UZASADNIENIE

1.Przedmiot wniosku

Niniejszy wniosek dotyczy decyzji w sprawie stanowiska, jakie należy zająć w imieniu Unii w Radzie Stowarzyszenia UE–Ukraina w związku z planowanym przyjęciem decyzji w sprawie aktualizacji załącznika XLIV do Układu o stowarzyszeniu UE–Ukraina.

2.Kontekst wniosku

2.1.Układ o stowarzyszeniu UE–Ukraina

Układ o stowarzyszeniu UE–Ukraina jest tymczasowo stosowany od 1 listopada 2014 r., a wszedł w życie 1 września 2017 r. W preambule Układu uznaje się dążenie Stron do przyspieszenia procesu reform i zbliżania przepisów na Ukrainie, a tym samym do przyczynienia się do stopniowej integracji gospodarczej i pogłębienia stowarzyszenia politycznego oraz do osiągnięcia integracji gospodarczej przez szeroko zakrojone zbliżenie prawodawstwa.

2.2.Rada Stowarzyszenia UE–Ukraina

Zgodnie z art. 463 ust. 1 i 3 Układu Rada Stowarzyszenia jest uprawniona do podejmowania decyzji w celu osiągnięcia celów Układu. W szczególności Rada Stowarzyszenia może aktualizować lub zmieniać załączniki do Układu, uwzględniając zmiany w prawie Unii oraz w mających zastosowanie standardach określonych w międzynarodowych instrumentach uznanych przez Strony za istotne.

2.3.Planowany akt Rady Stowarzyszenia UE–Ukraina

Rada Stowarzyszenia UE-Ukraina ma przyjąć decyzję w sprawie aktualizacji załącznika XLIV do Układu o stowarzyszeniu („planowany akt”) podczas ósmego posiedzenia lub w drodze procedury pisemnej po tym posiedzeniu.

Celem planowanego aktu jest umożliwienie Ukrainie dostosowania swoich przepisów do najnowszego prawodawstwa UE w dziedzinie współpracy finansowej / przepisów dotyczących zwalczania nadużyć finansowych.

Planowany akt stanie się wiążący dla Stron zgodnie z art. 463 ust. 1 Układu, który stanowi, że: „Dla osiągnięcia celów niniejszego Układu Rada Stowarzyszenia jest uprawniona do podejmowania decyzji w ramach zakresu stosowania niniejszego Układu w przypadkach w nim przewidzianych. Decyzje te są wiążące dla Stron, które w celu ich wdrożenia podejmują odpowiednie środki, w tym w razie konieczności działania w ramach szczególnych organów powołanych na mocy niniejszego Układu”.

3.Stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu Unii

Układ o stowarzyszeniu UE–Ukraina zawiera postanowienia dotyczące współpracy finansowej, w tym postanowienia dotyczące zwalczania nadużyć finansowych. Jak stanowi art. 459 ust. 1, strony wdrażają pomoc zgodnie z zasadami należytego zarządzania finansami i współpracują w zakresie ochrony interesów finansowych UE i Ukrainy zgodnie z załącznikiem XLIII do Układu. Strony podejmują skuteczne środki w celu zapobiegania nadużyciom, korupcji i innym nielegalnym działaniom oraz ich zwalczania, między innymi poprzez wzajemną pomoc administracyjną i prawną w dziedzinach objętych Układem. Ponadto, jak stanowi art. 459 ust. 2 Układu, Ukraina stopniowo zbliża swoje prawodawstwo zgodnie z przepisami określonymi w załączniku XLIV do Układu. Dorobek prawny UE w tym obszarze zmienił się od czasu zakończenia negocjacji w sprawie Układu. Zmiany te muszą znaleźć odzwierciedlenie w załączniku XLIV do Układu, który należy w związku z tym zaktualizować.

