KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 20.7.2021

SWD(2021) 726 final

DOKUMENT ROBOCZY SŁUŻB KOMISJI

Sprawozdanie na temat praworządności z 2021 r.
Rozdział dotyczący sytuacji w zakresie praworządności w Słowenii

Towarzyszący dokumentowi:

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW

Sprawozdanie na temat praworządności z 2021 r.
Sytuacja w zakresie praworządności w Unii Europejskiej

{COM(2021) 700 final} - {SWD(2021) 701 final} - {SWD(2021) 702 final} - {SWD(2021) 703 final} - {SWD(2021) 704 final} - {SWD(2021) 705 final} - {SWD(2021) 706 final} - {SWD(2021) 707 final} - {SWD(2021) 708 final} - {SWD(2021) 709 final} - {SWD(2021) 710 final} - {SWD(2021) 711 final} - {SWD(2021) 712 final} - {SWD(2021) 713 final} - {SWD(2021) 714 final} - {SWD(2021) 715 final} - {SWD(2021) 716 final} - {SWD(2021) 717 final} - {SWD(2021) 718 final} - {SWD(2021) 719 final} - {SWD(2021) 720 final} - {SWD(2021) 721 final} - {SWD(2021) 722 final} - {SWD(2021) 723 final} - {SWD(2021) 724 final} - {SWD(2021) 725 final} - {SWD(2021) 727 final}

I.System wymiaru sprawiedliwości

Słoweński system wymiaru sprawiedliwości składa się z trzech instancji: sądów rejonowych i okręgowych (orzekających w sprawach cywilnych, gospodarczych i karnych) i sądów pracy oraz Sądu Administracyjnego w pierwszej instancji 1 , pięciu sądów apelacyjnych w drugiej instancji (rozpoznających środki zaskarżenia orzeczeń sądów pierwszej instancji) oraz Sądu Najwyższego w trzeciej instancji (rozpoznającego skargi kasacyjne w odniesieniu do niektórych orzeczeń sądów apelacyjnych oraz Sądu Administracyjnego). W konstytucji ustanowiono Radę Sądownictwa, organ sui generis nienależący do trójpodziału władzy, którego zadaniem jest ochrona niezależności wymiaru sprawiedliwości, a także promowanie i zapewnianie jego rozliczalności, efektywności i jakości funkcjonowania 2 . Rada Sądownictwa wyłania kandydatów na stanowiska sędziowskie, których kandydatury przedstawia następnie Zgromadzeniu Państwowemu (Državni zbor – izbie niższej parlamentu) celem ich powołania 3 . Jeżeli Rada Sądownictwa wyłoni kandydata, którego wybrano już na stanowisko sędziowskie, Rada samodzielnie powołuje tego kandydata na nowe stanowisko sędziowskie. Prokuratura Krajowa, będąc częścią władzy wykonawczej, jest organem niezależnym, a główne kompetencje w zakresie powoływania prokuratorów krajowych oraz funkcjonowania prokuratury należą do Krajowej Rady Prokuratorów oraz Prokuratora Generalnego. Krajowa Rada Prokuratorów jest niezależnym i samodzielnym organem państwowym pełniącym funkcje samorządowe w odniesieniu do prokuratury krajowej, a także biorącym udział w zapewnianiu jednorodności w ramach ścigania oraz w zabezpieczaniu niezależności i autonomii prokuratorów krajowych. Słoweńska Izba Adwokacka jest samodzielnym i niezależnym organem. Odpowiada za nadzór nad działalnością zawodową adwokatów i podejmowanie decyzji w kwestiach środków dyscyplinarnych dotyczących jej członków 4 . Słowenia uczestniczy w pracach Prokuratury Europejskiej (EPPO) 5 .

Niezależność i niezawisłość

Poziom postrzeganej niezależności sądów stale wzrasta. Poziom postrzeganej niezależności sądów ponownie wzrósł i wśród ogółu społeczeństwa jest średni (47 % – dość dobra i bardzo dobra), a w 2021 r. wzrósł również do średniego wśród przedsiębiorstw (43 %), wykazując trzeci rok z rzędu pozytywną tendencję, po tym jak nie wykazywał żadnej jasnej tendencji w latach 2016 i 2017. 6 .

Dochodzi do nieuzasadnionych opóźnień w powoływaniu prokuratorów krajowych, a niewskazanie delegowanych prokuratorów europejskich w terminie budzi zaniepokojenie. Rząd odpowiada za powołanie nowego prokuratora krajowego na wniosek Ministra Sprawiedliwości po pojawieniu się wolnego stanowiska publicznego i wybraniu kandydata przez niezależną Krajową Radę Prokuratorów 7 . Rząd jest zobligowany przepisami do wydania decyzji dotyczącej powołania lub niepowołania każdego z kwalifikujących się kandydatów, którzy ubiegali się o powołanie lub awans 8 . Kandydaci, którzy nie uzyskają pozytywnej decyzji, mają prawo żądać kontroli sądowej przed Sądem Administracyjnym, który musi rozstrzygnąć tę kwestię w terminie 30 dni 9 . Od końca lipca 2020 r. Krajowa Rada Prokuratorów przedstawiła Ministrowi Sprawiedliwości nazwiska 29 kandydatów, których następnie zaproponował on rządowi do pierwszego powołania lub awansu. Do czerwca 2021 r. powołano albo awansowano zaledwie 14 spośród nich, przy czym nie istnieją żadne wyraźne powody, dla których nie podjęto decyzji co do pozostałych 15 kandydatów 10 . Wskazanie delegowanego prokuratora europejskiego EPPO jest również opóźnione, co budzi obawy, że nie przestrzegano odpowiednio procedury krajowej 11 . W grudniu 2020 r. Krajowa Rada Prokuratorów przedstawiła Ministrowi Sprawiedliwości nazwiska dwóch kandydatów, a rząd nie włączył tego punktu do porządku obrad, mimo że był prawnie zobowiązany jedynie zapoznać się z nazwiskami i przekazać je Prokuraturze Europejskiej 12 . W dniu 27 maja 2021 r. rząd ogłosił, że procedura wyboru nie powiodła się, i poinstruował Ministra Sprawiedliwości, aby ten opublikował nowy nabór na wolne stanowisko, co minister uczynił w dniu 9 lipca 13 . Zgodnie z zaleceniami Rady Europy rekrutację prokuratorów należy przeprowadzić zgodnie z uczciwymi i bezstronnymi procedurami stanowiącymi zabezpieczenie przed jakimkolwiek podejściem faworyzującym poszczególne grupy, a awans prokuratorów opiera się na znanych i obiektywnych kryteriach, takich jak fachowość i doświadczenie 14 .

Sąd Konstytucyjny uznał przepisy regulujące śledztwa parlamentarne za niezgodne z konstytucją ze względu na brak gwarancji służących zapewnieniu niezależności sądownictwa. Jak wskazano w sprawozdaniu na temat praworządności z 2020 r., w 2019 r. parlamentarna komisja śledcza wszczęła dochodzenie, aby przeanalizować czynności prokuratorów i sędziów w konkretnych sprawach karnych. Sąd Konstytucyjny zawiesił jednak później stosowanie ustawy o śledztwach parlamentarnych, na której opierało się wspomniane dochodzenie, ze względu na zagrożenie dla niezawisłości sędziów i prokuratorów 15 . W styczniu 2021 r. Sąd Konstytucyjny stwierdził, że ustawa o śledztwach parlamentarnych i regulamin śledztw parlamentarnych są niezgodne z konstytucją w zakresie, w jakim brakuje w nich gwarancji proceduralnych służących zapewnieniu niezawisłości sędziów przy wszczynaniu śledztwa parlamentarnego 16 . Sąd stwierdził, że wymiar sprawiedliwości nie jest w pełni wyłączony z kontroli parlamentarnej sprawowanej w ramach śledztw parlamentarnych, gdyż parlament może badać np. tendencje w wymiarze sprawiedliwości lub zdarzenia z przeszłości, które stanowią również przedmiot postępowań sądowych. Sąd podkreślił jednak, że parlament nie może utrudniać postępowań sądowych ani w żaden sposób wpływać na sędziów w konkretnych sprawach, w tym poprzez dyskusję ex post dotyczącą legalności lub adekwatności poszczególnych orzeczeń. Ponadto w przypadku śledztwa parlamentarnego dotyczącego tych kwestii w otwartych albo zamkniętych sprawach sądowych nie można wzywać sędziów jako świadków lub podejrzanych, gdyż naruszałoby to niezależność sądów 17 . Sąd Konstytucyjny dał parlamentowi rok na usunięcie z ustawy o śledztwach parlamentarnych elementów niezgodnych z konstytucją. Dopóki stwierdzona niezgodność z konstytucją nie zostanie usunięta, Rada Sądownictwa może zwrócić się do Sądu Konstytucyjnego o sprawdzenie, czy w nowych śledztwie parlamentarnym przestrzega się niezależności sądów. Nie przedłożono jeszcze żadnego wniosku ustawodawczego w sprawie stwierdzonej niezgodności z konstytucją.

Wymiar sprawiedliwości podjął dyskusję na temat poprawy ram postępowania dyscyplinarnego wobec sędziów. W marcu 2021 r. Rada Sądownictwa przygotowała analizę ram prawnych dotyczących postępowania dyscyplinarnego wobec sędziów i ich wdrażania, a także zaproponowała zmiany 18 . Od 2018 r. właściwy w sprawach dyscyplinarnych jest sąd dyscyplinarny 19 . Od 2018 r. do marca 2021 r. średni czas trwania postępowania dyscyplinarnego wynosił 194 dni. Rada Sądownictwa określiła szereg kwestii wymagających poprawy, takich jak: ustanowienie specjalnego postępowania dyscyplinarnego w miejsce stosowanego postępowania karnego, aktualizacja wykazu przewinień dyscyplinarnych, zmiana prawa Rady Sądownictwa do wszczynania postępowań dyscyplinarnych 20 , zmiana sankcji dyscyplinarnych w celu zapewnienia większej proporcjonalności oraz doprecyzowanie ograniczeń dotyczących czasu trwania zawieszenia sędziego 21 . Sąd Najwyższy popiera inicjatywę Rady Sądownictwa dotyczącą zmiany przepisów w celu zwiększenia efektywności postępowań dyscyplinarnych 22 . Ważne jest, aby wszelkie ewentualne reformy postępowań dyscyplinarnych były zgodne z prawem Unii oraz uwzględniały zalecenia Rady Europy 23 .

Jakość

Pandemia COVID-19 uwidoczniła potrzebę przyspieszenia niezbędnych udoskonaleń narzędzi komunikacji elektronicznej w systemie wymiaru sprawiedliwości. W sprawozdaniu na temat praworządności z 2020 r. stwierdzono, że chociaż technologie informacyjno-komunikacyjne do zarządzania sprawami są zaawansowane, komunikacja elektroniczna między sądami i stronami pozostaje jednak na mniej zaawansowanym poziomie 24 . W ostatnich latach nastąpił pewien postęp w zakresie rozszerzania komunikacji elektronicznej. W kilku obszarach dokumenty należy składać do sądu wyłącznie w formie elektronicznej, co dotyczy na przykład dokumentów składanych przez notariuszy i syndyków masy upadłościowej (w sprawach dotyczących rejestru gruntów, rejestrów sądowych i upadłości) 25 oraz przez dłużników (w przypadku odzyskiwania wierzytelności bezspornych) 26 . Od lutego 2021 r. ośrodki pomocy społecznej muszą przedkładać sądowi wnioski w sprawach z zakresu prawa rodzinnego drogą elektroniczną, przy czym system aukcji elektronicznej uruchomiono niezależnie od sposobu sprzedaży wszelkich nieruchomości, majątku ruchomego i praw zbywalnych w postępowaniu egzekucyjnym, upadłościowym, likwidacyjnym, nieprocesowym, postępowaniu karnym i w sprawach o wykroczenia 27 . W przypadku spraw karnych, administracyjnych, procesowych spraw cywilnych i gospodarczych do końca 2023 r. potrwają bieżące prace nad modernizacją zautomatyzowanego systemu zarządzania sprawami w celu umożliwienia komunikacji elektronicznej 28 . Rozwiązania cyfrowe w zakresie prowadzenia i monitorowania postępowań są ograniczone, szczególnie w sprawach karnych 29 . Brakuje technologii cyfrowych do bezpiecznej pracy zdalnej, w szczególności w prokuraturze 30 , a brak transformacji cyfrowej po stronie policji przyczynia się do opóźnień, zwłaszcza w złożonych sprawach, w przypadku których zawiadomienie o przestępstwie dociera wyłącznie w formie papierowej. Biorąc pod uwagę, że przez okres ponad czterech miesięcy od marca 2020 r. sądy zajmowały się w mniejszym lub większym stopniu wyłącznie sprawami pilnymi 31 , sądownictwo i Ministerstwo Sprawiedliwości ściśle współpracowały w celu zapewnienia dodatkowego sprzętu do wideokonferencji i w 2020 r. udało im się potroić dotychczasowe możliwości, przy czym na 2021 r. zaplanowano dodatkowe zakupy 32 . Sąd Najwyższy poinformował Ministerstwo Sprawiedliwości o potrzebie zmiany przepisów prawa procesowego w celu wyraźnego określenia warunków ustalania wiarygodności dowodów w postępowaniach prowadzonych za pośrednictwem wideokonferencji (takich jak przesłuchanie świadka) 33 .

