Bruksela, dnia 9.11.2022

COM(2022) 581 final

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW

Przegląd Planu działania UE przeciwko nielegalnemu handlowi dziką fauną i florą

{SWD(2022) 354 final} - {SWD(2022) 355 final}


Przegląd Planu działania UE przeciwko nielegalnemu handlowi dziką fauną i florą

Ogólny zarys sytuacji

Grudzień 2022 r. będzie kluczowym momentem z punktu widzenia zachowania różnorodności biologicznej na szczeblu globalnym. Sygnatariusze Konwencji o różnorodności biologicznej (CBD) spotkają się w Montrealu na posiedzeniu kończącym 15. Konferencję Stron CBD. W trakcie tego posiedzenia sygnatariusze będą dążyli do nadania kierunku globalnym staraniom na rzecz zidentyfikowania przypadków ustawicznego niszczenia różnorodności biologicznej i zobowiążą się do podejmowania działań mających na celu powstrzymanie tego procederu i odwrócenie jego skutków. Miesiąc później strony Konwencji o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem (CITES) spotkają się w Panamie z myślą o dokonaniu przeglądu środków służących zagwarantowaniu, aby międzynarodowy handel dzikimi zwierzętami i roślinami nie zagrażał przetrwaniu gatunków.

Walka z nielegalnym handlem dziką fauną i florą stanowi kluczowy element wysiłków na rzecz zahamowania zjawiska utraty różnorodności biologicznej. Międzyrządowa Platforma Naukowo-Polityczna w sprawie Różnorodności Biologicznej i Funkcjonowania Ekosystemów zwróciła uwagę, że zrównoważone korzystanie z dzikiej fauny i flory ma kluczowe znaczenie dla zaspokojenia potrzeb obecnych i przyszłych pokoleń. Zrównoważone korzystanie z dzikiej fauny i flory może przyczynić się do powstrzymania rozwoju nowych pandemii, zapewnić stabilne warunki życia dla ludności lokalnej i rdzennej oraz wnieść wkład w proces przywracania i utrzymywania różnorodności biologicznej. Natomiast nielegalny lub nieefektywnie regulowany handel dzikimi gatunkami stanowi zagrożenie dla takiego zrównoważonego korzystania 1 .

Oczekuje się, że w globalnych ramach różnorodności biologicznej na okres po 2020 roku, które mają zostać przyjęte podczas 15. Konferencji Stron CBD w grudniu, wyznaczone zostaną konkretne cele i założenia przyczyniające się do zapewnienia, aby pozyskiwanie i wykorzystywanie gatunków dzikich zwierząt: lądowych, słodkowodnych i morskich oraz handel tymi gatunkami były legalne i zrównoważone. Celem niniejszego zaktualizowanego planu działania jest przyczynienie się do zagwarantowania, aby Unia Europejska i jej państwa członkowskie w pełni wywiązały się z tego zobowiązania.

Nielegalny handel dziką fauną i florą wciąż stanowi poważny i powszechny problem. Zgodnie z treścią „Sprawozdania dotyczącego światowych przestępstw przeciwko dzikiej przyrodzie za 2020 r.” opracowanego przez Biuro Narodów Zjednoczonych ds. Narkotyków i Przestępczości żadne państwo na świecie nie jest wolne od skutków nielegalnego handlu dziką fauną i florą, który obejmuje szerokie spektrum gatunków, począwszy od węgorzy, przez łuskowce, a skończywszy na palisandrze 2 . Choć w ujęciu globalnym liczba przypadków zajęcia dzikiej fauny i flory będącej przedmiotem nielegalnego handlu przez właściwe organy zmniejszyła się od czasu wybuchu pandemii COVID-19 3 , brak jest dowodów świadczących o tym, że udało się ograniczyć skalę takiego nielegalnego handlu.

Nielegalny handel gatunkami stanowi czynnik sprzyjający utracie różnorodności biologicznej na szczeblu globalnym 4 . Nielegalna eksploatacja gatunków może w bardzo poważnym stopniu osłabić dzikie populacje, w niektórych przypadkach doprowadzając do ich wyginięcia 5 . Nielegalny handel może wywierać również wpływ na gatunki, które nie są nim bezpośrednio objęte, na przykład za sprawą przyłowu lub pogarszania się warunków siedliskowych. Nielegalne usuwanie gatunków o kluczowym znaczeniu z ekosystemów może również wywoływać skutki kaskadowe, wywierając wpływ na usługi ekosystemowe, niszcząc ważne pochłaniacze dwutlenku węgla oraz zakłócając dobry stan gleb i wód i równowagę między środowiskiem lądowym i wodnym 6 . Ponadto uwalnianie gatunków obcych będących przedmiotem nielegalnego handlu do środowiska naturalnego w krajach przeznaczenia może zaburzyć funkcjonowanie lokalnych siedlisk i wywrzeć potencjalnie katastrofalny wpływ na gatunki rodzime.

Nielegalny handel dziką fauną i florą pociąga za sobą również bardzo szkodliwe skutki społeczno-ekonomiczne. Prowadzony na szeroką skalę nielegalny handel dzikimi zwierzętami może zwiększać ryzyko przenoszenia chorób odzwierzęcych (tj. chorób pochodzących od zwierząt, które przenoszą się na ludzi), co może potencjalnie wiązać się z katastrofalnymi konsekwencjami dla zdrowia publicznego. Niszczenie ekosystemów, do jakiego może dochodzić w rezultacie kłusownictwa i nielegalnego handlu, niejednokrotnie pozbawia społeczności lokalne dostępu do legalnych i zrównoważonych źródeł dochodu. Wspomniane legalne i zrównoważone źródła dochodu obejmują turystykę przyrodniczą, organizowanie odpowiednio zarządzanych polowań w celu pozyskania trofeów myśliwskich oraz zrównoważony handel dziką fauną i florą. Odpowiednio zarządzany handel dziką fauną i florą może wiązać się z korzyściami w zakresie ochrony gatunków, zachęcając społeczności lokalne do ochrony zasobów dzikiej fauny i flory w ich środowisku i zapewniając im jednocześnie możliwość funkcjonowania na odpowiednim poziomie i w zrównoważony sposób. Nielegalny handel dziką fauną i florą jest jednak niezwykle opłacalny z ekonomicznego punktu widzenia. Atrakcyjność nielegalnego handlu dziką fauną i florą – biorąc pod uwagę charakterystyczny dla tego procederu niski poziom ryzyka i wysoki poziom zysków – stanowi poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego. Tego rodzaju działalność osłabia praworządność i utrudnia funkcjonowanie instytucji działających zgodnie z prawem. Nielegalny handel dziką fauną i florą szerzy się w otoczeniu charakteryzującym się wysokim poziomem korupcji i sam w sobie przyczynia się do umacniania zachowań korupcyjnych, wspierając jednocześnie inne rodzaje działalności przestępczej 7 . Zgromadzono niezbite dowody świadczące o istnieniu powiązań między nielegalnym handlem dziką fauną i florą, przestępczością zorganizowaną (uwzględniając nielegalny handel bronią) i terroryzmem 8 .

Kluczowa rola UE w tej dziedzinie

UE pełni funkcję centralnego ośrodka dla nielegalnego handlu dziką fauną i florą na szczeblu globalnym 9 i ma do odegrania kluczową rolę w walce z tym procederem. Choć zgodnie z informacjami z 2019 r. wartość nielegalnego handlu dziką fauną i florą w UE wynosiła co najmniej 4,7 mln EUR, kwota ta jest prawdopodobnie znacznie wyższa 10 .

