie wiem/nie potrafię odpowiedzieć”, a zatem wśród tych, którzy odpowiedzieli na to pytanie, odsetek odpowiedzi pozytywnych jest wyższy (66,9 %).

Większość respondentów (N=93, 72 %) wdrożyłaby etykietowanie cyfrowe, gdyby było to możliwe.

Główne korzyści płynące z etykiety cyfrowej (N=195) obejmują: możliwość dostarczania bardziej szczegółowych informacji (14 %), możliwość dostarczania wszystkich istotnych informacji, w przypadku gdy opakowanie jest zbyt małe (14 %), łatwy dostęp do informacji (13 %), dostęp do aktualnych informacji (13 %) oraz informacji w dodatkowych językach (13 %); bardziej istotne/lepiej ukierunkowane informacje, korzyści dla środowiska (19 %) oraz oszczędności kosztów (8 %).

Główne wyzwania związane z etykietami cyfrowymi (N=200) obejmują: trudność w dostępie do informacji (24 %), różnice między informacjami na opakowaniu a informacjami cyfrowymi (22 %), nierówności dla różnych grup społecznych (22 %) oraz zwiększone koszty dla przemysłu.

Wywiady

Wywiady zorganizowano w celu zebrania informacji, w szczególności na temat (i) tego, co stanowi istotne informacje na etykiecie dla różnych kategorii zainteresowanych stron, (ii) wzorów stosowania etykiet, (iii) korzyści i wad etykietowania cyfrowego oraz (iv) praktyk branżowych w zakresie etykietowania. Duża liczba wywiadów z zainteresowanymi stronami z branży i użytkownikami produktów nawozowych wykazała, że uwagi tych grup na temat konkretnych informacji na etykiecie (np. zawartości azotu) były często rozbieżne i różniły się w zależności od kategorii funkcji produktów i rodzajów użytkowników. Dlatego też istotne informacje dla przedstawicieli branży nie były takie same jak dla użytkowników profesjonalnych i nieprofesjonalnych.

W niniejszym wniosku uwzględnia się te rozbieżne potrzeby i daje się pierwszeństwo zapewnieniu bezpiecznego stosowania produktów nawozowych UE oraz wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska, czemu służy zachowanie najważniejszych informacji na etykiecie fizycznej produktów opakowanych sprzedawanych użytkownikom końcowym.

Ukierunkowane badanie zainteresowanych stron

Badanie było skierowane do użytkowników (profesjonalnych i nieprofesjonalnych) produktów nawozowych, branży (producentów, importerów i dystrybutorów), a także jednostek oceniających zgodność i organów nadzoru rynku z Francji, Niemiec, Włoch, Litwy, Polski, Rumunii, Danii i Hiszpanii.

Spośród 755 otrzymanych odpowiedzi największą grupę respondentów stanowili użytkownicy nieprofesjonalni (tj. ogrodnicy amatorzy, osoby nieprowadzące działalności gospodarczej w tym zakresie – 43,6 %), a następnie użytkownicy profesjonalni (33,5 %).

Ukierunkowane badanie ujawniło także różnice w poglądach na to, które informacje na etykiecie są najważniejsze. Podczas gdy użytkownicy uznali, że bezwzględnie istotne są informacje na temat wymogów bezpieczeństwa, producenci za najważniejsze informacje uznali efektywność agronomiczną.

Na pytanie o preferowany format dostępu do informacji na etykiecie większość użytkowników profesjonalnych i nieprofesjonalnych wybrała etykiety fizyczne. Potwierdza to potrzebę zachowania najważniejszych informacji na etykiecie fizycznej.

Producenci mieli rozbieżne poglądy na temat tego, czy ogółem digitalizacja pozwoli im zaoszczędzić pieniądze. 48,4 % uważa, że zapewniłaby oszczędności finansowe (N=49).

Grupy dyskusyjne

Zorganizowano osiem grup dyskusyjnych z udziałem użytkowników profesjonalnych i nieprofesjonalnych z Francji, Polski, Rumunii i Hiszpanii. Uczestnicy pozytywnie odnieśli się do digitalizacji etykiet produktów nawozowych UE, którą uznali za zmianę korzystną i naturalną. Wyrażono obawy dotyczące uwidocznienia negatywnych skutków przepaści cyfrowej.

Konsultacje te wykazały różnice w postrzeganiu znaczenia różnych kategorii informacji przez użytkowników profesjonalnych i nieprofesjonalnych. Informacje o efektywności agronomicznej (takie jak zawartość składników odżywczych) użytkownicy profesjonalni uznali za ważniejsze niż inne rodzaje informacji, podczas gdy informacje potrzebne po zakupie, takie jak instrukcje dotyczące stosowania lub warunki przechowywania, nie były tak ważne, ponieważ „każdy wiedział, co zrobić”. Użytkownicy nieprofesjonalni uznali natomiast, że informacje o efektywności agronomicznej są zbyt techniczne, i uważali, że informacje potrzebne po zakupie są ważniejsze. Podobnie użytkownicy profesjonalni byli bardziej zainteresowani informacjami na temat zawartości, takimi jak wykaz składników, niż użytkownicy nieprofesjonalni.

Eksperyment sondażowy

W ramach eksperymentu zbadano wpływ zmian w etykietowaniu na kluczowe zachowania profesjonalnych i nieprofesjonalnych użytkowników produktów nawozowych. Miało to na celu zrozumienie zachowań faktycznie prezentowanych przez użytkowników w przypadku pokazywania im zdigitalizowanych etykiet, zamiast pytania uczestników, co myślą o digitalizacji.

Eksperyment sondażowy wykazał, że użytkownicy profesjonalni w większości nie odczuwają wpływu zmian w ilości informacji na etykiecie fizycznej, jeśli chodzi o stosowanie i przechowywanie produktu. Użytkownicy nieprofesjonalni są bardziej wyczuleni na uproszczenie etykiet niż profesjonalni.

Jeżeli chodzi o czynniki wpływające na zrozumienie etykiet, łatwość interpretowania etykiet (w ocenie subiektywnej) jest w znacznym stopniu pozytywnie skorelowana z wiekiem użytkowników profesjonalnych i nieprofesjonalnych, a także z ich doświadczeniem w stosowaniu danego produktu nawozowego. Mniejsza ilość informacji na etykietach nie prowadziła do istotnej zmiany łatwości interpretowania informacji zawartych na danej etykiecie przez którąkolwiek z tych dwóch grup użytkowników.

Badanie użyteczności

W niemoderowanym badaniu użyteczności przebadano popularność i potencjalne wykorzystanie różnych technologii cyfrowych, które można wdrożyć na potrzeby etykiet produktów nawozowych. Spośród 48 badanych osób 33 zeskanowało kod QR, a 26 odwiedziło adres URL, co sprawiło, że były to najczęściej wykorzystywane opcje.