Dostęp do dokumentów sądowych i prokuratorskich był przedmiotem wyroku Sądu Najwyższego i zmiany legislacyjnej. W sprawozdaniu na temat praworządności z 2020 r. odnotowano, że publikacja wyroków sądów pierwszej instancji pozostaje ograniczona, w szczególności w przypadku spraw cywilnych i gospodarczych, oraz że zakres, w jakim publikowane wyroki nadają się do odczytu maszynowego, jest stosunkowo niski 34 . Z unijnej tablicy wyników wymiaru sprawiedliwości z 2021 r. wynika, że nie nastąpiła poprawa w tych dwóch obszarach 35 . W maju 2020 r. Sąd Najwyższy wydał precedensowe orzeczenie w sprawie dotyczącej prawa dostępu do informacji z akt sprawy karnej 36 . Sąd stwierdził, że ustawa o postępowaniu karnym ogranicza prawo wglądu do akt sprawy dla osób mających interes prawny (np. oskarżonych i pokrzywdzonych), a przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie mają zastosowania do dokumentów sądowych i prokuratorskich. Parlament zareagował poprzez zmianę ustawy o postępowaniu karnym, w której to zmianie wyraźnie stwierdzono, że na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej stosuje się ogólny system udostępniania dokumentów 37 . Zgodnie ze zmianą osoba, której sędzia lub prokurator odmówił dostępu do dokumentów sądowych lub prokuratorskich (w przypadku rozpatrywania spraw na posiedzeniu jawnym albo niejawnym), może odwołać się do Komisarza ds. Informacji 38 . W opinii Sądu Najwyższego zmiana ta wzbudziła wątpliwości dotyczące odpowiedniej równowagi między, z jednej strony, prawem do informacji publicznej a, z drugiej strony, poszanowaniem zasady domniemania niewinności oskarżonych i prawa do prywatności osób uczestniczących w postępowaniu karnym 39 . Ministerstwo Administracji Publicznej powołało międzyministerialną grupę roboczą, której zadaniem jest zbadanie kwestii dostępu do dokumentów sądowych i prokuratorskich oraz opracowanie wniosków o uregulowanie tej sprawy w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

Rada Sądownictwa i Krajowa Rada Prokuratorów korzystają z niewielkiego zwiększenia zasobów, ale nadal występują niedobory. W sprawozdaniu na temat praworządności do 2020 r. stwierdzono, że zapewnienie odpowiednich zasobów na potrzeby Rady Sądownictwa, a także Krajowej Rady Prokuratorów, jest ważnym warunkiem niezależności i skutecznego funkcjonowania tych organów samorządowych 40 . Niski potencjał administracyjny Rad wpływa również na jakość procedur wyboru sędziów i prokuratorów, w szczególności w zakresie uzasadniania wydanych decyzji i opinii, a także dokładności rozpytań. Od 2022 r. Rada Sądownictwa będzie mogła zatrudnić dwóch dodatkowych pracowników, co stanowi minimalne zwiększenie dostępnych zasobów. Nie przewiduje się jednak zatrudnienia dodatkowych pracowników w Krajowej Radzie Prokuratorów. Dostępny budżet Rady Sądownictwa wzrasta, natomiast budżet Krajowej Rady Prokuratorów pozostaje na stałym poziomie 41 . Należy zauważyć, że wielkość budżetu całkowitego systemu wymiaru sprawiedliwości rośnie od kilku lat 42 .

Efektywność

Efektywność systemu sądownictwa nieznacznie spadła, a zidentyfikowane w sprawozdaniu na temat praworządności z 2020 r. wyzwania związane ze sprawami sądowymi dotyczącymi przestępstw gospodarczych i finansowych wciąż się utrzymują. W 2020 r. do wszystkich sądów wpłynęło o 11 % mniej spraw i rozpatrzono o 13 % mniej spraw w porównaniu z 2019 r. Pod koniec 2020 r. całkowity wskaźnik zaległych spraw spadł o ponad 5 % w porównaniu z 2019 r 43 . Średnia długość postępowań w procesowych sprawach cywilnych w sądach pierwszej instancji wzrosła do około 20 miesięcy, natomiast w przypadku procesowych spraw gospodarczych utrzymała się na poziomie 11 miesięcy. W postępowaniu odwoławczym, przede wszystkim ze względu na procedury pisemne, tego rodzaju sprawy były rozstrzygane szybciej, a mianowicie średnio w ciągu około 2,4 miesiąca w przypadku spraw cywilnych i 3,4 miesiąca w przypadku spraw gospodarczych. W przypadku bardziej złożonych przestępstw związanych z praniem pieniędzy czas trwania procesów w sądach pierwszej instancji zmniejszył się do średnio 876 dni w 2019 r. (spadek z 1 132 dni w 2018 r.) 44 i pozostaje najwyższy w UE. W 2020 r. średni czas trwania spraw administracyjnych w pierwszej instancji wzrósł do 13,7 miesięcy 45 .

II.Ramy antykorupcyjne

Podstawowym aktem prawnym ustanawiającym ramy instytucjonalne i legislacyjne mające na celu zapobieganie korupcji w Słowenii i jej zwalczanie jest ustawa o uczciwości i zapobieganiu korupcji. W listopadzie 2020 r. zmieniono tę ustawę, wprowadzając nowe przepisy dotyczące m.in. organizacji i funkcjonowania Komisji ds. Zapobiegania Korupcji, a także przepisy dotyczące lobbingu i ochrony sygnalistów. W ramach tych samych zmian zaktualizowano również przepisy dotyczące konfliktu interesów, ujawniania informacji majątkowych, lobbingu i efektu „drzwi obrotowych”. Komisja ds. Zapobiegania Korupcji jest autonomicznym i niezależnym organem państwowym odpowiedzialnym za walkę z korupcją. Komisja regularnie współpracuje z policją i specjalnym wydziałem prokuratury, ale zachowuje uprawnienia nadzorcze i administracyjne w zakresie prowadzenia dochodzeń, a także odpowiada za nadzór nad wdrażaniem przepisów dotyczących konfliktów interesów, uczciwości zawodowej, ujawniania informacji majątkowych, prezentów i efektu „drzwi obrotowych”. Krajowe Biuro Śledcze jest wyspecjalizowaną jednostką dochodzeniowo-śledczą odpowiedzialną za wykrywanie poważnych przestępstw, w szczególności korupcji oraz przestępstw gospodarczych, finansowych i przestępczości zorganizowanej, i ich ściganie.

W opinii ekspertów i pracowników na stanowiskach kierowniczych w przedsiębiorstwach korupcja w sektorze publicznym utrzymuje się na stosunkowo niskim poziomie. W publikowanym przez Transparency International wskaźniku postrzegania korupcji w 2020 r., Słowenia z wynikiem 60/100, zajmuje 11. miejsce w Unii Europejskiej i 35. miejsce na świecie 46 . Wskaźnik ten utrzymywał się na stosunkowo stabilnym poziomie 47 na przestrzeni ostatnich pięciu lat  48 .

Niedawno wzmocniono ustawę o uczciwości i zapobieganiu korupcji. W listopadzie 2020 r. zmieniono ustawę, wprowadzając przepisy dotyczące powoływania Komisarza Generalnego Komisji ds. Zapobiegania Korupcji i jego zastępcy. W ramach zmian w bardziej przejrzysty sposób określono również prowadzone przed Komisją poszczególne dochodzenia administracyjne oraz zasady mające zastosowanie podczas ich prowadzenia, jak również przyspieszone postępowania w sprawie o wykroczenia oraz inne postępowania z zakresu prawa publicznego, w tym praw procesowych osób, wobec których toczy się postępowanie, oraz określono możliwość odwołania się od decyzji Komisji. Te prawa procesowe wprowadzono w odpowiedzi na orzeczenia Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego, w których zwrócono uwagę na niedociągnięcia w zakresie praw osób objętych postępowaniem administracyjnym przed Komisją. Uwzględniono również przepisy dotyczące uczciwości w odniesieniu do prezentów, lobbingu i nadzoru nad ujawnianiem informacji majątkowych 49 .

Do czasu jej wygaśnięcia krajowa strategia antykorupcyjna została w dużej mierze wdrożona, jednak niektóre działania oczekują na realizację i jak dotąd nie przyjęto nowego planu. W przyjętym w kwietniu 2020 r. sprawozdaniu z realizacji trzeciej krajowej strategii antykorupcyjnej (2017–2019) 50 wskazano, że chociaż dużą część działań wdrożono, pozostałe wciąż oczekują na rozpatrzenie – zwłaszcza działania w obszarach związanych z rozwojem narzędzi służących uczciwości w poszczególnych sektorach (takich jak własność państwowa, sprawy zagraniczne, nauka, edukacja i sport) 51 . Ministerstwo Administracji Publicznej, które jest odpowiedzialne za monitorowanie wdrażania strategii, poinformowało, że we współpracy z pozostałymi instytucjami publicznymi (takimi jak Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, Ministerstwo Sprawiedliwości, Ministerstwo Zdrowia, a także Komisja ds. Zapobiegania Korupcji) prowadzi prace nad wdrożeniem pozostałych działań. Nie zaproponowano jeszcze nowej strategii antykorupcyjnej na okres po 2019 r.

Wzmocniono pozycję Komisji ds. Zapobiegania Korupcji, w tym jej niezależność, jednak nie osiągnięto jeszcze pełnej skuteczności. Komisja pozostaje autonomicznym organem państwowym odpowiedzialnym za zapobieganie korupcji. W następstwie zmian do ustawy o uczciwości i zapobieganiu korupcji Komisja zwiększyła swoją niezależność dzięki nowej procedurze powoływania kierownictwa: Komisarza Generalnego i jego dwóch zastępców. W zmianach przewidziano nowe kryteria mające na celu poprawę przejrzystości procedury powoływania kierownictwa. W ramach zmian przewidziano utworzenie komisji ds. nominacji (zamiast komisji selekcyjnej), która wyznacza kandydatów i wyklucza tych wywodzących się ze środowisk politycznych. Ponadto komisja ds. nominacji przeprowadza osobistą ocenę odpowiedniości kandydatów. Obecnie Prezydent Republiki powołuje kierownictwo na podstawie listy kandydatów przedstawionej przez komisję ds. nominacji 52 . Jeżeli chodzi o procedurę dochodzenia administracyjnego, w zmienionej ustawie o uczciwości i zapobieganiu korupcji sprecyzowano prawa osób objętych dochodzeniem Komisji i wzmocniono je, w tym umożliwiając zakwestionowanie decyzji wydanych przez Komisję. Jeżeli chodzi o zasoby, od kwietnia 2021 r. Komisja zatrudniała 40 urzędników (tj. Komisarza Generalnego, dwóch zastępców i 37 urzędników publicznych). Jednak w dalszym ciągu nie osiągnięto pełnego poziomu zatrudnienia 53 . W latach 2021–2022 Komisja planuje zatrudnić pięciu dodatkowych urzędników rocznie 54 . Od 2019 r. jest to możliwe dzięki zwiększeniu środków finansowych o około 200 000 EUR rocznie. Ze względu na ogólne ograniczenia dotyczące wydatków publicznych do maja 2021 r. Komisja nie mogła jednak zatrudnić dodatkowych pracowników ani dokonać redystrybucji zasobów, mimo że przyznano jej niezbędne środki finansowe 55 . Pomimo tej poprawy Komisja nadal boryka się z niektórymi problemami związanymi z umiejętnościami i zasobami technicznymi (tj. analizą danych) 56 .

