KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 10.3.2023

JOIN(2023) 8 final

WSPÓLNY KOMUNIKAT DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie aktualizacji strategii Unii Europejskiej w zakresie bezpieczeństwa morskiego i jej planu działania










„Udoskonalona strategia Unii Europejskiej w zakresie bezpieczeństwa morskiego w obliczu zmieniających się zagrożeń morskich"

I.Wprowadzenie

Bezpieczeństwo morskie ma kluczowe znaczenie dla Unii Europejskiej (UE) i jej państw członkowskich. Państwa członkowskie UE tworzą razem największą na świecie wyłączną strefę ekonomiczną. Gospodarka UE jest w dużym stopniu uzależniona od bezpiecznych oceanów: w przypadku ponad 80 % światowego handlu stosuje się transport drogą morską, około dwie trzecie światowych zasobów ropy naftowej i gazu pochodzi ze źródeł morskich lub zasoby te transportuje się drogą morską 1 , a 99 % światowych przepływów danych przekazuje się za pomocą kabli podmorskich 2 . Aby zapewnić skuteczne zarządzanie oceanami, chronić je oraz dno morskie i wykorzystać pełny potencjał zrównoważonej niebieskiej gospodarki 3 , światowy obszar morski musi być bezpieczny.

Od 2014 r. ramy rozwiązywania problemów związanych z bezpieczeństwem na morzu stanowi strategia Unii Europejskiej w zakresie bezpieczeństwa morskiego (EUMSS) oraz plan działania 4 . Efektem strategii było zacieśnienie współpracy między organami cywilnymi i wojskowymi, w szczególności za pośrednictwem wymiany informacji. Pomogła ona w promowaniu opartych na przepisach rządów na morzu i wzmocnieniu współpracy międzynarodowej. Strategia ta skutkowała wzmocnieniem autonomii UE i jej zdolności do reagowania na zagrożenia związane z bezpieczeństwem morskim 5 .

UE odgrywa coraz ważniejszą rolę jako podmiot zapewniający bezpieczeństwo morskie na świecie, prowadząc własne operacje morskie, np. Atalanta 6 i IRINI 7 , realizując koncepcję skoordynowanej obecności na morzu (CMP) 8 oraz propagując morską orientację sytuacyjną i współpracując z wieloma partnerami zewnętrznymi. Ponadto systemy operacyjne nadzoru morskiego i granicznego programu Copernicus, wdrażane przez Europejską Agencję Bezpieczeństwa Morskiego (EMSA) oraz Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej (Frontex), służą do zapewnienia obserwacji z przestrzeni kosmicznej i uzupełniają usługi nawigacyjne satelitów Galileo.

W ogólnym otoczeniu strategicznym zachodzą drastyczne zmiany. Ukształtowane na nowo przez kryzys klimatyczny i degradację środowiska oraz dotknięte nielegalną i nieuzasadnioną agresją wojskową Rosji wobec Ukrainy, wymaga od UE, jako gwaranta bezpieczeństwa międzynarodowego, więcej działań.

Zgodnie z unijnym Strategicznym kompasem na rzecz bezpieczeństwa i obrony 9 niniejsza aktualizacja EUMSS i jej planu działania ma na celu sprostanie nowym wyzwaniom. Aktualizacja ta stanowi okazję do wprowadzenia zrównoważonych rozwiązań problemów związanych z bezpieczeństwem morskim. Jest to również okazja do wzmocnienia roli UE na arenie międzynarodowej i dalszego zabezpieczenia dostępu UE do coraz bardziej kontestowanego obszaru morskiego.

Zaktualizowana EUMSS stanowi ramy dla UE do podjęcia dalszych działań w celu ochrony jej interesów na morzu oraz ochrony jej obywateli, wartości i gospodarki. Celem jest wspieranie międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa przy jednoczesnym przestrzeganiu zasady zrównoważonego rozwoju i ochrony różnorodności biologicznej. UE i jej państwa członkowskie będą wdrażać zaktualizowaną strategię zgodnie ze swoimi kompetencjami.

II.Zmieniające się i rosnące zagrożenia dla bezpieczeństwa morskiego

Od czasu przyjęcia europejskiej strategii bezpieczeństwa morskiego w 2014 r. wiele się zmieniło na światowej arenie geopolitycznej, co wymaga nowych oraz szerszych działań. Unijna analiza zagrożeń wykazuje, że UE stoi w obliczu nasilenia się zagrożeń i wyzwań, w tym w obszarze morskim 10 . Rośnie strategiczna konkurencja o władzę i zasoby. Zagrożenia stają się coraz bardziej złożone i wielowątkowe, a niektóre kraje dążą do ponownego określenia podstawowych założeń międzynarodowego ładu, w tym przez naruszanie suwerenności państw i granic. Agresja wojskowa Rosji wobec Ukrainy ponownie wywołała wojnę w Europie i spowodowała nowe zagrożenia, jak również negatywne skutki uboczne dla bezpieczeństwa morskiego i gospodarki europejskiej, dotykając mieszkańców i przedsiębiorstwa.

Bezpieczeństwo morskie jest w wielu regionach zagrożone, w tym na skutek sporów terytorialnych i morskich, rywalizacji o zasoby naturalne i zagrożeń dla wolności żeglugi oraz prawa nieszkodliwego i tranzytowego przepływu. Te wyzwania powodują napięcia w basenach morskich wokół UE, takich jak Morze Śródziemne, Morze Czarne i Morze Bałtyckie, zaostrzone przez agresję wojskową Rosji wobec Ukrainy. Nasiliły się także wyzwania dla bezpieczeństwa morskiego poza Europą, a mianowicie w Zatoce Gwinejskiej, Zatoce Adeńskiej, Cieśninie Ormuz, Cieśninie Malakka oraz na Morzu Południowochińskim. Niektóre państwa niebędące członkami UE zwiększają swoje możliwości i asertywność na morzu oraz podejmują jednostronne działania. Obejmuje to użycie siły lub naruszanie suwerenności innych państw. Działania te stanowią wyzwanie dla rządów prawa i porządku międzynarodowego opartego na Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza (UNCLOS).

Region Indo-Pacyfiku, w którym UE posiada regiony najbardziej oddalone (Ocean Indyjski) oraz kraje i terytoria zamorskie (Pacyfik), stał się obszarem intensywnej konkurencji geopolitycznej. Pokaz siły i rosnące napięcia w regionach takich jak Morze Południowochińskie i Wschodniochińskie oraz Cieśnina Tajwańska wpływają na bezpieczeństwo światowe i mają bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo i dobrobyt w Europie. Utrzymanie stabilności i bezpieczeństwa wzdłuż kluczowych szlaków żeglugowych, takich jak Cieśnina Malakka i Singapurska, Róg Afryki i Ocean Indyjski, oznacza, że UE i jej państwa członkowskie muszą zwiększyć swoją obecność i działania w tych regionach, zgodnie z unijną strategią współpracy w regionie Indo-Pacyfiku.

Oczekuje się, że zmiana klimatu i zanieczyszczenie morza będą miały znaczny, długotrwały i niekorzystny wpływ na bezpieczeństwo morskie. Skutki te obejmą powodzie na obszarach przybrzeżnych i wyspach, utratę raf koralowych, namorzyn i innych terenów podmokłych oraz uszczuplenie stad ryb 11 . Zmiana klimatu i degradacja środowiska stanowią czynniki zwielokrotniające ryzyko i prowadzą do wzrostu niestabilności i nierówności oraz nasilenia przestępczości transgranicznej, piractwa i napięć związanych z zasobami morskimi. Wymaga to nowego podejścia, dzięki któremu UE sprawi, że społeczeństwo stanie się odporniejsze na zmianę klimatu, a także umożliwi ochronę przyrody i odwrócenie degradacji ekosystemów 12 . Luki w bezpieczeństwie morskim mogą z kolei powodować szkody w środowisku, np. z powodu utrudnionego dostępu do zanieczyszczonych terenów, przekierowania środków przeznaczonych na ochronę środowiska lub aktów sabotażu wymierzonych w infrastrukturę morską. Ponadto agresja wojskowa Rosji wobec Ukrainy miała nie tylko niszczycielskie skutki dla ludzi i gospodarki, ale spowodowała także znaczną utratę różnorodności biologicznej 13 . Z tego względu należy zająć się wzajemnym oddziaływaniem zmiany klimatu, degradacji środowiska na obszarach nadbrzeżnych i morskich oraz bezpieczeństwa morskiego, w tym za pośrednictwem bieżących i nowych ukierunkowanych badań.

Ataki z 2022 r. na gazociągi Nord Stream w Morzu Bałtyckim, obecność nieuprawnionych pojazdów bezzałogowych w okolicach instalacji przybrzeżnych na Morzu Północnym oraz powtarzające się ataki hybrydowe i cyberataki wymierzone w infrastrukturę morską wymagają od UE wzmocnienia działań i skuteczniejszej ochrony infrastruktury krytycznej, w szczególności przez opracowanie innowacyjnych technologii. W miarę postępu transformacji cyfrowej gospodarki morskiej, staje się ona bardziej złożona i przybywa w niej potencjalnych słabych punktów. Istnieje coraz większe prawdopodobieństwo, że podmioty działające w złym zamiarze będą stosować środki hybrydowe i cybernetyczne, aby atakować infrastrukturę morską, w tym kable podmorskie i rurociągi, a także porty i statki. Tę potrzebę działania uznano w zaleceniu Rady w sprawie ogólnounijnego skoordynowanego podejścia do kwestii wzmocnienia odporności infrastruktury krytycznej 14 . Ponadto zalecenie Komisji w sprawie unijnych celów w zakresie odporności na klęski żywiołowe określa środki, które mogą się przyczynić do poprawy gotowości i możliwości reagowania UE i państw członkowskich na katastrofy naturalne i spowodowane przez człowieka, również na morzu 15 .

Równie istotnymi wyzwaniami w wielu regionach pozostają zagrożenia i nielegalne działania, takie jak piractwo i zbrojne napaści na statki, przestępczość zorganizowana, w tym przemyt migrantów i handel ludźmi, handel bronią i narkotykami, terroryzm, nielegalne, nieraportowane i nieuregulowane połowy (połowy NNN), inne nielegalne działania, w tym niedozwolone poszukiwania w wyłącznych strefach ekonomicznych państw członkowskich UE, oraz niewybuchy 16 w morzu, a niektóre obszary przybrzeżne i terytoria oddalone UE są tu szczególnie narażone. Niektóre z tych nielegalnych działań może ułatwiać słaba ochrona portów. Podmioty działające w złym zamiarze mogą również połączyć te zagrożenia i działania w celu przeprowadzenia ataków hybrydowych na UE i jej państwa członkowskie.

III.Interesy UE w zakresie bezpieczeństwa morskiego

W obliczu zmieniających się zagrożeń związanych z bezpieczeństwem morskim podstawowe interesy UE obejmują:

·bezpieczeństwo Unii Europejskiej, jej państw członkowskich, obywateli i partnerów;

·zachowanie pokoju i stabilności na świecie oraz utrzymanie wolnych i otwartych morskich szlaków żeglugowych;

·przestrzeganie prawa międzynarodowego, w szczególności UNCLOS jako nadrzędnych ram prawnych mających zastosowanie do wszelkich działań na oceanach, oraz promowanie prawidłowego międzynarodowego zarządzania oceanami, w tym za pomocą regionalnych konwencji morskich, jak również wspieranie wdrażania porozumienia WTO w sprawie subsydiów dla rybołówstwa 17 ;

·ochronę zasobów naturalnych i środowiska morskiego oraz zarządzanie wpływem zmiany klimatu i degradacji środowiska na bezpieczeństwo morskie;

·zapewnienie odporności i ochrony krytycznej infrastruktury morskiej 18 (na lądzie i na morzu), w tym przez przeciwdziałanie ryzyku i zagrożeniom związanym ze zmianą klimatu, a także tym, które wynikają z bezpośrednich inwestycji zagranicznych;

·poprawę odporności i ochrony centrów logistycznych, tj. portów, w tym przeciwdziałanie zagrożeniom związanym z korupcją i nielegalnymi działaniami;

·ochronę działalności gospodarczej na morzu, a tym samym wspieranie zrównoważonej niebieskiej gospodarki (zarówno na lądzie, jak i na morzu);

·ochronę granic zewnętrznych UE i jej bezpieczeństwa wewnętrznego, w celu zaradzenia przemytowi migrantów, handlowi ludźmi i innym rodzajom nielegalnej działalności, w tym niedozwolonym poszukiwaniom i odwiertom węglowodorów;

·zapewnienie zdolności do szybkiego i skutecznego działania w obszarze morskim oraz w innych obszarach działań operacyjnych (tj. na lądzie, w powietrzu, w cyberprzestrzeni i w przestrzeni kosmicznej);

·zapewnienie bezpieczeństwa marynarzy zgodnie z wymogami Konwencji o pracy na morzu i innymi odpowiednimi konwencjami Międzynarodowej Organizacji Pracy.

IV.Wzmocnienie reagowania UE

Zaktualizowana strategia bezpieczeństwa morskiego pomoże chronić powyższe interesy UE przed zmieniającymi się i rosnącymi zagrożeniami związanymi z bezpieczeństwem morskim. Aby tak się stało, UE zintensyfikuje działania w ramach sześciu celów strategicznych:

1.zintensyfikowanie działań na morzu;

2.współpraca z partnerami;

3.odgrywanie wiodącej roli w zakresie orientacji w obszarze morskim 19 ;

4.zarządzanie ryzykiem i zagrożeniami;

5.zwiększenie zdolności;

6.kształcenie i szkolenie.

Działaniom UE w ramach tych celów strategicznych nadal będą przyświecać zasady zawarte w EUMSS z 2014 r.: podejście międzysektorowe, integralność operacyjna, poszanowanie przepisów międzynarodowych – prawa międzynarodowego, praw człowieka i demokracji oraz pełna zgodność z postanowieniami UNCLOS – i multilateralizm polityki morskiej. Zaktualizowana EUMSS będzie wdrażana za pośrednictwem planu działania (w załączniku) i w ramach zintegrowanego podejścia 20 . Aby wdrożyć wspomnianą strategię, UE wraz ze swoimi państwami członkowskimi wykorzysta wszystkie odpowiednie polityki, narzędzia i instrumenty cywilne i wojskowe UE oraz będzie koordynować polityki i działania wszystkich właściwych podmiotów na poziomie europejskim, regionalnym i krajowym, wzmacniając ich synergię i komplementarność. Strategia ta pozwoli również wspierać bardziej spójne zaangażowanie UE w zewnętrzne konflikty i kryzysy, aby zwiększyć bezpieczeństwo UE i jej obywateli.

W zaktualizowanej strategii znajdą się działania odnoszące się do każdego basenu morskiego wokół UE. W działaniach należy uwzględnić regionalne strategie UE 21 i programy budowania zdolności, a także współpracę z krajami partnerskimi.

1.Zintensyfikowanie działań na morzu

W unijnym Strategicznym kompasie na rzecz bezpieczeństwa i obrony wezwano do wzmocnienia zaangażowania UE w bezpieczeństwo morskie. W ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (WPBiO) od 2008 r. w zachodniej części Oceanu Indyjskiego prowadzona jest operacja Atalanta. Biorąc pod uwagę jej doskonałe wyniki, mandat operacji Atalanta rozszerzono z walki z piractwem na szerszą operację wzmacniania bezpieczeństwa obszarów morskich, a ponadto operacja ta służy wzmocnieniu powiązań i synergii z europejską misją na rzecz morskiej orientacji sytuacyjnej w cieśninie Ormuz (EMASOH) 22 . Na Morzu Śródziemnym głównym zadaniem operacji IRINI jest egzekwowanie embarga na broń nałożonego przez ONZ na Libię. Jest to bezpośredni wkład UE w pokój i stabilność na Morzu Śródziemnym, przekładający się na wzrost bezpieczeństwa morskiego. Zgodnie ze zintegrowanym podejściem UE przyczynia się także do wzmocnienia bezpieczeństwa morskiego przez zapewnianie partnerom szkoleń i budowania zdolności za pośrednictwem misji cywilnych w dziedzinie WPBiO, takich jak misja Unii Europejskiej dotycząca budowania zdolności w Somalii (EUCAP Somalia).