Posiedzenie grupy ekspertów w sprawie wariantów digitalizacji etykiet

15 marca 2022 r. odbyło się posiedzenie zdalne grupy ekspertów Komisji ds. produktów nawozowych. Informacje uzyskane od członków i obserwatorów grupy ekspertów wykorzystano przy opracowywaniu wariantów strategicznych. Grupa ekspertów z zadowoleniem przyjęła kategoryzację informacji i metodykę wykorzystaną przy opracowywaniu poszczególnych wariantów strategicznych.

Eksperci wyrazili rozbieżne opinie na temat potrzeby wprowadzenia rozróżnienia między użytkownikami nieprofesjonalnymi a profesjonalnymi. Podczas gdy niektórzy eksperci wskazali, że obie kategorie użytkowników mają różne zachowania i różne potrzeby pod względem etykietowania, inni zwrócili uwagę na większą złożoność przepisów, jaką skutkowałoby takie rozróżnienie, oraz na trudności w zakresie wdrażania i nadzoru rynku.

Badanie kosztów i korzyści związanych z różnymi wariantami digitalizacji

Po posiedzeniu grupy ekspertów przeprowadzono badanie internetowe w celu zebrania danych na temat kosztów i korzyści związanych z różnymi wariantami digitalizacji. W badaniu tym uzyskano 93 ważne odpowiedzi od różnych grup zainteresowanych stron.

Około 56,3 % respondentów (producenci, N=32) wskazało, że już udostępnia pewne informacje z etykiet w formie cyfrowej. Ogólnie rzecz biorąc, wyrażono zdecydowane poparcie dla proponowanych przepisów ogólnych dotyczących digitalizacji etykiet (N=84). Jeżeli porównać wpływ etykiet w poszczególnych wariantach na skutki gospodarcze, środowiskowe i społeczne, ogólne stanowisko było takie, że im wyższy poziom digitalizacji, tym większe pozytywne skutki.

•Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej

Na potrzeby analizy wyników działań konsultacyjnych i skutków różnych wariantów strategicznych Komisja skorzystała z usług wykonawcy zewnętrznego.

•Ocena skutków

Przy przeprowadzaniu oceny skutków 18 Komisja napotkała dwie trudności. Rozporządzenie (UE) 2019/1009 ma zastosowanie od 16 lipca 2022 r., zatem nie było dostępne żadne konkretne doświadczenie w stosowaniu nowych przepisów. Ponadto rozporządzeniem tym ustanawia się opcjonalną harmonizację produktów nawozowych UE. Wybór, czy stosować rozporządzenie, czy nie, należy do producentów produktów nawozowych. Trudno jest zatem oszacować, ilu producentów dokona takiego wyboru i podtrzyma go w nadchodzących latach.

22 lipca 2022 r. ocena skutków uzyskała opinię pozytywną wydaną przez Radę ds. Kontroli Regulacyjnej 19 .

Komisja oceniła skutki trzech wariantów strategicznych: nr 1 – opracowanie wyłącznie wytycznych; nr 2 – informacje można udostępniać w formie cyfrowej w odniesieniu do produktów nawozowych UE oraz nr 3 – wszystkie informacje są udostępniane w formie cyfrowej w przypadku niektórych kategorii produktów.

W odniesieniu do wariantu strategicznego nr 2 rozważono pięć podwariantów (nr 2a–2e). Poziom digitalizacji jest zróżnicowany (od podawania na etykiecie cyfrowej niektórych informacji do umieszczania na niej większości informacji). W niektórych podwariantach dokonuje się rozróżnienia między użytkownikami profesjonalnymi a nieprofesjonalnymi. Skutki wariantów strategicznych nr 2a–2e są analizowane łącznie, ponieważ stwierdzono jedynie niewielkie różnice.

Preferowanym wariantem strategicznym jest wariant nr 2a w połączeniu z wariantem nr 3:

–wariant nr 2a oznacza opcjonalną digitalizację niektórych informacji na etykiecie produktów nawozowych UE, bez rozróżniania na użytkowników profesjonalnych i nieprofesjonalnych;

–wariant nr 3 oznacza opcjonalną digitalizację wszystkich informacji dotyczących produktów sprzedawanych luzem i produktów, które nie są sprzedawane użytkownikom końcowym, lecz innym podmiotom gospodarczym.

Podczas gdy wariant strategiczny nr 2a jest najbardziej ostrożny pod względem zakresu informacji udostępnianych wyłącznie w formie cyfrowej, połączenie tego wariantu z wariantem nr 3 zapewnia najskuteczniejsze osiągnięcie celów z zachowaniem zrównoważonego podejścia do różnych opinii zainteresowanych stron.

Po pierwsze, w wariancie strategicznym nr 2a zakłada się zachowanie na etykiecie fizycznej wszystkich informacji związanych z bezpieczeństwem, a także najważniejszych informacji o efektywności agronomicznej i zawartości oraz informacji potrzebnych po zakupie. Dzięki ograniczeniu pozostałych rodzajów informacji umieszczanych na etykiecie fizycznej informacje dotyczące bezpieczeństwa staną się bardziej widoczne, co przyczyni się do osiągnięcia celu, jakim jest ochrona zdrowia i środowiska. W wariancie tym w największym stopniu uwzględnia się przepaść cyfrową. Usunięcie z etykiety wszystkich informacji, w tym informacji dotyczących bezpieczeństwa, w ramach wariantu nr 3 w odniesieniu do sprzedaży podmiotom gospodarczym jest uzasadnione ze względu na zainteresowanych użytkowników, których to dotyczy i którzy nie są użytkownikami końcowymi. Podmioty gospodarcze kupują produkty, aby udostępniać je na rynku, a nie stosować je na glebach. W odniesieniu do produktów luzem, biorąc pod uwagę charakter samego produktu, nie ma możliwości podawania informacji na etykiecie fizycznej umieszczonej na opakowaniu, co jest bezpośrednim sposobem przekazywania informacji zawartych na etykiecie. Oczekuje się, że zastąpienie ulotki etykietą cyfrową nie będzie miało znaczącego wpływu na dostępność tych informacji.

Po drugie, ten połączony wariant przyczyni się do zmniejszenia kosztów etykietowania i stworzenia równych warunków działania dla podmiotów gospodarczych w odniesieniu do stosowania etykietowania cyfrowego. Koszty etykietowania zmaleją zarówno dzięki umieszczeniu większej liczby języków na etykiecie fizycznej, jak i dzięki unikaniu częstych zmian w tej etykiecie.