UE zajmuje zatem odpowiednią pozycję na arenie międzynarodowej, aby przewodzić walce z nielegalnym handlem dziką fauną i florą. Unijne przepisy w zakresie handlu dziką fauną i florą pozwalają wykroczyć poza postanowienia Konwencji o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem (CITES), jeżeli chodzi o ochronę przed niezrównoważoną eksploatacją gatunków zagrożonych. Na przykład zgodnie z aktualnie obowiązującymi w UE przepisami dotyczącymi polowań w celu pozyskania trofeów myśliwskich obowiązki związane z udzielaniem pozwoleń rozszerzono również na gatunki, które nie figurują w najbardziej rygorystycznym wykazie CITES, wzmacniając jednocześnie nadzór nad tymi gatunkami.

UE może wykorzystać swoje wieloletnie doświadczenie w zwalczaniu nielegalnego handlu dziką fauną i florą

Nowy plan działania opiera się na poprzednim Planie działania UE przeciwko nielegalnemu handlowi dziką fauną i florą (lata 2016–2020) 11 . W ocenie planu działania z 2016 r. stwierdzono, że od 2016 r. znaczenie nielegalnego handlu dziką fauną i florą jako zagadnienia priorytetowego w polityce Unii wzrosło wśród szerokiego grona decydentów, organów ścigania i zainteresowanych stron w UE i na całym świecie. UE i jej państwa członkowskie zintensyfikowały obecnie swoje działania w obszarze egzekwowania przepisów, m.in. poprzez rozszerzenie zakresu dochodzeń transgranicznych prowadzonych przy czynnym udziale Europolu, Eurojustu i organów ścigania. Doprowadziło to do wzrostu liczby zajęć i przypadków ścigania sprawców, również dzięki działaniom podejmowanym w ramach europejskiej multidyscyplinarnej platformy przeciwko zagrożeniom przestępstwami (EMPACT). Ponadto Komisja Europejska zwiększyła swoje wsparcie na rzecz właściwych organów krajowych i europejskich sieci specjalistów w zakresie ścigania w kwestiach związanych ze zwalczaniem przestępstw przeciwko środowisku, a także zacieśniła swoją współpracę z tymi organami i sieciami. Komisja przyjęła również wniosek dotyczący nowej dyrektywy UE służącej przeciwdziałaniu przestępstwom przeciwko środowisku.

UE przewodziła również inicjatywom w obszarze zwalczania nielegalnego handlu dziką fauną i florą na forach wielostronnych, w szczególności w ramach CITES. Aby wywiązać się ze spoczywającego na niej zobowiązania do podejmowania dalszych działań na rzecz przeciwdziałania nielegalnym polowaniom na słonie i przemytowi kości słoniowej w ujęciu globalnym, UE zaktualizowała swoje przepisy w taki sposób, aby położyć kres większości form handlu kością słoniową w Unii.

Uruchomiono również sieci dyplomatyczne w UE i w państwach członkowskich, zapewniając aktywne angażowanie się w dialog dwustronny i dialog prowadzony na szczeblu regionalnym. Ponadto od 2016 r. UE przeznaczała znaczne środki finansowe na budowanie zdolności i podejmowanie działań na szczeblu międzynarodowym na rzecz zwalczania nielegalnego handlu dziką fauną i florą, m.in. poprzez: (i) propagowanie zaangażowania społeczności lokalnych w krajach pochodzenia dzikiej fauny i flory będącej przedmiotem nielegalnego handlu oraz (ii) zapewnianie tym społecznościom lokalnym możliwości zmiany warunków życia i korzystania z alternatywnych źródeł dochodu.

Utrzymujące się wyzwania i nowe szanse

Pomimo podejmowanych starań nielegalny handel dziką fauną i florą, w połączeniu ze zmianą klimatu i degradacją środowiska, w dalszym ciągu wywiera poważny negatywny wpływ na dziką faunę i florę oraz na warunki życia i bezpieczeństwo ludności. W miarę upływu czasu można było zaobserwować zmiany zarówno jeżeli chodzi o szlaki handlowe, jak i gatunki będące przedmiotem handlu. Ponadto coraz częstsze wykorzystywanie platform internetowych do celów związanych z nielegalnym handlem dziką fauną i florą i powiązane z tym zjawiskiem korzystanie z usług w zakresie dostarczania przesyłek o niewielkim rozmiarze doprowadziło do powstania nowych wyzwań związanych z wykrywaniem tego rodzaju przestępstw i prowadzeniem dochodzeń w ich sprawie, co wiąże się z koniecznością wypracowania nowych rozwiązań i zwiększenia ilości zasobów przeznaczanych na zwalczanie tego procederu. Wzrost liczby przypadków zajęcia dzikiej fauny i flory będącej przedmiotem nielegalnego handlu w UE, jaki odnotowano od 2016 r., nie przełożył się na proporcjonalne zwiększenie liczby wszczynanych postępowań karnych i wydawanych wyroków skazujących. Niedobór odpowiednio wykwalifikowanych pracowników, zasobów i szkoleń w wielu państwach członkowskich i w państwach spoza UE pozostaje poważnym problemem. Istnieje również przestrzeń do tego, aby usprawnić współpracę: (i) w ramach państw członkowskich UE; (ii) między państwami członkowskimi UE; (iii) między państwami UE a państwami spoza UE oraz (iv) z zainteresowanymi stronami i przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego.

Dalsze działania

Celem niniejszego zmienionego planu działania jest nadanie kierunku działaniom UE w obszarze przeciwdziałania nielegalnemu handlowi dziką fauną i florą w okresie do 2027 r. Bazując na planie działania z 2016 r., zadaniem niniejszego planu jest zapewnienie możliwości reagowania na bieżące wyzwania w kompleksowy sposób. Choć niniejszy plan działania koncentruje się na nielegalnym handlu dziką fauną i florą, zawarto w nim również niezbędne odniesienia do unijnych przepisów dotyczących handlu dziką fauną i florą i innych powiązanych strategii.

Rozwiązanie problemu nielegalnego handlu dziką fauną i florą wiąże się z koniecznością wypracowania kompleksowego podejścia i przyjęcia szerokiego spektrum środków z pogranicza handlu dziką fauną i florą i szerzej rozumianej polityki w zakresie ochrony dzikiej fauny i flory – wszystkie te działania mają na celu zagwarantowanie możliwości prowadzenia wyłącznie zrównoważonego handlu dziką fauną i florą.

Niniejszy plan działania opiera się na czterech głównych priorytetach, które przedstawiono poniżej.

Priorytet 1:    zapobieganie nielegalnemu handlowi dziką fauną i florą oraz przeciwdziałanie jego podstawowym przyczynom  

Priorytet 2:    wzmacnianie ram prawnych i politycznych służących zwalczaniu nielegalnego handlu dziką fauną i    florą

Priorytet 3:        egzekwowanie przepisów i wdrażanie strategii na rzecz skutecznego przeciwdziałania nielegalnemu handlowi dziką fauną i florą

Priorytet 4:        rozwój globalnego partnerstwa z krajami pochodzenia, tranzytu i przeznaczenia w działaniu przeciwko nielegalnemu handlowi dziką fauną i florą

W ramach każdego priorytetu wyznaczono szereg celów, a w odniesieniu do każdego celu zidentyfikowano pewną liczbę działań. Wykaz tych działań nie ma wyczerpującego charakteru, dlatego mogą zostać one uzupełnione dodatkowymi środkami. Szczegółowy opis celów i powiązanych z nimi działań zawarto w załączniku.