Oczekuje się, że zaktualizowany załącznik XLIV umożliwi Ukrainie dostosowanie swoich przepisów do najnowszego prawodawstwa UE w dziedzinie zwalczania za pośrednictwem prawa karnego nadużyć na szkodę interesów finansowych Unii. Proponowane aktualizacje ograniczają się do tego, co jest ściśle niezbędne, aby pomóc Ukrainie w osiągnięciu celu, jakim jest zbliżenie jej prawodawstwa krajowego do dorobku prawnego UE. Nie wykraczają one poza zakres konieczny do osiągnięcia tego celu, ani poza uzgodnienia z Ukrainą.

Niniejszy wniosek jest w pełni spójny z ogólną polityką UE dotyczącą Partnerstwa Wschodniego, a w szczególności z polityką wobec Ukrainy.

Wniosek jest ponadto spójny z polityką sąsiedztwa UE i związaną z nią polityką wsparcia na rzecz Ukrainy i innych krajów objętych polityką sąsiedztwa.

4.Podstawa prawna

4.1.Proceduralna podstawa prawna

4.1.1.Zasady

Art. 218 ust. 9 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) określa tryb przyjmowania decyzji ustalających „stanowiska, które mają być zajęte w imieniu Unii w ramach organu utworzonego przez umowę, gdy organ ten ma przyjąć akty mające skutki prawne, z wyjątkiem aktów uzupełniających lub zmieniających ramy instytucjonalne umowy”.

Pojęcie „akty mające skutki prawne” obejmuje akty, które mają skutki prawne na mocy przepisów prawa międzynarodowego dotyczących danego organu. Obejmuje ono ponadto instrumenty, które nie są wiążące na mocy prawa międzynarodowego, ale „mogą w sposób decydujący wywrzeć wpływ na treść przepisów przyjętych przez prawodawcę Unii” 1 .

4.1.2.Zastosowanie w niniejszej sprawie

Rada Stowarzyszenia UE–Ukraina jest organem ustanowionym na mocy układu, tj. Układu o stowarzyszeniu UE-Ukraina. Akt, do którego przyjęcia wzywa się Radę Stowarzyszenia UE–Ukraina, jest aktem mającym skutki prawne. Zgodnie z art. 463 ust. 1 Układu o stowarzyszeniu UE–Ukraina planowany akt będzie na mocy prawa międzynarodowego wiążący.

Planowany akt nie uzupełnia ani nie zmienia ram instytucjonalnych Układu.

Proceduralną podstawą prawną proponowanej decyzji jest zatem art. 218 ust. 9 TFUE.

4.2.Materialna podstawa prawna

4.2.1.Zasady

Materialna podstawa prawna decyzji przyjętej w trybie art. 218 ust. 9 TFUE jest uzależniona głównie od celu i treści planowanego aktu, którego dotyczy stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu Unii. Jeżeli planowany akt ma dwojaki cel lub dwa elementy składowe, a jeden z tych celów lub elementów da się określić jako główny, zaś drugi ma jedynie pomocniczy charakter, decyzja przyjęta na mocy art. 218 ust. 9 TFUE musi mieć jedną materialną podstawę prawną, tj. podstawę, której wymaga główny lub dominujący cel lub element składowy.

4.2.2.Zastosowanie w niniejszej sprawie

Główny cel i treść planowanego aktu odnoszą się do zwalczania za pośrednictwem prawa karnego nadużyć na szkodę interesów finansowych Unii.

Materialną podstawą prawną proponowanej decyzji jest zatem art. 83 ust. 2 TFUE.

4.3.Podsumowanie

Podstawą prawną proponowanej decyzji powinien być art. 83 ust. 2 TFUE, w związku z art. 218 ust. 9 TFUE.

5.Publikacja planowanego aktu

Ponieważ akt Stowarzyszenia UE–Ukraina zmieni załącznik XLIV, po przyjęciu aktu należy opublikować go w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

2023/0004 (NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY

w sprawie stanowiska, jakie należy zająć w imieniu Unii Europejskiej w Radzie Stowarzyszenia UE–Ukraina, aktualizująca załącznik XLIV do Układu o stowarzyszeniu między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej oraz ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Ukrainą, z drugiej strony

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 83 ust. 2, w związku z jego art. 218 ust. 9,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Układ o stowarzyszeniu między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej oraz ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Ukrainą, z drugiej strony (1) (zwany dalej „Układem”) został podpisany w dniach 21 marca i 27 czerwca 2014 r. i wszedł w życie 1 września 2017 r.