Ponadto ten połączony wariant jest łatwiejszy do stosowania i egzekwowania, ponieważ nie dokonuje się w nim rozróżnienia między użytkownikami profesjonalnymi a nieprofesjonalnymi. Takie rozróżnienie nie istnieje w rozporządzeniu (UE) 2019/1009, a zwiększyłoby złożoność przepisów i utrudniło ich wdrożenie.

Biorąc pod uwagę ograniczoną bazę dowodową na temat kosztów, pełna ekstrapolacja kosztów na szczeblu UE jest problematyczna i grozi zafałszowaniem obrazu. Jak wynika z danych z badania przeprowadzonego wśród zainteresowanych stron, maksymalne koszty na szczeblu UE dla przedsiębiorstw w ramach wariantu strategicznego nr 2 (ale również wariantu strategicznego nr 3) wyniosłyby 0,3 mln EUR (od 0,1 mln EUR do 0,6 mln EUR) w przypadku kosztów jednorazowych oraz 0,1 mln EUR (od 0,06 mln EUR do 0,4 mln EUR) w przypadku kosztów bieżących (rocznych). W praktyce koszty rzeczywiste najprawdopodobniej byłyby niższe niż te koszty maksymalne, ponieważ pewna część przedsiębiorstw nie zdecydowałaby się na zapewnienie etykietowania cyfrowego.

Należy zauważyć, że podmiot gospodarczy, który zdecyduje się na etykietowanie cyfrowe, może dodatkowo ponieść pewne koszty związane z udzielaniem informacji w razie potrzeby za pomocą innych środków. Chociaż takich kosztów nie można było oszacować ilościowo, oczekuje się, że będą one marginalne, biorąc pod uwagę fakt, że informacje o produktach byłyby dostarczane jedynie do małej części rynków docelowych. W dłuższej perspektywie koszty zostałyby zrekompensowane oszczędnościami związanymi z aktualizacją etykiet fizycznych, unikaniem podwójnego etykietowania i zwolnieniem na etykiecie fizycznej miejsca na informacje w większej liczbie języków. Ponadto wariant strategiczny nr 3 prowadzi do korzyści netto szacowanych na 0,8 mln EUR, ponieważ wprowadza się w nim pełną digitalizację w zakresie wymogów dotyczących etykietowania produktów sprzedawanych luzem lub produktów, które nie są sprzedawane użytkownikom końcowym.

Pod względem bezpośrednich skutków wariantów strategicznych nr 2a i nr 3 dla organów publicznych, pomimo pozytywnych aspektów związanych z łatwością zarządzania danymi online i ich zestawiania, organy publiczne mogą wymagać pewnych inwestycji w wyposażenie i szkolenia, aby ułatwić dostęp do etykiet cyfrowych.

Z oszacowań dotyczących preferowanego wariantu strategicznego nr 2a wynika, że średnie możliwe jednorazowe korzyści netto byłyby ujemne dla wszystkich przedsiębiorstw w UE-27 (tj. -0,1 mln EUR, przy założeniu, że wszystkie przedsiębiorstwa eksportujące uzyskałyby oszczędności związane z ograniczeniem wymogów dotyczących etykietowania fizycznego). Maksymalne roczne korzyści okresowe w wariancie strategicznym nr 2a wyniosłyby 0,9 mln EUR dla wszystkich przedsiębiorstw (UE-27). W wariancie nr 3 maksymalne możliwe jednorazowe korzyści netto również byłyby ujemne (tj. -0,5 mln EUR przy tych samych założeniach co w przypadku wariantu nr 2a) 20 . Maksymalne roczne korzyści okresowe netto w wariancie strategicznym nr 3 wyniosłyby jednak 3 mln EUR dla wszystkich przedsiębiorstw 21 (UE-27).

Oczekuje się, że preferowany wariant przyniesie korzyści dla środowiska dzięki ograniczeniu ilości odpadów opakowaniowych. Takich korzyści nie można było oszacować ilościowo.

Nie przewiduje się żadnych negatywnych skutków społecznych, ponieważ w wariancie strategicznym nr 2a informacje uznane za istotne przez różne kategorie użytkowników będą zachowane na etykiecie fizycznej. Wręcz przeciwnie, oczekuje się poprawy czytelności etykiety fizycznej dzięki przeniesieniu różnych szczegółowych informacji technicznych na etykietę cyfrową. Ponadto użytkownicy będą mogli w pełni korzystać z różnych możliwości, jakie stwarza digitalizacja pod względem dostępności i wyszukiwania konkretnych informacji w formacie cyfrowym.

•Sprawność regulacyjna i uproszczenie

Celem niniejszego wniosku jest ułatwienie przestrzegania wymogów dotyczących etykietowania określonych w rozporządzeniu (UE) 2019/1009, a tym samym zmniejszenie obciążenia podmiotów gospodarczych bez uszczerbku dla głównych celów rozporządzenia, w tym ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska.

Niniejszy wniosek wnosi bezpośredni wkład w tablicę wyników REFIT (obszar 13: przepisy dotyczące chemikaliów (inne niż rozporządzenie REACH)) ze względu na wykorzystanie narzędzi cyfrowych do przekazywania informacji na temat produktów nawozowych UE. Czerpanie korzyści z ery cyfrowej doprowadzi do potencjalnego zmniejszenia obciążeń dla MŚP, lepszego egzekwowania i przestrzegania przepisów oraz zacieśnienia współpracy między właściwymi organami, w tym organami celnymi i organami nadzoru rynku.

Digitalizacja etykiety pozostaje opcjonalna. W związku z tym nie są potrzebne żadne szczególne środki dla małych i średnich przedsiębiorstw, które mogą swobodnie wybrać odpowiedni czas na dokonanie tej zmiany, o ile w ogóle zdecydują się na nią.

5.ELEMENTY FAKULTATYWNE

•Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania

W ramach oceny przeprowadzonej zgodnie z art. 49 rozporządzenia (UE) 2019/1009 Komisja oceni również sposób przeprowadzenia (lub funkcjonowania) tej konkretnej interwencji i wyciągnie wstępne wnioski. Będzie to pierwsza okazja do oceny, czy wystąpiły niezamierzone lub niespodziewane skutki.

Następnie Komisja będzie monitorować, czy interwencja UE nadal spełnia swoje zadanie, czy powinna zostać dostosowana w celu zwiększenia jej skuteczności, adekwatności i spójności, czy też powinna zostać po prostu uchylona.

•Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku

Niniejszym wnioskiem wprowadza się dobrowolną digitalizację etykiet produktów nawozowych UE. Wybór należy do producentów, importerów lub dystrybutorów produktów nawozowych UE.

