KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 11.7.2022
COM(2022) 329 final
2022/0210(COD)
Wniosek
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
zmieniające rozporządzenie (UE) nr 691/2011 przez wprowadzenie nowych modułów rachunków ekonomicznych środowiska
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
UZASADNIENIE
1.KONTEKST WNIOSKU
•Przyczyny i cele wniosku
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 691/2011 z dnia 6 lipca 2011 r. w sprawie europejskich rachunków ekonomicznych środowiska 1 określa wspólne ramy dla gromadzenia, zestawiania, przekazywania i oceny europejskich rachunków ekonomicznych środowiska. Rozporządzenie to zostało zmienione rozporządzeniem (UE) nr 538/2014 2 . Rozporządzenie obejmuje sześć modułów: rachunki emisji do powietrza, podatki związane ze środowiskiem według rodzajów działalności gospodarczej, ogólnogospodarcze rachunki przepływów materialnych, rachunki wydatków na ochronę środowiska, rachunki sektora towarów i usług związanych z ochroną środowiska oraz rachunki fizyczne przepływów energii.
W art. 10 rozporządzenia wymieniono nowe moduły, które mogą być wprowadzone później na podstawie wniosków Komisji. Niniejszy wniosek przewiduje wprowadzenie trzech nowych modułów rachunków środowiska przewidzianych już w art. 10: rachunki leśne, rachunki ekosystemów oraz rachunki dotacji na ochronę środowiska i podobnych transferów.
Głównym celem wniosku jest rozszerzenie zakresu europejskich rachunków ekonomicznych środowiska, aby zapewnić lepsze informacje na potrzeby Europejskiego Zielonego Ładu, strategii wzrostu, której celem jest przekształcenie UE w sprawiedliwe i dostatnie społeczeństwo z nowoczesną, zasobooszczędną i konkurencyjną gospodarką 3 .
Rachunki ekonomiczne środowiska to ramy statystyczne służące wielu celom, łączące informacje gospodarcze i dotyczące środowiska. Mierzą one wkład środowiska w gospodarkę oraz wpływ gospodarki na środowisko, w sposób spójny i kompatybilny ze statystyką makroekonomiczną (rachunki narodowe).
Użytkownicy analizują i wykorzystują rachunki ekonomiczne środowiska w modelowaniu i prognozowaniu oraz do celów opracowywania propozycji strategii politycznych i sprawozdawczości dotyczącej realizacji polityki i jej skutków. Nowe moduły sprawią, że więcej zintegrowanych zbiorów danych będzie dostępnych do tych celów.
Rachunki ekosystemów łączą zagadnienia bioróżnorodności i kapitału naturalnego z głównym nurtem kwestii gospodarczych dotyczących podziału zasobów i zrównoważoności. Rachunki leśne obejmują w szczególności pomiar obszaru lasów i jego części dostępnej do celów pozyskiwania drewna oraz umożliwiają śledzenie zmian tych wskaźników w czasie. W rachunkach dotacji na ochronę środowiska i podobnych transferów identyfikuje się i ocenia ilościowo środki krajowej polityki fiskalnej oraz zasoby nieunijne, które zapewniają wsparcie na rzecz Zielonego Ładu za pośrednictwem działalności i produktów gospodarczych, chroniąc przy tym środowisko i zasoby naturalne.
Trzy proponowane moduły odpowiadają następującym międzynarodowym standardom statystycznym i opierają się na nich: główne ramy systemu rachunków ekonomicznych środowiska (SEEA) oraz rachunki ekosystemów SEEA 4 . Komisja Statystyczna ONZ przyjęła główne ramy SEEA jako międzynarodowy standard statystyczny na swojej 43 sesji w lutym 2012 r., zaś rachunki ekosystemów SEEA na 52 sesji w marcu 2021 r. Nowe moduły są w pełni zgodne z SEEA.
Od szeregu lat wiele państw członkowskich zdobywa doświadczenie w zestawianiu i zgłaszaniu danych dotyczących rachunków leśnych oraz dotacji na ochronę środowiska i podobnych transferów. Ma to miejsce dzięki regularnemu dobrowolnemu gromadzeniu danych przez Komisję (Eurostat) oraz badaniom pilotażowym, które pomogły przetestować wykonalność wprowadzenia rachunków ekosystemów do UE. Doświadczeniem tym podzielono się ze wszystkimi pozostałymi państwami członkowskimi.
W przypadku rachunków dotacji na ochronę środowiska i podobnych transferów niektóre wymogi zostały już zawarte w obowiązkowej sprawozdawczości dotyczącej rachunków wydatków na ochronę środowiska. Bardziej kompleksowa i usprawniona sprawozdawczość dotycząca dotacji na ochronę środowiska i podobnych transferów będzie wykorzystywać to doświadczenie, a po wprowadzeniu dostarczać będzie dane dotyczące transferów wymaganych w rachunkach wydatków na ochronę środowiska.
Niniejszy wniosek uzupełnia zmiany określone w rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) 2022/125 5 . Zmiany zakresu i terminów zgłaszania danych dotyczących obowiązujących obecnie modułów europejskich rachunków ekonomicznych środowiska służą temu, aby dane lepiej odpowiadały potrzebom użytkowników.
Wniosek zawiera także aktualizację odniesień do wydania Europejskiego Systemu Rachunków z 1995 r. (ESA 95). Zastąpiono je odniesieniami do wydania Europejskiego Systemu Rachunków z 2010 r. (ESA 2010) określonego w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 549/2013 6 .
Niniejsza inicjatywa nie jest częścią programu sprawności i wydajności regulacyjnej (REFIT).
•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki
Rozporządzeniem (UE) nr 691/2011 określono wspólne ramy gromadzenia, zestawiania, przekazywania i oceny rachunków ekonomicznych środowiska w UE w celu ustanowienia rachunków satelitarnych uzupełniających Europejski System Rachunków (ESA 2010).
W motywie 16 rozporządzenia stwierdzono, że różne zestawy rachunków ekonomicznych środowiska są opracowywane i znajdują się w różnym stopniu zaawansowania, i podkreślono potrzebę przyjęcia struktury modułowej, na tyle elastycznej, by umożliwić m.in. wprowadzanie dodatkowych modułów.
W art. 3 rozporządzenia określono wykaz modułów rachunków ekonomicznych środowiska, które mają być zestawiane na podstawie wspólnych ram. W odniesieniu do każdego modułu w odrębnym załączniku do rozporządzenia opisano cele, zakres i wykaz elementów na potrzeby zestawiania i zgłaszania danych, pierwszy rok referencyjny, częstotliwość i terminy przekazywania danych oraz tabele sprawozdawcze. Rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) 2022/125 zaktualizowano załączniki dotyczące obowiązujących sześciu modułów europejskich rachunków ekonomicznych środowiska, aby skrócić czas zgłaszania niektórych danych, dodać więcej elementów do wykazu oraz usprawnić tabele sprawozdawcze 7 .
W art. 10 rozporządzenia wymieniono nowe moduły rachunków ekonomicznych środowiska, które mogłyby zostać wprowadzone na podstawie wniosków Komisji, w tym trzy nowe moduły ujęte w niniejszym wniosku. Te trzy moduły wspomniano również jako obszary rozwoju w europejskiej strategii dotyczącej rachunków ekonomicznych środowiska na lata 2019–2023, którą przyjął Komitet ds. Europejskiego Systemu Statystycznego 8 .
W art. 4 rozporządzenia określono, że Komisja musi przetestować wykonalność wprowadzenia nowych modułów rachunków ekonomicznych środowiska za pomocą dobrowolnych badań pilotażowych prowadzonych przez państwa członkowskie. Z tego względu przeprowadzono kilka badań pilotażowych dotyczących trzech proponowanych modułów, w których badano wykonalność zestawiania danych. Niektóre państwa członkowskie już dobrowolnie zestawiają i zgłaszają Komisji (Eurostatowi) roczne dane dotyczące rachunków leśnych oraz dotacji na rzecz ochrony środowiska i podobnych transferów.
Rachunkowość środowiskowa wykorzystuje istniejące dane do celów zestawiania rachunków. Informacje z istniejących zbiorów dane będą lepiej wykorzystywane.