W 2021 r. UE wprowadziła nową koncepcję skoordynowanej obecności na morzu (CMP). To elastyczne nowe narzędzie ma na celu zwiększenie zbiorowego zaangażowania UE w zakresie bezpieczeństwa morskiego przez jak najlepsze wykorzystanie sił morskich państw członkowskich w obszarach będących przedmiotem strategicznego zainteresowania UE. W kontekście CMP UE powinna zaostrzyć walkę z nielegalnymi i bezprawnymi działaniami na morzu, w tym z nielegalnym obrotem środkami odurzającymi. Na podstawie doświadczeń zdobytych podczas realizacji CMP w Zatoce Gwinejskiej oraz w północno-zachodniej części Oceanu Indyjskiego (w tym na Morzu Czerwonym) UE rozważy nowe morskie obszary zainteresowania, na których można by realizować tę koncepcję. Ustanowienie nowych morskich obszarów zainteresowania pozwoliłoby zwiększyć orientację sytuacyjną UE i rozwinąć jej partnerstwa oraz kulturę strategiczną jako podmiotu w dziedzinie bezpieczeństwa morskiego.

W unijnym Strategicznym kompasie na rzecz bezpieczeństwa i obrony podkreślono również znaczenie zapewnienia gotowości i interoperacyjności sił morskich państw członkowskich UE oraz wezwano UE do prowadzenia ćwiczeń taktycznych we wszystkich obszarach. UE rozpocznie zatem coroczne ćwiczenia morskie w celu zwiększenia gotowości, wspierania interoperacyjności i przeciwdziałania zmieniającym się zagrożeniom dla bezpieczeństwa morskiego.

Komisja, wspierana przez EMSA, przeprowadza inspekcje w zakresie bezpieczeństwa morskiego w portach, obiektach portowych i na statkach w UE oraz bada sposoby zwiększenia bezpieczeństwa morskiego w takich dziedzinach jak statki pasażerskie lub cyberbezpieczeństwo. Zgodnie ze strategicznymi wytycznymi dotyczącymi europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami (EUIBM) 23 system ochrony granic morskich musi umożliwiać wykrywanie, identyfikowanie oraz, w razie potrzeby, śledzenie i przechwytywanie wszystkich statków wpływających na wody terytorialne, a także przyczyniać się do zapewnienia ochrony i ratowania życia na morzu we wszystkich warunkach pogodowych. Państwa członkowskie powinny jak najlepiej wykorzystać zdolności w zakresie nadzoru oferowane przez Frontex w celu zwiększenia zdolności krajowych i ogólnej orientacji sytuacyjnej.

Frontex prowadzi operacje Indalo, Temida i Posejdon w celu kontrolowania granic UE i zwalczania przestępczości na Morzu Śródziemnym, a zwłaszcza nielegalnego przemytu migrantów. Frontex, Europejska Agencja Kontroli Rybołówstwa (EFCA) i EMSA prowadzą wielozadaniowe operacje morskie w celu zwalczania przestępczości transgranicznej, w tym przemytu migrantów i handlu ludźmi, wykrywania zanieczyszczenia morza i nielegalnych połowów oraz wykonywania innych zadań w zakresie nadzoru w wielu basenach morskich w całej UE, w tym na Morzu Czarnym. UE powinna dalej rozwijać te ważne operacje wielofunkcyjne.

Kluczowe działania UE 24 na rzecz zwiększenia bezpieczeństwa morskiego obejmą:

·organizowanie corocznych unijnych ćwiczeń morskich;

·wzmocnienie istniejących operacji morskich UE (Atalanta i IRINI) za pomocą zasobów morskich i lotniczych;

·rozważenie nowych morskich obszarów zainteresowania, w których można realizować koncepcję skoordynowanej obecności na morzu, na podstawie zdobytych doświadczeń i propozycji Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych;

·zaostrzenie walki z nielegalnymi i bezprawnymi działaniami na morzu, w tym z nielegalnym obrotem środkami odurzającymi, w kontekście koncepcji skoordynowanej obecności na morzu;

·utrzymanie i wzmocnienie inspekcji w zakresie bezpieczeństwa morskiego w UE oraz zajęcie się kwestią cyberbezpieczeństwa i bezpieczeństwa statków pasażerskich;

·zacieśnienie współpracy na poziomie UE w zakresie funkcji straży przybrzeżnej przez wspieranie opracowywania wielozadaniowych operacji morskich na szeregu basenów morskich wokół UE.

2.Współpraca z partnerami

UE nawiązała już stosunki i synergie w zakresie bezpieczeństwa morskiego z organizacjami wielostronnymi i regionalnymi zarówno na poziomie globalnym, jak i regionalnym (np. z ONZ, IMO 25 , NATO, UA 26 i ASEAN 27 ) oraz z kilkoma państwami niebędącymi członkami UE, w szczególności w Zatoce Gwinejskiej i w regionie Indo-Pacyfiku.

UE i jej państwa członkowskie rozwinęły również współpracę międzynarodową w drodze dialogów dwustronnych, zawinięć do portów i ćwiczeń taktycznych, zwłaszcza w regionie Indo-Pacyfiku, np. z Australią, Japonią, Indiami, Indonezją, Republiką Korei, Omanem i Singapurem. Operacje Atalanta i IRINI obejmują uczestnictwo w mechanizmach wymiany wiedzy i wielostronnego zaangażowania, w tym w konferencjach dotyczących wspólnej świadomości i zbieżności (forum SHADE). Unia Europejska zapewnia ponadto znaczne wsparcie z myślą o bezpieczeństwie morskim w ramach współpracy na rzecz rozwoju, pomocy humanitarnej oraz środków wsparcia polityki zagranicznej.

W zachodniej części Oceanu Indyjskiego UE wspiera regionalną architekturę morską opartą na centrach syntezy informacji morskich i centrach operacyjnych na Madagaskarze i Seszelach, a także na kodeksie postępowania z Dżibuti dotyczącym zwalczania piractwa i zbrojnych napaści na statki w zachodniej części Oceanu Indyjskiego i w Zatoce Adeńskiej 28 .

Podobnie w Zatoce Gwinejskiej UE wspiera organizacje regionalne i państwa nadbrzeżne w realizacji ich strategii bezpieczeństwa morskiego, wzmacnianiu egzekwowania prawa morskiego i wymiaru sprawiedliwości na morzu, zwiększaniu ochrony i bezpieczeństwa portów oraz zwiększaniu orientacji w obszarze morskim i wymiany informacji w ramach architektury z Jaunde 29 . Na szerzej pojętym Oceanie Atlantyckim UE we współpracy z partnerami wspiera walkę z nielegalną działalnością, w szczególności z nielegalnym obrotem środkami odurzającymi.

W trudnym kontekście geopolitycznym UE powinna zacieśnić współpracę z partnerami z sąsiedztwa oraz z innych obszarów morskich o strategicznym znaczeniu. Jest to szczególnie ważne w świetle agresji wojskowej Rosji wobec Ukrainy. UE zintensyfikuje współpracę z NATO w zakresie bezpieczeństwa morskiego na podstawie osiągniętych wyników i zgodnie z trzecią wspólną deklaracją w sprawie współpracy UE–NATO ze stycznia 2023 r. W regionie Indo-Pacyfiku UE powinna rozszerzyć wymianę doświadczeń z partnerami w zakresie bezpieczeństwa morskiego za pośrednictwem projektu dotyczącego zwiększenia współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa w Azji oraz z tym kontynentem (ESIWA) i dialogów dwustronnych, a także przez starania o przyznanie statusu obserwatora („partnera w dialogu”) w ramach Stowarzyszenia Państw Nadbrzeżnych Oceanu Indyjskiego (IORA). UE powinna także pogłębić współpracę z państwami i organizacjami o podobnych poglądach, w tym z międzynarodowymi i regionalnymi forami zajmującymi się gospodarką morską.

Kluczowe działania UE w zakresie współpracy międzynarodowej obejmą:

·zachęcanie do podpisania i ratyfikacji instrumentów międzynarodowych związanych z bezpieczeństwem morskim, zwłaszcza UNCLOS, oraz wspieranie ich przestrzegania, oraz wymiana najlepszych praktyk z państwami nadbrzeżnymi i partnerami w zakresie wdrażania prawa międzynarodowego mającego znaczenie dla bezpieczeństwa morskiego na odpowiednich forach;

·zintensyfikowanie współpracy między personelem UE i NATO w zakresie bezpieczeństwa morskiego, aby uwzględnić wszystkie kwestie będące przedmiotem wspólnego zainteresowania w tym obszarze, między innymi niewybuchy w morzu, na podstawie trzech wspólnych deklaracji z 2016, 2018 i 2023 r.;

·prowadzenie wspólnych ćwiczeń morskich z partnerami w celu zwiększenia interoperacyjności, a ponadto przeprowadzanie częstszych zawinięć do portów UE i patroli, zwłaszcza w regionie Indo-Pacyfiku, zgodnie ze Strategicznym kompasem;

·rozmieszczenie urzędników łącznikowych UE w regionalnych centrach syntezy informacji morskich 30 na morskich obszarach zainteresowania, aby wspierać wymianę informacji i współpracę, w tym w zakresie egzekwowania prawa, wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych, między UE i jej partnerami oraz, w stosownych przypadkach, ocenić wykonalność bezpośredniego połączenia tych centrów syntezy informacji z odpowiednimi systemami nadzoru morskiego UE;

·dążenie do uzyskania przez UE statusu partnera w dialogu w ramach Stowarzyszenia Państw Nadbrzeżnych Oceanu Indyjskiego w celu zwiększenia roli UE jako partnera w zakresie bezpieczeństwa morskiego w tym regionie;

·promowanie współpracy międzynarodowej w zakresie wymiany informacji i nadzoru nad krytyczną infrastrukturą morską, w tym kablami podmorskimi 31 , a także w zakresie ochrony statków i portów 32 .

3.Odgrywanie wiodącej roli w zakresie orientacji w obszarze morskim

Solidna orientacja w obszarze morskim ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia, aby właściwe organy mogły szybko wykrywać rosnące i zmieniające się zagrożenia mające wpływ na UE oraz skutecznie na nie reagować. UE będzie odgrywać wiodącą rolę w zakresie orientacji w obszarze morskim przez usprawnianie gromadzenia i wymiany informacji między różnymi sektorami morskimi 33 oraz ułatwianie wymiany informacji między państwami członkowskimi. Na poziomie międzynarodowym UE będzie kontynuować prace nad zwiększeniem zdolności krajów partnerskich w zakresie morskiej orientacji sytuacyjnej przez wymianę informacji i budowanie zdolności, zwłaszcza w Zatoce Gwinejskiej oraz w regionie Indo-Pacyfiku.

Od 2014 r. UE i jej państwa członkowskie poczyniły znaczące postępy w pozyskiwaniu i wymianie informacji w obszarze morskim przez opracowanie i połączenie systemów sektorowych, z których korzystają różne organy zaangażowane w nadzór morski 34 . W szczególności UE opracowała wspólny mechanizm wymiany informacji (CISE) 35 . CISE, obejmujący dobrowolne uczestnictwo, ułatwi wymianę informacji w czasie rzeczywistym między różnymi organami odpowiedzialnymi za wykonywanie funkcji straży przybrzeżnej, w tym wojskiem, i pozwoli połączyć zainteresowane organy w obrębie państw członkowskich oraz między nimi. Na podstawie unijnego projektu badawczego CISE2020 w kwietniu 2019 r. Komisja rozpoczęła etap przejściowy CISE i powierzyła jego koordynację EMSA, w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi 36 . Uwzględniając etap przejściowy, w 2024 r. Komisja zamierza rozpocząć etap operacyjny przy wsparciu EMSA, pod warunkiem uzyskania zgody jej Rady Administracyjnej.

W dziedzinie obronności opracowano projekt dotyczący nadzoru morskiego (MARSUR) wspierany przez Europejską Agencję Obrony (EDA), aby umożliwić siłom morskim uczestniczących państw członkowskich wymianę operacyjnych informacji i usług morskich. MARSUR pozwala zapewnić operacyjną wartość dodaną, o czym świadczy fakt, że państwa członkowskie UE postanowiły wykorzystać go do realizacji koncepcji skoordynowanej obecności na morzu w Zatoce Gwinejskiej i w północno-zachodniej części Oceanu Indyjskiego. Europejska Agencja Obrony i uczestniczące państwa członkowskie pracują obecnie nad wzmocnieniem MARSUR w ramach specjalnego programu. Zgodnie ze Strategicznym kompasem, w którym wzywa się UE do wzmocnienia jej orientacji sytuacyjnej i zdolności opartych na danych wywiadowczych, Unia powinna w pełni wykorzystać wszystkie zdolności w zakresie nadzoru morskiego (np. bezzałogowe statki powietrzne, samoloty patrolowe i technologię kosmiczną). Unijny program kosmiczny, za pośrednictwem komponentów takich jak program Copernicus, Galileo i IRIS² 37 , może bezpośrednio przyczynić się do zwiększenia morskiej orientacji sytuacyjnej. Centrum Satelitarne Unii Europejskiej (Satcen) jest również zaangażowane w morską orientację sytuacyjną przez swoją pracę w ramach pojedynczej komórki analiz wywiadowczych UE oraz we współpracę z Komisją w zakresie Galileo/Copernicus. W tym względzie odporność i bezpieczeństwo odpowiednich aktywów kosmicznych ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia ciągłości świadczenia usług.

UE ustanowiła współpracę między agencjami EFCA, EMSA i Frontex, by wspierać krajowe organy straży przybrzeżnej, w tym w dziedzinie morskiej orientacji sytuacyjnej. Europejskie Forum Organów Sprawujących Funkcje Straży Przybrzeżnej i Śródziemnomorskie Forum Organów Sprawujących Funkcje Straży Przybrzeżnej mogą przyczynić się do zwiększenia orientacji w obszarze morskim oraz współpracy operacyjnej poprzez wymianę najlepszych praktyk.

W przypadku klęsk żywiołowych lub wypadków oraz gdy zdolności krajowe są przeciążone, państwa członkowskie UE i państwa trzecie mogą uruchomić Unijny Mechanizm Ochrony Ludności 38 . Za pośrednictwem Centrum Koordynacji Reagowania Kryzysowego 39 mogą zwrócić się o pomoc, wiedzę fachową lub analizę sytuacji.

UE przyczynia się także do zwiększania morskiej orientacji sytuacyjnej na poziomie międzynarodowym przez prowadzenie specjalnych inicjatyw w zakresie budowania zdolności w ramach współpracy na rzecz rozwoju. W ramach projektu „Najważniejsze szlaki morskie na Oceanie Indyjskim” (CRIMARIO) 40 opracowano specjalne narzędzia 41 służące zwiększeniu morskiej orientacji sytuacyjnej oraz zacieśnieniu współpracy z partnerami regionalnymi i między nimi. Jest to spójne z szerszym zaangażowaniem UE w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony w regionie Indo-Pacyfiku. W podobnym duchu w ramach projektu „Międzyregionalna sieć Zatoki Gwinejskiej” (GoGIN) 42 opracowano platformę YARIS – narzędzie wymiany informacji stanowiące wsparcie na rzecz architektury z Jaunde.