Proponuje się, aby umożliwić podmiotom gospodarczym dostarczanie wszystkich elementów etykietowania wymaganych na podstawie załącznika III do rozporządzenia (UE) 2019/1009 wyłącznie w formacie cyfrowym w następujących dwóch sytuacjach: gdy produkty nawozowe UE są sprzedawane bez opakowania lub gdy produkty nawozowe UE są sprzedawane podmiotom gospodarczym (które nie są użytkownikami końcowymi tych produktów).

Podmioty gospodarcze, które zdecydują się na etykietowanie cyfrowe produktów nawozowych UE dostarczanych użytkownikom końcowym w opakowaniach, będą musiały zapewniać również etykietę fizyczną zawierającą najważniejsze informacje. Etykieta fizyczna będzie zawierać wszystkie informacje dotyczące ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska, a także najważniejsze informacje na temat efektywności agronomicznej i zawartości produktu lub informacje wykorzystywane po zakupie.

W odniesieniu do podmiotów gospodarczych, które zdecydują się na dostarczanie etykiet cyfrowych, we wniosku określa się ogólne przepisy dotyczące digitalizacji etykiet. Podmioty gospodarcze będą musiały w szczególności zapewnić bezpłatny i łatwy dostęp do etykiety cyfrowej w całej UE oraz uwzględnić potrzeby słabszych grup społecznych. W razie potrzeby informacje na etykietach cyfrowych powinny być również przekazywane za pomocą innych środków.

We wniosku upoważnia się Komisję do uzupełnienia ogólnych wymogów dotyczących etykietowania cyfrowego oraz do dalszego dostosowywania załącznika III przez ustalenie, w zależności od rozwoju społeczeństwa, które elementy etykietowania mogą być dostarczane w formie cyfrowej, w przypadku gdy produkty nawozowe UE są udostępniane użytkownikom końcowym w opakowaniu.

2023/0049 (COD)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

zmieniające rozporządzenie (UE) 2019/1009 w odniesieniu do etykietowania cyfrowego produktów nawozowych UE

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 114,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego 22 ,

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)W załączniku III do rozporządzenia (UE) 2019/1009 ustanowione są wymogi dotyczące etykietowania produktów nawozowych UE. Informacje, o których mowa w załączniku III, należy umieszczać na etykiecie w formie fizycznej dołączonej do tego opakowania lub, w przypadku elementów etykietowania, których nie można podać na etykiecie ze względu na zbyt małe opakowanie, w oddzielnej ulotce dołączanej do tego opakowania („etykieta fizyczna”). Do produktów nieposiadających opakowania dołącza się ulotkę. Wymogi dotyczące etykietowania odnoszą się do różnych parametrów związanych z efektywnością agronomiczną produktów nawozowych UE (np. zawartości składników pokarmowych w nawozie) oraz zawartością takich produktów (np. ilością). Wymogi dotyczące etykietowania obejmują również informacje niezbędne do ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska podczas stosowania produktów nawozowych UE (np. informacje potrzebne do prawidłowego stosowania dyrektywy Rady 91/676/EWG 23 ) oraz informacje potrzebne do prawidłowego obchodzenia się z takimi produktami i ich właściwego stosowania po zakupie (np. informacje o warunkach przechowywania).

(2)Formę etykietowania produktów nawozowych UE zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2019/1009 należy dostosować do zmian technologicznych i społecznych w obszarze cyfryzacji.

(3)Podanie informacji na etykiecie w formie cyfrowej („etykieta cyfrowa”) przynosi wyraźne korzyści. Etykietowanie cyfrowe może usprawnić przekazywanie informacji na etykietach zarówno dzięki unikaniu przeładowania etykiet fizycznych, jak i dzięki umożliwieniu użytkownikom korzystania z różnych możliwości odczytu dostępnych wyłącznie w formatach cyfrowych, takich jak zwiększona czcionka, automatyczne wyszukiwanie, odczyt przez głośnik lub tłumaczenie na inne języki. Ponadto etykietowanie cyfrowe produktów nawozowych UE przyczynia się do ciągłych postępów w cyfryzacji europejskiego sektora rolnego i może ułatwić rolnikom wypełnianie obowiązków sprawozdawczych w odniesieniu do stosowania takich produktów. Etykietowanie cyfrowe może również prowadzić do skuteczniejszego zarządzania przez podmioty gospodarcze obowiązkami w zakresie etykietowania, ułatwiając im aktualizowanie informacji na etykietach i umożliwiając przekazywanie użytkownikom bardziej ukierunkowanych informacji. Ponadto etykietowanie cyfrowe może przyczynić się do zmniejszenia kosztów etykietowania w całym łańcuchu dostaw, zważywszy że etykiety produktów nawozowych UE mogą być zmieniane w następstwie transakcji między podmiotami gospodarczymi, zanim produkty te dotrą do użytkowników końcowych.

(4)Etykietowanie cyfrowe może jednak również stwarzać nowe wyzwania dla słabszych grup społecznych, w szczególności osób nieposiadających umiejętności cyfrowych lub posiadających je w niewystarczającym stopniu, bądź osób z niepełnosprawnościami, a tym samym pogłębiać przepaść cyfrową. W związku z tym etykietowanie cyfrowe należy wprowadzić do rozporządzenia (UE) 2019/1009 na określonych warunkach, z uwzględnieniem potrzeby zapewnienia wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska oraz gotowości cyfrowej.

(5)Podmioty gospodarcze powinny zachować swobodę wyboru, czy oferować etykietę cyfrową, czy fizyczną. Zapewni to takim podmiotom gospodarczym elastyczność w wyborze przepisów najodpowiedniejszych do ich sytuacji. Szczególnie ważne jest, aby nie powodować nieuzasadnionych kosztów dla małych i średnich przedsiębiorstw, dla których etykietowanie cyfrowe może być trudniejsze ze względu na mniejsze ilości lub mniej rodzajów produktów nawozowych UE.

(6)Decyzja o wprowadzeniu etykiety cyfrowej należy przede wszystkim do producentów i importerów, którzy są odpowiedzialni za spełnianie wymogów dotyczących etykietowania określonych w załączniku III do rozporządzenia (UE) 2019/1009. Aby zmaksymalizować wykorzystanie etykiet cyfrowych, a tym samym usprawnić przekazywanie informacji użytkownikom, dystrybutorzy powinni jednak również mieć możliwość digitalizacji etykiet produktów nawozowych UE, które udostępniają na rynku, na podstawie informacji już dostarczonych przez producenta. Zakres etykietowania cyfrowego powinien zależeć od dwóch czynników: czy produkty nawozowe UE są udostępniane podmiotom gospodarczym, czy użytkownikom końcowym, oraz czy produkty są dostarczane z opakowaniem, czy bez niego.