•Spójność z innymi politykami Unii
Rachunki ekonomiczne środowiska łączą informacje gospodarcze i środowiskowe, mierząc wkład środowiska w gospodarkę oraz wpływ gospodarki na środowisko. Niniejszy wniosek zapewnia informacje na potrzeby Europejskiego Zielonego Ładu przez uwzględnianie kwestii zrównoważoności środowiskowej przy kształtowaniu polityki gospodarczej. Dane opracowywane na podstawie niniejszego rozporządzenia przyczynią się również do zielonych inicjatyw europejskiego semestru, włączania kwestii zrównoważonego rozwoju w główny nurt wszystkich obszarów unijnej polityki oraz monitorowania realizacji agendy na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 ONZ.
Wniosek w sprawie modułu rachunków leśnych jest zgodny z polityką klimatyczną i polityką w dziedzinie zasobów leśnych. W ramach Europejskiego Zielonego Ładu Komisja przedstawiła nową strategię leśną UE 2030 9 jako jedną ze swoich inicjatyw przewodnich. W strategii tej uznano centralną i wielofunkcyjną rolę lasów oraz wkład leśnictwa (i całego łańcucha wartości związanego z leśnictwem) w osiąganie zrównoważonej i neutralnej dla klimatu gospodarki do 2050 r. oraz w zachowanie dynamicznych i dobrze prosperujących społeczności wiejskich. W strategii zapowiedziano także przedstawienie w 2023 r. inicjatywy ustawodawczej dotyczącej monitorowania lasów i planów strategicznych w tym zakresie. Moduł rachunków leśnych wspiera strategię leśną UE 2030 i przyszłą inicjatywę dotyczącą monitorowania lasów oraz łączy politykę leśną z politykami w dziedzinie klimatu, energii i biogospodarki.
Moduł rachunków ekosystemów zapewnia dane opisujące postępy w jednym z sześciu celów priorytetowych programu działań w zakresie środowiska do 2030 r. 10 : ochrony, zachowania i przywrócenia różnorodności biologicznej oraz wzmocnienia kapitału naturalnego. Moduł ten przyczynia się też do monitorowania realizacji unijnego planu odbudowy zasobów przyrodniczych, będącego częścią unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności 2030.
Gospodarcze instrumenty służące do kontroli zanieczyszczenia środowiska i zarządzania zasobami naturalnymi, takie jak dotacje na rzecz ochrony środowiska, są coraz ważniejszymi narzędziami unijnej polityki w dziedzinie środowiska; rośnie więc zainteresowanie uzyskaniem większej ilości informacji na temat ich wykorzystania i skuteczności. Moduł dotacji na ochronę środowiska i podobnych transferów przyczynia się do monitorowania wdrażania Europejskiego Zielonego Ładu. Dotyczy to ekologizacji budżetów krajowych, dostarczania podstaw merytorycznych dla określenia rzeczywistej ceny dla środowiska, wspierania unijnych celów w dziedzinie transformacji energetycznej i klimatu na 2030 r. oraz realizacji polityki w dziedzinie energii odnawialnej, bioróżnorodności, gospodarowania odpadami i gospodarki o obiegu zamkniętym.
Rozporządzeniem (UE) nr 549/2013 określono obowiązującą wersję Europejskiego Systemu Rachunków (ESA 2010) i europejskie rachunki ekonomiczne środowiska powinny odwoływać się do tej wersji.
2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ
•Podstawa prawna
Podstawę prawną wniosku stanowi art. 338 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą Parlament i Rada uchwalają środki służące tworzeniu statystyk w celu umożliwienia UE pełnienia jej roli. Statystyki muszą spełniać pewne standardy bezstronności, rzetelności, obiektywizmu, niezależności naukowej, opłacalności oraz poufności informacji statystycznych bez nadmiernego obciążania przedsiębiorstw, władz i obywateli.
Celem niniejszego wniosku jest zapewnienie porównywalności w skali międzynarodowej rachunków ekonomicznych środowiska przez rozszerzenie zakresu rozporządzenia (UE) nr 691/2011 o dodatkowe moduły wymienione w art. 10. Artykuł ten jednoznacznie przewiduje dodanie nowych modułów i przedstawia wykaz kandydatów. Pierwsze trzy moduły z tego wykazu dodano już na mocy rozporządzenia (UE) nr 538/2014.
•Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych)
Zasada pomocniczości ma zastosowanie w zakresie, w jakim wniosek nie wchodzi w zakres wyłącznych kompetencji UE.
Działanie na poziomie UE jest uzasadnione. Po pierwsze, statystyki europejskie muszą być porównywalne między państwami członkowskimi oraz po to, by uzyskać łączne wartości dla UE obliczane na podstawie łącznych wartości państw członkowskich. Po drugie, skala i charakter środowiska są ponadnarodowe. Po trzecie, niektóre zastosowania rachunków ekonomicznych środowiska wykraczają poza UE, jak w przypadku celów zrównoważonego rozwoju, dlatego UE musi stosować globalne standardy.
Proponowany akt ma znaczenie dla Europejskiego Obszaru Gospodarczego, a zatem powinien obejmować cały EOG.
•Proporcjonalność
Wniosek jest zgodny z zasadą proporcjonalności.
Państwa członkowskie muszą tworzyć nowe rachunki ekonomiczne środowiska z użyciem wspólnych specyfikacji opartych na międzynarodowych standardach SEEA, a następnie przekazywać dane Komisji (Eurostatowi) do walidacji i rozpowszechniania.
Zgodnie z zasadą proporcjonalności proponowane rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest niezbędne do osiągnięcia jego celów.
•Wybór instrumentu
Rozporządzenie jest najwłaściwszym instrumentem, zważywszy na cel i treść wniosku oraz fakt, że zmienia on obowiązujące rozporządzenie.
3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW
•Oceny ex post/oceny adekwatności obowiązującego prawodawstwa
Zgodnie ze standardami Komisji zastosowano system obowiązujący w Eurostacie na potrzeby oceny obowiązującego prawodawstwa, w tym oceny Europejskiego programu statystycznego 11 , który to system stanowił centralny element całego procesu. Ponadto co roku przeprowadza się badania ankietowe, aby dowiedzieć się więcej na temat użytkowników, ich potrzeb i poziomu zadowolenia z usług Eurostatu. Eurostat wykorzystuje wyniki oceny do usprawnienia procesów tworzenia informacji i produktów statystycznych. Wyniki te służą za podstawę różnych planów strategicznych, takich jak program prac i plan zarządzania Eurostatu.
•Konsultacje z zainteresowanymi stronami
Wniosek poddano dyskusji w Europejskim Systemie Statystycznym, a szczegóły techniczne omówiono z twórcami i użytkownikami danych w drodze konsultacji pisemnych. Był on też przedmiotem dyskusji w grupach zadaniowych i roboczych do spraw rachunków ekonomicznych środowiska oraz pieniężnych statystyk środowiskowych i rachunków środowiska w maju 2020 r. i w maju 2021 r. Zagadnienia podstawowe omawiano ponadto na spotkaniach dyrektorów ds. statystyk i rachunków sektorowych i środowiska w lipcu i październiku 2021 r. Z tą samą grupą skonsultowano się też na piśmie w grudniu 2021 r. Wszystkie te konsultacje doprowadziły do usprawnień technicznych i uproszczeń.
•Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej
Komisja (Eurostat) konsultowała się z Komitetem ds. Europejskiego Systemu Statystycznego, ponieważ krajowe urzędy statystyczne (KUS) są odpowiedzialne za koordynację wszystkich krajowych działań w dziedzinie statystyki europejskiej.
•Ocena skutków
Przeprowadzenie oceny skutków uznano za niepotrzebne z następujących względów: Po pierwsze rozporządzenie (UE) nr 691/2011 już obowiązuje jako narzędzie polityki dla tej inicjatywy. W szczególności w art. 10 jednoznacznie przewidziano możliwość dodania nowych rachunków tematycznych i wymieniono możliwe moduły. Po drugie, państwa członkowskie przy wsparciu finansowym Komisji przeprowadziły około 30 badań pilotażowych dotyczących nowych tematów (zgodnie z art. 4). Ponadto w ciągu ostatnich pięciu lat zdobyto doświadczenia z dobrowolnego gromadzenia danych dotyczących rachunków leśnych i rachunków dotacji na rzecz ochrony środowiska. Podsumowując, istnieje solidna baza dowodowa i zgromadzone przez lata doświadczenie.