Kluczowe działania UE w zakresie orientacji w obszarze morskim obejmą:

·zapewnienie, aby do połowy 2024 r. zaczął funkcjonować wspólny mechanizm wymiany informacji, umożliwiający bezpieczną i uporządkowaną wymianę informacji niejawnych i jawnych między organami z różnych sektorów nadzoru morskiego (cywilnego i wojskowego);

·wzmocnienie sieci wymiany informacji o nadzorze morskim związanym z obronnością (MARSUR) przez uruchomienie specjalnego programu w ramach Europejskiej Agencji Obrony oraz wzmocnienie powiązań między MARSUR a CISE;

·wykorzystanie inwestycji dokonanych w ramach polityki kosmicznej UE oraz dalsze wykorzystanie zdolności dostępnych dzięki programowi Copernicus w zakresie nadzoru morskiego, monitorowania środowiska morskiego i zmiany klimatu;

·integrację technologii kosmicznych, zdalnie kierowanych bezzałogowych systemów powietrznych i stacji radarowych, samolotów patroli morskich oraz załogowych i bezzałogowych zasobów morskich za pomocą innowacyjnych narzędzi odpornych na ataki cybernetyczne, aby zwiększyć morską orientację sytuacyjną;

·zwiększenie nadzoru przez przybrzeżne okręty patrolowe i pełnomorskie jednostki patrolowe oraz uzupełnienie go o połączone w sieć cyfrową wysokiej klasy platformy morskie, w tym bezzałogowe platformy morskie, aby zwiększyć możliwości zapobiegania i reagowania;

·wzmocnienie zdolności krajów partnerskich w zakresie orientacji w obszarze morskim za pośrednictwem projektów GoGIN i CRIMARIO, w tym przez dalsze zapewnianie operacyjności narzędzi morskiej orientacji sytuacyjnej (YARIS, IORIS i SHARE.IT) w koordynacji z usługami satelitarnymi programu Copernicus.

4.Zarządzanie ryzykiem i zagrożeniami

Zgodnie ze Strategicznym kompasem UE i jej państwa członkowskie udoskonalą zbiorową zdolność do obrony swojego bezpieczeństwa oraz zwiększą odporność i gotowość na wyzwania związane z bezpieczeństwem morskim, w tym zagrożenia hybrydowe i zagrożenia cyberbezpieczeństwa. UE i jej państwa członkowskie powinny być w stanie szybko reagować dzięki skoordynowanym zdolnościom cywilnym i wojskowym.

Walka ze zmianą klimatu i degradacją środowiska należy do najważniejszych priorytetów politycznych UE, które znajdują odzwierciedlenie w jej działaniach zewnętrznych za pośrednictwem wielu strategii tematycznych lub geograficznych, takich jak strategia Global Gateway lub strategia współpracy w regionie Indo-Pacyfiku, a także za pośrednictwem działań dyplomatycznych UE oraz unijnej dyplomacji w dziedzinie zmian klimatu.

UE poczyniła już znaczące kroki w celu osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r. i podejmie dalsze działania odnoszące się do problemów powiązanych ze zmianą klimatu, degradacją środowiska i bezpieczeństwem. W połowie 2023 r. wysoki przedstawiciel i Komisja przedstawią wspólny komunikat w sprawie powiązań między zmianą klimatu, degradacją środowiska a bezpieczeństwem i obronnością. Będzie on zawierał między innymi propozycje dotyczące narzędzi służących do oceny przyczyn zmiany klimatu i degradacji środowiska oraz ich skutków dla gospodarki morskiej, infrastruktury morskiej, jak również dla cech naturalnych lub przetworzenia przez człowieka obszarów przybrzeżnych, w tym w odniesieniu do wczesnego ostrzegania, badań opartych na dowodach i obrazów satelitarnych (np. w ramach programu Copernicus).

W Arktyce topnieją czapy lodowe, zmniejsza się ilość lodu morskiego, stopniowo otwierają się nowe szlaki żeglugowe i oczekuje się, że związana z tym intensyfikacja działalności człowieka spowoduje zagrożenia dla środowiska i społeczności lokalnych lub nasilenie tych zagrożeń. W związku z tym należy jak najszybciej wprowadzić w życie wspólny komunikat „Silniejsze zaangażowanie UE na rzecz pokojowej, zrównoważonej i prosperującej Arktyki” 43 , a zwłaszcza w odniesieniu do bezemisyjnej żeglugi na Oceanie Arktycznym, zrównoważonego wydobycia surowców krytycznych oraz zrównoważonego rozwoju regionów Arktyki.

Kluczowym priorytetem pozostaje również ochrona infrastruktury krytycznej w przestrzeni morskiej. UE powinna uzupełniać rolę państw członkowskich w budowaniu odporności krytycznej infrastruktury morskiej, takiej jak rurociągi lub kable podmorskie, które przebiegają przez krajowe granice morskie. Unia powinna ulepszyć obecne oceny ryzyka dotyczące kabli podmorskich i uzupełnić je o możliwości reagowania i środki łagodzące w oparciu o międzysektorową wiedzę specjalistyczną i możliwości. Konieczne jest zapewnienie ciągłego wsparcia dla państw członkowskich w celu opracowania podwodnych środków ochronnych oraz rozwiązań dotyczących przeciwdziałania dronom. Ponadto UE powinna w dalszym ciągu ułatwiać współistnienie 44 energii z morskich źródeł odnawialnych z działaniami obronnymi 45 , jak zalecono w strategii na rzecz energii z morskich źródeł odnawialnych 46 .

Dzięki dyrektywie w sprawie odporności podmiotów krytycznych 47 oraz zmienionej dyrektywie w sprawie bezpieczeństwa sieci i informacji (dyrektywie NIS 2) 48 UE przewodzi istotnym zmianom, a kompleksowe ramy prawne umożliwiają jej zwiększenie odporności fizycznej i cyberodporności podmiotów oraz infrastruktury krytycznej. UE powinna zacieśnić współpracę w tej dziedzinie z kluczowymi partnerami i odpowiednimi państwami niebędącymi członkami UE, w szczególności w ramach zorganizowanego dialogu UE z NATO na temat odporności oraz grupy zadaniowej ds. odporności infrastruktury krytycznej.

UE stoi przed dodatkowym wyzwaniem, jakim jest duża liczba niewybuchów i duża ilość broni chemicznej pochodzących z pierwszej i drugiej wojny światowej, zalegających w basenach morskich wokół UE. Wyzwanie to potęguje dodatkowo agresja wojskowa Rosji wobec Ukrainy, w wyniku której w Morzu Czarnym znajduje się duża liczba min. Rodzaj, lokalizacja i ilość tej amunicji są słabo udokumentowane, co stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa i ochrony na morzu, dla środowiska (ze względu na możliwość uwolnienia chemikaliów) oraz dla niebieskiej gospodarki (np. budowy obiektów wytwarzających energię z morskich źródeł odnawialnych). Opierając się na istniejących udanych projektach 49 , UE powinna pilnie i kompleksowo zająć się tą kwestią, ograniczając ryzyko środowiskowe związane z niewybuchami i ich usuwaniem. Bardzo ważne będzie również bezpieczne usunięcie niewybuchów i min pozostawionych w Morzu Czarnym, gdy tylko pozwolą na to warunki bezpieczeństwa i warunki polityczne.

Bezpieczeństwu morskiemu zagrażają także podmioty zagraniczne, zarówno ze względu na ryzyko związane z bezpośrednimi inwestycjami zagranicznymi w infrastrukturę krytyczną, jak i na manipulację informacją i ingerencję takich podmiotów. Kwestie te będą rozwiązywane za pomocą odpowiednich instrumentów i ram; np. bezpośrednie inwestycje zagraniczne będą monitorowane zgodnie z odpowiednim rozporządzeniem 50 .

Komisja i państwa członkowskie przeprowadzają ocenę ryzyka w celu opracowania wytycznych, które mają na celu zwiększenie bezpieczeństwa statków pasażerskich w UE.

Kluczowe działania UE w zakresie zarządzania ryzykiem i zagrożeniami obejmą:

·prowadzenie regularnych, pełnowymiarowych ćwiczeń taktycznych na poziomie UE z naciskiem na ochronę portów oraz na przeciwdziałanie zagrożeniom cyberbezpieczeństwa i zagrożeniom hybrydowym, oprócz wspomnianych corocznych ćwiczeń morskich;

·rozmieszczenie zasobów i narzędzi nadzoru (np. BSP) oraz zapewnienie optymalnego wykorzystania obecnych i przyszłych usług kosmicznych (takich jak obserwacja Ziemi) w celu patrolowania i ochrony krytycznej infrastruktury morskiej;

·opracowanie unijnych planów współpracy regionalnej w celu zapewnienia nadzoru nad infrastrukturą podwodną i morską;

·opracowanie spójnych ram w celu przeciwdziałania zagrożeniom związanym z niewybuchami, bronią czynną i chemiczną na morzu oraz monitorowania i usuwania ich za pomocą innowacyjnych technologii i przy minimalnym wpływie na środowisko;

·poprawę wczesnego ostrzegania i prognozowania strategicznego, między innymi przez wykorzystanie usług kosmicznych, w zakresie skutków zmiany klimatu, w szczególności podnoszenia się poziomu mórz i oceanów, fal burzowych i degradacji środowiska;

·sporządzanie nowych i wzmacnianie istniejących ocen ryzyka, planów awaryjnych i planów przywrócenia gotowości do pracy po katastrofie (na poziomie UE i krajowym) dla portów, infrastruktury przybrzeżnej, a także bezpieczeństwa statków pasażerskich i łańcuchów transportu lub dostaw;

·zachęcanie do wymiany najlepszych praktyk między podmiotami morskimi w zakresie zagrożeń cyberbezpieczeństwa oraz dalsze zajmowanie się kwestią cyberbezpieczeństwa na poziomie Międzynarodowej Organizacji Morskiej (IMO);

·pogłębianie orientacji w obszarze morskim w Arktyce, w tym przez obserwację z przestrzeni kosmicznej; dalsze dwustronne zaangażowanie obejmujące państwa nadbrzeżne Arktyki oraz zaangażowanie na odpowiednich forach wielostronnych, w stosownych przypadkach, w celu wsparcia realizacji polityki UE wobec Arktyki 51 ;

·ocenę możliwości realizacji projektów dotyczących energii z morskich źródeł odnawialnych oraz innych zrównoważonych zastosowań na obszarach morskich zarezerwowanych lub wykorzystywanych do działań wojskowych;

·ocenę inwestycji w infrastrukturę morską dokonywanych przez państwa niebędące członkami UE oraz podmioty spoza UE w kontekście mechanizmu współpracy ustanowionego na podstawie rozporządzenia w sprawie monitorowania bezpośrednich inwestycji zagranicznych.

5.Zwiększenie zdolności

Aby wspierać swoje interesy w zakresie bezpieczeństwa morskiego, UE powinna przyspieszyć rozwój zdolności cywilnych i wojskowych, w razie potrzeby z udziałem przemysłu. Badania i rozwój w zakresie cywilnych aspektów europejskiego bezpieczeństwa morskiego włączono do klastra „Bezpieczeństwo cywilne na rzecz społeczeństwa” w ramach programu UE „Horyzont Europa”. Obecne i przyszłe badania i rozwój pozwolą wesprzeć rozwój zdolności na poziomie UE, w tym ochronę krytycznej infrastruktury morskiej, zarządzanie zagrożeniami podwodnymi, gotowość i reagowanie na katastrofy antropogeniczne i klęski żywiołowe, bezpieczeństwo morskiego przewozu osób oraz zarządzanie niewybuchami, w razie potrzeby z udziałem przemysłu.

W dziedzinie obrony państwa członkowskie powinny rozwinąć pełną gamę zdolności morskich, w pełni wykorzystując możliwości współpracy w ramach powiązanych inicjatyw UE 52 . W szczególności państwa te powinny skupić się na zwiększeniu zdolności do zapewnienia przewagi UE na powierzchni, do wywierania wpływu na morzu, do umożliwienia kontroli podwodnej oraz do wspomagania obrony powietrznej.

W nadchodzącym przeglądzie planu rozwoju zdolności 53 wykorzystane zostaną również wnioski wyciągnięte z agresji wojskowej Rosji wobec Ukrainy. EDA zbada na przykład kluczowe technologie wymagane do zarządzania rojami morskich bezzałogowych statków powietrznych oraz do ochrony krytycznej infrastruktury na dnie morskim.

Zgodnie z postulatem zawartym w Strategicznym kompasie na rzecz bezpieczeństwa i obrony oraz zgodnie ze skoordynowanym rocznym przeglądem w zakresie obronności (CARD) 54 krajowe i wielonarodowe projekty powinny mieć na celu zarówno przezwyciężenie fragmentacji kluczowych zasobów, takich jak statki wielkości korwety i systemy pokładowe, jak i poprawę skuteczności operacyjnej poszczególnych platform. Kilka możliwości współpracy określonych w cyklu CARD z 2020 r. doprowadziło do powstania projektów stałej współpracy strukturalnej (PESCO) w zakresie bezzałogowych systemów morskich, np. Półautonomicznego pojazdu nawodnego średniej wielkości. W ramach Europejskiego Funduszu Obronnego (EFO) 55 będą oceniane projekty badawczo-rozwojowe, na przykład dotyczące morskiej orientacji sytuacyjnej, zdolności w zakresie nadzoru morskiego, ochrony krytycznej infrastruktury morskiej oraz zdolności podwodnych.

Kluczowe działania UE na rzecz zwiększenia zdolności obejmą:

·opracowanie wspólnych wymogów i koncepcji dotyczących technologii w obronie, w tym w zakresie orientacji w obszarze morskim, zarówno na powierzchni, jak i pod wodą;

·budowę interoperacyjnych systemów bezzałogowych w celu monitorowania krytycznej infrastruktury morskiej, przeciwdziałania wrogim rojom bezzałogowych statków powietrznych itp.;

·zwiększenie nowoczesnych zdolności w zakresie wprowadzania środków przeciwminowych, np. przez opracowanie unijnej koncepcji działań;

·wspieranie rozwoju wspólnych wzmocnionych zdolności samolotów patroli morskich;

·tworzenie wspólnych ćwiczeń obejmujących próby i eksperymenty w celu opracowania przyszłych, najnowocześniejszych zdolności morskich.

6.Kształcenie i szkolenie

Wysoki poziom specjalistycznego kształcenia, specjalistycznych umiejętności i szkoleń jest niezbędny, aby UE była przygotowana do stawienia czoła obecnym i przyszłym wyzwaniom w zakresie bezpieczeństwa morskiego. Stawianie czoła nowym zagrożeniom hybrydowym i zagrożeniom cyberbezpieczeństwa wymaga operatorów dysponujących ugruntowanym zestawem umiejętności cyfrowych oraz specjalnych programów zmiany i podnoszenia kwalifikacji. Rozwiązania w postaci wymiany między wojskowymi programami szkoleniowymi i wspólnych programów szkoleniowych marynarek wojennych państw członkowskich UE oraz różnych instytucji pozwolą zwiększyć interoperacyjność i pomogą UE reagować na nowe zagrożenia w skuteczniejszy, bardziej skoordynowany i sprzyjający włączeniu społecznemu sposób.