(7)Podmioty gospodarcze powinny mieć możliwość podawania wszystkich elementów etykietowania, o których mowa w załączniku III do rozporządzenia (UE) 2019/1009, na etykiecie cyfrowej tylko w przypadku produktów nawozowych UE dostarczanych innym podmiotom gospodarczym, w opakowaniu lub bez niego. Stosowanie etykiet cyfrowych w takich przypadkach może zmniejszyć koszty etykietowania w łańcuchu dostaw. Importerzy lub dystrybutorzy będą mieli możliwość umieszczenia etykiety fizycznej na produkcie nawozowym UE bezpośrednio w językach urzędowych niezbędnych w ich konkretnej sytuacji. Ponadto można uniknąć kosztów etykietowania w przypadku mieszania, pakowania lub przepakowywania produktów nawozowych UE, ponieważ produkty te można opatrzyć etykietą fizyczną tylko raz, przed dotarciem do użytkowników końcowych. Ponieważ produkty są dostarczane podmiotom gospodarczym, nie wpływa to na przekazywanie informacji użytkownikom końcowym. W przypadku gdy podmioty gospodarcze zdecydują się dostarczać oprócz etykiety cyfrowej etykietę fizyczną, powinny one mieć swobodę decydowania o tym, które elementy etykietowania umieścić na tej etykiecie fizycznej.

(8)Etykiety fizyczne pozostają preferowanym sposobem uzyskiwania informacji przez użytkowników końcowych, ponieważ umieszczenie takiej etykiety fizycznej na opakowaniu daje natychmiastowy dostęp do informacji. Ponadto zdecydowana większość produktów nawozowych UE dostępnych na rynku jest stosowana przez użytkowników profesjonalnych, takich jak rolnicy. Mimo że użytkownicy profesjonalni są zaznajomieni ze stosowaniem produktów nawozowych i często korzystają z doradztwa w zakresie planów nawożenia, zazwyczaj należą do starszych grup wiekowych o bardziej ograniczonych umiejętnościach cyfrowych.

(9)W przypadku gdy podmioty gospodarcze decydują się na etykietowanie cyfrowe produktów nawozowych UE dostarczanych użytkownikom końcowym w opakowaniu, powinny zapewnić, aby minimalny zestaw informacji był dostępny również na etykiecie fizycznej. W tym kontekście oraz w odniesieniu do innych przepisów dotyczących produktów udostępnianych w opakowaniu opakowanie powinno zawierać nie więcej niż 1 000 kg zgodnie z rozporządzeniem Komisji (UE) nr 142/2011 24 . Do celów rozporządzenia (UE) 2019/1009 produkty dostarczane w opakowaniach przekraczające ten limit należy uznać za dostarczane bez opakowania. Pozwoli to również stawić czoło wyzwaniom, z którymi mogą mieć do czynienia słabsze grupy społeczne. Szczegółowe informacje, które podmioty gospodarcze powinny móc podawać wyłącznie na etykiecie cyfrowej, powinny zatem odzwierciedlać obecny stan cyfryzacji społeczeństwa i szczególną sytuację użytkowników produktów nawozowych UE. Aby wszyscy użytkownicy końcowi mogli dokonywać świadomych wyborów przed nabyciem produktów nawozowych UE oraz aby zapewnić bezpieczne obchodzenie się z takimi produktami oraz ich stosowanie przez wszystkie grupy użytkowników końcowych, na etykiecie fizycznej zawsze należy zamieszczać informacje dotyczące ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska, a także minimum informacji na temat efektywności agronomicznej produktów nawozowych UE oraz ich zawartości i stosowania. W rozporządzeniu (UE) 2019/1009 należy wyraźnie wskazać, które informacje można podawać tylko w formie cyfrowej.

(10)W przypadku produktów nawozowych UE dostarczanych bez opakowania podmioty gospodarcze mają obowiązek zapewniać elementy etykietowania w postaci ulotki. W przeciwieństwie do etykiet fizycznych ulotka nie jest fizycznie związana z samym produktem, a zatem nie oferuje natychmiastowego dostępu do informacji istotnych dla produktu podczas obchodzenia się z nim. Zapewnienie tych samych elementów etykietowania w formacie cyfrowym oznaczałoby dostosowanie sposobu uzyskiwania informacji bez stwarzania znaczącego ryzyka dla użytkowników. Podmioty gospodarcze powinny zatem mieć możliwość podawania wszystkich elementów etykietowania, o których mowa w załączniku III do rozporządzenia (UE) 2019/1009, na etykiecie cyfrowej tylko w przypadku produktów nawozowych UE dostarczanych bez opakowania. W przypadku gdy podmioty gospodarcze zdecydują się dostarczać oprócz etykiety cyfrowej etykietę fizyczną, powinny one mieć swobodę decydowania o tym, które elementy etykietowania umieścić na tej etykiecie fizycznej.

(11)Aby zapewnić równe warunki działania podmiotom gospodarczym udostępniającym na rynku produkty nawozowe UE oraz chronić użytkowników końcowych takich produktów, należy ustanowić wymogi dotyczące etykietowania cyfrowego.

(12)W celu zapewnienia, aby użytkownicy otrzymywali wszystkie elementy etykietowania na etykiecie cyfrowej i nie musieli zestawiać informacji zarówno z etykiety fizycznej, jak i cyfrowej, należy zobowiązać podmioty gospodarcze stosujące etykietę cyfrową do umieszczenia na niej wszystkich takich elementów etykietowania, nawet jeżeli są one również podane na etykiecie fizycznej. Etykieta cyfrowa powinna również zawierać informacje umożliwiające użytkownikom końcowym identyfikację producenta produktów nawozowych UE i skontaktowanie się z nim, ponieważ jest to istotna informacja, a podanie jej w formie cyfrowej ułatwi powiązanie produktu z etykietą cyfrową. Ponadto biorąc pod uwagę, że produkty nawozowe również wprowadza się do obrotu jako produkty niezharmonizowane, ważne jest, aby na etykiecie cyfrowej umieścić oznakowanie CE i odpowiednie odniesienie do jednostki notyfikowanej, tak aby użytkownicy końcowi mogli wywnioskować przy użyciu jedynie etykiety cyfrowej, że produkt jest wprowadzany do obrotu zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2019/1009. Aby jednak ułatwić aktualizację niektórych informacji przekazywanych przez producentów, które są często zmieniane i nie są wykorzystywane na co dzień przez użytkowników końcowych (dokładniej numer partii i datę produkcji), producenci powinni mieć wybór co do przekazywania tych informacji w formie fizycznej lub cyfrowej.