•Sprawność regulacyjna i uproszczenie
Komisja w każdym przypadku zmiany prawa zdecydowanie działa na rzecz uproszczenia lub ograniczenia obciążeń. Rachunkowość środowiskowa daje wysokiej jakości statystyki przez ponowne wykorzystanie dostępnych danych i ograniczenie obciążeń administracyjnych dla przedsiębiorstw i ogółu społeczeństwa. Jest to możliwe dzięki uwzględnieniu istniejących źródeł danych i łączeniu ich w rzetelne szacunki i wskaźniki w oparciu o międzynarodowe standardy.
•Prawa podstawowe
Nie dotyczy.
4.WPŁYW NA BUDŻET
Niniejszy wniosek nie zmienia skutków rozporządzenia (UE) nr 691/2011 dla budżetu UE, w szczególności wynikających z art. 4.
5.ELEMENTY FAKULTATYWNE
•Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania
Art. 7 rozporządzenia (UE) nr 691/2011 nakłada na państwa członkowskie wymóg tworzenia sprawozdań dotyczących jakości i przekazywania ich Komisji (Eurostatowi). Eurostat wykorzystuje sprawozdania dotyczące jakości, wraz z innymi informacjami, do walidacji jakości przekazywanych danych. Przepisy regulujące sprawozdania dotyczące jakości będą miały zastosowanie również do trzech nowych modułów.
Na podstawie art. 10 rozporządzenia (UE) nr 691/2011 Komisja co trzy lata przekazuje Parlamentowi i Radzie sprawozdanie z wdrażania rozporządzenia.
•Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku
Niniejszy wniosek zawiera trzy artykuły i jeden załącznik.
W art. 1 określa się zmiany wprowadzane w rozporządzeniu (UE) nr 691/2011. Zmiany te opisano poniżej.
–Art. 2 – Definicje
W art. 2 pkt 7–9 zdefiniowano rachunki leśne, dotacje na ochronę środowiska i podobne transfery oraz rachunki ekosystemów.
–Art. 3 ust. 1 – Moduły
Do wykazu modułów europejskich rachunków ekonomicznych środowiska dodaje się trzy nowe moduły w lit. g)–i), z odniesieniami do załączników określających ich cele, zakres i obowiązki w zakresie sprawozdawczości.
–Art. 3 ust. 4a – Przekazane uprawnienia
W nowym przepisie art. 3 ust. 4a nadaje się Komisji uprawnienia do przyjęcia aktu delegowanego, w którym zdecyduje ona, dla których usług ekosystemowych, zawartych już w tabelach sprawozdawczych w załączniku IX sekcja 5, zgłaszane będą wartości pieniężne. Przepisy w załączniku IX określają usługi ekosystemowe w jednostkach fizycznych i pieniężnych. Usługi ekosystemowe w jednostkach pieniężnych będą podzbiorem usług ekosystemowych w jednostkach fizycznych.
–Art. 5 ust. 2 – Gromadzenie danych
Państwa członkowskie mogą stosować innowacyjne podejścia inne niż określone już w art. 5 ust. 2.
–Art. 8 — Odstępstwa
Przepis ten obejmuje możliwość wystąpienia z wnioskiem o odstępstwo od zgłaszania danych dotyczących trzech nowych modułów.
–Art. 9 – Procedura delegacji uprawnień
Rozszerza przekazane uprawnienia przez dodanie odniesienia do nowego art. 3 ust. 4a.
–Art. 10 – Sprawozdawczość i przegląd przepisów
Aktualizuje obszary, które mają być uwzględnione w sprawozdaniu dla Parlamentu i Rady z wdrażania rozporządzenia.
–Załącznik IV – Rachunki wydatków na ochronę środowiska
Skreśla element „transfery związane z ochroną środowiska (otrzymane/zapłacone)” w załączniku IV, ponieważ dane dotyczące tego elementu będą gromadzone w ramach nowego załącznika VIII.
–Nowe załączniki
Do rozporządzenia dodaje się trzy nowe załączniki: załącznik VII dotyczący rachunków leśnych, załącznik VIII dotyczący rachunków dotacji na ochronę środowiska i podobnych transferów oraz załącznik IX dotyczący rachunków ekosystemów.
–Odniesienia do UE-27 i ESA 2010.
Wszystkie odniesienia do „UE-28” zastępuje się „UE-27”, a do „ESA 95” – „ESA 2010”.
W art. 2 wniosku uchyla się przepis zobowiązujący państwa członkowskie do zgłaszania danych dotyczących transferów na ochronę środowiska (określonych w obecnym załączniku IV dotyczącym rachunków wydatków na ochronę środowiska), z chwilą gdy na podstawie załącznika VIII dostarczany będzie bardziej kompleksowy i usprawniony zestaw danych dotyczących dotacji na ochronę środowiska i podobnych transferów. W ten sposób unika się podwójnej sprawozdawczości.
Art. 3 ustanawia datę wejścia w życie i określa bezpośrednie stosowanie niniejszego rozporządzenia. Wyjątkowo art. 1 ust. 7 musi mieć zastosowanie od 2025 r., ponieważ gromadzenie elementu „transfery związane z ochroną środowiska (otrzymane/zapłacone)” w załączniku VIII rozpocznie się dopiero w 2025 r. (zob. załącznik VIII sekcja 4).
2022/0210 (COD)
Wniosek
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
zmieniające rozporządzenie (UE) nr 691/2011 przez wprowadzenie nowych modułów rachunków ekonomicznych środowiska
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 338 ust. 1,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)W decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/591 z dnia 6 kwietnia 2022 r. w sprawie ogólnego unijnego programu działań w zakresie środowiska do 2030 r. 12 potwierdzono, że rzetelne informacje o podstawowych tendencjach, presjach i czynnikach zmian zachodzących w środowisku są niezbędne do opracowywania i realizacji skutecznej polityki oraz wzmocnienia roli obywateli. Należy opracować instrumenty pozwalające na lepsze przedstawianie ogółowi społeczeństwa wpływu działalności gospodarczej na środowisko. Rachunki ekonomiczne środowiska są jednym z takich instrumentów.
(2)Art. 10 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 691/2011 13 stanowi, że Komisja jest zobowiązana przedkładać Parlamentowi Europejskiemu oraz Radzie sprawozdanie z wykonania tego rozporządzenia oraz, w stosownych przypadkach i z uwzględnieniem wyników badań pilotażowych, o których mowa w art. 4 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 691/2011, proponować wprowadzenie nowych modułów rachunków ekonomicznych środowiska, takich jak transfery związane ze środowiskiem (subsydia), rachunki związane z lasami i rachunki usług dostarczanych przez ekosystemy.
(3)Nowe moduły mają się bezpośrednio przyczyniać do realizacji priorytetów politycznych Unii – zielonego wzrostu i efektywnego gospodarowania zasobami.
(4)Komisja Statystyczna ONZ przyjęła główne ramy systemu rachunków ekonomicznych środowiska („SEEA”) jako międzynarodowy standard statystyczny na swojej 43 sesji w lutym 2012 r., zaś rachunki ekosystemów SEEA (rozdziały 1–7 opisujące standardy rachunkowości i rachunki fizyczne) na 52 sesji w marcu 2021 r. Nowe moduły ustanowione niniejszym rozporządzeniem są w pełni zgodne z SEEA.
(5)Do celów wykonywania zadań wynikających z Traktatów, w szczególności zadań związanych ze środowiskiem, zrównoważonym rozwojem i zmianą klimatu, Unia powinna posiadać istotne, kompleksowe i wiarygodne informacje. Podejmowanie decyzji w oparciu o fakty wymaga statystyk spełniających kryteria wysokiej jakości, które określono w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 223/2009 14 , zgodnie z ich celami.
(6)Do lepszego monitorowania postępów na drodze do zielonej, konkurencyjnej i odpornej gospodarki o obiegu zamkniętym oraz postępów w osiąganiu celów zrównoważonego rozwoju w kontekście Unii konieczne są dodatkowe dane.
(7)W konkluzjach Rady do Spraw Gospodarczych i Finansowych w sprawie europejskiej statystyki z 6 listopada 2020 r. zachęcono Europejski System Statystyczny, by odpowiedział na pojawiające się potrzeby w zakresie informacji wynikające z Europejskiego Zielonego Ładu, w tym związane z przeglądem i rozszerzeniem programu europejskich rachunków ekonomicznych środowiska.
(8)W 2019 r. Europejski Trybunał Obrachunkowy opublikował sprawozdanie specjalne nr 16/2019 pod tytułem „Europejskie rachunki ekonomiczne środowiska: możliwe jest zwiększenie ich przydatności dla podmiotów wyznaczających kierunki polityki” 15 . W sprawozdaniu tym zwrócono uwagę na potrzebę bardziej kompletnych danych dotyczących lasów i ekosystemów oraz pełnego wdrożenia rachunków leśnych.