W ramach „Praktycznego podręcznika dotyczącego współpracy europejskiej w zakresie funkcji straży przybrzeżnej” stworzono katalog szkoleń obejmujący wszystkie kursy prowadzone przez agencje UE we wszystkich obszarach morskich. Powyższy podręcznik będzie na bieżąco aktualizowany zgodnie z potrzebami i rozwojem sytuacji. Należy kontynuować udany projekt Europejskiej Sieci Akademii Funkcji Straży Przybrzeżnej (ECGFA Net) oraz zharmonizowany kurs szkoleniowy w zakresie funkcji straży przybrzeżnej, a zwłaszcza program wymiany, który obejmuje państwa sąsiadujące i współpracę regionalną za pośrednictwem specjalnego projektu realizowanego przez EFCA w ścisłej współpracy z EMSA i Fronteksem. EMSA opracowuje także kurs na temat cyberbezpieczeństwa morskiego. Europejskie Centrum ds. Zwalczania Zagrożeń Hybrydowych w Helsinkach (Hybrid CoE) organizuje kursy i konferencje na temat zagrożeń hybrydowych mających wpływ na obszar morski. Należy wspierać równouprawnienie płci oraz wzmocnienie pozycji kobiet w sektorze bezpieczeństwa morskiego UE przez wspieranie dostępu kobiet do wysokiej klasy kształcenia i szkolenia technicznego.

Europejskie Kolegium Bezpieczeństwa i Obrony (EKBiO) 56 zapewnia szkolenie i kształcenie na poziomie UE zarówno dla personelu cywilnego, jak i wojskowego, aby propagować wspólne rozumienie wyzwań związanych z bezpieczeństwem morskim i podnosić świadomość na temat rosnącej roli UE w tej dziedzinie. Przy wsparciu ze strony EKBiO sześć europejskich akademii morskich pracuje obecnie nad treścią wspólnego, międzynarodowego semestru morskiego.

Kluczowe działania UE w zakresie kształcenia i szkolenia 57 obejmą:

·poprawa umiejętności w zakresie cyberbezpieczeństwa, bezpieczeństwa hybrydowego i kosmicznego przez wspieranie nowych i istniejących kursów szkoleniowych oferowanych przez różne instytucje akademickie i właściwe organy krajowe lub unijne, zarówno w obszarze cywilnym, jak i wojskowym;

·prowadzenie ukierunkowanych programów szkoleniowych otwartych dla partnerów spoza UE w celu zwalczania istniejących i nowych zagrożeń dla bezpieczeństwa morskiego;

·opracowanie „międzynarodowego semestru morskiego” w ramach „Europejskiej inicjatywy wymiany młodych oficerów” (EMILYO) 58 ;

·prowadzenie ćwiczeń cywilno-wojskowych opartych na scenariuszach obejmujących wspólną jurysdykcję lub wspólne wykorzystywanie zdolności.

V.Narzędzia i instrumenty służące do wspierania działań UE w zakresie bezpieczeństwa morskiego

Zaktualizowaną strategię należy realizować w duchu zintegrowanego podejścia, aby zmaksymalizować synergię i wprowadzić uzupełniające narzędzia i instrumenty UE. Powinny one obejmować:

·projekty badawczo-rozwojowe Europejskiego Funduszu Obronnego w zakresie obrony, mające na celu zwiększenie zdolności sił zbrojnych państw członkowskich UE;

·Europejski Instrument na rzecz Pokoju jako pozabudżetowy mechanizm finansowania działań UE w ramach wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa mających wpływ na kwestie wojskowe i obronne;

·badania naukowe i innowacje UE odnoszące się do cywilnych zdolności w zakresie bezpieczeństwa morskiego, zwłaszcza w ramach klastra 3 „Bezpieczeństwo cywilne na rzecz społeczeństwa” w ramach programu UE „Horyzont Europa”;

·możliwości oferowane przez Fundusz Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Instrument Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej w celu zwiększenia zdolności organów straży przybrzeżnej państw członkowskich wykonujących zadania związane z egzekwowaniem prawa i kontrolą graniczną na morzu;

·Unijny Mechanizm Ochrony Ludności, w szczególności poprzez wykorzystywanie możliwości analitycznych i w zakresie reagowania, jak również wdrażanie zalecenia Komisji w sprawie odporności na klęski i katastrofy;

·program ISWMR – „Globalny wymiar Europy” pozwalający wspierać partnerstwa międzynarodowe z myślą o zwiększeniu bezpieczeństwa morskiego, a w szczególności morskiej orientacji sytuacyjnej;

·Instrument Pomocy Przedakcesyjnej (lata 2021–2027), IPA III, ze względu na jego zakres i ukierunkowanie na kraje kandydujące;

·budżet wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa w celu finansowania misji cywilnych w dziedzinie WPBiO;

·Europejski Fundusz Morski, Rybacki i Akwakultury (EFMRA) w celu finansowania nadzoru morskiego oraz współpracy w zakresie funkcji straży przybrzeżnej;

·Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR) i programy Interreg wspierające inwestycje w regionach i terytoriach przybrzeżnych oraz najbardziej oddalonych, a także w państwach, które mają granice morskie z UE;

·Fundusze Bezpieczeństwa Wewnętrznego, służące finansowaniu Morskiego Centrum Analiz i Operacji ds. Zwalczania Narkotyków (MAOC-N) i jego szczególnych zdolności do wymiany informacji w celu zwalczania nielegalnego obrotu środkami odurzającymi na morzu.

VI.Przyszłe działania

Komisja i wysoki przedstawiciel będą współpracować z Radą w celu wdrożenia zaktualizowanej strategii w obszarach działania określonych powyżej i wyszczególnionych w planie działania, wykorzystując rezultaty osiągnięte dzięki EUMSS od 2014 r. i korzystając z istniejących instrumentów i polityk oraz kierując się ogólnymi wytycznymi ze Strategicznego kompasu na rzecz bezpieczeństwa i obrony.

Komisja i wysoki przedstawiciel zwracają się do państw członkowskich o zatwierdzenie przedmiotowej strategii oraz planu działania. Trzy lata po zatwierdzeniu tej strategii przez Radę Komisja i wysoki przedstawiciel przedstawią Radzie wspólne sprawozdanie z postępów wraz z wkładem państw członkowskich.

(1)

JOIN(2022) 28 final.

(2)

https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/IDAN/2022/702557/EXPO_IDA(2022)702557_EN.pdf

(3)

COM(2021) 240 final.

(4)

Dokument Rady 11205/14 i konkluzje Rady 10494/18.

(5)

Konkluzje Rady 9946/21.

(6)

  https://eunavfor.eu/  

(7)

  https://www.operationirini.eu/  

(8)

Konkluzje Rady 06256/22 i 06255/22.

(9)

Dokument Rady 7371/22.

(10)

Unijna analiza zagrożeń to kompleksowa i oparta na danych wywiadowczych analiza szeregu zagrożeń i wyzwań, przed którymi stoi UE lub z którymi może się zmierzyć w przyszłości. Jest ona regularnie aktualizowana i służy jako źródło informacji pomocnych w opracowywaniu i wdrażaniu unijnego Strategicznego kompasu na rzecz bezpieczeństwa i obrony.

(11)

Sprawozdania IPCC SROCC (2019) oraz WGII, AR6 (2022).

(12)

COM(2020) 380 final.

(13)

Zwłaszcza niepokojący wzrost śmiertelności waleni w Morzu Czarnym.

(14)

2023/C 20/01.

(15)

COM(2023)61 final oraz 2023/C 56/01.

(16)

Niewybuchy odnoszą się do broni wybuchowej (bomby, pociski, granaty, miny lądowe, miny morskie, amunicja kasetowa i inne), które nie wybuchły i nadal grożą detonacją, niekiedy kilkadziesiąt lat po użyciu lub wyrzuceniu.

(17)

https://www.wto.org/english/tratop_e/rulesneg_e/fish_e/fish_e.htm

(18)

Np. kable podmorskie i rurociągi, centra logistyczne (tj. porty), instalacje energii oceanicznej, morskie platformy do wydobycia gazu i ropy naftowej itd.

(19)

Orientacja w obszarze morskim to dogłębne zrozumienie działalności związanej z przestrzenią morską, mogącej mieć wpływ na ochronę, bezpieczeństwo, gospodarkę lub środowisko Unii Europejskiej i jej państw członkowskich W oparciu o wyraźnie zdefiniowane potrzeby i prawa użytkownika, wspomaga organy odpowiedzialne za monitoring i nadzór w szeroko pojętym przeciwdziałaniu wszystkim tego rodzaju sytuacjom, wydarzeniom i działaniom związanym z przestrzenią morską UE i w zarządzaniu nimi. Przestrzeń morska UE obejmuje wody terytorialne państw członkowskich UE, wyłączne strefy ekonomiczne i platformy kontynentalne określone w Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza z 1982 r., a także wszystkie działania związane z morzem, prowadzone na dnie morskim, pod wodą, na wodzie i nad nią, takie jak instalacje, ładunek, małe łodzie i statki pływające pod banderą UE, będące własnością UE, zarządzane przez nią lub związane z nią.

(20)

Na potrzeby „zintegrowanego podejścia do konfliktów i kryzysów zewnętrznych” odwołano się do globalnej strategii UE z 2016 r. (konkluzje Rady: EUCO 26/16 i 13202/16) i podejście to zatwierdzono w konkluzjach Rady z 2018 r. (5413/18). Za jego pomocą określono ramy bardziej spójnego i holistycznego zaangażowania UE w zewnętrzne konflikty i kryzysy oraz wspiera się bezpieczeństwo ludzkie, a tym samym zwiększa również bezpieczeństwo UE i jej obywateli.

(21)

Takie jak kompleksowa strategia współpracy z Afryką (JOIN(2020) 4 final), strategia UE dotycząca Zatoki Gwinejskiej (7671/14), unijna strategia współpracy w regionie Indo-Pacyfiku (JOIN(2021) 24 final), polityka UE wobec Arktyki (JOIN(2021) 27 final) i strategia w sprawie regionów najbardziej oddalonych COM(2022).

(22)

https://www.diplomatie.gouv.fr/en/french-foreign-policy/europe/news/article/european-maritime-awareness-in-the-soh-emasoh-political-statement-by-the

(23)

COM(2022) 303.

(24)

Kluczowe działania UE wymienione w ramach każdego z sześciu celów szczegółowych stanowią podsumowanie najważniejszych elementów działań przedstawionych dokładniej w planie działania.

(25)

Międzynarodowa Organizacja Morska Organizacji Narodów Zjednoczonych.

(26)

Unia Afrykańska.

(27)

Bezpieczeństwo morskie od dawna stanowi wspólny priorytet dla UE i ASEAN. W ramach współpracy między tymi dwoma regionami nacisk kładzie się na reagowanie na transnarodowe zagrożenia morskie, takie jak piractwo, przemyt, nielegalna imigracja, ryzyko związane z klęskami żywiołowymi oraz wpływ zanieczyszczenia i zmiany klimatu. Unia Europejska popiera proces pod kierownictwem ASEAN ukierunkowany na opracowanie Kodeksu postępowania w regionie Morza Południowochińskiego; https://euinasean.eu/maritime-cooperation/

(28)

Regionalny program bezpieczeństwa morskiego w Afryce Wschodniej i Południowej oraz na Oceanie Indyjskim (MASE), program na rzecz ochrony portów i bezpieczeństwa żeglugi, regionalny program bezpieczeństwa morskiego na obszarze Morza Czerwonego oraz CRIMARIO.

(29)

Działania SWAIMS, PASSMAR i GoGIN.

(30)

Centra syntezy informacji morskich to krajowe lub regionalne podmioty, które gromadzą informacje w celu zwiększenia morskiej orientacji sytuacyjnej na danym obszarze geograficznym. W 2022 r. UE wysłała pierwszego urzędnika łącznikowego do centrum syntezy informacji w Singapurze, które obejmuje większość regionu Indo-Pacyfiku.

(31)

Zgodnie z zaleceniem Rady 2023/C 20/01 w sprawie ogólnounijnego skoordynowanego podejścia do kwestii wzmocnienia odporności infrastruktury krytycznej.

(32)

Zgodnie z Międzynarodowym kodeksem dla ochrony statków i obiektów portowych; https://www.imo.org/en/OurWork/Security/Pages/SOLAS-XI-2%20ISPS%20Code.aspx

(33)

Sektory morskie obejmują bezpieczeństwo i ochronę transportu morskiego, kontrolę rybołówstwa, gotowość do zwalczania zanieczyszczenia morza i reagowanie na nie, ochronę środowiska morskiego, cła, kontrolę graniczną, ogólne egzekwowanie prawa i obronność.

(34)

Np. Eurosur i SafeSeaNet (systemy operacyjne na poziomie UE).

(35)

Dokument Rady 9946-2021.

(36)

SWD(2019) 322 final.

(37)

  https://defence-industry-space.ec.europa.eu/welcome-iris2-infrastructure-resilience-interconnectivity-and-security-satellite-2022-11-17_en

(38)

  Unijny Mechanizm Ochrony Ludności (europa.eu)

(39)

  Centrum Koordynacji Reagowania Kryzysowego (ERCC) (europa.eu)

(40)

Komisja Europejska finansuje CRIMARIO kwotą 23 mln EUR w latach 2015–2025.

(41)

Platformy IORIS i SHARE.IT.

(42)

Komisja Europejska finansuje GoGIN kwotą 11,5 mln EUR (lata 2016–2023), a GoGIN II kwotą 5 mln EUR (lata 2023–2025).

(43)

JOIN(2021) 27 final.

(44)

Zgodnie z dyrektywą 2014/89/UE w sprawie PPOM.

(45)

Projekt „Symbiosis” realizowany w ramach koordynacji przez Europejską Agencję Obrony, dzięki środkom z programu „Horyzont 2020”; https://eda.europa.eu/symbiosis

(46)

COM(2020) 741 final

(47)

Dyrektywa (UE) 2022/2557.

(48)

Dyrektywa (UE) 2022/2555.

(49)

Projekty na rzecz oczyszczenia Morza Bałtyckiego z broni chemicznej i amunicji konwencjonalnej, wspierane z programu Interreg finansowanego przez Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR) – 10 years of Interreg cooperation to free the Baltic Sea from dumped munitions - Interreg Baltic Sea Region (interreg-baltic.eu)

(50)

 Rozporządzenie (UE) 2019/452.

(51)

JOIN(2021) 27 final.

(52)

Planu rozwoju zdolności, możliwości współpracy określonych w ramach skoordynowanego rocznego przeglądu w zakresie obronności, stałej współpracy strukturalnej i Europejskiego Funduszu Obronnego.

(53)

W czerwcu 2022 r. Rada Sterująca EDA formalnie rozpoczęła przegląd planu rozwoju zdolności.

(54)

Obszar zainteresowania „europejskie okręty patrolowe”.

(55)

Celem EFO jest wzmocnienie konkurencyjności i zdolności innowacyjnych przemysłu obronnego w UE. Fundusz ten odgrywa zatem rolę w rozwoju zdolności wojskowych państw członkowskich.

(56)

EKBiO, w kontekście wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa (WPZiB), zapewnia szkolenie i kształcenie na poziomie UE w dziedzinie wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony Unii (WPBiO). Celem EKBiO jest rozwijanie i propagowanie wspólnego rozumienia WPBiO wśród personelu cywilnego i wojskowego oraz określanie i rozpowszechnianie, za pomocą działań szkoleniowych, dobrych praktyk w odniesieniu do różnych kwestii związanych z WPBiO. W ten sposób EKBiO uzupełnia krajowe działania w dziedzinie szkolenia i kształcenia.

(57)

M.in. w ramach Europejskiego Roku Umiejętności.

(58)

http://www.emilyo.eu/ ; Inicjatywa EMILYO nie jest związana z pro gramem Erasmus+.

KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 10.3.2023

JOIN(2023) 8 final

ZAŁĄCZNIK

do

wspólnego komunikatu do Parlamentu Europejskiego i Rady

w sprawie aktualizacji strategii Unii Europejskiej w zakresie bezpieczeństwa morskiego i jej planu działania










„Udoskonalona strategia Unii Europejskiej w zakresie bezpieczeństwa morskiego w obliczu zmieniających się zagrożeń morskich"

Plan działania 1  

Cel strategiczny 1. Zintensyfikowanie działań na morzu

Cele	Działania		Ramy czasowe  W stosownych przypadkach	Zainteresowane podmioty 2
1.1. Rozszerzenie roli i działań UE w basenach morskich otaczających UE i terytoria zamorskie.	Wzmocnienie unijnych operacji morskich prowadzonych w ramach WPBiO oraz rozszerzenie koncepcji skoordynowanej obecności na morzu (CMP)
	1.1.1	Zapewnienie unijnym operacjom morskim przeprowadzanym w ramach WPBiO (w tym Atalanta i Irini) zasobów morskich i lotniczych wymienionych w ich odpowiednich połączonych wspólnych zestawieniach potrzeb.	2025 r.	PC, ESDZ
	1.1.2	Rozważenie nowych morskich obszarów zainteresowania, na których można realizować CMP, na podstawie propozycji ESDZ.	Od 2023 r.	PC, ESDZ
	Rozwijanie współpracy i synergii między inicjatywami państw członkowskich i UE w zakresie bezpieczeństwa morskiego
	1.1.3	Zacieśnienie współpracy między operacją Atalanta prowadzoną przez EUNAVFOR a europejską misją na rzecz morskiej orientacji sytuacyjnej w cieśninie Ormuz (EMASOH).	Od 2023 r.	PC, ESDZ
	1.1.4	Zapewnienie ogólnej spójności i koordynacji działań państw członkowskich UE z działaniami odpowiednich służb i agencji Komisji i WP, w tym za pośrednictwem CMP.	W sposób ciągły	PC, KOM, ESDZ
	1.1.5	Wspieranie działań za pomocą połączonych usług EUROSUR-u i możliwości wymiany informacji, takich jak możliwości dostępne w ramach CISE i zintegrowanych usług morskich (IMS), oraz koordynacja działań w zakresie monitorowania w strefach przedgranicznych.	W sposób ciągły	Frontex, EMSA
	1.1.6	Wspieranie tworzenia kursów dla operatorów statków morskich (MSCO) w państwach członkowskich poprzez zapewnienie szkoleń i dostępu do zdolności i usług EUROSUR-u.
	1.1.7	Zapewnienie komplementarności działań UE na morzu i na lądzie z zintegrowanym podejściem UE poprzez promowanie powiązań ze współpracą między agencjami w zakresie funkcji straży przybrzeżnej (trójstronne porozumienie robocze) oraz koncepcją wielozadaniowej operacji morskiej opracowanej w ramach współpracy UE w zakresie funkcji straży przybrzeżnej i wdrażanej przez organy straży przybrzeżnej w danych basenach morskich.	Od 2023 r., w sposób ciągły	PC, KOM, ESDZ, EFCA, EMSA, Frontex
	1.1.8	Promowanie synergii, w stosownych przypadkach i gdy jest to możliwe pod względem prawnym, między działaniami w ramach WPBiO a koncepcjami wielozadaniowych operacji morskich opracowanymi w ramach współpracy między agencjami w zakresie funkcji straży przybrzeżnej.	Od 2023 r., w sposób ciągły	PC, KOM, ESDZ, EFCA, EMSA, Frontex
	W odpowiednich basenach morskich otaczających UE
	1.1.9	Organizowanie corocznych unijnych ćwiczeń morskich z udziałem marynarki wojennej i powiązanych organów z jak największej liczby państw członkowskich w celu zwiększenia gotowości i zdolności reagowania na tradycyjne zagrożenia, jak również na ryzyko i zagrożenia wymienione w celu strategicznym 4.	Corocznie, od 2024 r.	PC, ESDZ
	1.1.10	Optymalizacja bezpieczeństwa morskiego w pracach nad strategiami na rzecz basenu morskiego oraz, w stosownych przypadkach, nad strategiami makroregionalnymi.	Od 2023 r., w sposób ciągły	KOM
	Arktyka
	1.1.11	Zapewnienie dostatecznej obserwacji satelitarnej nowych arktycznych szlaków morskich, między innymi dzięki możliwościom programu Copernicus (w tym jego usłudze monitorowania środowiska morskiego – CMEMS 3 ), w celu zwiększenia orientacji sytuacyjnej.	Do 2025 r.	KOM, EMSA
	1.1.12	Udział w pracach Rady Arktycznej oraz powiązanych forów, stosownie do przypadku.	W sposób ciągły	PC, ESDZ, KOM
	Ocean Atlantycki
	1.1.13	Wspieranie operacji zwalczania handlu narkotykami poprzez wymianę informacji i prowadzenie wspólnych operacji, w tym w krajach/portach wyjazdu oraz w portach przeznaczenia i obiektach portowych w UE.	Od 2023 r., w sposób ciągły	PC, KOM, MAOC-N, EMSA, Europol
	Morze Bałtyckie
	1.1.14	Stworzenie mechanizmu z udziałem służb Komisji Europejskiej, Rady Państw Morza Bałtyckiego (RPMB) i HELCOM w celu koordynacji działań naukowych, operacji i wymiany danych, aby wdrożyć plan działania na rzecz eliminowania niewybuchów w Morzu Bałtyckim.	Do końca 2023 r.	PC, KOM, ESDZ
	1.1.15	Opracowanie na poziomie regionalnym narzędzia umożliwiającego wymianę danych dotyczących amunicji, przeprowadzenie oceny ryzyka i określenie najlepszych sposobów usunięcia amunicji konwencjonalnej i chemicznej z Morza Bałtyckiego.	Do końca 2023 r.	PC, KOM, ESDZ
	1.1.16	Opracowanie i wdrożenie na większą skalę technologii eliminowania niewybuchów, również z udziałem podmiotów cywilnych, oraz wspieranie powiązań z przemysłem.	Od 2024 r., w sposób ciągły	PC, KOM, ESDZ
	1.1.17	Stworzenie regularnej kampanii mającej na celu oczyszczenie regionu Morza Bałtyckiego z zatopionej amunicji, aby chronić środowisko morskie, zapewnić bezpieczeństwo szlaków morskich i ułatwić rozwój działań gospodarczych związanych ze środowiskiem morskim.	Od 2024 r., w sposób ciągły	PC, KOM, ESDZ
	Morze Czarne
	1.1.18	Zwiększenie zdolności skoordynowanego reagowania na zanieczyszczenia morza związane z konfliktami zbrojnymi, w tym przez opracowanie nowych programów szkoleniowych w celu zwalczania zanieczyszczeń pochodzących z różnych źródeł, w tym np. niewybuchów, min, wycieków oleju, zatopionych statków, zanieczyszczenia hałasem itp., które mogą także wpływać na różnorodność biologiczną i ekosystemy, również z wykorzystaniem Wspólnej agendy morskiej dla Morza Czarnego (CMA) i Strategicznego programu badań i innowacji dla Morza Czarnego (SRIA).	2023 r.	PC, KOM, EMSA
	1.1.19	Przeanalizowanie wpływu działań wojskowych na walenie w kontekście wojny w Ukrainie, dzięki porozumieniu ASCOBANS (porozumienie o ochronie małych waleni).	Od 2023 r.	PC, KOM, ESDZ
	1.1.20	Wykorzystanie istniejących zdolności Satcen i innych służb UE oraz zwiększenie obecnych zdolności do wykrywania min morskich, w tym min rozmieszczonych w kontekście rosyjskiej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie, stanowiących ryzyko dla żeglugi i nawigacji.	Od 2023 r.	PC, KOM, Satcen
	Region śródziemnomorski
	1.1.21	Zwiększenie zdolności śródziemnomorskich krajów partnerskich o podobnych poglądach oraz, w stosownych przypadkach, wymiana informacji w celu zwiększenia ich zdolności do przeprowadzania kontroli granicznych służących wykrywaniu niedozwolonego przekraczania granicy i transgranicznej działalności przestępczej oraz zapobieganiu im.	W sposób ciągły	PC, KOM, ESDZ, Frontex
	1.1.22	Zwiększenie koordynacji i synergii między operacją IRINI, EUBAM Libya i odpowiednimi agencjami europejskimi.	Od 2023 r.	PC, KOM, ESDZ, Frontex, EMSA
	1.1.23	Zgodnie z deklaracją Unii dla Śródziemnomorza w sprawie zrównoważonej niebieskiej gospodarki 4 śródziemnomorskie forum współpracy straży przybrzeżnej (MedCGFF) przygotuje kursy szkoleniowe i ułatwi wymianę informacji, wiedzy fachowej, pomocy technicznej, szkoleń i najlepszych praktyk między państwami Unii dla Śródziemnomorza w celu zwalczania nielegalnych działań na morzu.	W sposób ciągły, od 2024 r.	PC, KOM, Frontex, EMSA, EFCA
	1.1.24	Określenie i promowanie działań w zakresie budowania regionalnych zdolności morskich w celu rozszerzenia istniejących programów budowania zdolności w zakresie bezpieczeństwa morskiego (np. proces z Rabatu) oraz rozwijanie podobnych inicjatyw z krajami partnerskimi i organizacjami regionalnymi.	W sposób ciągły, od 2024 r.	PC, ESDZ
	1.1.25	Wdrożenie zaleceń GFCM/międzynarodowego systemu inspekcji/projektów pilotażowych w celu poprawy zrównoważenia zasobów rybnych i wsparcia walki z połowami NNN.	W sposób ciągły	PC, KOM, EFCA
	Morze Północne
	1.1.26	Kompleksowe mapowanie basenu Morza Północnego w celu przeprowadzenia oceny ryzyka i określenia najlepszych sposobów usunięcia amunicji konwencjonalnej i chemicznej.	Do końca 2025 r.	KOM, PC
	Na obszarach, na których wdraża się CMP.
	1.1.27	Zaostrzenie walki z nielegalnymi i bezprawnymi działaniami na morzu, w tym z nielegalnym obrotem środkami odurzającymi, w kontekście CMP.	W sposób ciągły	PC, ESDZ
	Zatoka Gwinejska
	1.1.28	Utrzymanie wsparcia dla architektury z Jaunde, w tym poprzez program regionalnej sieci informacyjnej w Zatoce Gwinejskiej (GoGIN), oraz poprawa praworządności i krajowych ram prawnych w regionie, w tym poprzez trwające programy SWAIMS i PASSMAR, do czasu ich zakończenia w 2024 r., a następnie poprzez następny program regionalny w zakresie bezpieczeństwa morskiego, a także WeCAPS i GoGIN.	W sposób ciągły	PC, KOM, ESDZ, EMSA
	1.1.29	Wzmocnienie spójności między działaniami instytucji Unii i państw członkowskich UE, w szczególności poprzez realizację CMP w Zatoce Gwinejskiej.	W toku	PC, ESDZ
	Indo-Pacyfik
	1.1.30	Usprawnienie mechanizmów wymiany informacji i umożliwienie połączeń między centrami syntezy informacji morskich dzięki rozwijaniu i rozszerzeniu wykorzystania platformy IORIS CRIMARIO oraz inicjatywy SHARE.IT.		PC, KOM, ESDZ
	1.1.31	Prowadzenie wspólnych ćwiczeń i zawinięć do portów z partnerami z regionu Indo-Pacyfiku, najlepiej z wykorzystaniem IORIS jako narzędzia współpracy.	Od 2024 r.	PC, KOM, ESDZ
	1.1.32	Zapewnienie spójności działań państw członkowskich UE z działaniami odpowiednich służb i agencji Komisji i WP, w tym za pośrednictwem CMP w północno-zachodniej części Oceanu Indyjskiego.	Od 2023 r.
	1.1.33	Zacieśnienie współpracy w zakresie bezpieczeństwa morskiego z organizacjami międzynarodowymi i regionalnymi, w szczególności ze Stowarzyszeniem Narodów Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN), w tym dążenie do uzyskania statusu partnera w dialogu w ramach Stowarzyszenia Państw Nadbrzeżnych Oceanu Indyjskiego (IORA).	Od 2023 r.
	1.1.34	Dalsze wspieranie struktur bezpieczeństwa morskiego w zachodniej części Oceanu Indyjskiego na podstawie programu MASE oraz kodeksu postępowania z Dżibuti poprzez opracowywany obecnie program regionalny dotyczący bezpieczeństwa morskiego w Afryce Subsaharyjskiej.	Od 2024 r.
1.2 Promowanie poszanowania prawa międzynarodowego i zwalczanie nielegalnych działań na morzu	Promowanie zgodności z UNCLOS i innymi międzynarodowymi instrumentami związanymi z bezpieczeństwem morskim
	1.2.1	Zachęcanie do podpisania i ratyfikacji instrumentów międzynarodowych związanych z bezpieczeństwem morskim, zwłaszcza UNCLOS, oraz wspieranie ich przestrzegania, oraz wymiana najlepszych praktyk z państwami nadbrzeżnymi i partnerami w zakresie wdrażania prawa międzynarodowego mającego znaczenie dla bezpieczeństwa morskiego na odpowiednich forach.	W sposób ciągły od 2023 r.	PC, KOM, ESDZ
	1.2.2	Współpraca z krajami partnerskimi w celu wymiany najlepszych praktyk i środków służących budowaniu zaufania, aby pomóc we wdrażaniu prawa międzynarodowego w stosunkach z takimi krajami partnerskimi.	W sposób ciągły od 2023 r.	PC, KOM, ESDZ
	Promowanie i rozwijanie aspektów bezpieczeństwa morskiego zgodnie z ramami prawnymi IMO i UE
	1.2.3	Współpraca z krajami partnerskimi w celu zajęcia się kwestiami bezpieczeństwa morskiego poprzez zapewnienie, na przykład, zgodności z instrumentami prawnymi IMO, w szczególności w celu wdrożenia Międzynarodowego kodeksu dla ochrony statków i obiektów portowych (kodeks ISPS).	W sposób ciągły	PC, KOM, EMSA
	1.2.4	Promowanie i opracowywanie wytycznych służb Komisji Europejskiej dotyczących MARSEC, w tym wytycznych dotyczących cyberbezpieczeństwa, zgodnie z przepisami IMO, w celu promowania funkcji kontroli bezpieczeństwa portów i statków.	W sposób ciągły	PC, KOM, EMSA
	1.2.5	Wdrożenie, utrzymanie wystarczającej liczby inspekcji Komisji w zakresie bezpieczeństwa morskiego jako regularnego działania rocznego (w celu monitorowania stosowania prawodawstwa UE w zakresie bezpieczeństwa morskiego w państwach członkowskich); dalsze badanie sposobów zwiększenia bezpieczeństwa morskiego w dziedzinach takich jak statki pasażerskie lub cyberbezpieczeństwo.	W sposób ciągły	PC, KOM, EMSA
	Wspieranie walki z nielegalnymi, nieraportowanym i nieuregulowanymi połowami (NNN), zgodnie ze skonsolidowanym podejściem UE i najlepszymi praktykami.
	1.2.6	Dalsze wspieranie państw członkowskich we wspólnych operacjach i operacjach w zakresie kontroli rybołówstwa przy jednoczesnym wdrażaniu wspólnych planów rozmieszczenia EFCA w celu umożliwienia stałej wymiany informacji i danych wywiadowczych oraz działań w zakresie kontroli, zaplanowanych na podstawie wyników oceny ryzyka.	W sposób ciągły, w toku	PC, KOM, EFCA, EMSA
	1.2.7	Promowanie współpracy między agencjami, w tym wymiany danych, w celu poprawy monitorowania, kontroli i nadzoru oraz wspierania organów ds. rybołówstwa (w tym krajowych i regionalnych ośrodków monitorowania rybołówstwa) w egzekwowaniu obowiązującego prawodawstwa regionalnego i krajowego.	W toku	PC, KOM, EFCA, EMSA, Frontex
	1.2.8	Wspieranie straży przybrzeżnej i sił morskich państw członkowskich w świadczeniu usług w odpowiednich obszarach objętych konwencją RFMO w celu zapewnienia bezpieczeństwa marynarzy, statków rybackich i flot (np. przed piractwem), jak również lepszej kontroli i eliminacji przypadków pracy przymusowej i nadużyć w miejscach pracy na morzu.	W sposób ciągły, od 2023 r.	PC, KOM
	1.2.9	Podjęcie działań w celu kontrolowania i eliminowania przypadków pracy przymusowej i nadużyć w miejscach pracy na morzu.	W sposób ciągły, od 2023 r.	PC, KOM
	Wzmocnienie kontroli granicznych i zwalczanie transgranicznej działalności przestępczej, takiej jak przemyt migrantów lub towarów oraz handel ludźmi, z naciskiem na odległe regiony UE, które szczególnie odczuwają skutki presji migracyjnej.
	1.2.10	Opracowanie spójnej i zdecydowanej reakcji w celu przeciwdziałania instrumentalizacji migracji drogą morską oraz powstrzymania, likwidacji i ścigania sieci przestępczych zajmujących się przemytem migrantów i handlem ludźmi.	Od 2023 r.	PC, KOM, ESDZ, Frontex, Europol, Eurojust
	1.2.11	Korzystając z pełnego wdrożenia rozporządzenia w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej 5 i zorganizowanej współpracy między właściwymi podmiotami (np. Europolem, Interpolem, UNODC i MAOC-N) oraz mając na uwadze wspieranie działań Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności (UMOL), wzmocnienie analizy ryzyka, aby określić obszary morskie i porty, które należy monitorować, a także statki i statki powietrzne, które należy śledzić, do celów zwalczania imigracji nieuregulowanej lub transgranicznej działalności przestępczej i sieci przestępczych.	Od 2024 r.	PC, KOM, EMSA, Frontex
	1.2.12	Opracowanie i utrzymywanie obrazu sytuacji w UE, w tym w strefie przedgranicznej, na podstawie wymiany informacji, analizy ryzyka oraz aktywnego nadzoru i patrolowania z powietrza.	Od 2024 r.	PC, Frontex