(13)Ponieważ etykiety cyfrowe, podobnie jak etykiety fizyczne, są środkiem przekazywania użytkownikom obowiązkowych informacji na temat produktów nawozowych UE, podmioty gospodarcze powinny zapewnić bezpłatny dostęp do etykiet cyfrowych. Ponadto aby zwiększyć szanse, że użytkownicy będą w praktyce wyszukiwać informacje, dane podane na etykiecie cyfrowej powinny być łatwo dostępne. Podmioty gospodarcze nie powinny łączyć informacji wymaganych rozporządzeniem (UE) 2019/1009 z innymi informacjami, których wymogi tego rozporządzenia nie obejmują, takimi jak informacje marketingowe lub handlowe. Przestrzeń cyfrowa nie ma ograniczeń powierzchni typowych dla etykiet fizycznych umieszczanych na opakowaniu. Ważne jest zatem, aby elementy etykietowania zapewniane zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2019/1009 były skoncentrowane w jednym miejscu, żeby nie były trudne do znalezienia wśród różnych innych informacji, które podmioty gospodarcze mogą podawać. Podmioty gospodarcze powinny również zapewnić, aby etykiety cyfrowe były prezentowane w sposób uwzględniający potrzeby słabszych grup społecznych, co ma na celu dalsze ograniczenie wyzwań, jakie grupy te mogą napotkać.

(14)Biorąc pod uwagę zarówno interes użytkowników w zakresie dostępu do informacji o produktach nawozowych UE o stosunkowo długim okresie trwałości, jak i interes podmiotów gospodarczych w zakresie unikania niepotrzebnych kosztów, podmioty gospodarcze powinny zapewnić dostępność etykiety cyfrowej przez pięć lat od momentu wprowadzenia do obrotu produktu nawozowego UE.

(15)Aby ograniczyć potencjalne ryzyko dla słabszych grup społecznych wynikające z niedostępności etykiety cyfrowej, zwłaszcza w przypadku produktów nawozowych UE dostarczanych użytkownikom końcowym bez opakowania, w przypadku gdy wszystkie elementy etykietowania można dostarczyć w formie cyfrowej, podmioty gospodarcze powinny być odpowiedzialne za dostarczenie elementów etykietowania tym użytkownikom końcowym na ich żądanie za pomocą innych środków. W każdym przypadku, gdy etykieta cyfrowa jest czasowo niedostępna, informacje należy podawać nawet bez stosownego żądania.

(16)Wymogi dotyczące dokumentacji technicznej określone w załączniku IV do rozporządzenia (UE) 2019/1009 należy tak dostosować, aby uwzględnić wprowadzenie etykiet cyfrowych. Ponadto biorąc pod uwagę możliwość dostarczania wyłącznie etykiety cyfrowej w odniesieniu do produktów nawozowych UE udostępnianych przedsiębiorstwom zajmującym się mieszaniem, na potrzeby ułatwienia nadzoru rynku dokumentacja techniczna produktów nawozowych mieszanych powinna zawierać wzór informacji na temat elementów składowych będących produktem nawozowym UE podany w załączniku III do rozporządzenia (UE) 2019/1009.

(17)W celu zapewnienia aktualności rozporządzenia (UE) 2019/1009 w świetle postępu technicznego, nowych dowodów naukowych i rozwoju cyfryzacji społeczeństwa, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w odniesieniu do uzupełnienia wymogów dotyczących etykietowania cyfrowego i do zmiany załącznika III w zakresie elementów etykietowania, jakie podmioty gospodarcze udostępniające użytkownikom końcowym produkty nawozowe UE w opakowaniu mogą umieszczać wyłącznie na etykiecie cyfrowej. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów, oraz aby konsultacje te prowadzone były zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa 25 . W szczególności, aby zapewnić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie udział na równych zasadach w przygotowaniu aktów delegowanych, instytucje te otrzymują wszelkie dokumenty w tym samym czasie co eksperci państw członkowskich, a eksperci tych instytucji mogą systematycznie brać udział w posiedzeniach grup eksperckich Komisji zajmujących się przygotowaniem aktów delegowanych.

(18)Przy ustanawianiu bardziej szczegółowych przepisów dotyczących etykietowania cyfrowego Komisja powinna zwrócić szczególną uwagę na inne przepisy unijne dotyczące przekazywania informacji o produktach lub substancjach i mieszaninach w formacie cyfrowym. Powinna istnieć możliwość dostępu w jednej przestrzeni cyfrowej do wszystkich informacji wymaganych na podstawie różnych przepisów unijnych, tak aby użytkownicy mieli łatwy dostęp do wszystkich potrzebnych informacji.

(19)Przy podejmowaniu decyzji o tym, które elementy etykietowania mogą być dostarczane tylko w formie cyfrowej przez podmioty gospodarcze udostępniające na rynku użytkownikom końcowym produkty nawozowe UE w opakowaniu, Komisja powinna wziąć pod uwagę poziom gotowości cyfrowej wśród użytkowników tych produktów oraz potrzebę utrzymania bezpieczeństwa stosowania takich produktów dla zdrowia ludzkiego i środowiska.

(20)Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie (UE) 2019/1009.

(21)Biorąc pod uwagę, że w niniejszym rozporządzeniu wprowadza się możliwość spełniania wszystkich lub części wymogów dotyczących etykietowania określonych w załączniku III wyłącznie za pomocą etykiet cyfrowych, jego stosowanie należy odroczyć, aby zapewnić wystarczająco dużo czasu na opracowanie dodatkowych wymogów dotyczących etykietowania cyfrowego.

(22)Cele szczegółowe niniejszego rozporządzenia, mianowicie poprawa czytelności etykiet produktów nawozowych UE oraz ułatwienie zarządzania takimi etykietami przez podmioty gospodarcze, nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie. Ponieważ ze względu na rozmiary i skutki tych celów możliwe jest lepsze osiągnięcie ich na poziomie Unii, może ona podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsze rozporządzenie przez wprowadzenie możliwości stosowania etykietowania cyfrowego w odniesieniu do niektórych informacji nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

W rozporządzeniu (UE) 2019/1009 wprowadza się następujące zmiany:

1)w art. 2 wprowadza się następujące zmiany:

a)dodaje się pkt 10a) w brzmieniu:

„10a) »opakowanie« oznacza szczelny pojemnik o ładowności nie większej niż 1 000 kg;”;

b)dodaje się pkt 16a) w brzmieniu:

„16a) »nośnik danych« oznacza liniowy symbol kodu kreskowego, symbol dwuwymiarowy lub inny nośnik danych służący do automatycznej identyfikacji, który może być odczytywany przez urządzenie;”;