Za pośrednictwem tych priorytetów nowy plan działania:

·koncentruje się na współpracy i koordynacji działań między znaczną liczbą agencji, aby skutecznie zapobiegać przestępstwom przeciwko dzikiej przyrodzie, wykrywać takie przestępstwa, ścigać ich sprawców i nakładać na nich odpowiednie sankcje karne 12 . W ramach planu działania planuje się zacieśnić współpracę: (i) między organami ścigania państw członkowskich UE oraz (ii) między UE, jej państwami członkowskimi i państwami spoza UE;

·zachęca państwa członkowskie UE i państwa spoza UE do traktowania nielegalnego handlu dziką fauną i florą jako poważnego przestępstwa oraz do budowania zdolności i zwiększania stopnia specjalizacji na całej długości łańcucha egzekwowania przepisów w celu zagwarantowania, aby nakładanie proporcjonalnych i odstraszających sankcji karnych stało się normą;

·bada zapotrzebowanie na nowe inicjatywy legislacyjne i polityczne, wartość dodaną wynikającą z takich inicjatyw oraz ich wykonalność, aby zagwarantować, że działania UE w obszarze zwalczania nielegalnego handlu dziką fauną i florą pozostaną wystarczająco zdecydowane i proporcjonalne do zagrożenia, jakie stwarza ten proceder;

·wykorzystuje impet wynikający z przyjęcia aktu o usługach cyfrowych do zintensyfikowania działań na rzecz zwalczania nielegalnego handlu dziką fauną i florą w internecie. Na przestrzeni ostatnich lat skala handlu dziką fauną i florą w internecie znacząco się zwiększyła, ułatwiając przestępcom prowadzenie działalności wiążącej się z mniejszym ryzykiem na większym rynku. Ogólna poprawa koniunktury w sektorze handlu elektronicznego doprowadziła w ostatnich latach do wzrostu natężenia ruchu paczek na szczeblu międzynarodowym. Przyjęcie aktu o usługach cyfrowych wyposaży UE i organy państw członkowskich w nowe narzędzia pozwalające im stawiać czoła wyzwaniom związanym z handlem w internecie, uwzględniając handel dziką fauną i florą. Umiejętności i zdolności organów ścigania, organów celnych i innych właściwych organów zostaną zwiększone. Współpraca z przedstawicielami sektora prywatnego, m.in. współpraca prowadzona w ramach Koalicji na rzecz Wyeliminowania Nielegalnego Handlu Dziką Fauną i Florą w Internecie 13 lub partnerstwa ROUTES 14 będzie wspierana. Opracowane zostaną nowe narzędzia służące do monitorowania legalnego handlu dziką fauną i florą oraz do wykrywania przestępstw przeciwko dzikiej przyrodzie i prowadzenia dochodzeń w sprawie takich przestępstw. Wspomniane narzędzia obejmują bazy danych, aplikacje mobilne, skanery itp.;

·w dalszym ciągu traktuje nielegalny handel dziką fauną i florą jako globalny problem, zapewniając prowadzenie współpracy międzynarodowej i spójność działań na rzecz zwalczania nielegalnego handlu dziką fauną i florą w UE ze wsparciem na rzecz zwalczania nielegalnego handlu dziką fauną i florą na szczeblu globalnym. Współpraca z państwami spoza UE zostanie zacieśniona dzięki inicjatywom w zakresie dwustronnej wymiany doświadczeń, działalności sieci regionalnych i sieci egzekwowania przepisów, zawieraniu umów handlowych oraz realizacji programów wielostronnych;

·zwiększa przejrzystość procesu decyzyjnego w UE i wspiera zawiązywanie ściślejszych partnerstw między UE a jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a organizacjami pozarządowymi, organizacjami międzynarodowymi i przedstawicielami sektora prywatnego, z drugiej strony. Wkład organizacji pozarządowych, organizacji międzynarodowych i przedstawicieli sektora prywatnego w zwalczanie przestępstw przeciwko dzikiej przyrodzie zostanie uznany, a wymienionym podmiotom łatwiej będzie podejmować w działania w tym zakresie m.in. dzięki angażowaniu ich w prowadzone dyskusje na temat polityki 15 .



Wystarczające zasoby finansowe i ludzkie

Żadne wymierne postępy w zwalczaniu przestępstw przeciwko dzikiej przyrodzie nie będą możliwe do osiągnięcia jeśli nie zapewni się wystarczających środków finansowych na wspieranie działań w tym obszarze zarówno na szczeblu unijnym, jak i na szczeblu państw członkowskich UE. W tym kontekście należy zagwarantować, aby fundusze przeznaczane na monitorowanie handlu dziką fauną i florą i przeciwdziałanie przestępstwom przeciwko dzikiej przyrodzie były: (i) identyfikowane z wyprzedzeniem; (ii) udostępniane odpowiednim podmiotom wykonawczym oraz (iii) wykorzystywane w możliwie najbardziej efektywny i spójny sposób.

Problematyka handlu dziką fauną i florą powinna zostać w pełni zintegrowana z odpowiednimi funduszami UE w dziedzinie: (i) bezpieczeństwa i przestępczości zorganizowanej; (ii) środowiska oraz (iii) współpracy międzynarodowej/partnerstw międzynarodowych. W szczególności problematyka ta powinna być traktowana priorytetowo w ramach: inicjatywy EMPACT; Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego; programu LIFE oraz Instrumentu Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej – „Globalny wymiar Europy”.

Śledzenie postępów

Aby zapewnić możliwość dokonywania regularnego pomiaru osiąganych postępów, Komisja – we współpracy z państwami członkowskimi – ustanowi system monitorowania realizacji planu działania w pierwszym roku po przyjęciu planu. Wspomniany system będzie obejmował lekki mechanizm sprawozdawczy dla państw członkowskich UE i zainteresowanych stron opierający się na istniejących ramach sprawozdawczości. Planuje się wyznaczyć szereg wskaźników służących – w miarę możliwości – do pomiaru uzyskiwanych rezultatów, jeżeli chodzi o ogólny wpływ planu działania na handel dziką fauną i florą.

Podsumowanie

W zmienionym Planie działania UE przeciwko nielegalnemu handlowi dziką fauną i florą zwiększono poziom ambicji określony w planie działania z 2016 r., podkreślając nieustającą determinację UE do zwalczania nielegalnego handlu dziką fauną i florą. W przypadku zapewnienia odpowiednich zasobów na jego realizację plan ten zagwarantuje możliwość podejmowania ambitnych i kompleksowych działań oraz prowadzenia ambitnej i kompleksowej współpracy – w UE i na całym świecie – na rzecz wyeliminowania procederu nielegalnego handlu dziką fauną i florą.

ZAŁĄCZNIK – Tabela działań (lata 2022–2027)

Priorytet 1 – zapobieganie nielegalnemu handlowi dziką fauną i florą oraz przeciwdziałanie jego podstawowym przyczynom

Cele

Podmioty

Działania

Orientacyjny termin

1.Zmniejszenie popytu konsumentów na dziką faunę i florę będącą przedmiotem nielegalnego handlu

Komisja, państwa członkowskie, unijne sieci praktyków i grupy ekspertów 16

·Wspieranie skutecznego wdrażania rezolucji konferencji CITES 17.4 w sprawie strategii zmniejszenia popytu w celu walki z nielegalnym handlem gatunkami objętymi CITES.

Ciągły

2.

·Podejmowanie działań służących podnoszeniu poziomu świadomości oraz odpowiednio ukierunkowanych działań służących zmniejszaniu popytu bazujących na naukach społecznych i zorientowanych w szczególności na doprowadzenie do zmiany zachowania konsumentów w UE. Wspieranie tego rodzaju działań na innych ważnych rynkach zbytu. Nadawanie priorytetu działaniom mającym na celu zmniejszenie popytu na pozyskiwane w naturze gady, płazy, ptaki, węgorze szkliste, słonie afrykańskie, nosorożce, łuskowce oraz leki/suplementy zawierające nielegalnie pozyskane rośliny dziko rosnące. Zwiększanie wiedzy konsumentów na temat tego, w jaki sposób odróżnić handel legalny od handlu nielegalnego.

Od 2023 r.

3.