Nadal istnieją wyzwania związane z prowadzeniem postępowań przygotowawczych w sprawie przestępstw gospodarczych i finansowych, a także z kierowaniem Krajowym Biurem Śledczym. Zasoby, którymi dysponuje policja (liczebność, starszeństwo służbowe i specjalizacja funkcjonariuszy policji), pozostają wyzwaniem, co zdaniem władz wpływa na jakość i czas trwania dochodzeń, w szczególności w sprawach dotyczących przestępstw gospodarczych i finansowych. Brak zasobów w niektórych komendach policji prowadzi również do opóźnień w składaniu przez prokuratorów wniosków o podjęcie dalszego dochodzenia po postępowaniu przygotowawczym. W sprawozdaniach wskazano na zarzuty dotyczące ingerencji politycznej w organy ścigania, w szczególności w odniesieniu do Krajowego Biura Śledczego 57 , które jest wyspecjalizowaną jednostką dochodzeniowo-śledczą utworzoną w 2009 r. do celów wykrywania poważnych przestępstw, w szczególności korupcji oraz przestępstw gospodarczych, finansowych i przestępczości zorganizowanej, i ich ścigania. W październiku 2020 r., w następstwie wyroku Sądu Administracyjnego w sprawie niezgodności z prawem odwołania byłego dyrektora i w oczekiwaniu na proces odwoławczy 58 , rząd ogłosił konkurs publiczny na stanowisko dyrektora. W czerwcu 2021 r. funkcję tę nadal pełnił p.o. dyrektor. Wydaje się, że rotacja czterech różnych dyrektorów w ciągu ostatnich 14 miesięcy opóźniła funkcjonowanie Krajowego Biura Śledczego 59 . Brakuje konkretnych rezultatów postępowań prowadzonych przez Biuro w sprawach dotyczących korupcji na wysokim szczeblu.

O ile liczba postępowań karnych wzrosła, liczba spraw rozstrzyganych przez sądy pozostaje niska, zwłaszcza w odniesieniu do korupcji na wysokim szczeblu. W 2020 r. liczba postępowań karnych dotyczących korupcji wzrosła w porównaniu z poprzednim rokiem (298 w 2020 r. w porównaniu z 185 w 2019 r., co oznacza wzrost o ok. 62 %) 60 . Jeżeli chodzi o sądy, w 2020 r. wydano jedynie 15 wyroków w sprawach dotyczących korupcji (w tym dwa wyroki skazujące na karę pozbawienia wolności) 61 , przy czym żaden z nich nie dotyczył spraw na wysokim szczeblu 62 . Oznacza to dalszy spadek liczby orzeczeń w sprawach dotyczących korupcji 63 . W przypadku niektórych spraw na wysokim szczeblu sądy nie przeprowadziły rozprawy od ponad półtora roku 64 . Wyspecjalizowana Prokuratura Krajowa jest organem właściwym do ścigania przestępstw związanych z korupcją w sektorze publicznym i prywatnym. Prokuratura ta kieruje pracami Krajowego Biura Śledczego, Naczelnej Dyrekcji Policji oraz Wydziałów Kryminalnych Policji w regionalnych jednostkach policji. W ramach Wyspecjalizowanej Prokuratury Krajowej pracuje 28 prokuratorów, którzy zajmują się różnymi sprawami karnymi. Brak wykwalifikowanych zasobów ludzkich (w szczególności prokuratorów) wpływa na priorytetowe traktowanie spraw na wysokim szczeblu. Prokuratura Krajowa zwróciła również uwagę na niedociągnięcia dotyczące wiedzy specjalistycznej w zakresie analizy finansowej i analizy danych. Badaniem danych finansowych zajmuje się policja lub Biuro ds. przeciwdziałania praniu pieniędzy (jednostka analityki finansowej – FIU). Jednak ze względu na wyżej wspomniany brak zasobów ludzkich i technicznych w policji wyzwanie dla Wyspecjalizowanej Prokuratury Krajowej stanowią opóźnienia w zakończeniu postępowań przygotowawczych 65 ze strony policji. Inne problemy zgłoszone przez Wyspecjalizowaną Prokuraturę Krajową dotyczą fragmentacji instytucjonalnej (podobne role przypisano różnym podmiotom), późnego wykrywania przestępstw finansowych, braku specjalizacji sędziów oraz niedociągnięć w komunikacji elektronicznej z policją 66 .

Poza brakiem wiedzy fachowej i zasobów wyzwania dotyczące ścigania korupcji związane są z terminem przedawnienia. Oprócz wskazanych powyżej niedociągnięć w zakresie wiedzy fachowej i zasobów Prokuratury Krajowej zdaniem władz 67 termin przedawnienia stanowi dodatkowe wyzwanie w ściganiu korupcji. W przypadku przestępstw korupcyjnych termin przedawnienia wynosi zasadniczo dziesięć lat 68 . Nie planuje się zmiany terminu przedawnienia 69 . Ponadto decyzją prezesa Sądu Najwyższego na czas pandemii COVID-19 zawieszono wszystkie postępowania (w tym w sprawach korupcyjnych), chyba że istniało ryzyko, że domniemane przestępstwo ulegnie przedawnieniu w ciągu najbliższych sześciu miesięcy 70 .

Oświadczenia o stanie majątkowym rozszerzono o dodatkowe kategorie urzędników, ale ich publikacja nadal stanowi wyzwanie. W zmienionej ustawie o uczciwości i zapobieganiu korupcji rozszerzono listę osób zobowiązanych do złożenia oświadczenia o stanie majątkowym, aby oprócz wybieranych i powoływanych wysokiej rangi urzędników znaleźli się na niej również członkowie Rady Stanu i organy nadzorcze przedsiębiorstw państwowych 71 . Komisja ds. Zapobiegania Korupcji jest odpowiedzialna za monitorowanie oświadczeń majątkowych urzędników publicznych 72 , a ostatnio nawiązała współpracę z Ministerstwem Administracji Publicznej w celu uruchomienia nowej platformy do składania oświadczeń w formie elektronicznej. Ze względu na ograniczenia zasobów Komisji ds. Zapobiegania Korupcji oraz z uwagi na liczbę otrzymywanych oświadczeń (około 4 500 oświadczeń i 4 300 innych powiązanych pism rocznie 73 ), weryfikacje przeprowadza się na wybranej losowo próbie oświadczeń. Z badań wynika, że nieścisłości w oświadczeniach (niepełne lub błędne informacje) są nieznaczne i trywialne, w związku z czym nie ma potrzeby składania zawiadomień o popełnieniu przestępstwa do Prokuratury Krajowej 74 . W 2020 r. nad weryfikacją oświadczeń o stanie majątkowym 18 470 urzędników zobowiązanych do ich składania pracowało jedynie trzech urzędników Komisji, którzy przeprowadzili 16 kontroli dotyczących 923 osób fizycznych i 67 sądów 75 . W zmienionej ustawie o uczciwości i zapobieganiu korupcji rozszerzono listę urzędników zobowiązanych do składania oświadczeń majątkowych, jednocześnie ograniczając listę urzędników, których oświadczenia zostaną opublikowane 76 . Mimo że Komisja ds. Zapobiegania Korupcji rozpoczęła prace nad udoskonaleniem swojego systemu informatycznego i platformy internetowej w celu dostosowania się do określonego w ustawie wymogu publikacji, oświadczenia o stanie majątkowym urzędników publicznych nie zostały jeszcze opublikowane.

Wzmocniono przepisy dotyczące zapobiegania konfliktom interesów i zarządzania nimi, chociaż ich skuteczne wdrożenie pozostaje wyzwaniem. Zgodnie z ustawą o uczciwości i zapobieganiu korupcji każdy urzędnik publiczny, który przed objęciem stanowiska wykonywał działalność lub sprawował urząd niezgodne z jego aktualnym stanowiskiem, musi zaprzestać wykonywania tej działalności nie później niż w terminie 30 dni od daty wyboru, powołania lub zatwierdzenia jego mandatu. W zmienionej ustawie o uczciwości i zapobieganiu korupcji rozszerzono ograniczenia odnoszące się do okresu po zatrudnieniu urzędników publicznych zajmujących stanowiska w sektorze prywatnym. Komisja ds. Zapobiegania Korupcji może wszcząć procedurę oceny niepołączalności stanowisk, jeżeli uzna, że prowadzenie tej działalności może stanowić nieproporcjonalne ryzyko dla obiektywnego i bezstronnego pełnienia obowiązków służbowych lub zagrażać uczciwości zawodowej. W maju 2021 r. Komisja skierowała do rządu inicjatywę mającą na celu ujednolicenie regulacji dotyczących konfliktów interesów i naruszeń uczciwości zawodowej w odniesieniu do wszystkich urzędników, co według Komisji ds. Zapobiegania Korupcji przyczyniłoby się do poprawy nadzoru, równego traktowania urzędników i pozwoliło na stosowanie procedur dotyczących uczciwości zawodowej w odniesieniu do byłych urzędników 77 . Obecnie Komisja ds. Zapobiegania Korupcji rozpatruje sprawy o wysokiej randze związane z domniemanymi konfliktami interesów 78 .

Przepisy dotyczące lobbingu dla urzędników publicznych i osób wybieranych ulegają ciągłej poprawie. Urzędnicy i pracownicy publiczni na szczeblu krajowym i lokalnym muszą zgłaszać kontakty z lobbystami zarówno swojemu pracodawcy, jak i Komisji ds. Zapobiegania Korupcji. Komisja przetwarza i publikuje dane dotyczące lobbingu na swojej stronie internetowej (zwanej Erar) 79 wraz z informacjami zawartymi w rejestrze lobbingowym. Zgodnie ze zmienioną ustawą o uczciwości i zapobieganiu korupcji lobbyści (do których obecnie, oprócz lobbystów indywidualnych, zalicza się także grupy interesów) muszą również publikować sprawozdania roczne.

Obowiązuje przejrzystość danych publicznych, zwłaszcza w odniesieniu do wydatków publicznych. Stronę internetową Erar wykorzystuje się również do publikowania danych innych niż dane dotyczące lobbingu – danych na temat administracji publicznej, w tym transakcji i informacji dotyczących zamówień publicznych. Obecnie szacuje się, że w Erar znajdują się dane dotyczące około 200 mln transakcji finansowych zarówno organów rządowych szczebla centralnego, jak i organów lokalnych, przeprowadzonych od 2003 r. Chest (lub Skrinja) to kolejna administracyjna platforma internetowa, na której użytkownicy mogą uzyskać dane i sprawozdania dotyczące wynagrodzeń w sektorze publicznym 80 . W 2020 r. Trybunał Obrachunkowy przeprowadził kontrolę operacji finansowych 13 partii politycznych (za 2018 r. lub 2019 r.) i wydał sześć pozytywnych opinii oraz siedem opinii z zastrzeżeniami, w tym zalecenia dotyczące poprawy operacji finansowych i zwiększenia przejrzystości (np. w zakresie pożyczek, składek) 81 .

W 2020 r. przyjęto zasady etyki parlamentarzystów. Rada przewodniczącego Zgromadzenia Państwowego jest odpowiedzialna za monitorowanie wdrażania kodeksu etyki 82 , a w przypadku naruszeń może nakładać sankcje 83 . Od czasu przyjęcia kodeksu etyki na członka parlamentu nałożono jedną sankcję za drobne wykroczenie 84 .

Pomimo obowiązujących przepisów prawnych dotyczących ochrony sygnalistów skuteczne egzekwowanie przepisów jest opóźnione. W ustawie o uczciwości i zapobieganiu korupcji zawarto rozdział poświęcony wyłącznie ochronie sygnalistów. Liczba zgłoszeń sygnalistów i wniosków o ochronę na podstawie ustawy pozostaje jednak niska 85 . Mimo że w ustawie wskazano na możliwość wyznaczenia osób przyjmujących zgłoszenia nieetycznych lub nielegalnych zachowań w instytucjach publicznych, wydaje się, że tego rodzaju urzędnicy nie zostali wyznaczeni albo działają w ograniczonym zakresie 86 . Niemniej jednak w czasie pandemii wszczęto postępowanie w co najmniej jednej sprawie o wysokiej randze na podstawie informacji przekazanych przez sygnalistę 87 . Zdaniem Prokuratury Krajowej obowiązujące przepisy kodeksu postępowania karnego dotyczące świadków objętych ochroną nie mogą mieć zastosowania do sygnalistów, jeśli są oni jednocześnie uznawani za podejrzanych (np. w sprawie o korupcję).