(9)W art. 5 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 691/2011 wymieniono źródła, z jakich państwa członkowskie mogą korzystać do zestawiania rachunków ekonomicznych środowiska. Aby zapewnić elastyczność i ograniczyć obciążenie administracyjne dla respondentów, należy pozwolić krajowym urzędom statystycznym i innym organom krajowym na stosowanie innowacyjnych podejść. Państwa członkowskie powinny zawsze informować Komisję i przedstawiać szczegółowe informacje dotyczące jakości tych podejść, aby Komisja mogła ocenić jakość danych.
(10)Ponieważ Unia obecnie liczy 27 państw członkowskich, należy odwoływać się do „UE-27”.
(11)Wykaz możliwych przyszłych europejskich rachunków ekonomicznych środowiska określony w art. 10 rozporządzenia (UE) nr 691/2011 wymaga aktualizacji w celu dostosowania do obecnych priorytetów politycznych Unii.
(12)Europejski System Rachunków 1995 (ESA 95) został zastąpiony Europejskim Systemem Rachunków 2010 („ESA 2010”) ustanowionym rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 549/2013 16 .
(13)ESA 2010 zawiera ramy odniesienia obejmujące wspólne standardy, definicje, klasyfikacje i reguły rachunkowości do celów sporządzania rachunków państw członkowskich i spełnienia wymogów statystycznych Unii.
(14)Aby uwzględnić obecny stan rozwoju metodologii w zakresie wyceny usług ekosystemowych, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w celu uzupełnienia rozporządzenia przez określenie, dla których usług ekosystemowych, zawartych już w tabelach sprawozdawczych w załączniku IX sekcja 5, zgłaszać należy wartości pieniężne, a także określenie pierwszego roku referencyjnego oraz wykazu dopuszczalnych metod ustalania tych wartości pieniężnych. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów, oraz aby konsultacje te prowadzone były zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa 17 . W szczególności, aby zapewnić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie udział na równych zasadach w przygotowaniu aktów delegowanych, instytucje te otrzymują wszelkie dokumenty w tym samym czasie co eksperci państw członkowskich, a eksperci tych instytucji mogą systematycznie brać udział w posiedzeniach grup eksperckich Komisji zajmujących się przygotowaniem aktów delegowanych.
(15)Ponieważ cele niniejszego rozporządzenia, mianowicie wprowadzenie nowych modułów rachunków środowiska do obowiązujących ram prawnych statystyki europejskiej dotyczącej europejskich rachunków ekonomicznych środowiska, nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast ze względów spójności i porównywalności możliwe jest lepsze ich osiągnięcie na poziomie Unii, Unia może przyjąć środki zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów.
(16)Skonsultowano się z Komitetem ds. Europejskiego Systemu Statystycznego,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
W rozporządzeniu (UE) nr 691/2011 wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 2 dodaje się punkty w brzmieniu:
„7) „rachunki leśne” oznaczają rachunki aktywów w zakresie zasobów leśnych, obejmujących grunty zalesione i drewno na gruntach zalesionych, oraz rachunki działalności gospodarczej w zakresie leśnictwa i pozyskiwania drewna;
8) „dotacje na ochronę środowiska i podobne transfery” oznaczają transfery bieżące i kapitałowe, zdefiniowane w ESA 2010, których celem jest wspieranie działań na rzecz ochrony środowiska i zasobów krajowych, oraz podobne produkty;
9) „rachunki ekosystemów” oznaczają zestaw rachunków mających zapewnić spójne informacje na temat zasięgu i stanu ekosystemów oraz przepływów usług z tych ekosystemów do społeczeństwa.”;
2) w art. 3 wprowadza się następujące zmiany:
a)w ust. 1 dodaje się litery w brzmieniu:
„g) moduł dotyczący rachunków leśnych, określony w załączniku VII;
h) moduł dotyczący rachunków dotacji na ochronę środowiska i podobnych transferów, określony w załączniku VIII;
i) moduł dotyczący rachunków ekosystemów, określony w załączniku IX.”;
b)dodaje się nowy ust. 4a w brzmieniu:
„4a. Komisja (Eurostat) przeprowadza studium metodologii i wykonalności dotyczące pieniężnej wyceny usług ekosystemowych. W oparciu o wyniki tego studium Komisja może uzupełnić niniejsze rozporządzenie, aby określić, w drodze aktu delegowanego, dla których usług ekosystemowych, zawartych już w tabelach sprawozdawczych w załączniku IX sekcja 5, zgłaszać należy wartości pieniężne, pierwszy rok referencyjny oraz wykaz przyjętych metod ustalania tych wartości pieniężnych.”;
3) w art. 5 ust. 2 dodaje się tekst w brzmieniu:
„d) wszelkich innych odpowiednich źródeł, metod lub innowacyjnych podejść, o ile umożliwiają one tworzenie danych, które są porównywalne i zgodne z mającymi zastosowanie określonymi wymogami dotyczącymi jakości.
Państwa członkowskie, które postanowią korzystać z wymienionych w lit. d) źródeł, metod lub innowacyjnych podejść, informują o tym Komisję (Eurostat) w ciągu roku poprzedzającego rok referencyjny, w którym wprowadzone zostanie to źródło, metoda lub innowacyjne podejście, i przekazują szczegółowe informacje dotyczące jakości uzyskanych danych.”;
4) art. 8 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„2. W celu uzyskania odstępstwa na mocy ust. 1 od przepisów zawartych w załącznikach VII, VIII i IX dane państwo członkowskie przedkłada Komisji należycie uzasadniony wniosek najpóźniej [OPOCE, please insert exact date which is 24 months after the entry into force of this Regulation].’;
5) w art. 9 wprowadza się następujące zmiany:
a)ust. 2 i 3 otrzymują brzmienie:
„2. Uprawnienia do przyjęcia aktów delegowanych, o których mowa w art. 3 ust. 3, 4 i 4a, powierza się Komisji na okres pięciu lat od dnia 11 sierpnia 2011 r. Komisja sporządza sprawozdanie dotyczące przekazania uprawnień nie później niż dziewięć miesięcy przed końcem okresu pięciu lat. Przekazanie uprawnień zostaje automatycznie przedłużone na takie same okresy, chyba że Parlament Europejski lub Rada sprzeciwią się takiemu przedłużeniu nie później niż trzy miesiące przed końcem każdego okresu.
3. Przekazanie uprawnień, o których mowa w art. 3 ust. 3, 4 i 4a, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub przez Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w późniejszym terminie określonym w tej decyzji. Nie wpływa ona na ważność już obowiązujących aktów delegowanych.”;
b)ust. 5 otrzymuje brzmienie:
„5. Akt delegowany przyjęty na podstawie art. 3 ust. 3, 4 i 4a wchodzi w życie tylko wówczas, gdy ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, lub gdy, przed upływem tego terminu, zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o dwa miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.”;
6) art. 10 tiret pierwsze otrzymuje brzmienie:
„– dotyczące wprowadzenia nowych modułów rachunków ekonomicznych środowiska, takich jak rachunki gospodarki wodnej (jakościowe i ilościowe), rachunki wydatków na gospodarowanie zasobami, dotacje lub środki wsparcia potencjalnie szkodliwe dla środowiska oraz rachunki gospodarowania odpadami,”;
7) w załączniku IV sekcja 3 skreśla się słowa „transfery związane z ochroną środowiska (otrzymane/zapłacone)”;
8) wszystkie odniesienia do „UE-28” i „ESA 95” zastępuje się odpowiednio „UE-27” i „ESA 2010” w całym tekście i załącznikach;
9) do rozporządzenia (UE) nr 691/2011 dodaje się załączniki VII, VIII i IX, określone w załączniku do niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 2
Dane dotyczące transferów związanych z ochroną środowiska (otrzymanych/zapłaconych) uprzednio zgłaszane na podstawie załącznika IV zgłasza się na podstawie załącznika VIII. Państwa członkowskie nie przekazują już danych dotyczących transferów związanych z ochroną środowiska (otrzymanych/zapłaconych) na podstawie załącznika IV.
Artykuł 3
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Art. 1 pkt 7 stosuje się od dnia 1 stycznia 2025 r.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia […] r.