·Realizowanie inicjatyw na wszystkich szczeblach, w UE i poza jej granicami, które wspierają zachowanie dotychczasowych warunków życia oraz zrównoważone korzystanie z dzikiej fauny i flory oraz z produktów z dzikiej fauny lub flory poprzez zachęcanie do legalnego i zrównoważonego pozyskiwania produktów z dzikiej fauny lub flory i zapewnianie warunków sprzyjających legalnemu i zrównoważonemu pozyskiwaniu takich produktów. Działania w tym zakresie powinny obejmować propagowanie przejrzystych i identyfikowalnych łańcuchów dostaw drewna 17 i innych produktów z dzikiej fauny lub flory oraz egzekwowanie istniejących wymogów w zakresie identyfikowalności, takich jak wymogi obowiązujące w sektorze rybołówstwa 18 .

Od 2023 r.

4.Zwiększenie zaangażowania ludności rdzennej i społeczności lokalnych w proces zarządzania dziką fauną i florą i dbania o zachowanie tej fauny i flory, m.in. poprzez wspieranie rozwoju zrównoważonych warunków życia w krajach pochodzenia

Komisja, państwa członkowskie

·Wdrażanie inicjatyw lądowych takich jak inicjatywa „NaturAfrica”, inicjatywa przewodnia UE na rzecz zachowania różnorodności biologicznej w Afryce. Inicjatywa „NaturAfrica” wspiera tereny o największych walorach krajobrazowych, zapewniając ich ochronę i stwarzając perspektywy ich rozwoju. Ułatwi to tworzenie miejsc pracy i przyczyni się do poprawy bezpieczeństwa oraz zagwarantowania zrównoważonych warunków życia, pozwalając jednocześnie zachować najważniejsze ekosystemy i dziką faunę i florę o kluczowym znaczeniu dla wszystkich.

Ciągły

5.

·Stosowanie podejścia do ochrony dzikiej fauny i flory i zarządzania dziką fauną i florą bazującego na prawach człowieka przy udziale przedstawicieli społeczności lokalnych i ludności rdzennej (na przykład poprzez: (i) stosowanie bazujących na społeczności podejść do zarządzania zasobami naturalnymi; (ii) zapewnianie przestrzegania procedur służących zagwarantowaniu uzyskania swobodnie udzielonej, uprzedniej i świadomej zgody; (iii) stosowanie skutecznych mechanizmów rozpatrywania skarg oraz (iv) zagwarantowanie dostępu do informacji).

Ciągły

6.

·Propagowanie udziału kobiet i osób młodych w procesie zarządzania dziką fauną i florą i jej ochrony, a także zapewnienie stosowania uwzględniającego aspekt płci podejścia do analizowania i zwalczania nielegalnego handlu dziką fauną i florą.

Ciągły

7.

·Odniesienie się do kwestii powiązań między dziką fauną i florą a bezpieczeństwem poprzez podejmowanie w państwach spoza UE działań, które: (i) sprzyjają ustabilizowaniu sytuacji społecznej i gospodarczej; (ii) wzmacniają praworządność oraz (iii) zachęcają organy ścigania, władze lokalne, partnerów prowadzących działania w dziedzinie ochrony przyrody, przedstawicieli społeczności lokalnych oraz przedstawicieli ludności rdzennej do współpracy.

Ciągły

8.Zapobieganie i przeciwdziałanie korupcji związanej z nielegalnym handlem dziką fauną i florą na szczeblu krajowym, regionalnym i międzynarodowym, uwzględniając kraje pochodzenia, tranzytu i przeznaczenia

Komisja, państwa członkowskie

·Wspieranie skutecznego wdrażania:

orezolucji konferencji CITES 17.6 w sprawie zakazywania, zapobiegania, wykrywania i przeciwdziałania korupcji, który sprzyja prowadzeniu działalności naruszającej postanowienia konwencji oraz

orezolucji Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych 75/311 w sprawie zwalczania nielegalnego handlu dziką fauną i florą, w szczególności jej pkt 30,

biorąc pod uwagę zasady wysokiego szczebla grupy G-20 dotyczące zwalczania korupcji związanej z nielegalnym handlem dziką fauną i florą i produktami z dzikiej fauny lub flory.

Ciągły

9.

·Zapewnienie możliwości sprawniejszego stosowania środków antykorupcyjnych przewidzianych w programach służących zwiększaniu zdolności odpowiednich podmiotów w zakresie zwalczania przestępstw przeciwko dzikiej przyrodzie, zarówno w UE, jak i poza jej granicami (w tym wśród: funkcjonariuszy portów morskich i portów lotniczych; przedsiębiorstw transportowych i pośredników finansowych/przedstawicieli sektora finansowego; organów ścigania oraz organów administracyjnych), zgodnie z Konwencją Narodów Zjednoczonych przeciwko korupcji i w ścisłej współpracy z Biurem Narodów Zjednoczonych ds. Narkotyków i Przestępczości (UNODC).

Od 2023 r.

10.Branie pod uwagę podejścia „Jedno zdrowie” w kontekście regulowania kwestii związanych z handlem dziką fauną i florą w krajach pochodzenia, tranzytu i przeznaczenia

Komisja, państwa członkowskie

·Przeprowadzenie analizy ryzyka szerzenia się chorób odzwierzęcych w związku z handlem dzikimi zwierzętami i produktami pozyskiwanymi z dzikich zwierząt, takimi jak mięso z buszu.

Od 2023 r.

11.

·Wdrażanie ukierunkowanych środków służących ograniczeniu tego rodzaju ryzyka na całej długości łańcuchów dostaw zgodnie z czterema zasadami przewodnimi Partnerstwa Współpracy na rzecz Zrównoważonego Zarządzania Dziką Fauną i Florą 19 , a także w ramach projektów takich jak finansowany ze środków UE projekt „Bezpieczeństwo w całej Azji dla środowiska na całym świecie” realizowany przez UNODC oraz program zrównoważonego zarządzania dziką fauną i florą wdrażany przez Organizację Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa 20 .

Od 2024 r.



Priorytet 2 – wzmacnianie ram prawnych i politycznych służących zwalczaniu nielegalnego handlu dziką fauną i florą

Cele

Podmioty

Działania

Orientacyjny termin

12.Ustanowienie ram na rzecz skutecznego wdrażania Planu działania UE przeciwko nielegalnemu handlowi dziką fauną i florą na szczeblu krajowym i unijnym

Państwa członkowskie,

Komisja

·Określenie obowiązków związanych z wdrażaniem działań na szczeblu krajowym i unijnym oraz dokonanie ich wyraźnego podziału, a także zapewnienie koordynacji działań między odpowiednimi podmiotami (na przykład: (i) poprzez tworzenie komitetów międzyagencyjnych lub sporządzanie protokołów ustaleń; (ii) poprzez przyjmowanie krajowych planów działania lub (iii) poprzez wyznaczenie krajowego punktu kontaktowego).

2023

13.

·Ustanowienie ram sprawozdawczości, monitorowania i oceny na potrzeby planu działania na szczeblu unijnym i krajowym. Ramy te powinny zostać dostosowane do istniejących obowiązków sprawozdawczych i struktur, aby uniknąć nakładania dodatkowych obciążeń administracyjnych na szczeblu unijnym lub na szczeblu państw członkowskich.

2023/2024

14.

·Wykorzystywanie EMPACT w charakterze kluczowego instrumentu sprzyjającego wdrażaniu Planu działania UE przeciwko nielegalnemu handlowi dziką fauną i florą oraz angażowanie krajowych koordynatorów EMPACT w proces wdrażania planu działania.

Ciągły

15.Zagwarantowanie, aby unijna i krajowa polityka w zakresie handlu dziką fauną i florą i nielegalnego handlu dziką fauną i florą była kompleksowa i odpowiednio dostosowana do zobowiązań zaciągniętych na szczeblu międzynarodowym oraz międzynarodowych standardów i najlepszych dowodów

Komisja, państwa członkowskie

·Aktywne wspieranie instytucji i ekspertów międzynarodowych oraz współpracowanie z nimi w zakresie prowadzenia badań i opracowywania/aktualizowania wytycznych i narzędzi do identyfikacji (narzędzi technicznych, uwzględniając narzędzia kryminalistyczne, oraz przewodników poświęconych problematyce identyfikacji) dotyczących najistotniejszych kwestii związanych z handlem dziką fauną i florą.