2)w art. 6 wprowadza się następujące zmiany:

a)w ust. 5 dodaje się akapit w brzmieniu:

„Informacje, o których mowa w akapicie pierwszym, podaje się fizycznie na opakowaniu lub w dołączonym dokumencie, w formie cyfrowej albo w obu tych formach. W przypadku gdy informacje podawane są w formie cyfrowej, zastosowanie mają wymogi dotyczące etykiet cyfrowych określone w art. 11b oraz obowiązki określone w art. 11c.”;

b)w ust. 6 dodaje się akapit w brzmieniu:

„Informacje, o których mowa w akapicie pierwszym, podaje się fizycznie na opakowaniu lub w dołączonym dokumencie albo zarówno fizycznie na opakowaniu lub w dołączonym dokumencie, jak i w formie cyfrowej. W przypadku gdy informacje podawane są w formie cyfrowej, zastosowanie mają wymogi dotyczące etykiet cyfrowych określone w art. 11b oraz obowiązki określone w art. 11c.”;

c)ust. 7 otrzymuje brzmienie:

„7. Producenci zapewniają, aby do produktów nawozowych UE dołączane były elementy etykietowania wymagane na podstawie załącznika III, przedstawione w odpowiedniej formie określonej w art. 11a. Te elementy etykietowania muszą być:

a)podane w języku łatwo zrozumiałym dla użytkowników końcowych, określonym przez dane państwo członkowskie;

b)jasne, zrozumiałe i czytelne;

c)dostępne na potrzeby kontroli, gdy produkt nawozowy UE jest udostępniany na rynku.”;

3)art. 8 ust. 4 otrzymuje brzmienie:

„4. Importerzy zapewniają, aby do produktów nawozowych UE dołączane były elementy etykietowania wymagane na podstawie załącznika III, przedstawione w odpowiedniej formie określonej w art. 11a. Te elementy etykietowania muszą być:

a)podane w języku łatwo zrozumiałym dla użytkowników końcowych, określonym przez dane państwo członkowskie;

b)dostępne na potrzeby kontroli, gdy produkt nawozowy UE jest udostępniany na rynku.”;

4)dodaje się art. 11a, 11b i 11c w brzmieniu:

„Artykuł 11a

Formy etykietowania

1.W przypadku gdy produkty nawozowe UE udostępniane są podmiotom gospodarczym na rynku w opakowaniu, do produktów tych muszą być dołączone elementy etykietowania określone w załączniku III i podane w następującej formie:

a)na etykiecie w formie cyfrowej („etykieta cyfrowa”); lub

b)na etykiecie w formie fizycznej dołączonej do tego opakowania lub, w przypadku elementów etykietowania, których nie można podać na etykiecie ze względu na zbyt małe opakowanie, w oddzielnej ulotce dołączonej do tego opakowania („etykieta fizyczna”).

2.W przypadku gdy produkty nawozowe UE udostępniane są podmiotom gospodarczym na rynku bez opakowania, do produktów tych muszą być dołączone elementy etykietowania określone w załączniku III i podane w następującej formie:

a)na etykiecie cyfrowej; lub

b)w ulotce dołączonej do produktu nawozowego UE.

3.W przypadku gdy produkty nawozowe UE udostępniane są użytkownikom końcowym na rynku w opakowaniu, do produktów tych muszą być dołączone elementy etykietowania określone w załączniku III i podane w następującej formie:

a)na etykiecie fizycznej; lub

b)na etykiecie cyfrowej i powielone na etykiecie fizycznej.

Na zasadzie odstępstwa od lit. b) elementy etykietowania oznaczone w załączniku III gwiazdką nie muszą być powielane na etykiecie fizycznej.

4.W przypadku gdy produkty nawozowe UE udostępniane są użytkownikom końcowym na rynku bez opakowania, do produktów tych muszą być dołączone elementy etykietowania określone w załączniku III i podane w następującej formie:

a)na etykiecie cyfrowej; lub

b)w ulotce dołączonej do produktu nawozowego UE.

5.W przypadku gdy podmioty gospodarcze dostarczają etykietę cyfrową zgodnie z niniejszym artykułem, muszą spełniać wymogi określone w art. 11b i 11c.

Artykuł 11b

Wymogi dotyczące etykiet cyfrowych

1.Etykieta cyfrowa musi zawierać:

a)informacje wymagane zgodnie z art. 6 ust. 6;

b)oznakowanie CE oraz, w stosownych przypadkach, numer identyfikacyjny jednostki notyfikowanej zgodnie z art. 17 i 18;

c)wszystkie elementy etykietowania wymagane na podstawie załącznika III, z wyjątkiem daty produkcji, jeżeli została ona podana na etykiecie fizycznej.

2.Informacje, o których mowa w ust. 1, podaje się w jednym miejscu odrębnie od wszelkich informacji nieprzewidzianych niniejszym rozporządzeniem.

3.Etykieta cyfrowa musi być:

a)dostępna bezpłatnie;

b)łatwo i bezpośrednio dostępna, bez konieczności wcześniejszej rejestracji, pobierania lub instalowania aplikacji ani podawania hasła; dostępna dla wszystkich potencjalnych użytkowników w Unii;

c)przeszukiwalna;

d)przedstawiona w sposób uwzględniający również potrzeby słabszych grup społecznych oraz umożliwiający, w stosownych przypadkach, niezbędne dostosowania w celu ułatwienia dostępu tym grupom;

e)dostępna przez pięć lat od chwili wprowadzenia produktu nawozowego UE do obrotu, w tym w przypadku niewypłacalności lub likwidacji podmiotu gospodarczego, który ją utworzył, lub zaprzestania przez ten podmiot działalności w Unii.

W przypadku gdy etykieta cyfrowa jest dostępna w więcej niż jednym języku, wybór języków nie może zależeć od lokalizacji geograficznej.

4.Nośnik danych stosowany na potrzeby etykiety cyfrowej jest drukowany lub umieszczany fizycznie na opakowaniu lub, w przypadku gdy produkty nawozowe UE są udostępniane na rynku bez opakowania, w dołączonym dokumencie lub ulotce, w sposób widoczny, czytelny i umożliwiający jego automatyczne przetwarzanie przez urządzenia cyfrowe.

Artykuł 11c

Obowiązki podmiotów gospodarczych udostępniających etykietę cyfrową

1.Podmioty gospodarcze udostępniające etykietę cyfrową nie mogą śledzić, analizować ani wykorzystywać żadnych informacji o użytkowaniu do celów innych niż absolutnie niezbędne do dostarczania odpowiednich informacji w formie cyfrowej.