W imieniu Parlamentu Europejskiego W imieniu Rady
Przewodnicząca Przewodniczący
KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 11.7.2022
COM(2022) 329 final
ZAŁĄCZNIK
do
rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady
zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 691/2011 przez wprowadzenie nowych modułów rachunków ekonomicznych środowiska
ZAŁĄCZNIK
„ZAŁĄCZNIK VII
RACHUNKI LEŚNE
Sekcja 1
CELE
W rachunkach leśnych rejestruje się i przedstawia dane dotyczące zasobów leśnych oraz działalności gospodarczej w sektorze leśnictwa i pozyskiwania drewna, w sposób w pełni zgodny z danymi zgłaszanymi w ramach Europejskiego Systemu Rachunków (ESA). Rachunki leśne dostarczają informacje uzupełniające i wykorzystują pojęcia dostosowane do szczególnego charakteru lasów oraz sektora leśnictwa i pozyskiwania drewna.
W niniejszym załączniku określono dane, jakie państwa członkowskie mają gromadzić, zestawiać, przekazywać i poddawać ocenie w rachunkach leśnych.
Sekcja 2
ZAKRES
W rachunkach leśnych rejestruje się stany i przepływy zasobów leśnych (gruntów zalesionych i drewna) oraz działalność gospodarczą w sektorze leśnictwa i pozyskiwania drewna, w tym produkcję drewna okrągłego oraz pozyskiwanie i zbieranie dziko rosnących produktów leśnych innych niż drewno.
Sekcja 3
WYKAZ ELEMENTÓW
Państwa członkowskie opracowują rachunki leśne według elementów opisanych w niniejszej sekcji.
1)Rachunki aktywów w zakresie gruntów zalesionych i drewna. Grunty zalesione definiuje się jako sumę trzech poniższych punktów.
a)Lasy dostępne do celów pozyskiwania drewna: Lasy, w których ograniczenia środowiskowe, społeczne lub gospodarcze nie mają znaczącego wpływu na obecne lub potencjalne pozyskiwanie drewna. Ograniczenia te mogą wynikać z przepisów prawa, decyzji zarządu/właściciela lub innych powodów.
b)Lasy niedostępne do celów pozyskiwania drewna to wszystkie lasy, których nie uznaje się za dostępne do celów pozyskiwania drewna zgodnie z lit. a). Są to lasy, w których ograniczenia środowiskowe, społeczne, gospodarcze lub prawne uniemożliwiają wszelkie pozyskiwanie drewna na znaczną skalę. Należą do nich: a) lasy, w których ograniczenia prawne lub ograniczenia wynikające z innych decyzji politycznych całkowicie wykluczają lub poważnie ograniczają pozyskiwanie drewna z powodów takich jak ochrona środowiska lub bioróżnorodności (lasy chronione, parki narodowe, rezerwaty przyrody i inne obszary chronione, np. obszary mające szczególne znaczenie środowiskowe, naukowe, historyczne, kulturowe lub duchowe); b) lasy, w których produktywność fizyczna lub jakość drewna są zbyt niskie bądź koszty pozyskania i transportu są zbyt wysokie, aby uzasadnić pozyskanie drewna poza okazjonalną wycinką na własne potrzeby.
c)Inne grunty zalesione.
Las definiuje się jako obszar obejmujący więcej niż 0,5 ha, porośnięty drzewami o wysokości powyżej 5 m i z pokryciem powierzchni przez korony drzew na poziomie ponad 10 % lub drzewami mogącymi osiągnąć te progi in situ. Nie obejmuje to gruntów, które są głównie użytkowane rolniczo, ani drzew na obszarach miejskich, takich jak miejskie parki, aleje i ogrody.
Inne grunty zalesione definiuje się jako grunty niezaklasyfikowane jako lasy, obejmujące więcej niż 0,5 ha, porośnięte drzewami o wysokości powyżej 5 m i z pokryciem powierzchni przez korony drzew na poziomie 5–10 % lub drzewami mogącymi osiągnąć te progi in situ; lub z mieszaną pokrywą składającą się z krzewów i drzew, zajmującą powyżej 10 % powierzchni. Nie obejmuje to gruntów, które są głównie użytkowane rolniczo, ani drzew na obszarach miejskich, takich jak miejskie parki, aleje i ogrody.
„Roczny przyrost netto drewna” definiuje się jako średni roczny wzrost ilości żywych drzew. Oblicza się go na podstawie stanu żywych drzew (drzewostanu) na początku roku pomniejszonego o średnią roczną śmiertelność drzew.
„Pozyskanie” definiuje się jako ilość wszystkich drzew, żywych lub martwych, które wycięto i usunięto z lasu, innych gruntów zalesionych lub innych miejsc ścinki. Kategoria ta obejmuje niesprzedane drewno okrągłe składowane przy drogach leśnych. Obejmuje także straty naturalne, które odzyskano, pozyskanie w danym roku drewna ściętego we wcześniejszym okresie, pozyskanie drewna nie pochodzącego z pnia (takiego jak gałęzie i karpina) oraz pozyskanie drewna z drzew martwych lub zniszczonych wskutek przyczyn naturalnych (zwane stratami naturalnymi) np. przez ogień, wiatr, owady lub choroby. Nie obejmuje biomasy niedrzewnej ani drewna, które pozostawiono w lesie i nie usunięto w danym roku, np. pniaków, gałęzi, wierzchołków drzew i pozostałości po ścince (odpadów po pozyskaniu drewna).
„Nieodwracalne straty” definiuje się jako pozostałości po ścince oraz wszelkie ścinki wywrotów, których nie da się usunąć z lasu, a także drewno utracone w wyniku pożarów lasu.
2)Rachunki ekonomiczne wykazujące działalność gospodarczą w sektorze leśnictwa i pozyskiwania drewna. Sektor leśnictwa i pozyskiwania drewna definiuje się jako wszystkie jednostki lokalne rodzaju działalności (lokalne JRD), które prowadzą działalność zaklasyfikowaną w dziale A02 NACE Rev. 2.
Zgłasza się następujące elementy, stosując definicje ESA:
–produkcja globalna,
–w tym: produkcja globalna na własne cele finalne;
–zużycie pośrednie;
–wartość dodana brutto;
–amortyzacja środków trwałych;
–pozostałe podatki związane z produkcją;
–pozostałe dotacje związane z produkcją;
–koszty związane z zatrudnieniem;
–nakłady brutto na środki trwałe oraz nabycie pomniejszone o rozdysponowanie niefinansowych aktywów nieprodukowanych;
–przyrost rzeczowych środków obrotowych;
–transfery kapitałowe.
Państwa członkowskie zgłaszają zatrudnienie w sektorze leśnictwa i pozyskiwania drewna w tysiącach jednostek pracy rocznej (AWU) zdefiniowanych w rozporządzeniu (WE) nr 138/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady 1 .
Sekcja 4
PIERWSZY ROK REFERENCYJNY, CZĘSTOTLIWOŚĆ I TERMINY PRZEKAZYWANIA DANYCH
1)Statystyki zestawia się i przekazuje w cyklu rocznym.
2)Statystyki przekazuje się w ciągu 21 miesięcy od końca roku referencyjnego.
3)Aby zaspokoić zapotrzebowanie użytkowników na kompletne i terminowe dane, Komisja (Eurostat) opracowuje szacunki łącznych wartości dla UE głównych danych zagregowanych tego modułu niezwłocznie po otrzymaniu wystarczających danych krajowych. W miarę możliwości Komisja (Eurostat) opracowuje i publikuje szacunki w odniesieniu do danych, które nie zostały przekazane przez państwa członkowskie w terminie przewidzianym w pkt 2.
4)Pierwszym rokiem referencyjnym jest rok 2023.
5)W ramach pierwszego przekazania danych państwa członkowskie uwzględniają dane roczne z okresu od 2022 r. do pierwszego roku referencyjnego.
6)W ramach każdego kolejnego przekazywania danych do Komisji państwa członkowskie dostarczają dane roczne za lata n-2, n-1 oraz n, gdzie n jest rokiem referencyjnym. W przypadku rewizji danych państwa członkowskie ponownie przekazują dane za lata od 2022 r. Państwa członkowskie mogą dostarczyć wszelkie dostępne dane za lata poprzedzające 2022 r.
Sekcja 5
TABELE SPRAWOZDAWCZE
W odniesieniu do elementów określonych w sekcji 3 zgłasza się następujące dane:
1)Obszar gruntów zalesionych w podziale na:
–lasy dostępne do celów pozyskiwania drewna;
–lasy niedostępne do celów pozyskiwania drewna;
–inne grunty zalesione.