Podczas pandemii COVID-19 wdrożono szereg działań mających na celu ocenę ryzyka korupcji, zapobieganie mu i odstraszanie, zwłaszcza w obszarze udzielania zamówień publicznych. W czasie pandemii COVID-19 Komisja ds. Zapobiegania Korupcji wydała szereg wytycznych mających na celu wykrywanie ryzyka korupcji i odstraszanie przed podejmowaniem działań korupcyjnych, w szczególności ryzyka związanego z postępowaniami o udzielenie zamówienia publicznego. Na wniosek parlamentu Trybunał Obrachunkowy ukończył ogólnokrajowe sprawozdanie z audytu w sprawie zamówień na wyroby medyczne związane z COVID-19, które opublikowano w lutym 2021 r. W ustaleniach wykazano istnienie 13 spraw z podejrzeniem o korupcję, które następnie przekazano do prokuratury. W 2020 r. Krajowa Komisja Rewizyjna ds. procedur w zakresie udzielania zamówień publicznych odnotowała kilka przypadków naruszeń w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, co doprowadziło do wszczęcia nowych spraw 88 . Od stycznia 2021 r. możliwe jest składanie drogą elektroniczną wniosków o ponowne rozpatrzenie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, a decyzje w sprawie wniosków będą publikowane również w internecie 89 . W tym kontekście Ministerstwo Administracji Publicznej rozpoczęło proces konsultacji publicznych na temat zmiany ustawy o zamówieniach publicznych, a Ministerstwo Zdrowia powołało grupę roboczą do przygotowania zaleceń w sprawie zmiany przepisów dotyczących zamówień publicznych, aby zapewnić skuteczniejsze udzielanie zamówień na sprzęt medyczny 90 .

III.Pluralizm mediów i wolność mediów

W Słowenii ramy prawne dotyczące wolności wypowiedzi i informacji są ustanowione w konstytucji, podczas gdy pluralizm mediów zapewnia specjalne prawo wtórne. Organ regulacyjny ds. mediów, Agencja ds. Sieci i Usług Komunikacji (AKOS), jest niezależnym organem, odrębnym od rządu pod względem prawnym i funkcjonalnym. Przepisy dotyczące przejrzystości w zakresie własności mediów wymagają od przedsiębiorstw zadeklarowania organom ochrony konkurencji wpływu własności lub zarządzania powyżej pewnego progu. Znacząca zmiana własności wymaga również zgody właściwego ministerstwa. Przepisy mające na celu transpozycję dyrektywy o audiowizualnych usługach medialnych są opracowywane 91 .

Chociaż niezależność Agencji ds. Sieci i Usług Komunikacji jest przewidziana w przepisach prawa, nadal pojawiają się wyzwania dotyczące zasobów i zaangażowania na rzecz wzmocnienia jej niezależności. Agencji ds. Sieci i Usług Komunikacyjnych (AKOS) przyznano dodatkowe zasoby na realizację nowych zadań w związku ze zbliżającą się transpozycją dyrektywy o audiowizualnych usługach medialnych 92 . Nie jest jednak jeszcze jasne, czy dodatkowe zasoby są wystarczające, aby Agencja mogła w pełni wykonywać szerokie spektrum powierzonych jej zadań 93 . Ponadto kwestią problematyczną pozostaje wciąż brak zabezpieczeń przed ingerencją polityczną 94 . W związku z tym w monitorze pluralizmu mediów (MPM 2021) oceniono, że niezależność i skuteczność organu ds. mediów podlega średniemu ryzyku 95 . Status AKOS gwarantuje ustawa o łączności elektronicznej 96 , a swoje uprawnienia wykonawcze w dziedzinie mediów audiowizualnych czerpie ona z ustawy o środkach masowego przekazu 97 i ustawy o audiowizualnych usługach medialnych 98 . W 2020 r. rząd zaproponował zmianę ustawy o środkach masowego przekazu, która ma zostać sfinalizowana do końca 2021 r. Nadal trwa przegląd ustawy o audiowizualnych usługach medialnych, który obejmuje transpozycję dyrektywy o audiowizualnych usługach medialnych, przy czym rząd planuje zakończyć go do końca 2021 r 99 . W czerwcu 2020 r. rozpoczęto konsultacje publiczne na temat zmiany ustawy o audiowizualnych usługach medialnych, w której to zmianie zawarto wyraźny przepis dotyczący niezależności Agencji 100 . Jednak obecna wersja projektu ustawy, którą rząd przedłożył parlamentowi w marcu 2021 r., nie zawiera takiego przepisu 101 . W związku z tym nadal wątpliwe jest, czy zobowiązanie władzy do wzmocnienia niezależności Agencji rzeczywiście przyczyni się do osiągnięcia tego rezultatu. W październiku 2020 r. rząd zaproponował ustawę mającą na celu połączenie w dwie agencje ośmiu organów regulacyjnych, w tym AKOS 102 . Wniosek ten wzbudził obawy dotyczące niezależności organu regulacyjnego 103 . W kwietniu 2021 r. proponowana ustawa nie uzyskała poparcia w parlamencie, w związku z czym dotycząca jej procedura parlamentarna zakończyła się.

W Słowenii obowiązują przepisy szczegółowe dotyczące przejrzystości własności mediów, ale nadal istnieją obawy związane ze skuteczną identyfikacją struktur właścicielskich. Wydawcy lub nadawcy mają obowiązek złożenia sprawozdania, gdy indywidualny udział własnościowy lub zarządczy w spółce wyniesie 5 % lub więcej 104 . Informacje dotyczące własności mediów publikuje się w Rejestrze Mediów, który jest publicznie dostępny na stronie internetowej Ministerstwa Kultury 105 . W lipcu 2020 r. rząd opublikował projekt zmian do ustawy o środkach masowego przekazu, które wzmocniłyby system przejrzystości własności mediów poprzez zniesienie minimalnego progu 5 %, z wyjątkiem spółek akcyjnych 106 . W przypadku przyjęcia zmiany przyczyniłaby się ona do poprawy przejrzystości własności mediów. Jak wskazano jednak w monitorze pluralizmu mediów z 2021 r., obecnie zidentyfikowanie właścicieli rzeczywistych w rejestrze nie zawsze jest możliwe. W związku z tym przejrzystość własności mediów w Słowenii podlega średniemu ryzyku 107 . Z dwuletniego badania przeprowadzonego przez dziennikarzy śledczych wynika, że zintegrowane struktury właścicielskie są nieprzejrzyste, zwłaszcza w przypadku wielu kaskadowych właścicieli, co utrudnia ustalenie końcowego właściciela lub osoby wywierającej wpływ na dany środek masowego przekazu 108 . Jeśli chodzi o koncentrację mediów informacyjnych, w ustawie o środkach masowego przekazu przewidziano próg udziału własnościowego powyżej 20 %, aby ograniczyć koncentrację mediów, natomiast w monitorze pluralizmu mediów z 2021 r. zgłoszono brak danych i regularnej analizy, które umożliwiałyby ocenę sytuacji 109 .

Odnotowano przypadki politycznej ingerencji w media. W monitorze pluralizmu mediów z 2021 r. oceniono, że polityczna niezależność mediów w Słowenii jest narażona na wysokie ryzyko. Wyrażono obawy dotyczące możliwych zmian związanych z finansowaniem nadawcy publicznego, przewidzianych w projekcie zmian do ustawy o środkach masowego przekazu, oraz dotyczące zarządzania krajową agencją prasową, które to zmiany zainteresowane strony uznały za umotywowane politycznie 110 . W szczególności po pewnych opóźnieniach w wypłacie Słoweńskiej Agencji Prasowej (STA) środków na 2020 r. Rządowe Biuro Komunikacji (UKOM) nie wypłaciło jej finansowania na 2021 r. 111 W dniu 29 kwietnia 2021 r. na wniosek słoweńskich władz Komisja Europejska stwierdziła, że przyznanie przez Słowenię Słoweńskiej Agencji Prasowej środków finansowych opiewających na kwotę 2,5 mln EUR na realizację misji publicznej tej agencji są w pełni zgodne z prawem Unii 112 . Fundusze te nie zostały jeszcze wypłacone 113 . Różne zainteresowane strony wyraziły zaniepokojenie ogólną sytuacją w zakresie pluralizmu mediów w Słowenii 114 .

Nie odnotowano żadnych postępów w zakresie zarządzania reklamami państwowymi. Jak przedstawiono w sprawozdaniu na temat praworządności z 2020 r., brakuje przejrzystego i jasnego zbioru zasad dotyczących dystrybucji reklam w środkach masowego przekazu przez władze krajowe, regionalne i lokalne. 115 . Według niedawnego dochodzenia 116 i innych źródeł 117 sytuacja ta jest szczególnie nieprzejrzysta w przypadku mediów gminnych. Reklamy przedsiębiorstw, w których większość lub wszystkie udziały należą do państwa, również wydają się nieprzejrzyste, ponieważ przedsiębiorstwa te często odmawiają udostępniania takich informacji, powołując się na przepisy prawa chroniące tajemnice handlowe 118 . W 2020 r. rząd opublikował zalecenia dotyczące prowadzenia kampanii reklamowych przez ministerstwa i służby państwowe, w których zaproponował równomierne rozłożenie środków pomiędzy media, niezależnie od ich wyników na rynkach medialnych (MPM 2021). Uważa się, że podział środków na wsparcie pluralizmu mediów jest przejrzysty. Środki przyznaje komisja powołana przez Ministerstwo Kultury, a informacje o przyznanych środkach publikuje się na stronach internetowych beneficjentów 119 .

W czasie pandemii COVID-19 warunki ekonomiczne mediów uległy pogorszeniu. Zwiększyła się niepewność ekonomiczna sektora mediów, również ze względu na czasowe zawieszenie przez Ministerstwo Kultury płatności w ramach corocznego przetargu na współfinansowanie treści medialnych, który odbył się w 2020 r., mimo że środki te zostały później w pełni wypłacone 120 . Niektóre zainteresowane strony 121 wyraziły zaniepokojenie kwestią warunków ekonomicznych dziennikarzy, zwłaszcza freelancerów 122 . Nie wdrożono żadnych konkretnych środków mających na celu złagodzenie wpływu pandemii COVID-19 na środki masowego przekazu. Dziennikarze mogli jednak korzystać z ogólnych środków wsparcia oferowanych przez rząd 123 . Aby wesprzeć pluralizm mediów i zróżnicowanie treści medialnych, w 2020 r. Ministerstwo Kultury uruchomiło w drodze konkursu roczne środki finansowe, które w tym roku wyniosły 2,7 mln EUR 124 ; zainteresowane strony wyraziły jednak pewne obawy dotyczące ewentualnego ryzyka wpływu politycznego na dystrybucję takich funduszy 125 .

Dziennikarze nadal napotykają przeszkody w uzyskaniu dostępu do publicznych informacji i dokumentów – wynika to głównie z długotrwałych procedur. Prawo do informacji jest zapisane w konstytucji i uregulowane w ustawie o dostępie do informacji publicznych. Proces uzyskiwania informacji publicznych jest jednak często długotrwały ze względu na udział wszystkich właściwych organów w tym procesie. Chociaż Komisarz ds. Informacji regularnie interweniuje w przypadkach, gdy administracja państwowa uniemożliwia dziennikarzom dostęp do publicznych informacji i dokumentów 126 , częste korzystanie z systemu odwoławczego znacznie zwiększa obciążenie pracą Komisarza 127 . Ponadto sądy administracyjne, które kontrolują decyzje Komisarza ds. Informacji, w praktyce nie traktują takich spraw priorytetowo, mimo że są do tego prawnie zobowiązane 128 . Doprowadziło to do opóźnień w postępowaniach w przedmiocie kontroli sądowej, porównywalnych ze standardowymi sprawami 129 . W monitorze pluralizmu mediów z 2021 r. przypisano ochronie prawa do informacji średnie ryzyko, w porównaniu z niskim ryzykiem odnotowanym w monitorze pluralizmu mediów z 2020 r., ze względu na częste nadużywanie wyjątków od prawa do informacji i długotrwałe procedury.