Cel strategiczny 2. Współpraca z partnerami

Cele	Działania		Ramy czasowe  W stosownych przypadkach	Zainteresowane podmioty
2.1 Zacieśnienie współpracy z partnerami strategicznymi o podobnych poglądach	Zacieśnienie współpracy z partnerami strategicznymi o podobnych poglądach
	2.1.1	Zwiększenie udziału UE w mechanizmach SHADE w przestrzeni morskiej. Udział w pracach grupy G7++FOGG (Przyjaciele Zatoki Gwinejskiej) i jej podgrup roboczych. Udział w pracach grupy GoG SHADE i jej podgrup roboczych.	W sposób ciągły od 2023 r.	PC, ESDZ, KOM
	2.1.2	Pogłębienie dialogu i współpracy z państwami trzecimi i partnerami międzynarodowymi w kwestiach bezpieczeństwa morskiego będących przedmiotem wspólnego zainteresowania, takich jak nadzór nad morską infrastrukturą krytyczną i jej ochrona.	Od 2023 r.	PC, ESDZ, KOM
	2.1.3	Wspieranie krajów partnerskich w budowaniu ich zdolności w zakresie zarządzania morskiego, praworządności oraz ich zdolności wojskowych i morskich, w tym poprzez wykorzystanie Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju.	Od 2023 r.	PC, KOM, ESDZ
	Wzmocnienie współpracy i zwiększenie interakcji operacyjnych ze wszystkimi partnerami na morzu.
	2.1.4	Rozmieszczenie urzędników łącznikowych UE w regionalnych centrach syntezy informacji morskich na morskich obszarach zainteresowania, aby ułatwić wymianę informacji i współpracę między UE i jej partnerami oraz, w stosownych przypadkach, ocenić wykonalność bezpośredniego połączenia tych centrów syntezy informacji z odpowiednimi systemami nadzoru morskiego UE.	Od 2023 r.	PC, ESDZ
	2.1.5	Promowanie wykorzystania platform IORIS/YARIS przez siły morskie państw członkowskich rozmieszczone w ramach CMP do celów komunikacji zewnętrznej oraz w ćwiczeniach z państwami nadbrzeżnymi i partnerami.	W sposób ciągły od 2023 r.	PC, ESDZ, EDA
	2.1.6	Stworzenie cywilnych narzędzi współpracy między operacjami morskimi prowadzonymi przez państwa członkowskie UE i agencje UE.	Od 2024 r.	PC, KOM, ESDZ, EDA, EMSA, Europol
	Włączenie kwestii bezpieczeństwa morskiego do stosunków z krajami partnerskimi i organizacjami regionalnymi.
	2.1.7	Rozwijanie powiązań z krajami partnerskimi i organizacjami regionalnymi poprzez angażowanie się we wspólne projekty związane odpowiednio z ochroną na morzu i bezpieczeństwem morskim.	Od 2023 r.	PC, KOM, ESDZ
	2.1.8	Rozwijanie współpracy straży przybrzeżnej w ramach istniejących lub przyszłych porozumień roboczych i umów o statusie z krajami partnerskimi, w tym w celu wzmocnienia patrolowania granic morskich i stref przedgranicznych.	Od 2023 r.	PC, ESDZ, Frontex
2.2 Współpraca z partnerami spoza UE w celu wzmocnienia nadzoru morskiego	Współpraca z partnerami spoza UE nad rozwiązaniami interoperacyjnymi w zakresie wymiany informacji dotyczących nadzoru morskiego
	2.2.1	Wspieranie państw objętych kodeksem postępowania z Dżibuti poprzez tworzenie krajowych centrów wymiany informacji morskich oraz poprawę ich zdolności w zakresie nadzoru morskiego.	Objęcie 50 % krajów do końca 2024 r. i 100 % do końca 2026 r.	KOM, ESDZ
	2.2.2	Poprawa wymiany informacji z krajami partnerskimi w ramach EUROSUR-u oraz poprzez uruchomienie szczególnych obrazów sytuacji (art. 27 rozporządzenia w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej 2.0).	Do końca 2024 r.	PC, KOM, ESDZ, EDA, Frontex
	Wzmocnienie struktur bezpieczeństwa morskiego i współpracy między agencjami w basenach morskich i na morskich obszarach o znaczeniu strategicznym.
	2.2.3	Wspieranie budowania zdolności morskich i poprawa orientacji w obszarze morskim w regionie Indo-Pacyfiku za pośrednictwem MASE, aż do jego zakończenia w grudniu 2023 r., a następnie za pośrednictwem następnego regionalnego programu dotyczącego bezpieczeństwa morskiego, który rozpocznie się w 2024 r., jak również programów CRIMARIO, w tym platformy IORIS.	W sposób ciągły	KOM, ESDZ
	2.2.4	Wspieranie wdrażania architektury z Jaunde w regionie Zatoki Gwinejskiej za pośrednictwem sieci międzyregionalnej Zatoki Gwinejskiej, w szczególności platformy YARIS.		KOM, ESDZ
2.3 Wzmocnienie współpracy na poziomie dwustronnym i wielostronnym	Wzmocnienie współpracy na poziomie dwustronnym i wielostronnym
	2.3.1	Wykorzystanie wspólnych deklaracji w celu pogłębienia dialogu z NATO na temat aspektów współpracy morskiej (w ramach wspólnego zestawu propozycji zatwierdzonych przez UE i NATO).	Od 2023 r.	PC, ESDZ, EDA
	2.3.2	Wzmocnienie współpracy z IMO i regionalnymi konwencjami morskimi w celu przeciwdziałania zagrożeniom związanym z celowymi, bezprawnymi działaniami, które mogą mieć wpływ na statki i obiekty portowe na całym świecie.	Od 2024 r.	PC, KOM, EMSA, HELCOM, OSPAR, konwencja barcelońska

Cel strategiczny 3. Odgrywanie wiodącej roli w zakresie orientacji w obszarze morskim

Cele	Działania		Ramy czasowe  W stosownych przypadkach	Zainteresowane podmioty
3.1. Zwiększenie unijnej orientacji w obszarze morskim	Zapewnienie bezpiecznej i szybkiej wymiany informacji między wszystkimi powiązanymi sektorami i systemami w całej UE i całym EFTA.
	3.1.1	Rozpoczęcie fazy operacyjnej mechanizmu CISE, w tym wdrożenie sieci niejawnej CISE.	Od 2024 r.	PC, KOM, EMSA 6
	3.1.2	Zachęcanie państw członkowskich, w szczególności straży przybrzeżnej i organów wojskowych, aby przystąpiły do społeczności CISE, i wspieranie ich w tym zakresie.	W sposób ciągły od 2023 r.	KOM, EMSA
	3.1.3	Wykorzystywanie CISE do wymiany informacji o nadzorze morskim w celu zwiększenia odporności i ochrony krytycznej infrastruktury morskiej (np. kabli podmorskich, rurociągów i obiektów, w których wytwarza się energię z morskich źródeł odnawialnych).	Od 2024 r.	PC, KOM, EDA, Satcen, EMSA
	3.1.4	Rozważenie wykorzystania CISE do wymiany informacji w kontekście współpracy między agencjami, jako uzupełnienie już istniejących sieci.	W sposób ciągły, od momentu uruchomienia CISE	PC, EFCA, EMSA i Frontex ECGFF
	3.1.5	Zbadanie możliwości stworzenia programu dotyczącego orientacji na obszarze morskim na potrzeby obronności, przy jednoczesnym zapewnieniu synchronizacji z odpowiednimi cywilnymi zainteresowanymi stronami.	Do 2024 r.	PC, EDA
	Wzmocnienie wymiany informacji między cywilnymi i wojskowymi organami administracji morskiej
	3.1.6	Wzmocnienie MARSUR poprzez ustanowienie organu zarządzającego oraz zapewnienie wymiany informacji operacyjnych między siecią MARSUR a CISE (w tym informacji niejawnych i jawnych).	Koniec 2024 r.	KOM, EMSA, EDA, Satcen, PC
	Wzmocnienie nadzoru morskiego i wymiany informacji, z wykorzystaniem zdolności opartych na technologiach i systemach kosmicznych, BSP i innych nowych technologiach, w tym w celu ochrony granic zewnętrznych UE.
	3.1.7	Umożliwienie wymiany istotnych informacji między zdolnościami opartymi na technologiach i systemach kosmicznych a instrumentami nadzoru morskiego, w tym CISE i MARSUR.	Koniec 2024 r.	PC, KOM, EMSA, EDA, ESA, Satcen
	3.1.8	Pełne wykorzystanie istniejących i przyszłych zdolności i usług programów kosmicznych UE, w tym komponentu dotyczącego obserwacji Ziemi (Copernicus, w tym jego usługi monitorowania środowiska morskiego – CMEMS), Galileo (i jego systemu reagowania na zagrożenia) i EGNOS, a także IRIS 7 , w tym do celów nadzoru morskiego, monitorowania środowiska morskiego i zmiany klimatu.	Od 2023 r.	PC, KOM, ESDZ, EMSA, EFCA, Satcen
	3.1.9	Promowanie badań naukowych i innowacji w dziedzinie przestrzeni kosmicznej na potrzeby zastosowań związanych z nadzorem morskim, w tym poprzez udział kluczowych podmiotów i przemysłu, wraz z Centrum Satelitarnym Unii Europejskiej i programem badań strategicznych programu Copernicus w zakresie bezpieczeństwa.	Od 2023 r.	PC, KOM, EMSA, Frontex, Satcen
	3.1.10	Poprawa integracji technologii kosmicznej ze zdalnie kierowanymi bezzałogowymi systemami powietrznymi, jak również stacjami radarowymi, samolotami patroli morskich i zasobami morskimi (załogowymi i bezzałogowymi) za pomocą innowacyjnych, odpornych na ataki cybernetyczne narzędzi.	W sposób ciągły od 2023 r.	PC, EMSA, Frontex, Satcen
	3.1.11	Zwiększenie nadzoru przez przybrzeżne okręty patrolowe i pełnomorskie jednostki patrolowe oraz uzupełnienie go o połączone w sieć cyfrową wysokiej klasy platformy morskie, w tym platformy bezzałogowe.	Projekt pilotażowy ma zostać wdrożony do 2025 r.	PC, KOM, ESDZ, EDA, Frontex
	3.1.12	Systematyczne korzystanie przez państwa członkowskie z innowacyjnych rozwiązań (technologii i wiedzy) będących wynikiem unijnych badań naukowych i innowacji w zakresie bezpieczeństwa cywilnego dotyczących bezpieczeństwa morskiego, finansowanych w ramach zaproszeń dotyczących granic i bezpieczeństwa zewnętrznego w ramach programu „Horyzont 2020”, jak również w ramach odpowiednich zaproszeń w ramach programu „Horyzont Europa”.	Od 2023 r.	PC
	3.1.13	Rozważenie rozmieszczenia w strategicznych miejscach radarów stacjonarnych, satelitów optycznych i urządzeń hiperspektralnych, aby pomóc państwom członkowskim lepiej wykrywać i identyfikować zagrożenia związane z bezpieczeństwem morskim.	Od 2023 r.	PC
	3.1.14	W ramach Europejskiego Forum Organów Sprawujących Funkcje Straży Przybrzeżnej i Śródziemnomorskiego Forum Organów Sprawujących Funkcje Straży Przybrzeżnej – przyczynianie się do zwiększenia orientacji w obszarze morskim oraz współpracy unijnej i międzynarodowej poprzez wymianę najlepszych praktyk.	Od 2023 r.	PC, ESDZ, KOM, EFCA, EMSA, Frontex
	Rozwój zdolności nadzoru morskiego
	3.1.15	Rozwój projektowania sprzętu i systemów, takich jak mała misja satelitarna, która ma być realizowana w ramach konstelacji, przybrzeżnych sieci radarowych, bezzałogowych, półstałych platform na morzu.	Od 2023 r.	KOM, PC
	3.1.16	Wspieranie rozwoju zdolności nadzoru morskiego w zakresie zdolności marynarek wojennych do wspólnego nadzoru morskiego.	Od 2024 r.	KOM, PC
3.2 Współpraca z właściwymi partnerami spoza UE nad rozwiązaniami interoperacyjnymi w zakresie wymiany informacji dotyczących nadzoru morskiego	Współpraca z właściwymi partnerami spoza UE nad rozwiązaniami interoperacyjnymi w zakresie wymiany informacji dotyczących nadzoru morskiego
	3.2.1	Wspieranie budowania zdolności morskich i zwiększanie orientacji w obszarze morskim w regionie Indo-Pacyfiku za pośrednictwem MASE, aż do jego zakończenia w grudniu 2023 r., a następnie za pośrednictwem następnego regionalnego programu dotyczącego bezpieczeństwa morskiego, który rozpocznie się w 2024 r., jak również programów CRIMARIO, w tym platformy IORIS.	W sposób ciągły	KOM, ESDZ
	3.2.2	Wspieranie wdrażania architektury z Jaunde w regionie Zatoki Gwinejskiej za pośrednictwem sieci międzyregionalnej Zatoki Gwinejskiej, w szczególności platformy YARIS.		KOM, ESDZ