Ciągły

16.

·Wprowadzenie i nakładanie proporcjonalnych, skutecznych i odstraszających sankcji z tytułu dopuszczania się przestępstw przeciwko dzikiej przyrodzie zgodnie ze zmienioną dyrektywą w sprawie przestępstw przeciwko środowisku (po jej przyjęciu) oraz wymienianie się informacjami i dobrymi praktykami, aby zapewnić spójność w zakresie stosowania tych sankcji.

Od 2023 r.

17.

·Wdrożenie zaktualizowanych wytycznych UE dotyczących handlu kością słoniową i monitorowanie procesu ich stosowania oraz wywieranego przez nie wpływu.

Ciągły

18.

·Poddawanie przywożonych trofeów myśliwskich bardziej rygorystycznej kontroli (na przykład poprzez: (i) zbadanie możliwości rozszerzenia wymogu uzyskania zezwolenia na przywóz mającego zastosowanie do trofeów myśliwskich na dodatkowe gatunki objęte załącznikiem B do rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97; (ii) prowadzenie współpracy z partnerami międzynarodowymi w celu zaktualizowania dostępnych dowodów dotyczących wpływu na dziką faunę i florę wywieranego przez prowadzenie polowań w celu pozyskania trofeów myśliwskich oraz (iii) zapewnienie większej przejrzystości opinii Grupy ds. Przeglądu Naukowego dotyczących zestawień państw i gatunków w kontekście przywozu trofeów myśliwskich).

Od 2023 r.

19.

·Zbadanie potrzeby dokonania przeglądu istniejących środków lub stworzenia nowych narzędzi przyczyniających się do ograniczania skali niezrównoważonego handlu dziką fauną i florą, wartości dodanej wnoszonej przez takie środki i narzędzia oraz wykonalności działań w tym zakresie (np. opracowanie „pozytywnego wykazu” gatunków, których przedstawiciele pozyskani w naturze mogą być przedmiotem handlu i pełnić funkcję zwierząt domowych; kryminalizacja wszelkiego handlu nielegalnie pozyskaną dziką fauną i florą lub ustanowienie wymogu rejestracji wszystkich zwierząt i roślin przywożonych do UE).

Od 2023 r.

20.Angażowanie odpowiednich zainteresowanych stron w proces opracowywania i podejmowania działań służących zwalczaniu nielegalnego handlu dziką fauną i florą na szczeblu UE i na szczeblu krajowym

Komisja, państwa członkowskie

·Organizowanie regularnych spotkań z zainteresowanymi stronami na szczeblu krajowym i unijnym, w tym również z organizacjami międzynarodowymi; odpowiednimi organami ścigania i organami sądowymi; społeczeństwem obywatelskim; sektorem prywatnym; środowiskami akademickimi oraz rządami krajowymi.

Od 2023 r.

21.

·Organizowanie sesji tematycznych unijnej grupy ds. egzekwowania przepisów w zakresie handlu dziką fauną i florą z udziałem odpowiednich grup zrzeszających przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego, przedsiębiorców i przedstawicieli środowisk akademickich.

Od 2023 r.

22.

·Wspieranie organizowania dni działań multidyscyplinarnych w ramach platformy EMPACT.

Ciągły

23.Angażowanie się we współpracę z podmiotami prowadzącymi działalność w sektorach związanych z handlem dziką fauną i florą

Komisja, państwa członkowskie

·Organizowanie sesji unijnej grupy ds. egzekwowania przepisów w zakresie handlu dziką fauną i florą z udziałem przedstawicieli odpowiednich przedsiębiorstw w celu omówienia określonych zagadnień (np. medycyna tradycyjna, egzotyczne zwierzęta domowe/zwierzęta domowe pozyskiwane w naturze, sektor dóbr luksusowych, turystyka myśliwska, drewno, sektory rybołówstwa i handlu produktami z ryb, transport, firmy kurierskie i handel online).

Od 2023 r.

24.

·Zapewnienie skutecznej współpracy między organami administracyjnymi CITES a krajowymi organami administracyjnymi odpowiedzialnymi za monitorowanie i egzekwowanie zgodności z przepisami przewidzianymi w proponowanej dyrektywie w sprawie należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju 21 .

Od 2023 r.

25.

·Opracowanie wytycznych wskazujących, w jaki sposób przedsiębiorstwa powinny wywiązywać się z zobowiązania do zachowania należytej staranności spoczywającego na nich zgodnie z proponowaną dyrektywą w sprawie należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju w kontekście handlu dziką fauną i florą.

2024

Priorytet 3 – egzekwowanie przepisów i wdrażanie strategii na rzecz skutecznego przeciwdziałania nielegalnemu handlowi dziką fauną i florą

Cele

Podmioty

Działania

Orientacyjny termin

26.Poprawa wskaźnika wykrywania nielegalnej działalności w UE i odniesienie się do czynników ryzyka o znaczeniu priorytetowym

Państwa członkowskie, Komisja, Europol

·Zagwarantowanie, aby przy przeprowadzaniu ocen zagrożenia poważną i zorganizowaną przestępczością (SOCTA) brano również pod uwagę ocenę zagrożenia związanego z nielegalnym handlem dziką fauną i florą, opierając się na danych oraz – w stosownych przypadkach – wynikach ocen zagrożeń krajowych przekazanych przez państwa członkowskie. Usprawnianie przepływu danych dotyczących nielegalnego handlu.

2023

27.

·Regularne omawianie czynników ryzyka o znaczeniu priorytetowym (oraz działań podejmowanych w celu ich wyeliminowania) na forum unijnej grupy ds. egzekwowania przepisów w zakresie handlu dziką fauną i florą.

Ciągły

28.

·Opracowywanie i wykorzystywanie nowoczesnych narzędzi i metod usprawniających funkcjonowanie organów ścigania i ułatwiających wykrywanie nielegalnej działalności związanej z dziką fauną i florą, np. wyposażanie pracowników pierwszej linii w aplikacje mobilne. Zgłaszanie najlepszych praktyk na forum grupy ds. egzekwowania przepisów.

Ciągły

29.

·Wdrożenie unijnego systemu elektronicznych pozwoleń CITES, aby: (i) usprawnić legalną wymianę handlową; (ii) ułatwić udostępnianie danych; (iii) ułatwić identyfikowanie fałszywych pozwoleń oraz (iv) zachęcić państwa spoza UE do opracowania kompatybilnych systemów.

2023/2024

30.

·Połączenie unijnego systemu elektronicznych pozwoleń CITES z unijnym systemem jednego okienka w dziedzinie ceł służącego do wymiany świadectw (EU CSW-CERTEX) (centralnym modułem unijnego środowiska jednego okienka w dziedzinie ceł), aby usprawnić proces przeprowadzania kontroli unijnych elektronicznych pozwoleń CITES przez organy celne UE, przyczyniając się tym samym do lepszego egzekwowania postanowień CITES na granicach.

2024

31.

·Rozważenie możliwości rozszerzenia obowiązku znakowania na żywe okazy należące do gatunków objętych załącznikiem B do rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97.

2024

32.Zagwarantowanie, aby organy ścigania (w tym organy ścigania w sprawach karnych i sądy) dysponowały sektorową wiedzą specjalistyczną niezbędną do skutecznego zwalczania nielegalnego handlu dziką fauną i florą

Komisja, państwa członkowskie, Europol, CEPOL, Eurojust, EJTN, ERA

·Organizowanie transgranicznych sesji szkoleniowych z udziałem przedstawicieli różnych zawodów dla pracowników organów ścigania, pracowników organów wymiaru sprawiedliwości i – w stosownych przypadkach – sędziów orzekających w sprawach karnych, uwzględniając ukierunkowane szkolenia poświęcone: (i) sposobom, w jakie można poprawić jakość dochodzeń/śledztw dotyczących przepływów finansowych; (ii) metodom ułatwiającym wykrywanie przypadków nielegalnego handlu dziką fauną i florą w internecie oraz (iii) działaniom, jakie można podjąć, aby efektywniej korzystać z nowoczesnych metod kryminalistycznych.