2.Na żądanie użytkowników końcowych lub bez takiego żądania, jeżeli etykieta cyfrowa jest czasowo niedostępna w momencie zakupu, podmioty gospodarcze udostępniające takim użytkownikom końcowym na rynku produkty nawozowe UE przekazują informacje zawarte na etykiecie cyfrowej za pomocą innych środków i bezpłatnie.”;

5)w art. 42 dodaje się ust. 9 i 10 w brzmieniu:

„9. Do [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę przypadającą pierwszego dnia miesiąca po upływie 30 miesięcy od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] r. Komisja przyjmuje akty delegowane zgodnie z art. 44 w celu uzupełnienia art. 11b i 11c przez ustanowienie szczegółowych wymogów dotyczących etykietowania cyfrowego produktów nawozowych UE oraz warunków wypełniania obowiązków przez podmioty gospodarcze udostępniające etykietę cyfrową. W wymogach tych określa się w szczególności rodzaje elektronicznych rozwiązań technicznych, z których podmioty gospodarcze mogą korzystać w celu udostępniania etykiety cyfrowej, oraz inne sposoby przekazywania informacji, o których mowa w art. 11c ust. 2. Przyjmując akty delegowane, Komisja:

a)zapewnia spójność z innymi właściwymi aktami Unii;

b)zachęca do innowacji;

c)zapewnia neutralność technologiczną przez brak ograniczeń wyboru technologii lub sprzętu, w granicach kompatybilności i unikania zakłóceń;

d)zapewnia, aby etykietowanie cyfrowe nie zagrażało bezpieczeństwu użytkowników końcowych i środowiska;

e)uwzględnia poziom gotowości cyfrowej użytkowników końcowych produktów nawozowych UE.

10. Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 44 w celu zmiany załącznika III w zakresie informacji, jakie mogą być umieszczane przez podmioty gospodarcze tylko na etykiecie cyfrowej zgodnie z art. 11a ust. 3 lit. b), w celu dostosowania tego załącznika do postępu naukowo-technicznego lub do poziomu gotowości cyfrowej użytkowników końcowych produktów nawozowych UE. Przyjmując akty delegowane, Komisja bierze pod uwagę potrzebę zapewnienia wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska.”;

6)w załączniku III wprowadza się zmiany zgodnie z załącznikiem I do niniejszego rozporządzenia;

7)w załączniku IV wprowadza się zmiany zgodnie z załącznikiem II do niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 2

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę przypadającą pierwszego dnia miesiąca po upływie 30 miesięcy od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] r.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

W imieniu Parlamentu Europejskiego W imieniu Rady

Przewodnicząca Przewodniczący

(1) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1009 z dnia 5 czerwca 2019 r. ustanawiające przepisy dotyczące udostępniania na rynku produktów nawozowych UE, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1069/2009 i (WE) nr 1107/2009 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 2003/2003, Dz.U. L 170 z 25.6.2019, s. 1.

(2) Rozporządzenie (WE) nr 2003/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 2003 r. w sprawie nawozów, Dz.U. L 304 z 21.11.2003, s. 1.

(3) Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów z dnia 13 października 2021 r. „Reakcja na rosnące ceny energii: zestaw działań i środków wsparcia”, COM(2021) 660.

(4) Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów z dnia 23 marca 2022 r. „Zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego i zwiększenie odporności systemów żywnościowych”, COM(2022) 133.

(5) Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów z dnia 20 maja 2020 r. „Strategia »od pola do stołu« na rzecz sprawiedliwego, zdrowego i przyjaznego dla środowiska systemu żywnościowego”, COM(2020) 381.

(6) Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów z dnia 9 listopada 2022 r. „Zapewnienie dostępności i przystępności cenowej nawozów”, COM(2022) 590.

(7) Deklaracja pt. „Inteligentna i zrównoważona cyfrowa przyszłość dla europejskiego rolnictwa i obszarów wiejskich” (smartagrihubs.eu)

(8) Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej, Rady, Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów „Europejski Zielony Ład”, COM(2019) 640 z 11.12.2019 r.

(9) Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów „Cyfrowy kompas na 2030 r.: europejska droga w cyfrowej dekadzie”, COM(2021) 118 z 9.3.2021 r.

(10) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiające zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylające dyrektywę Rady 89/106/EWG, Dz.U. L 88 z 4.4.2011, s. 5.

(11) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/745 z dnia 5 kwietnia 2017 r. w sprawie wyrobów medycznych, zmiany dyrektywy 2001/83/WE, rozporządzenia (WE) nr 178/2002 i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009 oraz uchylenia dyrektyw Rady 90/385/EWG i 93/42/EWG, Dz.U. L 117 z 5.5.2017, s. 1.

(12) Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie baterii i zużytych baterii, uchylającego dyrektywę 2006/66/WE i zmieniającego rozporządzenie (UE) 2019/1020, COM(2020) 798.

(13) Detergenty – usprawnienie i aktualizacja przepisów UE (europa.eu)

(14) Strategia UE w zakresie chemikaliów na rzecz zrównoważoności – rozporządzenie w sprawie produktów kosmetycznych (rewizja) (europa.eu)

(15) Chemikalia – uproszczenie wymogów dotyczących etykietowania i jego digitalizacja (europa.eu)

(16) Wniosek w sprawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego ramy ustalania wymogów dotyczących ekoprojektu dla zrównoważonych produktów i uchylającego dyrektywę 2009/125/WE, COM(2022) 142 z 30.3.2022 r.

(17) Zob. przypis 26.

(18) Link do streszczenia oceny skutków.

(19) Link do opinii.

(20) Oczekuje się, że w wariantach strategicznych nr 2 i nr 3 koszty jednorazowe pozostaną takie same. Pełne zestawienie obliczeń kosztów i korzyści znajduje się w załączniku 4.

(21) W przypadku wariantu strategicznego nr 3 zakłada się, że 14 % wszystkich przedsiębiorstw dostarcza wyłącznie produkty luzem lub produkty sprzedawane użytkownikom przemysłowym (np. przedsiębiorstwom zajmującym się mieszaniem).

(22) Dz.U. C z , s. .

(23) Dyrektywa Rady 91/676/EWG z dnia 12 grudnia 1991 r. dotycząca ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego (Dz.U. L 375 z 31.12.1991, s. 1).

(24) Rozporządzenie Komisji (UE) nr 142/2011 z dnia 25 lutego 2011 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, oraz w sprawie wykonania dyrektywy Rady 97/78/WE w odniesieniu do niektórych próbek i przedmiotów zwolnionych z kontroli weterynaryjnych na granicach w myśl tej dyrektywy, Dz.U. L 54 z 26.2.2011, s. 1.

(25) Dz.U. L 123 z 12.5.2016, s. 1.