Chociaż ataki fizyczne przeciwko dziennikarzom zdarzają się rzadko, coraz częstsze są groźby pod adresem dziennikarzy lub nękanie ich w internecie 130 . Wolność wypowiedzi i informacji jest zapisana w konstytucji, a ponadto istnieją odpowiednie mechanizmy sądowe. Jednak w monitorze pluralizmu mediów z 2021 r. ryzyko związane z ochroną wolności wypowiedzi oceniono jako średnie 131 . W październiku i listopadzie 2020 r. oraz w lutym 2021 r. zgłoszono kilka ataków fizycznych na dziennikarzy podczas protestów – sprawcy zostali zidentyfikowani i toczy się wobec nich postępowanie przygotowawcze 132 . Od października 2020 r. na platformie Rady Europy propagującej ochronę dziennikarstwa i bezpieczeństwo dziennikarzy opublikowano 12 wpisów dotyczących Słowenii. Wpisy te dotyczą głównie nękania dziennikarzy i wytoczonego przeciwko nim powództwa 133 . W ciągu ostatniego roku odnotowano kilka wytoczonych przeciwko dziennikarzom i środkom masowego przekazu powództw o zastraszającym charakterze 134 . Nadal dochodzi do licznych przypadków nękania i gróźb przez internet, których ofiarami padają dziennikarze, zwłaszcza kobiety, w tym ze strony niektórych polityków 135 . Ponadto wielu sprawców ataków w internecie pozostaje anonimowych, a dziennikarze zgłaszają przypadki nękania przez internet rzadziej niż groźby użycia przemocy fizycznej 136 . Pozytywnym zjawiskiem w następstwie wyroku Sądu Najwyższego jest zmiana przez Biuro Prokuratora Generalnego 137 opinii prawnej w sprawie interpretacji art. 297 kodeksu karnego, umożliwiająca ściganie przestępstw popełnianych wobec dziennikarzy również na podstawie tego przepisu 138 .

IV.Inne kwestie instytucjonalne związane z mechanizmami kontroli i równowagi

Słowenia posiada parlamentarny system rządu o niedoskonałej strukturze dwuizbowej, w którym wyłącznie Zgromadzenie Państwowe (izba niższa parlamentu), a nie Rada Państwa (izba wyższa parlamentu), przyjmuje ustawy 139 . Projekty ustaw mogą być składane przez rząd, każdego członka parlamentu lub co najmniej 5 000 „głosujących”. Sąd Konstytucyjny przeprowadza kontrolę zgodności z konstytucją ex post, w tym w konkretnych przypadkach na podstawie skargi konstytucyjnej. Poza systemem wymiaru sprawiedliwości i innymi organami za ochronę praw jednostek odpowiadają również Rzecznik Praw Obywatelskich i Rzecznik ds. Równości.

Parlament kontynuował swoją działalność w czasie pandemii COVID-19. W kwietniu 2020 r. w ramach zmiany regulaminu parlamentu wyeliminowano przeszkody uniemożliwiające przeprowadzanie posiedzeń komisji parlamentarnych i posiedzeń plenarnych za pośrednictwem internetu 140 . Ponadto w wyniku tych zmian w 2020 r. parlament pracował w normalnym trybie i uchwalił 78 ustaw, co jest porównywalne z poprzednimi latami. Zgodnie ze sprawozdaniem na temat praworządności z 2020 r. ustawy można uchwalać w trybie skróconym lub nadzwyczajnym, o czym decyduje Kolegium Przewodniczącego Zgromadzenia Państwowego 141 . W 2020 r. 31 % wszystkich ustaw przyjęto zgodnie z procedurą zwykłą (30 % w 2019 r.), 32 % ustaw przyjęto w trybie pilnym (18 % w 2019 r.), a 27 % ustaw zgodnie ze skróconą procedurą ustawodawczą (31 % w 2019 r.). Dane te pokazują, że łączny udział pilnej lub skróconej procedury ustawodawczej nie uległ znacznej zmianie. Występują problemy dotyczące konsultacji rządu ze społeczeństwem obywatelskim w sprawie projektów ustaw. W szczególności konsultacje publiczne nie są przeprowadzane, trwają zbyt krótko albo nie określa się terminu zgłaszania uwag 142 .

Ponieważ nie ogłoszono stanu nadzwyczajnego, podstawę dla środków ograniczających stanowi ustawa o chorobach zakaźnych, do której od czasu wybuchu pandemii COVID-19 czterokrotnie wprowadzano zmiany. W okresie od marca 2020 r. do lutego 2021 r. przyjęto liczne środki – głównie na podstawie ustawy o chorobach zakaźnych – w ramach których wprowadzono tymczasowe ograniczenia lub zakazy przemieszczania się, zgromadzeń publicznych, korzystania z poszczególnych usług (niektórych rodzajów działalności gospodarczej), usług publicznych (edukacji, sądownictwa, usług administracyjnych) i transportu publicznego oraz wprowadzono obowiązek korzystania ze środków ochrony indywidualnej i kwarantanny. Środki te były głównie przyjmowane w formie uchwał i postanowień, rzadziej w formie decyzji i ustaw. Takie działania podejmowała zazwyczaj władza wykonawcza, najczęściej rząd, a rzadko poszczególni ministrowie. W dniu 3 czerwca 2021 r. Sąd Konstytucyjny uznał za niekonstytucyjną część art. 39 ustawy o chorobach zakaźnych, która upoważniała rząd do ograniczania swobody przemieszczania się lub wolności zrzeszania się bądź wprowadzania zakazu korzystania z tych swobód 143 . Większość środków opublikowano w Dzienniku Urzędowym, a te, które nie zostały opublikowane, Sąd Konstytucyjny ocenił z punktu widzenia postanowień konstytucyjnych dotyczących konieczności publikacji. Na podstawie uprawnień ustawowych środki przyjęły również gminy, ale tylko w zakresie ich jurysdykcji 144 .

Niezależność finansową niektórych niezależnych organów zapewniono na podstawie wyroku Sądu Konstytucyjnego. W grudniu 2020 r. Sąd Konstytucyjny uznał część ustawy o finansach publicznych za niezgodną z konstytucją w zakresie, w jakim określała ona procedurę ustalania budżetu Rady Państwowej (izby wyższej parlamentu), Sądu Konstytucyjnego, Rzecznika Praw Obywatelskich 145 i Trybunału Obrachunkowego 146 . W wyroku tym podkreślono autonomię finansową i niezależność czterech wspomnianych niezależnych instytucji, ustanowione konstytucją. Wcześniej organy te kierowały swoje sugestie dotyczące budżetu do Ministerstwa Finansów, które nie miało obowiązku przestrzegania zaproponowanej kwoty. Obecnie rząd i parlament są zobowiązane do zagwarantowania budżetu tym instytucjom bez ingerencji w jego kwotę.

Sąd Konstytucyjny poprawił swoją efektywność i odegrał aktywną rolę w przeglądzie środków związanych z pandemią COVID-19. W sprawozdaniu na temat praworządności z 2020 r. stwierdzono, że w związku ze wzrostem liczby skarg konstytucyjnych zaległości i długości postępowań Sądu Konstytucyjnego nadal rosły 147 . Pomimo zwiększonej liczby wpływających inicjatyw i wniosków o przeprowadzenie kontroli zgodności z konstytucją (+55 % w porównaniu z 2019 r.) oraz spadku liczby składanych skarg konstytucyjnych (-26 % w porównaniu z 2019 r.), w 2020 r. Sąd rozstrzygnął o 26 % więcej spraw niż w 2019 r. 148 . Po raz pierwszy od 2015 r. Sąd był w stanie rozpatrzyć prawie wszystkie wpływające sprawy. Ponieważ Sąd skupił się na starszych sprawach, średnia długość postępowania wzrosła do 530 dni w przypadku spraw dotyczących kontroli zgodności z konstytucją (prawie 500 dni w 2019 r.) oraz do 571 dni w przypadku skarg konstytucyjnych (420 dni w 2019 r.). Od marca 2020 r. do czerwca 2021 r. do Sądu Konstytucyjnego wpłynęło 188 spraw dotyczących środków związanych z pandemią COVID-19, w tym 185 inicjatyw i wniosków o przeprowadzenie kontroli zgodności z konstytucją oraz trzy skargi konstytucyjne, przy czym Sąd rozstrzygnął już 123 inicjatywy i wnioski oraz trzy skargi konstytucyjne, wydając cztery wyroki (jeden częściowy) 149 . W marcu 2021 r. parlament poruszył kwestię bezstronności sędziów Sądu Konstytucyjnego, co zachęciło przewodniczącego Sądu Konstytucyjnego do omówienia tej kwestii. Przewodniczący odpowiedział, że nie byłoby to zgodne z konstytucją, gdyby parlament omawiał otwarte sprawy toczące się przed Sądem Konstytucyjnym lub oczekiwał od przewodniczącego obrony Sądu Konstytucyjnego lub jego własnej osoby w związku z wydanymi orzeczeniami 150 .

Rzecznik Praw Obywatelskich został akredytowany ze statusem typu „A” i aktywnie uczestniczył w monitorowaniu środków ograniczających związanych z pandemią COVID-19. W styczniu 2021 r. Rzecznikowi Praw Obywatelskich przyznano status „A” krajowej instytucji praw człowieka zgodnie z zasadami paryskimi w następstwie działań podejmowanych od 2015 r. i zmierzających do uzyskania tego statusu. Podkomitet ds. Akredytacji GANHRI zalecił odpowiednie sformalizowanie i stosowanie procesu powoływania zastępców, jak również kilka innych ulepszeń w ustawodawstwie 151 . Rzecznik Praw Obywatelskich odegrał aktywną rolę w monitorowaniu środków związanych z pandemią COVID-19, zbierając wszystkie obowiązujące restrykcyjne przepisy i przedstawiając je w skonsolidowany i czytelny sposób na swojej stronie internetowej 152 . Rzecznik Praw Obywatelskich wielokrotnie kontaktował się również z władzą wykonawczą i uczestniczył w opracowywaniu środków związanych z pandemią COVID-19, w szczególności w celu zapewnienia ich zgodności z prawami człowieka i podstawowymi wolnościami 153 .

Aby omówić kwestię praworządności, Prezydent Republiki zwołał pierwsze w historii posiedzenie przedstawicieli władzy ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej. W październiku 2020 r. Prezydent Republiki po raz pierwszy zebrał najwyższej rangi przedstawicieli wszystkich trzech gałęzi władzy, aby omówić kwestię praworządności i podziału władzy 154 . W posiedzeniu wzięli udział przewodniczący Zgromadzenia Państwowego, premier, przewodniczący Rady Państwowej, prezes Trybunału Konstytucyjnego, prezes Sądu Najwyższego, Minister Sprawiedliwości oraz Prokurator Generalny. Taka inicjatywa mogłaby przyczynić się do rozwoju kultury dialogu i lojalnej współpracy między instytucjami państwowymi.

Przestrzeń społeczeństwa obywatelskiego stanęła przed wyzwaniami. W grudniu 2020 r. obniżono ocenę przestrzeni społeczeństwa obywatelskiego Słowenii do „ograniczona”, również ze względu na ograniczenia przyjęte w celu walki z pandemią, co miało wpływ na warunki sprzyjające społeczeństwu obywatelskiemu 155 . Odnotowano kampanie oszczerstw przeciwko organizacjom pozarządowym, zwłaszcza w mediach społecznościowych 156 . W czasie pandemii COVID-19 Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził przypadki przepisów, środków i praktyk, które mogły wywierać negatywny wpływ na przestrzeń społeczeństwa obywatelskiego i ograniczać działalność obrońców praw człowieka 157 . Odnotowano ataki na rentowność finansową i żywotność ekonomiczną organizacji społeczeństwa obywatelskiego, w tym poprzez ograniczanie funduszy 158 . Wydaje się, że szczególnie dotyczy to organizacji społeczeństwa obywatelskiego zajmujących się migrantami, umiejętnościami korzystania z mediów, handlem ludźmi 159 .