Od 2023 r.

33.

·Włączanie szkoleń poświęconych przestępstwom przeciwko dzikiej przyrodzie do krajowych programów nauczania odpowiednich akademii/szkół.

2025

34.

·Wymienianie się przez państwa członkowskie danymi, materiałami szkoleniowymi i orzecznictwem za pomocą narzędzi takich jak baza orzecznictwa Europejskiej Sieci Prokuratorów ds. Przestępczości przeciwko Środowisku, system wymiany informacji na temat handlu dziką przyrodą w UE (TWIX) itp.

Ciągły

35.

·Prowadzenie ścisłej współpracy z odpowiednimi organizacjami, stowarzyszeniami i sieciami oraz wnoszenie wkładu w realizację projektów mających na celu zwalczanie i ściganie przestępstw przeciwko środowisku 22 .

Ciągły

36.

·Propagowanie i wspieranie szkoleń partnerskich.

Ciągły

37.

·Zachęcanie do i wspieranie: (i) specjalizacji wśród organów ścigania, organów wymiaru sprawiedliwości i innych właściwych organów na szczeblu krajowym oraz (ii) gromadzenia zasobów, np. poprzez tworzenie specjalnych jednostek egzekwowania przepisów w zakresie dzikiej fauny i flory w ramach wszystkich odpowiednich organów ścigania.

Od 2023/2024 r.

38.

·Zachęcanie właściwych organów ścigania do wspierania postępowań przygotowawczych prowadzonych przez policję/prokuraturę, angażowania się w przebieg tych postępowań i dzielenia się posiadaną wiedzą fachową.

Ciągły

39.

·Wspieranie działań na rzecz zapewnienia publicznego dostępu do orzecznictwa i akt sądowych za pośrednictwem internetu oraz nagłaśnianie spraw z udziałem wysoko postawionych osób (przy zapewnieniu należytej ochrony danych osobowych i przy poszanowaniu prawa do prywatności), dążąc do realizacji podwójnego celu polegającego na zniechęcaniu do popełniania przestępstw i propagowaniu najlepszych praktyk w zakresie egzekwowania obowiązujących przepisów.

Od 2024 r.

40.Usprawnienie współpracy, koordynacji działań, komunikacji i przepływu danych w państwach członkowskich i między państwami członkowskimi

Komisja, państwa członkowskie, agencje UE

·Ustanowienie w państwach członkowskich kanałów komunikacji między: (i) krajowymi organami sektorowymi/administracyjnymi; (ii) krajowymi organami ścigania oraz (iii) organami celnymi.

2024

41.

·Zapewnienie stosowania wspólnego podejścia do gromadzenia i udostępniania porównywalnych, wiarygodnych i kompletnych informacji operacyjnych na temat przestępstw przeciwko dzikiej przyrodzie. Zapewnienie – w stopniu, w jakim będzie to możliwe – spójności z gromadzonymi przez organy ścigania (policję, prokuraturę) danymi statystycznymi dotyczącymi postępowań w przedmiocie przestępstw przeciwko środowisku (uwzględniając przestępstwa przeciwko dzikiej przyrodzie) .

2024

42.

·Systematyczne przekazywanie Europolowi informacji operacyjnych i strategicznych na temat przestępstw przeciwko dzikiej przyrodzie za pośrednictwem aplikacji sieci bezpiecznej wymiany informacji (SIENA), aby zagwarantować, że wszystkie wymagane dane przedstawiające realistyczny obraz zagrożenia stwarzanego przez przestępstwa przeciwko środowisku: (i) zostały udostępnione Europolowi oraz (ii) zostały uwzględnione w ocenie zagrożenia poważną i zorganizowaną przestępczością w Unii Europejskiej.

Ciągły

43.

·Wydawanie formularzy w zakresie informacji o ryzyku na szczeblu krajowym w celu ich udostępnienia za pośrednictwem unijnego systemu zarządzania ryzykiem celnym związanym z towarami z dzikiej fauny i flory, aby ulepszyć proces profilowania ryzyka w trakcie kontroli celnych/usprawnić wymianę informacji z unijnymi funkcjonariuszami organów ścigania pierwszej linii.

Ciągły

44.

·Zapewnienie skutecznej współpracy i wymiany informacji między odpowiednimi organami CITES, jednostkami krajowymi Europolu, Eurojustem, OLAF-em i grupą roboczą Interpolu ds. przestępstw przeciwko dzikiej przyrodzie.

Ciągły

45.

·Nawiązanie regularnej i uporządkowanej współpracy i wymiany informacji między unijną grupą ds. egzekwowania przepisów w zakresie handlu dziką fauną i florą a odpowiednimi podmiotami w ramach EMPACT.

Od 2023 r.

46.

·Przeprowadzanie regularnych wspólnych operacji w kontekście współpracy transgranicznej przez państwa członkowskie UE, Komisję Europejską (OLAF) oraz odpowiednie agencje UE takie jak Eurojust, Frontex, Europol i Europejska Agencja Kontroli Rybołówstwa. Takie operacje mogą stanowić również jeden z elementów procesu wdrażania planów działań operacyjnych EMPACT.

Ciągły

47.

·Systematyczne zwracanie się do Europolu/Eurojustu o wsparcie operacyjne/sądowe w sprawach dotyczących poważnej i zorganizowanej przestępczości związanej z dziką fauną i florą.

Ciągły

48. Systematyczne odnoszenie się do powiązań między nielegalnym handlem dziką fauną i florą a przestępczością zorganizowaną, w szczególności poprzez zintensyfikowanie działań koncentrujących się na nielegalnych przepływach finansowych

Komisja, państwa członkowskie, Europol, Eurojust

·Wspieranie państw członkowskich w zwiększaniu ich zdolności w zakresie: (i) rozbijania zorganizowanych struktur przestępczych parających się nielegalnym handlem dziką fauną i florą oraz (ii) prowadzenia dochodzeń/śledztw w zakresie przepływów finansowych w kontekście przestępstw przeciwko dzikiej przyrodzie. Tego rodzaju wsparcie powinno obejmować szkolenia i działania służące zwiększaniu wiedzy na temat typologii przestępstw i ryzyka związanego z określonymi przestępstwami 23 .

Od 2023 r.

49.

·Zgodnie z unijną strategią zwalczania przestępczości zorganizowanej 2021–2025 systematyczne prowadzenie dochodzeń finansowych w ramach postępowań przygotowawczych dotyczących przestępczości zorganizowanej oraz – gdy tylko środowisko finansowe wskazuje na obecność mienia pochodzącego z przestępstwa – systematyczne prowadzenie postępowań przygotowawczych w sprawie odzyskiwania mienia.

Ciągły

50.

·Podejmowanie kolejnych działań na rzecz przeciwdziałania praniu przepływów finansowych powiązanych z nielegalnym handlem dziką fauną i florą poprzez wspieranie państw członkowskich we wdrażaniu dyrektywy (UE) 2018/1673 w sprawie zwalczania prania pieniędzy za pomocą środków prawnokarnych.

Ciągły

51.

·Podnoszenie poziomu świadomości na temat tego, w jaki sposób przepisy dyrektywy w sprawie odzyskiwania i konfiskaty mienia 24 (po jej przyjęciu i wejściu w życie) oraz dyrektywy (UE) 2019/1153 ustanawiającej zasady ułatwiające korzystanie z informacji finansowych i innych informacji w celu zapobiegania niektórym przestępstwom, ich wykrywania, prowadzenia dochodzeń w ich sprawie lub ich ścigania 25 mogą zostać wykorzystane do zwalczania nielegalnego handlu dziką fauną i florą.