(2)W preambule Układu uznaje się dążenie Stron do przyspieszenia procesu reform i zbliżania przepisów na Ukrainie, a tym samym do przyczynienia się do stopniowej integracji gospodarczej i pogłębienia stowarzyszenia politycznego oraz do osiągnięcia integracji gospodarczej przez szeroko zakrojone zbliżenie prawodawstwa.

(3)Art. 1 Układu określa cel, jakim jest wspieranie wysiłków Ukrainy mających na celu przejście do funkcjonującej gospodarki rynkowej między innymi poprzez stopniowe zbliżenie jej prawodawstwa do prawodawstwa Unii.

(4)Jak stanowi art. 459 ust. 1 Układu, strony wdrażają pomoc zgodnie z zasadami należytego zarządzania finansami i współpracują w zakresie ochrony interesów finansowych UE i Ukrainy zgodnie z załącznikiem XLIII do Układu, oraz podejmują skuteczne środki w celu zapobiegania nadużyciom finansowym, korupcji i innym nielegalnym działaniom oraz ich zwalczania, między innymi poprzez wzajemną pomoc administracyjną i prawną w dziedzinach objętych Układem.

(5)Jak stanowi art. 459 ust. 2 Układu Ukraina stopniowo zbliża swoje prawodawstwo zgodnie z przepisami określonymi w załączniku XLIV do Układu.

(6) Art. 474 Układu zawiera ogólne zobowiązanie Ukrainy do dokonania stopniowego zbliżenia jej prawodawstwa do prawa UE, w tym do ochrony interesów finansowych UE i Ukrainy w kontekście pomocy finansowej udzielanej za pośrednictwem odpowiednich unijnych mechanizmów i instrumentów finansowania, aby osiągnąć cele tego układu, z uwzględnieniem zapotrzebowania Ukrainy, zdolności danego sektora oraz postępów w przeprowadzaniu reform.

(7)Zgodnie z art. 463 ust. 1 i 3 Układu Rada Stowarzyszenia jest uprawniona do podejmowania decyzji w celu osiągnięcia celów Układu. W szczególności Rada Stowarzyszenia może aktualizować lub zmieniać załączniki do Układu, uwzględniając zmiany w prawie Unii oraz w mających zastosowanie standardach określonych w międzynarodowych instrumentach uznanych przez Strony za istotne.

(8)Od czasu zakończenia negocjacji dotyczących Układu dorobek prawny UE w dziedzinie ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej, którego przepisy włączono do załącznika XLIV , został zastąpiony dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1371 z dnia 5 lipca 2017 r., a w efekcie zmieniły się również zobowiązania Ukrainy przewidziane w związku z wdrażaniem Układu. Zmiany takie muszą znaleźć odzwierciedlenie w załączniku XLIV do Układu, który należy w związku z tym zaktualizować.

(9)Rada Stowarzyszenia ma zatem zmienić załącznik XLIV do Układu i dostosować termin wdrożenia, aby uwzględnić te nowe zmiany.

(10)Rada Stowarzyszenia UE-Ukraina ma przyjąć decyzję w sprawie aktualizacji załącznika XLIV podczas ósmego posiedzenia w dniu 5 września 2022 r. lub w drodze procedury pisemnej po tym posiedzeniu

(11)Należy ustalić stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu Unii na posiedzeniu Rady Stowarzyszenia UE–Ukraina, gdyż decyzja będzie dla Unii wiążąca,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Stanowisko, jakie należy zająć w imieniu Unii na ósmym posiedzeniu Rady Stowarzyszenia UE-Ukraina, jest następujące:

załącznik XLIV do Układu zastępuje się załącznikiem do niniejszej decyzji.