Cel strategiczny 4. Zarządzanie ryzykiem i zagrożeniami

Cele	Działania		Ramy czasowe  W stosownych przypadkach	Zainteresowane podmioty
4.1 Dalsze rozwijanie świadomości i gotowości w zakresie przeciwdziałania zagrożeniom związanym ze zmianą klimatu i degradacją środowiska	4.1.1	Wzmocnienie zdolności w zakresie koordynacji i interwencji w przypadku incydentów i katastrof na morzu, z należytym uwzględnieniem systemów prowadzonych przez EMSA oraz Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności, a także poprzez wzmocnienie lub opracowanie zintegrowanego podejścia i szybkiego reagowania w celu zarządzania incydentami morskimi.	Do końca 2023 r.	PC, KOM, ESDZ, EDA, EMSA
	4.1.2	Zwiększenie wiedzy na temat wpływu zmiany klimatu, podnoszenia się poziomu mórz i oceanów, fal burzowych i degradacji środowiska na bezpieczeństwo morskie oraz przeciwdziałanie powiązanemu ryzyku i zagrożeniom.	W sposób ciągły, od 2023 r.	KOM, ESDZ, PC, EDA, Satcen
	4.1.3	Zwiększenie orientacji w obszarze morskim, wczesne ostrzeganie i prognozowanie strategiczne dotyczące skutków zmiany klimatu i degradacji środowiska dla bezpieczeństwa morskiego, w tym poprzez ułatwienie gromadzenia i wymiany danych z obserwacji oceanów.	W sposób ciągły, od 2023 r.	KOM, ESDZ, PC, EDA, Frontex, Satcen
	4.1.4	Rozszerzenie szkoleń i ćwiczeń prowadzonych przez właściwe organy w celu szkolenia w zakresie przygotowania i reagowania na skutki zmiany klimatu i degradacji środowiska dla bezpieczeństwa morskiego.	W sposób ciągły, od 2024 r.	PC, KOM, ESDZ
	4.1.5	Wkład w rozwój cyfrowego bliźniaka oceanu (DTO), z perspektywy bezpieczeństwa morskiego, w celu zajęcia się wzajemnymi skutkami bezpieczeństwa morskiego oraz zmieniającego się środowiska i klimatu.	W sposób ciągły, od 2024 r.	PC, KOM
4.2 Zwiększenie odporności i ochrony krytycznej infrastruktury morskiej (np. gazociągów, przewodów energetycznych i telekomunikacyjnych, portów, morskich urządzeń energetycznych, terminali LNG oraz pływających jednostek magazynowych i regazyfikujących) oraz aktywów morskich.	Wzmocnienie odporności i ochrony krytycznej infrastruktury morskiej i aktywów morskich, z uwzględnieniem specyfiki regionalnej i poziomów zagrożeń, oraz zachęcenie państw członkowskich do przeprowadzenia wspólnych testów wytrzymałościowych infrastruktury krytycznej na podstawie wspólnych zasad testów wytrzymałościowych opracowanych na poziomie Unii.
	4.2.1	Sporządzenie oceny ryzyka i planów awaryjnych/planów przywrócenia gotowości do pracy po wystąpieniu sytuacji nadzwyczajnej (na poziomie unijnym/krajowym) dla krytycznej infrastruktury morskiej, bez uszczerbku dla dyrektywy CER (np. w sprawie oceny ryzyka podmiotów krytycznych w sektorze transportu i podsektorze transportu wodnego).	Od 2023 r.	PC, KOM, ESDZ, EUMS: EDA, EMSA
	4.2.2	Przeprowadzenie testów wytrzymałościowych infrastruktury morskiej, na podstawie zalecenia Rady 15623/22, z wykorzystaniem, w stosownych przypadkach, standardów dotyczących metodyki testów wytrzymałościowych infrastruktury krytycznej opracowanych w ramach projektu INFRASTRESS.	Od 2023 r.	PC, KOM, Frontex
	4.2.3	Prowadzenie regularnych, pełnych ćwiczeń morskich na żywo na poziomie UE, skoncentrowanych między innymi na ochronie portów, przeciwdziałaniu zagrożeniom cyberbezpieczeństwa i zagrożeniom hybrydowym, w stosownych przypadkach również z udziałem Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności.	Corocznie	PC, KOM, ESDZ, ECGFF, EDA, Frontex, ENISA
	4.2.4	Zacieśnienie współpracy między państwami członkowskimi, przy wsparciu odpowiednich agencji UE, w celu opracowania regionalnego planu stałego nadzoru nad infrastrukturą podwodną i morską służącego powstrzymaniu ataków terrorystycznych przeciwko takiej infrastrukturze. Zacieśnienie współpracy w zakresie oceny incydentów oraz współpracy między organami cywilnymi i wojskowymi i poprawa współdzielenia zasobów i wymiany informacji w celu ochrony infrastruktury podwodnej i morskiej.	Od 2024 r.	PC, EDA, Frontex, EMSA
	4.2.5	Rozwijanie/rozmieszczanie statków specjalistycznych i innych zasobów (BSP, obrazowanie satelitarne) w celu patrolowania i ochrony krytycznej infrastruktury morskiej, w tym wielozadaniowych statków badawczych.	Rozmieszczanie istniejących zasobów do końca 2023 r. Rozwijanie dalszych zasobów do 2025 r.	PC, EDA, Frontex, Satcen
	4.2.6	Przeprowadzanie badań dotyczących ochrony krytycznej infrastruktury morskiej, również w celu wsparcia odpowiednich zaleceń CARD.	Do 2025 r.	PC, EDA
	4.2.7	Wzmocnienie kompetencji organów krajowych w zakresie bezpieczeństwa statków i portów zgodnie z konwencją SOLAS, kodeksem ISPS, rozporządzeniem 725/2004 8 oraz dyrektywą 2005/65/WE 9 .	W sposób ciągły, od 2023 r.	PC, EMSA
4.3 Poprawa cyberbezpieczeństwa	Ocena ryzyka w cyberprzestrzeni i określenie odpowiednich środków bezpieczeństwa
	4.3.1	Rozważenie opracowania dalszych wytycznych dla sektora morskiego, w szczególności dotyczących portów w kontekście dyrektywy NIS 2.	Od 2024 r.	PC, KOM
	4.3.2	Dalsze rozwijanie wspólnych zdolności w zakresie cyberinwigilacji w przypadku administracji morskiej/organów straży przybrzeżnej. Rozwijanie zdolności sektora morskiego do stawiania czoła zagrożeniom cyberbezpieczeństwa poprzez zachęcanie do wymiany najlepszych praktyk i opracowywania wytycznych między podmiotami morskimi, a także dalsze zajmowanie się tematyką cyberbezpieczeństwa w dziedzinach bezpieczeństwa i ochrony na poziomie Międzynarodowej Organizacji Morskiej (IMO).	Od 2024 r.	PC, KOM
	4.3.3	Rozwijanie współpracy w zakresie cyberbezpieczeństwa w przestrzeni morskiej z państwami niebędącymi członkami UE o podobnych poglądach, na poziomie dwustronnym lub wielostronnym.	Od 2023 r.	PC, KOM, ENISA
	4.3.4	Zwiększenie odporności administracji morskich poprzez prowadzenie regularnych sesji szkoleniowych w zakresie zarządzania kryzysowego w dziedzinie cyberbezpieczeństwa oraz rozwijanie kultury wspólnego reagowania na incydenty, w tym zakłócenia częstotliwości radiowych.	W sposób ciągły, od 2024 r.	PC, KOM, ENISA, EMSA, Frontex
	4.3.5	Poszerzenie wiedzy na temat cyberbezpieczeństwa i dalszy rozwój kompletnego mapowania cyberbezpieczeństwa w żegludze w celu określenia obowiązków.	Od 2024 r.	PC, KOM, EMSA, ENISA
4.4 Wzmocnienie odporności UE i poprawa reagowania na ingerencje w informacje i manipulacje informacjami oraz inne zagrożenia hybrydowe dotyczące bezpieczeństwa morskiego	Zwalczanie zagranicznych i krajowych ingerencji w informacje i manipulacji informacjami oraz innych zagrożeń hybrydowych związanych z przestrzenią morską
	4.4.1	Wdrożenie alternatywnych narracji związanych z morzem, w tym poprzez zapewnienie organom operacyjnym (dowódcom operacyjnym) przekazania uprawnień niezbędnych do zwalczania dezinformacji i wdrażania działań zaradczych.	Od 2023 r.	PC, ESDZ i unijne operacje morskie
	4.4.2	Promowanie współpracy straży przybrzeżnej UE w zakresie zwalczania zagrożeń hybrydowych w przestrzeni morskiej.	W sposób ciągły, od 2023 r.	PC, EMSA, Frontex, fora straży przybrzeżnej
4.5 Ocena potencjalnego wpływu bezpośrednich inwestycji zagranicznych w infrastrukturę morską na bezpieczeństwo	4.5.1	Ocena inwestycji w infrastrukturę morską dokonywanych przez podmioty spoza UE w kontekście mechanizmu współpracy UE na podstawie rozporządzenia (UE) 2019/452 10 .	W toku	PC, KOM
4.6 Opracowanie kompleksowej odpowiedzi na problem niewybuchów w basenach morskich otaczających UE	4.6.1	Na podstawie działań pilotażowych związanych z niewybuchami prowadzonych na Morzu Bałtyckim – sporządzenie kompleksowego planu dla basenów morskich otaczających UE, aby określić rodzaj, lokalizację i ilość niewybuchów i chemikaliów pochodzących z działań wojskowych, w ramach działań mających na celu zminimalizowanie ich wpływu na środowisko, zapewnienie bezpieczeństwa szlaków morskich i ułatwienie rozwoju działań gospodarczych związanych ze środowiskiem morskim.	Od 2023 r.	PC, KOM
4.7 Wzmocnienie działań w celu przygotowania się na akty terrorystyczne, bezprawne działania, zagrożenia dla wolności żeglugi i zagrożenia hybrydowe	4.7.1	Przeprowadzenie wystarczających inspekcji w zakresie bezpieczeństwa morskiego oraz zapewnienie odpowiedniego zabezpieczenia i ochrony statków, portów i obiektów portowych w UE, zgodnie z obowiązującymi przepisami międzynarodowymi i unijnymi.	W sposób ciągły corocznie	PC, KOM
	4.7.2	Zakończenie przeprowadzanej przez służby Komisji Europejskiej oceny ryzyka w celu poprawy ochrony statków pasażerskich, aby określić dobre rozwiązania w zakresie przeciwdziałania wspólnemu ryzyku i zagrożeniom dla bezpieczeństwa statków pasażerskich w UE.	W toku	KOM
	4.7.3	Przeprowadzenie badania mającego na celu sporządzenie mapy infrastruktury podmorskich przewodów telekomunikacyjnych, związanych z nią zdolności i redundancji, słabych punktów, zagrożeń i ryzyka dla dostępności usług, wpływu przestojów przewodów podmorskich na państwa członkowskie i całą Unię, jak również ograniczenia ryzyka, a także zaproponowanie zaleceń mających zapewnić większą odporność/redundancję, jeśli to konieczne.	Od 2023 r.	PC, KOM
4.8 Wzmocnienie zdolności do udziału w zwalczaniu zorganizowanych i poważnych zagrożeń międzynarodowych oraz nielegalnych działań w celu zwiększenia bezpieczeństwa wewnętrznego UE	4.8.1	Poprawa i zwiększenie zdolności państw członkowskich, przy wsparciu zainteresowanych agencji, w zakresie zapobiegania nielegalnemu handlowi prowadzonemu za pośrednictwem transportu morskiego lub na morzu (takiemu jak przestępstwa przeciwko środowisku, handel bronią i narkotykami, przemyt migrantów i handel ludźmi, NNN itp.), jego wykrywania i zwalczania, w szczególności przez opracowanie działań w ramach EMPACT.	Od 2023 r.	PC, EFCA, EMSA, Frontex, KOM, Europol
	4.8.2	Zbadanie możliwości dalszego wykorzystania informacji o pasażerach, przekazywanych przez przewoźników morskich, z uwzględnieniem obowiązujących przepisów międzynarodowych, unijnych i krajowych, w celu zwiększenia bezpieczeństwa na granicach zewnętrznych i w UE.	Od 2023 r.	PC, KOM, Frontex, Europol

Cel strategiczny 5. Zwiększenie zdolności

Cele	Działania		Ramy czasowe  W stosownych przypadkach	Zainteresowane podmioty
5.1 Rozwijanie zdolności niezbędnych do zapewnienia przewagi nawodnej UE	Wzmocnienie przyszłych zdolności nawodnych i usunięcie braków w czynnikach warunkujących potencjał sił
	5.1.1	Wdrożenie europejskich okrętów patrolowych w obszarze priorytetowym CARD.	Do 2025 r.	PC, EDA
	5.1.2	Opracowanie scenariuszy operacyjnych dotyczących ochrony sił oraz wspólnych wymogów w zakresie ochrony sił dla europejskiej sił morskich.	Do 2025 r.	PC, EDA
	5.1.3	Inicjowanie działań zwiększających efektywność systemów napędu, produkcji energii, magazynowania i zarządzania oraz logistyki poprzez wdrażanie nowych technologii.
	5.1.4	Wspieranie morskiej mobilności wojskowej poprzez zatwierdzanie uzgodnień technicznych dotyczących zezwoleń na ruch transgraniczny w przestrzeni morskiej.
	5.1.5	Opracowanie wspólnych wymogów i specyfikacji dla przyszłych systemów bezzałogowych zapewniających interoperacyjność systemów.
	5.1.6	Zapewnianie wsparcia na wniosek państw członkowskich w zakresie projektów PESCO, w tym Europejskiej korwety patrolowej.
	5.1.7	Wspieranie rzeczywistego rozwoju zdolności i pozyskania pierwszego statku w ramach Europejskiej korwety patrolowej.	Od 2023 r.	PC, KOM
	5.1.8	Wspieranie rzeczywistego rozwoju zdolności półautonomicznego pojazdu nawodnego średniej wielkości z modułowymi ładunkami	Do 2024 r.	PC, KOM
	5.1.9	Wspieranie rozwoju przyszłych zdolności morskich, tj. funkcjonalnego inteligentnego systemu systemów dla przyszłych platform morskich	Do 2025 r.	PC, KOM
	5.1.10	Wspieranie rzeczywistego rozwoju zdolności w zakresie współpracy w dziedzinie marynarki wojennej w oparciu o wspólny nadzór morski	Do 2026 r.	PC, KOM
5.2 Wzmocnienie zdolności podwodnych	Zwiększenie zdolności UE w zakresie środków przeciwminowych
	5.2.1	Opracowanie unijnej koncepcji działań w zakresie środków przeciwminowych w celu wsparcia procesu decyzyjnego dotyczącego bezpiecznej nawigacji i eksploatacji statków morskich i systemów bezzałogowych, w tym wykorzystanie możliwości wynikających z działań rozwojowo-badawczych Europejskiego Funduszu Obronnego.	Do 2025 r.	PC, KOM, EDA
	5.2.2	Dalsze rozwijanie ukierunkowanych projektów PESCO (DIVEPACK, EUNDDC i MAS MCM) oraz wykorzystywanie wsparcia dla opartych na współpracy i wspólnych badań i rozwoju z Europejskiego Funduszu Obronnego i projektów w ramach jego programu prekursorskiego – Europejskiego programu rozwoju przemysłu obronnego (EDIDP).
	5.2.3	Poprawa zwalczania okrętów podwodnych poprzez zwiększenie możliwości wykrywania okrętów podwodnych zarówno pod względem technologicznym, jak i proceduralnym.	Do 2025 r.	PC, EDA
	5.2.4	Wspieranie rozwoju technologii roju w odniesieniu do zespołów załogowo-bezzałogowych, oraz podwodnej obserwacji, wykrywania, pozyskiwania i komunikacji.	Od 2023 r.	KOM, PC
	5.2.5	Promowanie rozwoju technologicznego i rozwiązań na potrzeby pierwszej fazy koncepcji działań w zakresie środków przeciwminowych.	Do 2024 r.	KOM, PC
	5.2.6	Wspieranie rozwoju zdolności w zakresie zabezpieczenia krytycznej infrastruktury dna morskiego, a także zdolności zwalczania rojów podwodnych składających się z niejednorodnych bezzałogowych pojazdów podwodnych.	Do 2024 r.	KOM, PC
	5.2.7	Wspieranie rzeczywistego rozwoju zdolności w zakresie ciężkiego wielofunkcyjnego dronu trałującego.	Do 2025 r.	KOM, PC
5.3 Wspieranie europejskich marynarek wojennych i straży przybrzeżnych w rozwijaniu krytycznych technologii i zdolności przemysłowych	Określenie technologii i działań badawczych w odpowiedzi na potrzeby w zakresie zdolności, zgodnie z Nadrzędnym strategicznym programem badawczym EDA
	5.3.1	Wspieranie badań nad innowacyjnymi rozwiązaniami w zakresie wytwarzania, magazynowania i dystrybucji energii elektrycznej oraz zarządzania mocą, niezbędnymi do zaspokojenia wysokiego zapotrzebowania na energię przez nowe systemy.	Do 2025 r.	PC, KOM, EDA
	5.3.2	Zwiększenie autonomicznej koordynacji zespołów załogowo-bezzałogowych, w tym technologii roju.
	5.3.3	Zapewnienie nadzoru nad szybkimi, odpornymi i solidnymi podwodnymi sieciami komunikacyjnymi oraz ich ochrony, w stosownych przypadkach z udziałem przemysłu i państw trzecich.
	5.3.4	Badanie i włączanie technologii przełomowych, w tym sztucznej inteligencji, technologii dużych zbiorów danych i technologii kwantowych.
	5.3.5	Badania i rozwój związane ze wspólną architekturą i infrastrukturą cyfrową statków.
	5.3.6	Zwiększanie automatyzacji statków poprzez wdrożenie odpornych, zautomatyzowanych platform i systemów przy zmniejszonej liczbie członków załogi oraz systemów wspomagania decyzji.
	Określenie krytycznych zależności wpływających na europejską obronną bazę technologiczną i przemysłową i wspólne zajęcie się nimi.
	5.3.7	Dzięki prowadzeniu prac nad kluczowymi działaniami strategicznymi zwiększanie świadomości i promowanie wspólnego zrozumienia istniejących braków i luk w zakresie dziedzin przemysłowych i technologicznych, a także niedoborów kwalifikacji, które mogłyby osłabić swobodę działania UE, wśród państw członkowskich, instytucji Unii i podmiotów przemysłu obronnego.
	5.3.8	Wspieranie współpracy między państwami członkowskimi poprzez opracowywanie projektów finansowanych przez Europejski Fundusz Obronny oraz wspieranie wspólnego udzielania zamówień na zdolności morskie, w tym poprzez EDIRPA.
	Dostosowanie działań marynarki wojennej i straży przybrzeżnej do celów Europejskiego Zielonego Ładu.
	5.3.9	Wspieranie współistnienia projektów dotyczących energii z morskich źródeł odnawialnych i działań obronnych poprzez wdrażanie odpowiednich rozwiązań na obszarach morskich zarezerwowanych lub wykorzystywanych do działań wojskowych, w przypadku których wykazano przydatność do realizacji projektów dotyczących energii z morskich źródeł odnawialnych lub innych zrównoważonych zastosowań.	Do 2025 r.	PC, KOM, ESDZ, EDA
	5.3.10	Rozwijanie technologii odnawialnych (paliwo odnawialne, doposażenie silników, elektryfikacja itp.), odpowiednich do wykorzystania w celach wojskowych w przestrzeni morskiej.