Od 2023/2024 r.

52.

·Zintensyfikowanie działań w obszarze systematycznego konfiskowania zysków z nielegalnego handlu dziką fauną i florą w sprawach karnych i przyczynienie się tym samym do zwiększania wiedzy funkcjonariuszy organów ścigania na temat dostępnych narzędzi konfiskaty, z których można korzystać w charakterze środka odstraszającego. Zachęcanie do wykorzystywania skonfiskowanych aktywów na potrzeby wdrażania środków ochronnych i przeciwdziałania nielegalnemu handlowi dziką fauną i florą.

Od 2023 r.

53.Zwiększenie starań w obszarze zwalczania przejawów nielegalnego handlu dziką fauną i florą w internecie, m.in. poprzez wdrażanie aktu o usługach cyfrowych i prowadzenie współpracy z platformami internetowymi

Komisja, państwa członkowskie

·Wdrażanie zaleceń zawartych w pkt 12 i 13 rezolucji konferencji CITES 11.3 dotyczących przestępstw przeciwko dzikiej przyrodzie związanych z internetem.

Od 2023 r.

54.

·Zapewnienie skutecznej współpracy między organami administracyjnymi i egzekwowania CITES a koordynatorami ds. usług cyfrowych w ramach aktu o usługach cyfrowych 26 , m.in. poprzez zapewnienie wystarczających zasobów do podejmowania działań następczych w związku z wykrywaną nielegalną działalnością (np. poprzez tworzenie internetowych grup zadaniowych w celu wsparcia organów administracyjnych i egzekwowania CITES).

Od 2022 r.

55.

·Zapewnienie współpracy między grupami ds. egzekwowania postanowień CITES i grupami ekspertów CITES a Europejską Radą ds. Usług Cyfrowych.

Od 2024 r.

56.

·Opracowanie specyficznych dla UE wytycznych dotyczących handlu gatunkami dzikimi w internecie zgodnie z aktem o usługach cyfrowych. 

2025

57.Poprawa dostępu do opieki nad przejętymi bądź skonfiskowanymi żywymi zwierzętami lub roślinami

Państwa członkowskie, Komisja

·Przestrzeganie wytycznych CITES w sprawie pozbywania się skonfiskowanych żywych zwierząt zawartych w rezolucji konferencji CITES 17.8 dotyczącej pozbywania się skonfiskowanych okazów gatunków objętych CITES będących przedmiotem nielegalnego handlu, po uprzednim upewnieniu się, że należycie rozważono wszystkie warianty pozbycia się zwierząt/zapewnienia im opieki oraz że ostateczne decyzje w tym zakresie są odpowiednio uzasadnione.

Od 2023 r.

58.

·Rozbudowanie sieci specjalistycznych ośrodków ratunkowych na szczeblu krajowym i udostępnianie informacji na temat takich ośrodków na szczeblu unijnym.

2025

59.

·Wspieranie współpracy między właściwymi organami, aby zmniejszyć zbędne opóźnienia w prowadzeniu dochodzeń/śledztw i przeprowadzaniu postępowań sądowych i ograniczyć do minimum możliwość wyrządzenia dodatkowych szkód okazom będącym przedmiotem nielegalnego handlu.

Ciągły

60.

·W stosownych przypadkach dokładanie większych starań, aby doprowadzić do pomyślnej reintrodukcji zajętych żywych okazów do środowiska naturalnego.

Ciągły



Priorytet 4 – rozwój globalnego partnerstwa z krajami pochodzenia, tranzytu i przeznaczenia w działaniu przeciwko nielegalnemu handlowi dziką fauną i florą

Cele

Podmioty

Działania przewodnie

Orientacyjny termin

61.Podniesienie rangi problematyki przeciwdziałania nielegalnemu handlowi dziką fauną i florą na szczeblu globalnym

Komisja, Wysoki Przedstawiciel Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa, państwa członkowskie

·Regularne włączanie problematyki nielegalnego handlu dziką fauną i florą do porządku obrad na dwustronnych i wielostronnych posiedzeniach wysokiego szczebla.

Ciągły

62.

·Kontynuowanie dialogu z państwami i regionami priorytetowymi na szczeblu technicznym i politycznym, m.in. w ramach Komitetu ds. Egzekwowania Prawa, Zarządzania i Handlu w Dziedzinie Leśnictwa i partnerstw na rzecz lasów.

Ciągły

63.

·Zagwarantowanie, aby nielegalny handel dziką fauną i florą był traktowany jako poważne przestępstwo, m.in. poprzez wdrożenie unijnej strategii zwalczania przestępczości zorganizowanej 2021–2025 i propagowanie przyjęcia protokołu dotyczącego nielegalnego handlu dziką fauną i florą w ramach Konwencji Narodów Zjednoczonych przeciw międzynarodowej przestępczości zorganizowanej.

Od 2023 r.

64.Zapewnienie, aby polityka handlowa i instrumenty handlowe UE wspierały działania przeciwko nielegalnemu handlowi dziką fauną i florą

Komisja, państwa członkowskie

·Włączanie problematyki nielegalnego handlu dziką fauną i florą do porządku obrad: (i) posiedzeń organizowanych w ramach dialogu dotyczącego handlu z kluczowymi partnerami oraz (ii) posiedzeń Komitetu WTO ds. Handlu i Środowiska.

Ciągły

65.

·Proponowanie podejmowania ambitnych zobowiązań w zakresie zwalczania nielegalnego handlu dziką fauną i florą w przyszłych umowach o wolnym handlu, m.in. w kontekście nieustannego wsparcia UE na rzecz wzmocnienia Afrykańskiej Kontynentalnej Strefy Wolnego Handlu.

Ciągły

66.Zwiększanie zdolności kluczowych krajów pochodzenia, tranzytu i przeznaczenia spoza UE w obszarze zwalczania nielegalnego handlu dziką fauną i florą oraz usprawnienie współpracy w zakresie egzekwowania przepisów między państwami członkowskimi, unijnymi podmiotami zajmującymi się egzekwowaniem prawa i kluczowymi państwami spoza UE

Komisja, państwa członkowskie, Europol

·Szkolenie unijnych funkcjonariuszy odpowiedzialnych za egzekwowanie przepisów dotyczących dzikiej fauny i flory w zakresie współpracy międzynarodowej i dostępnych instrumentów ułatwiających prowadzenie takiej współpracy.

Od 2023 r.

67.

·Budowanie zdolności odpowiednich organów ścigania, prokuratorów i sędziów w państwach spoza UE, na które nielegalny handel dziką fauną i florą wywiera wpływ, oraz organizowanie skierowanych do nich szkoleń naukowych i technicznych, uwzględniając udoskonalanie krajowych ram prawnych w taki sposób, aby zapewnić możliwość prowadzenia transgranicznej współpracy śledczej oraz współpracy między krajowymi organami wymiaru sprawiedliwości.

Ciągły

68.

·Zachęcanie do kontaktów dwustronnych oraz organizowania szkoleń i wymian partnerskich Wspieranie nieformalnych i formalnych sieci regionalnych działających poza Europą, takich jak sieć Jaguar w Ameryce Łacińskiej lub sieci TWIX w Afryce 27 , i zachęcanie ich przedstawicieli do nawiązywania współpracy z partnerami z Europy.

Ciągły

69.

·Angażowanie się w działalność i wspieranie działalności: (i) odpowiednich sieci globalnych takich, jak Międzynarodowe Konsorcjum ds. Zwalczania Przestępstw przeciwko Dzikiej Faunie i Florze 28 i Międzynarodowa Sieć ds. Stosowania i Egzekwowania Przepisów Środowiskowych (INECE), oraz (ii) organizacji i sieci społeczeństwa obywatelskiego, takich jak Koalicja na rzecz Wyeliminowania Nielegalnego Handlu Dziką Fauną i Florą w Internecie.