Załącznik I: Wykaz źródeł w porządku alfabetycznym*

* Wykaz odpowiedzi otrzymanych w kontekście konsultacji dotyczących sprawozdania na temat praworządności z 2021 r. można znaleźć na stronie internetowej https://ec.europa.eu/info/policies/justice-and-fundamental-rights/upholding-rule-law/rule-law/rule-law-mechanism/2021-rule-law-report-targeted-stakeholder-consultation .

Agencja ds. Sieci i Usług Komunikacji (2020), „Odpowiedź na projekt ustawy o Publicznej Agencji Republiki Słowenii ds. Rynku i Konsumentów oraz Publicznej Agencji Republiki Słowenii ds. Rynków Finansowanych”, 2 października 2020 r., ().

Biuro Prokuratora Generalnego (2021), sprawozdanie za 2020 r., kwiecień 2021 r., ().

Centrum ds. Pluralizmu i Wolności Mediów (2021), monitor pluralizmu mediów w 2021 r.

CIVICUS (2021), „Government continues its attack on CSOs”, 4 lutego 2021 r. ().

CNVOS – NGO Umbrella Network, „Online counter of violations of the Parliament Resolution on normative activity”, ().

Europejski Prokurator Generalny (2021), oświadczenie z dnia 9 lipca 2021 r. – „European Chief Prosecutor expresses grave concerns in letter to Slovenian Minister for Justice”, ().

Europejskie Centrum Wolności Prasy i Mediów, Europejska Federacja Dziennikarzy, Międzynarodowy Instytut Prasowy, OBC Transeuropa i Reporterzy bez Granic, „Increasing Concerns for Media Freedom in Slovenia” – list otwarty z 16 marca 2021 r. do przewodniczącej Komisji Europejskiej, (.)

Europejskie Forum Obywatelskie, uwagi przekazane przez Europejskie Forum Obywatelskie na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r.

GRECO (2018), „Fourth Evaluation Round – Second Compliance Report on Slovenia on corruption prevention in respect of members of parliament, judges and prosecutors”.

Kancelaria Prezydenta Republiki, komunikat prasowy z dnia 13 października 2020 r., ().

Kodeks etyki sądowej, styczeń 2017 r., ().

Komisja ds. Zapobiegania Korupcji (2021), „Inicjatywa w sprawie zmiany przepisów dotyczących konfliktu interesów i naruszenia uczciwości zawodowej”, 20 maja 2021 r., ().

Komisja ds. Zapobiegania Korupcji (2021), komunikat prasowy z dnia 12 maja 2021 r., ().

Komisja ds. Zapobiegania Korupcji (2021), komunikat prasowy z dnia 24 maja 2021 r., ().

Komisja ds. Zapobiegania Korupcji (2021), sprawozdanie za 2020 r., 20 maja 2021 r., ().

Komisja Europejska (2020–2021), unijna tablica wyników wymiaru sprawiedliwości.

Komisja Europejska (2021), komunikat prasowy – „State aid: Commission approves €2.5 million compensation to Slovenian Press Agency STA for its public service”, 29 kwietnia 2021 r. ().

Komisja Parlamentarna Spraw Wewnętrznych, Administracji Publicznej i Samorządu Terytorialnego oraz Komisja Sprawiedliwości (2020), konkluzje z dnia 14 grudnia 2020 r., ().

Krajowa Komisja Rewizyjna ds. procedur w zakresie udzielania zamówień publicznych, sprawozdanie za 2020 r., marzec 2021 r., ().

Krajowa Rada Prokuratorów (2021), komunikat prasowy z dnia 17 marca 2021 r., ().

Krajowa Rada Prokuratorów (2021), konkluzje z dnia 1 czerwca 2021 r., ().

Krajowa Rada Prokuratorów (2021), oświadczenie z dnia 9 lipca 2021 r., ().

OECD, Grupa robocza OECD ds. przekupstwa (2021), „Implementing the OECD Anti-Bribery Convention, Phase 4 Report: Slovenia” (.)

Parlament Słowenii – Rada Przewodniczącego (2020), Kodeks etyki posłów Zgromadzenia Państwowego Republiki Słowenii, 12 czerwca 2020 r., ().

Pod črto (2019), „Municipal newsletters: millions of euros of public money to promote mayors”, 6 czerwca 2019 r., ().

Pod črto (2021), „Kdo drži informacijsko pištolo: kaj smo ugotovili v preiskavi medijskega lastništva v Sloveniji”, 18 stycznia 2021 r., (). W przypadku jednego medium drukowanego nie udało się ustalić końcowego właściciela. ().

Policja słoweńska (2020), komunikat prasowy z dnia 12 października 2020 r., ().

Policja słoweńska (2020), komunikat prasowy z dnia 29 lipca 2020 r., ().

Policja słoweńska (2020), komunikat prasowy z dnia 6 maja 2020 r., ().

Projekt ustawy o Publicznej Agencji Republiki Słowenii ds. Rynku i Konsumentów oraz Publicznej Agencji Republiki Słowenii ds. Rynków Finansowanych, październik 2020 r., ().

Projekt zmian do ustawy o audiowizualnych usługach medialnych, 5 marca 2021 r. ().

Prokurator Generalny (2021), oświadczenie z dnia 26 maja 2021 r., ().

Prokuratura Europejska (2021), decyzja Kolegium Prokuratury Europejskiej ustanawiająca przepisy dotyczące warunków zatrudnienia delegowanych prokuratorów europejskich, 29 września 2020 r., zmieniona w dniu 24 marca 2021 r. ().

Rada Europy, Komisarz Praw Człowieka Rady Europy, „Memorandum on freedom of expression and media freedom in Slovenia”, 4 czerwca 2021 r., ().

Rada Sądownictwa (2021), stanowiska dotyczące dostosowań i zmian ram prawnych regulujących postępowanie dyscyplinarne wobec sędziów, 4 marca 2021 r., ().

Rada Unii Europejskiej (2020), „CoE Commissioner for Human Rights issues a Human Rights Comment on SLAPPs”, 27 października 2020 r. ().

RTV, „Prvi kršilec poslanskega etičnega kodeksa je Jani Ivanuša (SNS), dobil je opomin”, 9 czerwca 2021 r., ().

RTV, „Tarča: Pravosodje po meri politike”, 3 czerwca 2021 r., ().

Rząd Słowenii (2021), „Sprawozdanie końcowe z realizacji programu rządowego na rzecz wzmocnienia uczciwości i przejrzystości na lata 2017–2019”, 21 kwietnia 2021 r., ().

Rząd Słowenii (2021), informacje przekazane przez Słowenię na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r.

Sąd Konstytucyjny (2021), sprawozdanie za 2020 r., 22 kwietnia 2021 r., ().

Sąd Najwyższy (2020), komunikat prasowy z dnia 17 sierpnia 2020 r., ().

Sąd Najwyższy (2020), orzeczenie prezesa Sądu Najwyższego, 13 listopada 2020 r., ().

Sąd Najwyższy (2021), uwagi przekazane przez Sąd Najwyższy na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r.

Transparency International (2021), wskaźnik postrzegania korupcji w 2020 r.

Trybunał Obrachunkowy (2021), sprawozdanie za 2020 r., 31 marca 2021 r., ().

Wydział Mediów (prof. dr Matevž Tomšič, prof. dr Borut Rončević, doc. dr Nuša Erman, doc. dr Tamara Besednjak Valič), „Raziskava medijske krajine”, marzec 2021 r., ().

Wyrok Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2014 r., UPRS sodba I U 971/2014, ().

Wyrok Sądu Konstytucyjnego z dnia 13 maja 2021 r., U-I-79/20-24, ().

Wyrok Sądu Konstytucyjnego z dnia 7 stycznia 2021 r., U-I-246/19-41, ()

Załącznik II: Wizyta w Słowenii

W kwietniu 2021 r. służby Komisji odbyły spotkania wirtualne z następującymi podmiotami:

·Agencja ds. Sieci i Usług Komunikacji (AKOS)

·Instytut Pokoju

·Izba Adwokacka

·Izba Obrachunkowa

·Komisja ds. Zapobiegania Korupcji

·Krajowa Komisja Rewizyjna

·Krajowa Rada Prokuratorów

·Ministerstwo Administracji Publicznej

·Ministerstwo Kultury

·Ministerstwo Sprawiedliwości

·Naczelna Dyrekcja Policji (Wydział ds. Przestępczości Gospodarczej) i Krajowe Biuro Śledcze

·National NGO Umbrella Network (CNVOS)

·Oddział Transparency International w Słowenii

·Pod črto

·Prokuratura Krajowa (Prokurator Generalny, Biuro Prokuratora Generalnego, Wyspecjalizowana Prokuratura Krajowa)

·Rada Sądownictwa

·Rzecznik Praw Obywatelskich

·Sąd Konstytucyjny

·Sąd Najwyższy

·Sekretariat parlamentu

·Słoweński Związek Dziennikarzy

·Stowarzyszenie Dziennikarzy

·Stowarzyszenie Dziennikarzy i Publicystów (pani Irena Zagajšek)

·Stowarzyszenie Sędziów

·Wydział Mediów (prof. Borut Rončević, prof. Matevž Tomšič)

* Komisja spotkała się również z następującymi organizacjami podczas szeregu spotkań horyzontalnych:

·Amnesty International

·Center for Reproductive Rights

·CIVICUS

·Civil Liberties Union for Europe

·EuroCommerce

·European Partnership for Democracy

·Europejska Federacja Dziennikarzy

·Europejska Sieć Międzynarodowej Federacji Planowanego Rodzicielstwa (IPPF EN)

·Europejskie Centrum na rzecz Prawa Organizacji Pozarządowych

·Europejskie Centrum Wolności Prasy i Mediów

·Europejskie Forum Młodzieży

·Europejskie Forum Obywatelskie

·Front Line Defenders

·Human Rights House Foundation

·Human Rights Watch

·ILGA-Europe

·Konferencja Kościołów Europejskich

·Międzynarodowa Federacja Praw Człowieka

·Międzynarodowa Komisja Prawników

·Międzynarodowy Instytut Prasowy

·Niderlandzki Komitet Helsiński

·Open Society European Policy Institute

·Philanthropy Advocacy

·Protection International

·Reporterzy bez Granic

·Społeczeństwo Obywatelskie Europy

·Transparency International UE

(1)      Łącznie funkcjonuje 60 sądów pierwszej instancji, przy czym jeden sąd pracy orzeka również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sąd Administracyjny posiada status sądu wyższej instancji.

(2)      Podstawowym zadaniem Rady Sądownictwa jest wybór kandydatów na stanowiska sędziowskie. Zgodnie z gwarancją przewidzianą w konstytucji większość członków Rady Sądownictwa stanowią sędziowie wybierani przez społeczność sędziowską. Pozostałymi pięcioma członkami są przedstawiciele innych zawodów prawniczych wybierani przez Zgromadzenie Państwowe na podstawie nominacji Prezydenta Republiki. Rada Sądownictwa samodzielnie zarządza swoim budżetem.

(3)      Zgodnie z gwarancją przewidzianą w konstytucji większość członków Rady Sądownictwa stanowią sędziowie wybierani przez społeczność sędziowską. Pozostałymi pięcioma członkami są przedstawiciele innych zawodów prawniczych wybierani przez Zgromadzenie Państwowe na podstawie nominacji Prezydenta Republiki. Podstawowym zadaniem Rady Sądownictwa jest wybór kandydatów na stanowiska sędziowskie. Od czasu pierwszej reelekcji sędziów po zdobyciu przez Słowenię niepodległości w 1990 r. parlament tylko jeden raz odrzucił kandydaturę sędziego w przypadku pierwszego powołania. Należy zauważyć, że kandydat na stanowisko sędziowskie, który nie zostanie powołany, nie może wnieść o kontrolę sądową decyzji parlamentu, a parlament nie ma obowiązku podania powodów odrzucenia kandydatury do powołania.