Każdą z tych kategorii przedstawia się dalej w podziale według:
–powierzchni początkowej na początku roku referencyjnego;
–zalesiania i innych przyrostów;
–wylesiania i innych zmniejszeń;
–zmiany klasyfikacji statystycznej;
–powierzchni końcowej na końcu roku referencyjnego.
Dane zgłasza się w tysiącach hektarów.
2)Ilość drewna, w podziale na:
–lasy dostępne do celów pozyskiwania drewna;
–lasy niedostępne do celów pozyskiwania drewna;
–inne grunty zalesione.
Lasy dostępne do celów pozyskiwania drewna przedstawia się dalej w podziale według:
–stanu początkowego na początku roku referencyjnego;
–przyrostu netto;
–pozyskania;
–nieodwracalnych strat;
–zmiany klasyfikacji statystycznej;
–pozycji bilansującej;
–stanu końcowego na końcu roku referencyjnego.
Lasy niedostępne do celów pozyskiwania drewna i inne grunty zalesione przedstawia się dalej w podziale według:
–stanu początkowego na początku roku referencyjnego;
–pozyskania;
–innych zmian (między stanem początkowym a końcowym);
–stanu końcowego na końcu roku referencyjnego.
Dane zgłasza się w tysiącach m3, w korze.
3)Wartość drewna w podziale na:
–lasy dostępne do celów pozyskiwania drewna;
–lasy niedostępne do celów pozyskiwania drewna;
–inne grunty zalesione.
Lasy dostępne do celów pozyskiwania drewna przedstawia się dalej w podziale według:
–stanu początkowego na początku roku referencyjnego;
–przyrostu netto;
–pozyskania;
–nieodwracalnych strat;
–aktualizacji wyceny;
–zmiany klasyfikacji statystycznej;
–pozycji bilansującej;
–stanu końcowego na końcu roku referencyjnego.
Lasy niedostępne do celów pozyskiwania drewna i inne grunty zalesione przedstawia się dalej w podziale według:
–stanu początkowego na początku roku referencyjnego;
–pozyskania;
–innych zmian (między stanem początkowym a końcowym);
–stanu końcowego na końcu roku referencyjnego.
Wszystkie dane zgłasza się w mln w walucie krajowej.
4)Dla rachunków ekonomicznych produkcję globalną, o której mowa w sekcji 3, zgłasza się według następujących podziałów, stosując definicje produktów z klasyfikacji produktów według działalności, wersja 2.1:
–sadzonki drzew i krzewów leśnych (produkt 02.10.11) i nasiona drzew i krzewów leśnych (produkt 02.10.12);
–drzewa leśne, zdefiniowane jako suma przyrostu netto drewna w lasach uprawianych (produkt 02.10.30) oraz sprzedaż drewna z lasów nieuprawianych;
–drewno nieobrobione (produkt 02.20.1), obejmujące następujące pozycje zgłaszane w dwóch osobnych wierszach:
a)drewno opałowe (produkty 02.20.14 i 02.20.15);
b)drewno okrągłe, tj. suma drewna okrągłego z drzew iglastych (produkt 02.20.11), drewna okrągłego z drzew liściastych, z wyłączeniem drzew tropikalnych (produkt 02.20.12) i drewna okrągłego z drzew tropikalnych (produkt 02.20.13);
–dziko rosnące niedrewniane produkty leśne (produkt 02.30);
–usługi charakterystyczne dla działalności w zakresie leśnictwa i pozyskiwania drewna zdefiniowane jako usługi szkółek drzew leśnych (produkt 02.10.2), usługi związane z leśnictwem (produkt 02.4) i wszelkie inne usługi świadczone przez jednostki lokalne rodzaju działalności (JRD) sektora leśnictwa;
–inne produkty z powiązanych drugorzędnych działalności w lokalnych JRD, takie jak grzyby i trufle (01.13.8), pozostałe owoce jagodowe z rodzaju Vaccinium, gdzie indziej niesklasyfikowane (01.25.19), kauczuk naturalny (01.29.10), pozostałe drewno nieobrobione, włączając rozłupane pale i tyczki (16.10.39), węgiel drzewny (20.14.72), usługi związane z działalnością obszarów i obiektów ochrony przyrody, włączając ochronę dzikiej przyrody (91.04.12), i wszelkie inne produkty produkowane przez lokalne JRD.
Zużycie pośrednie sektora leśnictwa i pozyskiwania drewna, o którym mowa w sekcji 3, zgłasza się według następujących podziałów, stosując definicje produktów z klasyfikacji produktów według działalności, wersja 2.1:
a)suma sadzonek drzew i krzewów leśnych (produkt 02.10.11), nasion drzew i krzewów leśnych (produkt 02.10.12) oraz drzew leśnych (produkt 02.10.3) wykorzystywanych do produkcji drewna;
b)suma energii i smarów, w tym energii elektrycznej (produkt 35.11.10), benzyny silnikowej (gazoliny) (produkt 19.20.21), gazu ziemnego w stanie ciekłym lub gazowym (produkt 06.20.10), olejów smarowych otrzymanych z ropy naftowej i preparatów z ciężkich frakcji, gdzie indziej niesklasyfikowanych (produkt 19.20.29) oraz innych podobnych produktów;
c)suma usług charakterystycznych dla działalności w zakresie leśnictwa i pozyskiwania drewna, w tym usług szkółek drzew leśnych (produkt 02.10.2), usług związanych z leśnictwem (produkt 02.4) i wszelkich innych usług świadczonych przez lokalne (JRD) sektora leśnictwa i pozyskiwania drewna;
d)pozostałe towary i usługi nieujęte w żadnej ze zmiennych zużycia pośredniego powyżej.
Przyrost rzeczowych środków obrotowych w sektorze leśnictwa i pozyskiwania drewna, o którym mowa w sekcji 3, zgłasza się według następujących podziałów:
–zmiany w produkcji niezakończonej w odniesieniu do biologicznych aktywów kultywowanych;
–pozostały przyrost rzeczowych środków obrotowych.
Wszystkie elementy zgłasza się w mln w walucie krajowej.
Sekcja 6
MAKSYMALNA DŁUGOŚĆ OKRESÓW PRZEJŚCIOWYCH
Do celów wykonania przepisów zawartych w niniejszym załączniku okres przejściowy wynosi maksymalnie dwa lata od pierwszego terminu przekazania danych.
ZAŁĄCZNIK VIII
RACHUNKI DOTACJI NA OCHRONĘ ŚRODOWISKA I PODOBNYCH TRANSFERÓW
Sekcja 1
CELE
W rachunkach dotacji na ochronę środowiska i podobnych transferów gromadzi się i przedstawia dane dotyczące transferów bieżących i kapitałowych mających wspierać działania na rzecz ochrony środowiska i zasobów naturalnych, w tym produkcji i wykorzystania produktów środowiskowych, w sposób zgodny z pojęciami i definicjami Europejskiego Systemu Rachunków (ESA 2010).
W niniejszym załączniku określono dane, jakie państwa członkowskie mają gromadzić, zestawiać, przekazywać i poddawać ocenie w odniesieniu do rachunków dotacji na ochronę środowiska i podobnych transferów. Dane te są też wykorzystywane do zestawiania krajowych wydatków na ochronę środowiska, jak określono w załączniku IV.
Sekcja 2
ZAKRES
W rachunkach dotacji na ochronę środowiska i podobnych transferów rejestruje się nieodwzajemnione płatności od sektora instytucji rządowych i samorządowych na rzecz innych sektorów instytucjonalnych (w obrębie gospodarki krajowej i dla zagranicy) oraz od nierezydentów (zagranica) na cele ochrony środowiska lub ograniczenia wykorzystania i wydobycia zasobów naturalnych.
Sekcja 3
WYKAZ ELEMENTÓW
Państwa członkowskie opracowują rachunki dotacji na ochronę środowiska i podobnych transferów według następujących elementów:
–dotacje (kod ESA D.3);
–pozostałe transfery bieżące (kody ESA D.6 i D.7);
–transfery kapitałowe (kod ESA D.9).
Wszystkie dane zgłasza się w mln w walucie krajowej.
Sekcja 4
PIERWSZY ROK REFERENCYJNY, CZĘSTOTLIWOŚĆ I TERMINY PRZEKAZYWANIA DANYCH
1)Statystyki zestawia się i przekazuje w cyklu rocznym.
2)Statystyki przekazuje się w ciągu 24 miesięcy od końca roku referencyjnego.