Ciągły

(1)

     IPBES, Summary for policymakers of the thematic assessment of the sustainable use of wild species of the Intergovernmental Science-Policy Platform on Biodiversity and Ecosystem Services [„Skierowane do decydentów podsumowanie oceny tematycznej dotyczącej zrównoważonego korzystania z dzikich gatunków przeprowadzonej przez Międzyrządową Platformę Naukowo-Polityczną w sprawie Różnorodności Biologicznej i Funkcjonowania Ekosystemów”], 2022 r.

(2)

   UNODC, World Wildlife Crime Report [„Sprawozdanie dotyczące światowych przestępstw przeciwko dzikiej przyrodzie”], 2020 r.

(3)

     TRAFFIC, An overview of seizures of CITES-listed wildlife in the EU in 2020 [„Przegląd przypadków zajęcia gatunków dzikiej fauny i flory objętych CITES w UE w 2020 r.”], 2022 r.

(4)

     IPBES, Summary for Policymakers of the Global Assessment Report on Biodiversity and Ecosystem Services of the Intergovernmental Science-Policy Platform on Biodiversity and Ecosystem Services [„Skierowane do decydentów podsumowanie sprawozdania z globalnej oceny różnorodności biologicznej i usług ekosystemowych opublikowane przez Międzyrządową Platformę Naukowo-Polityczną w sprawie Różnorodności Biologicznej i Funkcjonowania Ekosystemów”], sekretariat IPBES, Bonn, Niemcy, 2019 r.

(5)

     Maxwell, S. i in., Biodiversity: the ravages of guns, nets and bulldozers [„Różnorodność biologiczna: zniszczenia wywoływane bronią palną, sieciami i buldożerami”], Nature nr 536, s. 143–145, 2016 r.

(6)

     UNODC, Global Programme for Combating Wildlife and Forest Crime, Annual Report [„Globalny program w zakresie zwalczania przestępstw przeciwko dzikiej faunie i lasom, sprawozdanie roczne”], 2021 r.

(7)

     Komisja Europejska, Dyrekcja Generalna ds. Współpracy Międzynarodowej i Rozwoju, Study on the interaction between security and wildlife conservation in sub-Saharan Africa: summary report [„Badanie dotyczące zależności między bezpieczeństwem a ochroną gatunków dzikiej fauny i flory w Afryce Subsaharyjskiej: sprawozdanie podsumowujące”], Komisja Europejska, 2019 r.

(8)

     UNODC, World Wildlife Crime Report [„Sprawozdanie dotyczące światowych przestępstw przeciwko dzikiej przyrodzie”], 2020 r.

(9)

   Europol, Environmental Crime in the age of Climate Change [„Przestępstwa przeciwko środowisku w dobie zmiany klimatu”], 2022 r.

(10)

     TRAFFIC, Overview of seizures of CITES-listing wildlife in the European Union, January 2019 to December 2019 [„Przegląd przypadków zajęcia gatunków dzikiej fauny i flory figurujących w CITES w Unii Europejskiej, styczeń–grudzień 2019 r.”], 2020 r.

(11)

     Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów – Plan działania UE przeciwko nielegalnemu handlowi dziką fauną i florą, COM(2016) 87 final.

(12)

   Wspomniana potrzeba współpracy i koordynacji dotyczy: zarządzania CITES; organów egzekwowania prawa i organów naukowych; agentów celnych; policji; prokuratorów; sędziów; organów ds. zdrowia; organów ds. dobrostanu zwierząt i organów weterynaryjnych; jednostek analityki finansowej; Ministerstw Spraw Zagranicznych, a także m.in. misji dyplomatycznych.

(13)

   Zob. Koalicja na rzecz Wyeliminowania Nielegalnego Handlu Dziką Fauną i Florą w Internecie .

(14)

   Zob. Welcome to Reducing Opportunities for Unlawful Transport of Endangered Species [„Witamy w partnerstwie na rzecz ograniczenia możliwości nielegalnego transportu gatunków zagrożonych”] (routespartnership.org).

(15)

   Wszystkie punkty opisane w tym akapicie są również głównymi celami EMPACT – inicjatywy państw członkowskich UE z zakresu bezpieczeństwa służącej rozpoznawaniu, hierarchizowaniu i niwelowaniu zagrożeń ze strony zorganizowanej i poważnej przestępczości międzynarodowej. Inicjatywa EMPACT jest realizowana w cyklach czteroletnich i stanowi multidyscyplinarną platformę współpracy dla państw członkowskich wspieranych przez wszystkie instytucje, organy i agencje Unii. Zrzesza ona również państwa spoza UE, organizacje międzynarodowe oraz innych partnerów z sektora publicznego i prywatnego.  

(16)

   Na przykład Europejska Sieć Prokuratorów ds. Przestępczości przeciwko Środowisku, Europejska Sieć Wdrażania i Egzekwowania Prawa Ochrony Środowiska, Europejskie Forum Sędziów na rzecz Środowiska oraz sieci regionalne.

(17)

Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie udostępniania na rynku unijnym i wywozu z Unii niektórych towarów i produktów związanych z wylesianiem i degradacją lasów oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 995/2010, COM(2021) 706 final.

(18)

 Rozporządzenie Rady (WE) nr 1224/2009 z dnia 20 listopada 2009 r. ustanawiające wspólnotowy system kontroli w celu zapewnienia przestrzegania przepisów wspólnej polityki rybołówstwa, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 847/96, (WE) nr 2371/2002, (WE) nr 811/2004, (WE) nr 768/2005, (WE) nr 2115/2005, (WE) nr 2166/2005, (WE) nr 388/2006, (WE) nr 509/2007, (WE) nr 676/2007, (WE) nr 1098/2007, (WE) nr 1300/2008, (WE) nr 1342/2008 i uchylające rozporządzenia (EWG) nr 2847/93, (WE) nr 1627/94 oraz (WE) nr 1966/2006.

(19)

Zob. Partnerstwo Współpracy na rzecz Zrównoważonego Zarządzania Dziką Fauną i Florą (fao.org) .

(20)

Zob.  Zrównoważone zarządzanie dziką fauną i florą, portal wspierania polityki i zarządzania polityką oraz Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa, wspieranie polityki i zarządzanie polityką, Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (fao.org) .

(21)

   Wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju oraz zmieniającej dyrektywę (UE) 2019/1937, COM(2022) 71 final.

(22)

   M.in. Europejskie Forum Sędziów na rzecz Środowiska, Europejska Sieć Prokuratorów ds. Przestępczości przeciwko Środowisku, Europejska Sieć Wdrażania i Egzekwowania Prawa Ochrony Środowiska, EnviCrimeNet oraz projekt na rzecz skutecznego ścigania przestępstw przeciwko dzikiej przyrodzie w Europie.

(23)

   Np. przy wykorzystaniu narzędzi takich jak zestaw narzędzi finansowych związanych z handlem dziką fauną i florą, https://themisservices.co.uk/iwt  

(24)

      Zob. wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie jednolitego rynku usług cyfrowych (akt o usługach cyfrowych) i zmieniającego dyrektywę 2000/31/WE, COM(2020) 825 final.

(25)

     Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1153 z dnia 20 czerwca 2019 r. ustanawiająca zasady ułatwiające korzystanie z informacji finansowych i innych informacji w celu zapobiegania niektórym przestępstwom, ich wykrywania, prowadzenia dochodzeń w ich sprawie lub ich ścigania oraz uchylająca decyzję Rady 2000/642/WSiSW, PE/64/2019/REV/1.

(26)

     Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie jednolitego rynku usług cyfrowych (akt o usługach cyfrowych) i zmieniającego dyrektywę 2000/31/WE, COM(2020) 825 final.

(27)

   Np. AFRICA-TWIX .

(28)

     Składające się z Sekretariatu CITES, Światowej Organizacji Celnej, Biura NZ ds. Narkotyków i Przestępczości (UNODC) oraz Banku Światowego.