(4)      Zgodnie z konstytucją Izba stanowi część wymiaru sprawiedliwości. Komisje dyscyplinarne pierwszej i drugiej instancji, z których każda składa się z 16 adwokatów wybieranych przez zgromadzenie Izby na trzyletnią kadencję, decydują (w trzyosobowych panelach) w sprawach sankcji dyscyplinarnych odpowiednio w pierwszej i w drugiej instancji. Sąd dyscyplinarny składający się z trzech adwokatów wybieranych przez zgromadzenie Izby na dwuletnią kadencję i dwóch sędziów Sądu Najwyższego, decyduje w sprawie naruszeń, które mogą prowadzić do pozbawienia adwokata prawa wykonywania zawodu.

(5)      Więcej informacji na temat wskazywania delegowanych prokuratorów europejskich można znaleźć w sekcji dotyczącej niezależności i niezawisłości poniżej.

(6)      Wykresy 48 i 50, unijna tablica wyników wymiaru sprawiedliwości z 2021 r. Kategoryzacja poziomu postrzeganej niezależności sądów przedstawia się w następujący sposób: bardzo niski (poniżej 30 % respondentów postrzega niezależność sądów jako dość dobrą i bardzo dobrą); niski (30–39 %), średni (40–59 %), wysoki (60–75 %), bardzo wysoki (powyżej 75 %). W porównaniu z 2020 r. odsetek ogółu społeczeństwa i przedsiębiorstw podających powody postrzeganego braku niezależności sądów i niezawisłości sędziów również spadł. Wykresy 49 i 51, unijna tablica wyników wymiaru sprawiedliwości z 2021 r.

(7)      Ustawa o prokuraturze krajowej, art. 28–36. Jeżeli Minister Sprawiedliwości nie zgadza się na daną kandydaturę wybraną przez Krajową Radę Prokuratorów, może wysłać do Rady uzasadniony wniosek o zebranie i uwzględnienie dodatkowych informacji, aby zmieniła ona swoje uzasadnienie lub wydała nową opinię dotyczącą wyboru kandydatów. Krajowa Rada Prokuratorów może zdecydować większością dwóch trzecich głosów o zażądaniu, aby Minister zaproponował rządowi powołanie wybranego pierwotnie kandydata (art. 33). Na wniosek Krajowej Rady Prokuratorów rząd podejmuje również decyzję dotyczącą awansu aktualnie urzędującego prokuratora na wyższe stanowisko. Ustawa o prokuraturze krajowej, art. 37. Na przykład awans w następstwie pojawienia się wolnego stanowiska publicznego ze stanowiska prokuratora rejonowego na stanowisko prokuratora okręgowego.

(8)      W 2014 r. Sąd Administracyjny w sprawie dotyczącej awansu prokuratora, w przypadku którego rząd odrzucił awans i wydał jedynie pisemną negatywną decyzję dotyczącą rzeczonego prokuratora po ponad roku od podjęcia tej decyzji, wyjaśnił, że decyzja rządu musi zawierać powody odrzucenia kandydata. Według Sądu Administracyjnego podanie powodów jest konieczne, aby „zweryfikować, czy rząd podjął decyzję o niepowołaniu kandydata z uwagi na interes publiczny, a nie kierując się jakimikolwiek innymi względami”. Wyrok Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2014 r., UPRS I U 971/2014.

(9)      Ustawa o prokuraturze krajowej, art. 34 ust. 2.

(10)      Należy zauważyć, że zazwyczaj procedura powołania i awansu zajmuje na szczeblu rządowym kilka miesięcy lub nawet tygodni. Ponadto powołano już niektórych kandydatów, których przedstawiono rządowi na początku 2021 r., tymczasem inni kandydaci oczekują od lata 2020 r. Należy zauważyć, że w 2020 r. rozbieżność między obsadzonymi stanowiskami prokuratorskimi (201,75 EPC) a stanowiskami możliwymi do obsadzenia według planu dotyczącego zasobów ludzkich (240) osiągnęła najwyższą wartość od 2015 r., a brak prokuratorów, który osiągał czasem w niektórych jednostkach terytorialnych poziom między 30 % a 40 %, zaczął wpływać negatywnie na ich pracę. Istnieją obawy, że bez obsadzenia dostępnych stanowisk wzrośnie liczba nierozwiązanych powiadomień o przestępstwie. Naczelna Prokuratura Krajowa, sprawozdanie za 2020 r., kwiecień 2021 r., s. 234, 237–239.

(11)      W dniach 15 lutego, 29 kwietnia i 23 czerwca 2021 r. Komisja wystosowała do Ministra Sprawiedliwości pisma, w których wyraziła pewne obawy dotyczące zakończenia trwającej wciąż krajowej procedury wskazania dwóch delegowanych prokuratorów europejskich i głębokie ubolewanie z powodu opóźnienia w przedstawieniu nazwisk wybranych kandydatów do EPPO. W swojej odpowiedzi na dwa pierwsze pisma Minister Sprawiedliwości wyjaśniła, że zrobiła wszystko, co leżało w zakresie jej uprawnień, i teraz przekazanie nazwisk wybranych kandydatów do Prokuratury Europejskiej należy do rządu. W dniu 9 lipca 2021 r. Europejska Prokurator Generalna wyraziła w swoim piśmie do Ministra Sprawiedliwości głębokie obawy.

(12)      W przepisach przewidziano specjalną procedurę wskazywania delegowanych prokuratorów europejskich: niezależna Krajowa Rada Prokuratorów, po opublikowaniu przez Ministerstwo Sprawiedliwości informacji o wolnym stanowisku publicznym, wybiera kandydatów na stanowisko delegowanych prokuratorów europejskich i przekazuje kandydatury Ministerstwu Sprawiedliwości, które następnie przekazuje ich nazwiska rządowi; następnie rząd „zapoznaje się” tylko z wybranymi przez Radę kandydatami i przekazuje ich nazwiska Prokuraturze Europejskiej, która podejmuje decyzję w kwestii ich powołania. Ustawa o prokuraturze krajowej, art. 71.d.    Chociaż zgodnie z warunkami zatrudniania delegowanych prokuratorów europejskich przyjętymi przez kolegium EPPO wymaga się „zadowalającej znajomości języka roboczego do celów prowadzenia działań operacyjnych i administracyjnych EPPO” (art. 3), w lutym 2021 r. rząd zaproponował uszczegółowienie kryterium językowego wyboru delegowanych prokuratorów europejskich, wymagając od nich znajomości języka roboczego EPPO na „co najmniej poziomie C1 europejskiego systemu opisu kształcenia”, który byłby konieczny do prowadzenia skutecznych prac w EPPO. Zmiany legislacyjne weszły w życie pod koniec marca 2021 r., przy czym nie sprecyzowano, czy mają one zastosowanie z mocą wsteczną względem trwającego procesu wskazania delegowanych prokuratorów europejskich. Krajowa Rada Prokuratorów wyjaśniła, że warunki dotyczące języka zastosowane do wyboru dwóch kandydatów odpowiadały już wymogom EPPO i obaj kandydaci je spełniali (obaj kandydaci spełniali również nowy wymóg). Krajowa Rada Prokuratorów, komunikat prasowy z dnia 17 marca 2021 r.

(13)      Rząd utrzymywał, że słoweńskie prawo wyraźnie wymaga, aby liczba kandydatów była trzykrotnie większa od zatwierdzonej krajowej liczby delegowanych prokuratorów europejskich, oraz że pierwsza procedura wyboru dwóch delegowanych prokuratorów europejskich, ze względu na to, że Krajowa Rada Prokuratorów nie przedstawiła Ministerstwu Sprawiedliwości wystarczającej puli wykwalifikowanych kandydatów, była ex lege od samego początku pozbawiona skutku prawnego. W związku z tym rząd wezwał Ministerstwo Sprawiedliwości do opublikowania nowego publicznego zaproszenia do zgłaszania kandydatur. W następstwie decyzji rządu Minister Sprawiedliwości złożył rezygnację. W reakcji na to wydarzenie Prokurator Generalny stwierdził, że decyzja rządu była niezgodna z prawem i niezgodna z konstytucją, oraz że stanowiła naruszenie niezależności prokuratury. Krajowy Prokurator Generalny, oświadczenie z dnia 26 maja 2021 r. Krajowa Rada Prokuratorów stwierdziła, że wyboru dokonano zgodnie z przepisami, oraz że interpretacja przepisów przez rząd miała charakter arbitralny, co czyni stwierdzenie nieważności i nowe publiczne zaproszenie niezgodnymi z prawem. Krajowa Rada Prokuratorów, konkluzje z dnia 1 czerwca 2021 r. i oświadczenie z dnia 9 lipca 2021 r. W debacie publicznej podniesiono również, że jeden z kandydatów był zaangażowany w procedurę konfiskaty mienia członka obecnego rządu.

(14)      CM/Rec(2000)19, pkt 5 lit. a) i b).

(15)      Komisję śledczą powołało Zgromadzenie Państwowe na wniosek Rady Państwowej (Državni svet – izby wyższej parlamentu). Szczegółowe informacje na temat struktury parlamentu znajdują się w części IV pt. „Inne kwestie instytucjonalne związane z mechanizmami kontroli i równowagi”. Rada Sądownictwa i prokuratura przekazały sprawę do Sądu Konstytucyjnego.

(16)      Wyrok Sądu Konstytucyjnego z dnia 7 stycznia 2021 r., U-I-246/19-41.

(17)      Wyrok Sądu Konstytucyjnego z dnia 7 stycznia 2021 r., U-I-246/19-41, pkt 77. Dwóch sędziów Sądu Konstytucyjnego stwierdziło w zdaniach odrębnych, że istnieje różnica między prowadzeniem przez parlament śledztwa w sprawie podejrzenia o bezprawne naciski z zewnątrz lub nadużycia jako możliwe wady funkcjonowania sądownictwa lub prokuratury – co mogłoby poprawić postrzeganie niezależności sądów – a kwestionowaniem decyzji sądu lub nawet pociąganiem sędziego do odpowiedzialności, co rzeczywiście byłoby niedopuszczalne.

(18)      Rada Sądownictwa, stanowiska dotyczące dostosowań i zmian ram prawnych regulujących postępowanie dyscyplinarne wobec sędziów, 4 marca 2021 r.

(19)      Sąd dyscyplinarny jest powoływany przez Radę Sądownictwa spośród członków samej Rady i spośród sędziów zaproponowanych przez Sąd Najwyższy. Do celów prowadzenia postępowania w sprawie domniemanych przewinień dyscyplinarnych Rada Sądownictwa powołuje prokuratora dyscyplinarnego spośród kandydatów zaproponowanych przez Sąd Najwyższy. Aby zapoznać się z przeglądem porównawczym organów zaangażowanych w postępowania dyscyplinarne dotyczące sędziów, zob. wykresy 49 i 50, unijna tablica wyników wymiaru sprawiedliwości z 2020 r.Od czasu utworzenia sądu dyscyplinarnego przedłożono 21 wniosków o podjęcie postępowania dyscyplinarnego, z czego wszczęto 14 postępowań (wszystkie dotyczyły sędziów sądów pierwszej instancji); dziewięć z nich zostało zakończonych, a pięć jest w toku. Po wszczęciu postępowania dyscyplinarnego zawieszono dwóch sędziów, z czego jedna sprawa została zakończona, a druga jest nadal w toku. Łącznie w czterech przypadkach sąd dyscyplinarny dopatrzył się naruszenia (orzeczono dwie nagany, jedno obniżenia wynagrodzenia i jedno przeniesienie dyscyplinarne), w innych czterech przypadkach sędziowie zostali uniewinnieni, a jedno postępowanie zostało umorzone z powodu wycofania wniosku o podjęcie postępowania dyscyplinarnego. Rada Sądownictwa, stanowiska dotyczące dostosowań i zmian ram prawnych regulujących postępowanie dyscyplinarne wobec sędziów, 4 marca 2021 r., s. 2–3.

(20)      W 2019 r. Sąd Najwyższy zwrócił się do Sądu Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z konstytucją prawa Rady Sądownictwa do wszczynania postępowań dyscyplinarnych, ponieważ niektórzy jej członkowie są również członkami sądu dyscyplinarnego. W konsekwencji Rada Sądownictwa postanowiła wstrzymać się z wszczęciem jakiegokolwiek postępowania dyscyplinarnego do czasu wydania orzeczenia w tej sprawie przez Sąd Konstytucyjny.