Cel strategiczny 6. Kształcenie i szkolenie

Cele	Działania		Ramy czasowe  W stosownych przypadkach	Zainteresowane podmioty
6.1 Wymiana w zakresie edukacji, szkoleń i umiejętności między sektorami, państwami członkowskimi i krajami partnerskimi	6.1.1	Wykorzystywanie prac prowadzonych przez agencje (EFCA, EMSA, Frontex) w celu rozwijania zdolności i specjalistycznych szkoleń w ramach trójstronnego porozumienia roboczego do organizowania międzysektorowych szkoleń w zakresie bezpieczeństwa morskiego dotyczących egzekwowania prawa, wojska, kontroli granicznej, straży przybrzeżnej, cyberbezpieczeństwa, ochrony krytycznej infrastruktury morskiej itp.	Od 2023 r.	PC, EFCA, EMSA, Frontex, ECGFF
	6.1.2	Promowanie udziału kobiet w edukacji i szkoleniach w zakresie bezpieczeństwa morskiego.	Od 2023 r.	PC, KOM, ESDZ
	6.1.3	Wspieranie współpracy i szkoleń, w tym w kontekście ECGFF, z ośrodkami akredytowanymi przez państwa członkowskie i NATO, centrami doskonałości itp.		PC, ESDZ, EFCA, EMSA, Frontex
	6.1.4	Opracowanie wojskowego międzynarodowego semestru morskiego w ramach „Europejskiej inicjatywy wymiany młodych oficerów” (EMILYO – wojskowy Erasmus 11 ).	Od 2023 r.	PC, ESDZ (EKBiO)
	6.1.5	Prowadzenie wspólnych ćwiczeń z partnerami spoza UE w celu zwiększenia interoperacyjności.	Od 2023 r.	PC, KOM, ESDZ
6.2 Wykorzystanie prac wykonanych przez agencje i fora	6.2.1	Kontynuacja udziału na zasadzie ad hoc w ćwiczeniu COASTEX opartym na planach państw członkowskich, ulepszeniu i zróżnicowaniu COASTEX oraz regularnym prowadzeniu odpowiednich działań w basenach morskich otaczających UE.	W toku	PC, EFCA, EMSA, Frontex, ECGFF
	6.2.2	Przeprowadzenie działań związanych z budowaniem zdolności podczas wdrażania wielofunkcyjnych działań na morzu (MMO) w wybranych basenach morskich otaczających UE, na wniosek państw członkowskich i na podstawie prac EMSA, EFCA i Fronteksu.	W toku	PC, EFCA, EMSA, Frontex
	6.2.3	Dzielenie się wnioskami wyciągniętymi z korzystania z sektorowych ram kwalifikacji dla straży przybrzeżnej oraz udzielanie wskazówek, pomocy i wsparcia we wdrażaniu dobrych praktyk, w tym w zakresie cyberbezpieczeństwa.	W sposób ciągły	PC, EFCA, EMSA, Frontex
6.3 Wzmocnienie umiejętności i programów nauczania w zakresie cyberbezpieczeństwa i bezpieczeństwa hybrydowego w przestrzeni morskiej	6.3.1	Wykorzystywanie wiedzy i szkoleń zapewnianych przez HCoE Helsinki, w tym ich części dotyczącej bezpieczeństwa morskiego, również na podstawie podręcznika HCoE dotyczącego hybrydowych zagrożeń morskich 12 .	W toku	PC, KOM, ESDZ, HCoE
	6.3.2	Wzmocnienie umiejętności w zakresie cyberbezpieczeństwa, bezpieczeństwa hybrydowego i związanego z przestrzenią kosmiczną poprzez wspieranie ukierunkowanych szkoleń poświęconych umiejętnościom cybernetycznym i cyfrowym dla w przestrzeni morskiej.	Od 2023 r.	PC, KOM, EMSA
	6.3.3	Zwiększenie umiejętności w zakresie cyberbezpieczeństwa i bezpieczeństwa hybrydowego poprzez ukierunkowane programy nauczania, które mają zostać opracowane przez właściwe instytucje lub organy państw członkowskich, mając na uwadze, że EMSA otrzymała na 2023 r. od państw członkowskich i Komisji Europejskiej zadanie opracowania kursu na temat cyberbezpieczeństwa morskiego.	Od 2023 r.	PC, KOM, EMSA
6.4 Budowanie zdolności	6.4.1	Prowadzenie ukierunkowanych programów szkoleniowych otwartych dla partnerów spoza UE w celu zwalczania istniejących i nowych zagrożeń dla bezpieczeństwa morskiego.	W toku	PC, KOM, ESDZ, EMSA, Frontex, ECGFF
		Promowanie działań edukacyjnych i szkoleniowych w krajach partnerskich w celu przyciągnięcia kobiet do odpowiednich sektorów, w tym funkcji straży przybrzeżnej, również z udziałem właściwych agencji UE.
	6.4.2	Dalsze rozwijanie wojskowego międzynarodowego semestru morskiego, w tym programu wymiany młodych oficerów.	Od 2023 r.	PC, ESDZ
	6.4.3	Prowadzenie ćwiczeń cywilno-wojskowych opartych na scenariuszach obejmujących wspólną jurysdykcję lub wspólne wykorzystywanie zdolności.	Od 2023 r.

SŁOWNIK SKRÓTÓW

A

ASEAN: Stowarzyszenie Narodów Azji Południowo-Wschodniej

B

C

CARD: skoordynowany roczny przegląd w zakresie obronności

CIS: infrastruktura krytyczna

CISE: wspólny mechanizm wymiany informacji

KOM: służby Komisji Europejskiej

Copernicus: unijny program obserwacji i monitorowania Ziemi

CRIMARIO: najważniejsze szlaki morskie w regionie Indo-Pacyfiku

WPBiO: wspólna polityka bezpieczeństwa i obrony

D

DTO: cyfrowy bliźniak oceanu

E

EBCGA/Frontex: Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej

ECGFA: Europejska Akademia Organów Sprawujących Funkcje Straży Przybrzeżnej

ECGFF: Europejskie Forum Organów Sprawujących Funkcje Straży Przybrzeżnej

EDA: Europejska Agencja Obrony

EDIRPA: akt na rzecz wzmocnienia europejskiego przemysłu obronnego przez wspólne zamówienia

ESDZ: Europejska Służba Działań Zewnętrznych

EFCA: Europejska Agencja Kontroli Rybołówstwa

EGNOS: europejski system wspomagania satelitarnego

EMPACT: europejska multidyscyplinarna platforma przeciwko zagrożeniom przestępstwami

EMSA: Europejska Agencja Bezpieczeństwa Morskiego

ENISA: Agencja Unii Europejskiej ds. Cyberbezpieczeństwa

UE: Unia Europejska

EUBAM Libya: misja pomocy granicznej UE w Libii

EUMSS: strategia Unii Europejskiej w zakresie bezpieczeństwa morskiego

EUNAVFOR: siły morskie dowodzone przez Unię Europejską

Europol: Agencja Unii Europejskiej ds. Współpracy Organów Ścigania

Eurosur: europejski system nadzorowania granic

G

Galileo: europejski system nawigacji satelitarnej

H

HCoE: Europejskie Centrum ds. Zwalczania Zagrożeń Hybrydowych, Helsinki

HELCOM: komisja helsińska – Komisja Ochrony Środowiska Morskiego Bałtyku

I

IMO: Międzynarodowa Organizacja Morska

Interpol: Międzynarodowa Organizacja Policji Kryminalnej

IORA: Stowarzyszenie Państw Nadbrzeżnych Oceanu Indyjskiego

Kodeks ISPS: Międzynarodowy kodeks dla ochrony statków i obiektów portowych

Połowy NNN: nielegalne, nieraportowane i nieuregulowane połowy

K

M

MAOC-N: Morskie Centrum Analiz i Operacji ds. Zwalczania Narkotyków

MARSUR: projekt obronny w zakresie nadzoru morskiego

MASE: program na rzecz promowania regionalnego bezpieczeństwa morskiego

MAS MCM: Morskie (pół-)autonomiczne systemy środków przeciwminowych

MDA: orientacja w obszarze morskim

MedCGFF: Śródziemnomorskie Forum Organów Sprawujących Funkcje Straży Przybrzeżnej

PC: państwa członkowskie

MSCO: kurs dla operatorów statków morskich

N

NATO: Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego

Dyrektywa w sprawie bezpieczeństwa sieci i informacji: dyrektywa w sprawie środków na rzecz wysokiego wspólnego poziomu bezpieczeństwa sieci i

systemów informatycznych na terytorium Unii

O

OSPAR: Komisja z Oslo i Paryża

OSRA: Nadrzędny strategiczny program badawczy

P

Projekt PASSMAR: program wsparcia strategii bezpieczeństwa i ochrony na morzu w Afryce Środkowej

PESCO: stała współpraca strukturalna

R

RFMO: regionalne organizacje ds. zarządzania rybołówstwem

BSP: zdalnie kierowany bezzałogowy system powietrzny

BII: badania naukowe i innowacje

S

SAR: działania poszukiwawczo-ratownicze

Satcen: Centrum Satelitarne Unii Europejskiej

SHADE: wspólna świadomość i zbieżność

SOLAS: Międzynarodowa konwencja o bezpieczeństwie życia na morzu

Projekt SWAIMS: wsparcie na rzecz zintegrowanego bezpieczeństwa morskiego w Afryce Zachodniej

U

ONZ: Organizacja Narodów Zjednoczonych

UNCLOS: Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawie morza

UNFSA: porozumienie ONZ o zasobach rybnych

UNODC: Biuro Narodów Zjednoczonych ds. Narkotyków i Przestępczości

W

WeCAPS: wzmocnienie ochrony i bezpieczeństwa portów w Afryce Zachodniej i Środkowej

(1)

Strategia EUMSS będzie wdrażana za pośrednictwem niniejszego planu działania i w ramach zintegrowanego podejścia. Wykorzysta wszystkie dostępne polityki, narzędzia i instrumenty cywilne i wojskowe UE oraz będzie koordynować polityki i działania wszystkich właściwych podmiotów na szczeblu europejskim, regionalnym i krajowym, wzmacniając ich synergię i komplementarność. Strategia ta pozwoli również wspierać bardziej spójne zaangażowanie UE w zewnętrzne konflikty i kryzysy, aby zwiększyć bezpieczeństwo UE i jej obywateli.

(2)

Zainteresowane podmioty wymienione w planie działania wniosą wkład zgodnie ze swoimi kompetencjami, obowiązkami i uprawnieniami. Agencje UE wymienione w niniejszym planie działania to agencje wskazane jako podmioty w ramach poszczególnych działań przewidzianych w tym planie, a wszelkie przypisane im role pozostają bez uszczerbku dla procedur i decyzji ich odnośnych zarządów dotyczących wkładu agencji w te działania. Komisja lub państwa członkowskie mogą również zaprosić do współpracy przy realizacji planu działania inne właściwe agencje UE. Agencje będą uczestniczyć w pracach międzynarodowych za pośrednictwem odpowiednich służb UE („odpowiedzialnych DG”).

(3)

https://marine.copernicus.eu/

(4)

Art. 71 deklaracji Unii dla Śródziemnomorza w sprawie zrównoważonej niebieskiej gospodarki: Ministrowie z zadowoleniem przyjmują aktywną rolę, jaką MedCGFF odgrywa w zacieśnianiu współpracy regionalnej i promowaniu zrozumienia zagadnień związanych z morzem leżących w naszym wspólnym interesie i będących przedmiotem wspólnego zainteresowania, związanych z funkcjami straży przybrzeżnej ponad granicami i sektorami, zarówno cywilnymi, jak i wojskowymi, oraz zachęcają forum do rozwijania działań szkoleniowych i dalszego ułatwiania wymiany informacji, wiedzy fachowej, pomocy technicznej, szkoleń i najlepszych praktyk w celu rozwiązania problemu nielegalnych działań na morzu.

(5)

Rozporządzenie (UE) 2019/1896.

(6)

Faza operacyjna i harmonogram każdego działania wymienionego w niniejszym planie działania są uzależnione od uruchomienia zadania po zatwierdzeniu przez zarząd EMSA.

(7)

  https://defence-industry-space.ec.europa.eu/welcome-iris2-infrastructure-resilience-interconnectivity-and-security-satellite-2022-11-17_en

(8)

Rozporządzenie (WE) nr 725/2004.

(9)

Dyrektywa 2005/65/WE.

(10)

Rozporządzenie (UE) 2019/452.

(11)

http://www.emilyo.eu/ ; Inicjatywa EMILYO nie jest związana z programem Erasmus+.

(12)

Podręcznik HCoE jest podstawą odpowiednich szkoleń dla operatorów i decydentów z państw uczestniczących, UE i NATO.