3)Aby zaspokoić zapotrzebowanie użytkowników na kompletne i aktualne dane, Komisja (Eurostat) opracowuje szacunki łącznych wartości dla UE głównych danych zagregowanych tego modułu niezwłocznie po otrzymaniu wystarczających danych krajowych. W miarę możliwości Komisja (Eurostat) opracowuje i publikuje szacunki w odniesieniu do danych, które nie zostały przekazane przez państwa członkowskie w terminie przewidzianym w pkt 2.
4)Pierwszym rokiem referencyjnym jest rok 2023.
5)W ramach pierwszego przekazania danych państwa członkowskie uwzględniają dane roczne z okresu od 2022 r. do pierwszego roku referencyjnego.
6)W ramach każdego przekazywania danych do Komisji państwa członkowskie dostarczają dane roczne za lata n-2, n-1 oraz n, gdzie n jest rokiem referencyjnym. W przypadku rewizji danych państwa członkowskie ponownie przekazują dane za lata od 2022 r. Państwa członkowskie mogą dostarczyć wszelkie dostępne dane za lata poprzedzające 2022 r.
Sekcja 5
TABELE SPRAWOZDAWCZE
1)W odniesieniu do elementów wymienionych w sekcji 3 dane zgłasza się w podziale na:
–sektor instytucjonalny będący płatnikiem:
–instytucje rządowe i samorządowe;
–zagranicę;.
–sektor instytucjonalny będący beneficjentem:
–instytucje rządowe i samorządowe;
–przedsiębiorstwa i instytucje finansowe;
–gospodarstwa domowe;
–instytucje niekomercyjne działające na rzecz gospodarstw domowych;
–zagranicę;.
2)Dla każdej z powyższych kategorii sprawozdawczych dane zgłasza się w podziale na kategorie klasyfikacji działalności związanych z ochroną środowiska (CEPA) oraz klasyfikacji działalności związanych z gospodarką zasobami (CReMA), pogrupowane następująco:
–CEPA 1;
–CEPA 2;
–CEPA 3;
–CEPA 4;
–CEPA 5;
–CEPA 6;
–suma CEPA 7, CEPA 8 i CEPA 9;
–CReMA 10;
–CReMA 11;
–CReMA 13;
–CReMA 13A;
–CReMA 13B;
–CReMA 13C;
–CReMA 14;
–suma CReMA 12, CReMA 15 i CReMA 16.
3)Transfery do otrzymania przez przedsiębiorstwa i instytucje finansowe od sektora instytucji rządowych i samorządowych pogrupowane według sumy wszystkich kategorii CEPA (CEPA 1-9) i wszystkich kategorii CReMA (CReMA 10-16) powinny być dalej pogrupowane według klasyfikacji działalności gospodarczej NACE Rev. 2, następująco:
–NACE A – rolnictwo, leśnictwo i rybactwo;
–NACE B – górnictwo i wydobywanie;
–NACE C – przetwórstwo przemysłowe;
–NACE D – wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną i powietrze do układów klimatyzacyjnych;
–NACE E – dostawa wody, gospodarowanie ściekami i odpadami oraz działalność związana z rekultywacją;
–NACE F – budownictwo;
–NACE G – handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych i motocykli;
–NACE H – transport i gospodarka magazynowa;
–NACE I-U – pozostałe sekcje NACE.
4)Kategorie CEPA, o których mowa w pkt 2 i 3, są określone w załączniku IV; kategorie CReMA są określone w załączniku V.
Sekcja 6
MAKSYMALNA DŁUGOŚĆ OKRESÓW PRZEJŚCIOWYCH
Do celów wykonania przepisów zawartych w niniejszym załączniku okres przejściowy wynosi maksymalnie dwa lata od pierwszego terminu przekazania danych.
ZAŁĄCZNIK IX
RACHUNKI EKOSYSTEMÓW
Sekcja 1
CELE
W rachunkach ekosystemów przedstawia się dane dotyczące zasięgu i stanu aktywów ekosystemowych oraz usług świadczonych przez ekosystemy na rzecz społeczeństwa i gospodarki. Dane są zgodne z rachunkami ekosystemów SEEA i kompatybilne z danymi zgłaszanymi w ramach Europejskiego Systemu Rachunków.
W rachunkach ekosystemów wykorzystuje się w miarę możliwości istniejące informacje, w tym pochodzące z obserwacji Ziemi, sprawozdawczości środowiskowej i innych źródeł danych.
Sekcja 2
ZAKRES
W rachunkach ekosystemów rejestruje się zasięg ekosystemów, stan ekosystemów oraz przepływy usług ekosystemowych.
Zasięg ekosystemu to wielkość mierzona powierzchnią. Rachunki zasięgu ekosystemów obejmują ekosystemy lądowe (w tym wód słodkich) i morskie na terytorium kraju.
Stan ekosystemu to jakość ekosystemu mierzona z punktu widzenia jego abiotycznych, biotycznych i krajobrazowych cech charakterystycznych, według rodzajów ekosystemów.
Usługi ekosystemowe to korzyści zapewniane przez ekosystemy na rzecz działalności gospodarczej i innej działalności człowieka. Obejmują one usługi (i) zaopatrzeniowe, (ii) regulacyjne i konserwacyjne, (iii) kulturowe. W rachunkach usług ekosystemowych rejestruje się faktyczną podaż i wykorzystanie usług ekosystemowych zapewnianych przez ekosystemy na terytorium kraju.
Rachunki tematyczne to rachunki, w których dane są zorganizowane według konkretnych dziedzin tematycznych polityki, takich jak bioróżnorodność, zmiana klimatu, oceany i obszary zurbanizowane.
Sekcja 3
WYKAZ ELEMENTÓW
Państwa członkowskie opracowują rachunki ekosystemów według następujących elementów.
1)Rachunki zasięgu ekosystemów, w których rejestruje się powierzchnię i zmiany wielkości powierzchni dla każdego rodzaju ekosystemu na terytorium kraju. Państwa członkowskie zgłaszają rachunki zasięgu ekosystemów w tysiącach hektarów.
2)Macierz przekształceń, będąca składową rachunków zasięgu ekosystemów, w której rejestruje się przekształcenia między rodzajami ekosystemów w czasie, w hektarach.
3)Rachunki stanu ekosystemów, w których rejestruje się cechy charakterystyczne ekosystemów, następująco:
a)dla gruntów zabudowanych i innych obszarów sztucznych:
–tereny zieleni w miastach oraz przyległych małych miastach i przedmieściach zgłasza się w % łącznej powierzchni, obliczonych dla całego obszaru miast i przyległych małych miast i przedmieść, w tym wszystkich rodzajów ekosystemów na tym obszarze;
–stężenie pyłu zawieszonego o średnicy do 2,5 μm w miastach zgłasza się w μg/m3 jako średnią krajową za okres sprawozdawczy;
b)dla gruntów uprawnych:
–zasoby węgla organicznego w powierzchniowej warstwie gleby zgłasza się w tonach/ha, jako średnią krajową za okres sprawozdawczy;
c)dla użytków zielonych:
–zasoby węgla organicznego w powierzchniowej warstwie gleby zgłasza się w tonach/ha, jako średnią krajową za okres sprawozdawczy;
d)dla gruntów uprawnych i użytków zielonych łącznie:
–wspólny wskaźnik liczebności ptaków krajobrazu rolniczego zgłasza się jako krajowy indeks zagregowany za okres sprawozdawczy;
e)dla lasów i terenów zalesionych:
–drewno posuszowe zgłasza się w m3/ha, jako średnią krajową za okres sprawozdawczy;
–stopień zadrzewienia zgłasza się w %, jako średnią krajową za okres sprawozdawczy;
f)dla przybrzeżnych plaż, wydm i terenów podmokłych:
–odsetek sztucznych nieprzepuszczalnych pokryć terenu, obecnych na obszarze przybrzeżnym, który obejmuje przybrzeżne plaże, wydmy i tereny podmokłe stanowiące rodzaj ekosystemu, zgłasza się w % jako średnią krajową za okres sprawozdawczy.
Miasta, małe miasta i przedmieścia to lokalne jednostki administracyjne, podzielone na kategorie według typologii stopnia urbanizacji określonej w rozporządzeniu (UE) 2017/2391.
4)W rachunkach usług ekosystemowych rejestruje się podaż i wykorzystanie usług ekosystemowych w tablicach podaży i wykorzystania. W tablicy podaży rejestruje się podaż usług ekosystemowych zapewnianych przez ekosystemy na rzecz społeczeństwa. W tablicy wykorzystania rejestruje się wykorzystanie usług ekosystemowych według rodzajów wykorzystania określonych w sekcji 5.
Tablice podaży i wykorzystania zgłasza się w następujących jednostkach fizycznych:
a)Usługi zaopatrzeniowe
–Zaopatrzenie w rośliny uprawne, zdefiniowane jako wkład ekosystemu we wzrost roślin, określone w przybliżeniu na podstawie ilości zebranych plonów do różnych celów. Obejmuje produkcję żywności i roślin włóknistych, rośliny pastewne i energię oraz biomasę wypasaną, zgodnie z tabelą A sekcja 1.1 i 1.2 w załączniku III.
–Zapylenie, zdefiniowane jako wkład ekosystemu za pośrednictwem dzikich owadów zapylających w produkcję roślin uprawnych. Wkład ten zgłasza się w tonach roślin uprawnych zależnych od owadów zapylających, które można przypisać do dzikich owadów zapylających, w podziale według roślin uprawnych dla głównych rodzajów roślin uprawnych zależnych od owadów zapylających, obejmujących drzewa owocowe, owoce jagodowe, pomidory, rośliny oleiste i „pozostałe”.
–Zaopatrzenie w drewno, zdefiniowane jako wkład ekosystemu we wzrost drzew i innej biomasy drzewnej, zgłasza się jako przyrost netto, zdefiniowany w załączniku VII, w tysiącach m3, w korze.
b)Usługi regulacyjne i konserwacyjne
–Filtrację powietrza definiuje się jako wkład ekosystemu w filtrowanie zanieczyszczeń powietrza przez depozycję, wchłanianie, zatrzymywanie i magazynowanie zanieczyszczeń przez elementy ekosystemu (w szczególności drzewa). Łagodzi to szkodliwe skutki zanieczyszczeń. Wkład ten zgłasza się w tonach adsorbowanego pyłu zawieszonego.
–Globalną regulację klimatu definiuje się jako wkład ekosystemu w ograniczenie stężenia gazów cieplarnianych w atmosferze przez usuwanie (sekwestrację netto) dwutlenku węgla z atmosfery oraz zatrzymywanie (składowanie) dwutlenku węgla w ekosystemach. Wkład ten zgłasza się w tonach sekwestracji netto dwutlenku węgla i tonach węgla organicznego zmagazynowanego w ekosystemach lądowych, w tym nad ziemią i pod ziemią w pierwszych 0,3 m gleby (m.in. w torfowiskach).
–Lokalną regulację klimatu definiuje się jako wkład ekosystemu w regulowanie warunków atmosferycznych otoczenia na obszarach zurbanizowanych za pośrednictwem roślinności, która poprawia warunki życia ludzi i wspiera produkcję gospodarczą. Wyraża się ją i zgłasza jako obniżenie temperatury w miastach będące efektem roślinności miejskiej, w stopniach Celsjusza w dniach, w których temperatura przekracza 25 stopni Celsjusza.
c)Usługi kulturowe
–Usługi związane z turystyką przyrodniczą definiuje się jako wkład ekosystemu, w szczególności za pośrednictwem biofizycznych cech i jakości ekosystemów, umożliwiający ludziom korzystanie i czerpanie przyjemności ze środowiska za pomocą bezpośrednich, fizycznych, doświadczanych na miejscu interakcji ze środowiskiem. Wkład ten zgłasza się jako liczbę noclegów w hotelach, hostelach, polach kempingowych itp., które można przypisać wizytom w ekosystemach.
5)W rachunkach ekosystemów wykorzystuje się następującą tabelę rodzajów ekosystemów:
|
Kategoria |
Rodzaj ekosystemu |
|
1 |
Grunty zabudowane i inne obszary sztuczne |
|
2 |
Grunty uprawne |
|
3 |
Użytki zielone (pastwiska, półnaturalne i naturalne użytki zielone) |
|
4 |
Lasy i tereny zalesione |
|
5 |
Wrzosowiska i tereny porośnięte krzewami |
|
6 |
Ekosystemy ubogie w roślinność |
|
7 |
Śródlądowe tereny podmokłe |
|
8 |
Rzeki i kanały |
|
9 |
Jeziora i zbiorniki |
|
10 |
Zatoki morskie i wody przejściowe |
|
11 |
Przybrzeżne plaże, wydmy i tereny podmokłe |
|
12 |
Ekosystemy morskie (wody przybrzeżne, szelf i otwarte wody oceaniczne) |
Sekcja 4
PIERWSZY ROK REFERENCYJNY, CZĘSTOTLIWOŚĆ I TERMINY PRZEKAZYWANIA DANYCH
1)Statystyki zestawia się i przekazuje:
–co trzy lata dla rachunków zasięgu i stanu ekosystemów. Dane odnoszą się do reprezentatywnej średniej dla roku referencyjnego oraz do macierzy przekształceń w przypadku zmiany w ciągu trzech lat między dwoma latami referencyjnymi;
–co roku dla rachunków usług ekosystemowych.
2)Statystyki przekazuje się w ciągu 24 miesięcy od końca roku referencyjnego.
3)Aby zaspokoić zapotrzebowanie użytkowników na kompletne i aktualne dane, Komisja (Eurostat) opracowuje szacunki łącznych wartości dla UE niezwłocznie po otrzymaniu wystarczających danych krajowych. W miarę możliwości Komisja (Eurostat) opracowuje i publikuje szacunki w odniesieniu do danych, które nie zostały przekazane przez państwa członkowskie w terminie przewidzianym w pkt 2.
4)Pierwszym rokiem referencyjnym jest rok 2024. Dla macierzy przekształceń pierwszym rokiem referencyjnym jest rok 2027.
5)W pierwszym przekazaniu danych państwa członkowskie uwzględniają dane z 2024 r. dotyczące rachunków zasięgu i stanu oraz tablice podaży i wykorzystania usług ekosystemowych w jednostkach fizycznych. Dla macierzy przekształceń dane pokazują zmiany między rokiem 2024 a 2027.
6)W ramach każdego kolejnego przekazania danych do Komisji państwa członkowskie dostarczają dane roczne dotyczące usług ekosystemowych za lata n-1 i n, a dane dotyczące rachunków zasięgu i stanu za lata n-3 i n, gdzie n jest rokiem referencyjnym. W przypadku rewizji danych państwa członkowskie ponownie przekazują dane od 2024 r. Państwa członkowskie mogą dostarczyć wszelkie dostępne dane za lata poprzedzające 2024 r.
Sekcja 5
TABELE SPRAWOZDAWCZE
1)Rachunki zasięgu ekosystemów: Dla wszystkich rodzajów ekosystemów, o których mowa w sekcji 3, w pierwszym przekazaniu danych zgłasza się dane za pierwszy rok referencyjny. We wszystkich kolejnych przekazaniach danych zgłasza się dane następująco:
–zasięg w poprzednim roku referencyjnym;
–zwiększenia;
–zmniejszenia;
–zasięg w bieżącym roku referencyjnym.
W macierzy przekształceń zgłasza się przekształcenia wszystkich rodzajów ekosystemów, o których mowa w sekcji 3, między poprzednim a bieżącym rokiem referencyjnym.
2)Rachunki usług ekosystemowych: Dla usług ekosystemowych, o których mowa w sekcji 3, dane zgłasza się w tablicach podaży i wykorzystania następująco:
W tablicy podaży rejestruje się roczną podaż usług, o których mowa w sekcji 3, przez wszystkie rodzaje ekosystemów, o których mowa w sekcji 3, z wyjątkiem kategorii 10 i 12.
W tablicy wykorzystania rejestruje się wykorzystanie usług ekosystemowych według następującego podziału:
–zużycie pośrednie według gałęzi;
–spożycie w sektorze instytucji rządowych i samorządowych;
–spożycie w sektorze gospodarstw domowych;
–akumulacja brutto;
–eksport.
3)Państwo członkowskie nie jest zobowiązane do zgłaszania danych, jeśli jego całkowita powierzchnia lądowa nie przekracza 0,1 % całkowitej powierzchni lądowej UE.
Sekcja 6
MAKSYMALNA DŁUGOŚĆ OKRESÓW PRZEJŚCIOWYCH
Do celów wykonania przepisów zawartych w niniejszym załączniku okres przejściowy wynosi maksymalnie dwa lata od pierwszego terminu przekazania danych.”