(21)      Należy zauważyć, że w sierpniu 2020 r. w jednym z nagłośnionych przypadków sędzia sądu rejonowego, po wszczęciu przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego, został tymczasowo zawieszony przez wiceprezesa Sądu Najwyższego. Sędzia wniósł do Rady Sądownictwa odwołanie od decyzji o zawieszeniu. W 2018 r. sędzia wyraził swoje podejrzenia dotyczące domniemanego postępowania kilku innych sędziów. Sędziemu stawia się również zarzuty zniesławienia. W części uzasadnienia decyzji o zawieszeniu wskazano, że konieczne jest zachowanie godnej i pełnej szacunku postawy wobec innych sędziów w przypadku ich publicznej krytyki. Sąd Najwyższy (2020), komunikat prasowy z dnia 17 sierpnia 2020 r. W grudniu 2020 r. Rada Sądownictwa stwierdziła, że nie ma ograniczeń dla ścigania karnego sędziego. W styczniu 2021 r. komisja parlamentarna zaproponowała parlamentowi umożliwienie wszczęcia postępowania karnego przeciwko sędziemu na podstawie aktu oskarżenia wniesionego przez jedną z prokuratur rejonowych. Informacje przekazane przez Słowenię na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r., s. 7–8.

(22)      W opinii Sądu Najwyższego od czasu wprowadzenia nowych ram w 2018 r. niektóre kwestie nie zostały poruszone lub nie rozwiązano ich w sposób właściwy (np. postępowanie jednoinstancyjne i możliwość odwołania zarówno dla oskarżonego, jak i prokuratora dyscyplinarnego, stosowanie przepisów proceduralnych), co może wpływać na efektywność postępowania. Uwagi przekazane przez Sąd Najwyższy na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r., s. 1.

(23)      CM/Rec(2010)12, pkt 66 i 69. Zgodnie z prawem Unii wymóg niezawisłości zakłada, że system środków dyscyplinarnych obowiązujący w stosunku do sędziów, przewiduje niezbędne gwarancje w celu uniknięcia wykorzystywania takiego systemu do politycznej kontroli treści orzeczeń sądowych. Np. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 24 czerwca 2019 r., Komisja/Polska, C-619/18, ECLI:EU:C:2019:531 pkt 77, wyrok z dnia 25 lipca 2018 r., LM, C-216/18 PPU, ECLI:EU:C:2018:586, wyrok z dnia 5 lipca 2016 r., Ognyanov, C-614/14, ECLI:EU:C:2016:514, postanowienie z dnia 12 lutego 2019 r. RH, C-8/19, ECLI:EU:C:2019:110.

(24)      Sprawozdanie na temat praworządności z 2020 r., rozdział dotyczący sytuacji w zakresie praworządności w Słowenii, s. 3–4.

(25)      Informacje przekazane przez Słowenię na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r., s. 11.

(26)      Sprawozdanie na temat praworządności z 2020 r., rozdział dotyczący sytuacji w zakresie praworządności w Słowenii, s. 3.

(27)      Informacje przekazane przez Słowenię na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r., s. 12.

(28)      Informacje przekazane przez Słowenię na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r., s. 11.

(29)      Wykres 45, unijna tablica wyników wymiaru sprawiedliwości z 2021 r.

(30)      Wykres 41, unijna tablica wyników wymiaru sprawiedliwości z 2021 r. Celem projektu „Skuteczny wymiar sprawiedliwości” jest scentralizowanie infrastruktury informatycznej Prokuratury Krajowej oraz umożliwienie pracy zdalnej pracownikom Prokuratury Krajowej. Aby zapewnić odpowiedni sprzęt do pracy zdalnej, prokuratury zezwoliły pracownikom na zabranie sprzętu komputerowego do domu, a w niektórych przypadkach zapewniły zastępcze laptopy. Informacje przekazane przez Słowenię na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r., s. 12–13.

(31)      W 2020 r. prezes Sądu Najwyższego ograniczył funkcjonowanie sądów z powodu pandemii COVID-19, nakazując zawieszenie biegu terminów procesowych oraz zaprzestanie dokonywania czynności procesowych i doręczania pism procesowych w sprawach innych niż pilne (od dnia 26 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r. oraz od dnia 16 listopada 2020 r. do dnia 1 lutego 2021 r.). Uwagi przekazane przez Sąd Najwyższy na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r., s. 5.

(32)      Informacje przekazane przez Słowenię na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r., s. 11. Przepisy nadzwyczajne przyjęte w związku z pandemią COVID-19 obejmowały środki regulujące liczbę miejsc w zakładach karnych w celu ochrony życia i zdrowia społeczeństwa, pracowników i więźniów, środki mające na celu opóźnienie egzekwowania prawa oraz środki tymczasowe w postępowaniach upadłościowych.

(33)      Uwagi przekazane przez Sąd Najwyższy na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r., s. 4.

(34)      Sprawozdanie na temat praworządności z 2020 r., rozdział dotyczący sytuacji w zakresie praworządności w Słowenii, s. 5.

(35)      Wykresy 46 i 47, unijna tablica wyników wymiaru sprawiedliwości z 2021 r. W odpowiedzi na ustalenia zawarte w sprawozdaniu z 2020 r. oraz w unijnej tablicy wyników wymiaru sprawiedliwości Ministerstwo Sprawiedliwości przeprowadziło porównawczą analizę prawną publikacji orzeczeń, a także planuje wprowadzić ustawowy wymóg publikacji przynajmniej wyroków co do istoty sprawy dla zagwarantowania pewności prawa. Informacje przekazane przez Słowenię na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r., s. 13. W grudniu 2020 r. dwie komisje parlamentarne zwróciły się do rządu o zaproponowanie do uwzględnienia w ustawie o dostępie do informacji publicznej podstawy prawnej publikacji wszystkich prawomocnych wyroków. Komisja Parlamentarna Spraw Wewnętrznych, Administracji Publicznej i Samorządu Terytorialnego oraz Komisja Sprawiedliwości, konkluzje z dnia 14 grudnia 2020 r.

(36)      Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 2020 r., X Ips 4/2020. Informacje przekazane przez Słowenię na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r., s. 27.

(37)      Ustawa o postępowaniu karnym, art. 128 (z późniejszymi zmianami). Dostęp do informacji publicznej reguluje ustawa szczególna – ustawa o dostępie do informacji publicznej. Ponadto w art. 45 ustawy o środkach masowego przekazu szczegółowo uregulowano procedurę dostępu mediów do informacji, a mianowicie przyznano mediom szczególną (uprzywilejowaną) pozycję w uzyskiwaniu informacji o charakterze publicznym od organów, które są objęte zakresem ustawy o dostępie do informacji publicznej. Informacje przekazane przez Słowenię na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r., s. 27.

(38)      W wypadku oddalenia odwołania przez Komisarza ds. Informacji (który jest niezależnym organem ochrony danych), na przykład ze względu na ochronę interesów w toczącym się postępowaniu karnym, wnoszący odwołanie może zawnioskować o wszczęcie kontroli sądowej przed Sądem Administracyjnym.

(39)      Informacje przekazane przez Słowenię na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r., s. 27.

(40)      Sprawozdanie na temat praworządności z 2020 r., rozdział dotyczący sytuacji w zakresie praworządności w Słowenii, s. 2 i 4.

(41)      Budżet przyznany Radzie Sądownictwa: około 612 000 EUR (2019 r.), 606 000 EUR (2020 r.), 647 000 EUR (2021 r.), 777 000 EUR (2022 r.). Budżet przyznany Krajowej Radzie Prokuratorów: około 185 000 EUR (2019 r.), 200 000 EUR (2020 r.), 195 000 EUR (2021 r.) i 192 000 EUR (2022 r.).

(42)      Budżet systemu wymiaru sprawiedliwości na 2021 r. przeznaczony na wszystkie sądy i prokuratury opiewa na kwotę prawie 245 mln EUR, co stanowi wzrost o około 10 % w porównaniu z 2020 r. Wykresy 29 i 30 w unijnej tabeli wyników wymiaru sprawiedliwości z 2021 r. pokazują, że w ujęciu bezwzględnym wysokość środków z budżetu UE faktycznie przeznaczonych na system wymiaru sprawiedliwości rośnie od 2016 r., natomiast w ujęciu względnym budżet wyrażony jako odsetek PKB pozostaje na stałym poziomie, ale należy do najwyższych w UE.

(43)      Latem 2020 r. sądy starały się nadrobić stracony czas, ponieważ w czerwcu 2020 r. rozpatrzono o 40 % więcej spraw, w lipcu o 23 % więcej, a w sierpniu 2020 r. o 16 % więcej w porównaniu z analogicznymi okresami w 2019 r. W 2020 r. średni czas trwania postępowania nieznacznie wzrósł do 8 miesięcy w przypadku spraw poważnych (pilnych) oraz zmniejszył się do 1,1 miesiąca w przypadku pozostałych spraw (spadek z 1,4 w 2019 r.). Uwagi przekazane przez Sąd Najwyższy na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r., s. 5.

(44)      Wykres 21, unijna tablica wyników wymiaru sprawiedliwości z 2021 r., przedstawiający dane za lata 2014, 2017, 2018 i 2019.

(45)      Podsumowanie wyników przeprowadzonej przez Ministerstwo Sprawiedliwości kontroli organizacji funkcjonowania Sądu Administracyjnego w Lublanie i jego wydziałów w Mariborze, Novej Goricy i Celje, Ministerstwo Sprawiedliwości, kwiecień 2021 r.

(46)      Transparency International, wskaźnik postrzegania korupcji w 2020 r. (2021) s. 2–3. Kategoryzacja poziomu postrzeganej niezależności sądów przedstawia się w następujący sposób: niski (postrzeganie korupcji w sektorze publicznym przez ekspertów i pracowników na stanowiskach kierowniczych w przedsiębiorstwach z wynikiem powyżej 79), stosunkowo niski (wynik 79–60), stosunkowo wysoki (59–50), wysoki (wynik poniżej 50).

(47)      W 2015 r. osiągnięto wynik 60, natomiast w 2020 r. – 60. Wynik znacząco wzrasta/maleje, jeżeli zmienia się o więcej niż pięć punktów; poprawia się/pogarsza się (zmiany o 4–5 punktów); jest stosunkowo stabilny (zmiany o 1–3 punkty) w ciągu ostatnich pięciu lat.

(48)      Dane Eurobarometru dotyczące postrzegania korupcji przez obywateli i przedsiębiorstwa oraz doświadczeń z nią związanych, przedstawione w ubiegłym roku, są aktualizowane co dwa lata.. Najnowszy zbiór danych to specjalne badanie Eurobarometr 502 (2020 r.) i badanie Eurobarometr Flash 482 (2019 r.).

(49)      Informacje przekazane przez Słowenię na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r.

(50)      Program rządowy na rzecz wzmocnienia uczciwości i przejrzystości na lata 2017–2019.

(51)      Osiemnaście działań (z 25) zostało w pełni wdrożonych, cztery działania zrealizowano częściowo, a trzech nie wdrożono. Rząd Słowenii, „Sprawozdanie końcowe z realizacji programu rządowego na rzecz wzmocnienia uczciwości i przejrzystości na lata 2017–2019”, 21 kwietnia 2020 r.

(52)      W art. 9a ustawy o uczciwości i zapobieganiu korupcji przewidziano, że komisja ds. nominacji składa się z pięciu członków: jednego członka powoływanego przez Ministerstwo Administracji Publicznej; jednego członka powoływanego przez organizację sektora prywatnego/organizację nienastawioną na zysk; jednego członka powoływanego przez parlament; jednego członka powoływanego przez Radę Sądownictwa i jednego członka powoływanego przez Krajową Radę Prokuratorów.

(53)      W 2020 r. obsadzono jedynie 33 stanowiska dla urzędników, z 69 usystematyzowanych w planie zarządzania. Z łącznej liczby 81 stanowisk dla każdego rodzaju personelu, w tym stanowiska Komisarza Generalnego i jego dwóch zastępców, obsadzono jedynie 41. Komisja ds. Zapobiegania Korupcji, sprawozdanie za 2020 r., 20 maja 2021 r., s. 62.

(54)      Informacje przekazane przez Komisję ds. Zapobiegania Korupcji.

(55)      W maju 2021 r. wprowadzono zmianę do ustawy o wykonywaniu budżetu Słowenii i zniesiono ogólne ograniczenie dotyczące zatrudniania nowych urzędników publicznych w Słowenii. Komisarz Generalny stwierdził, że Komisja wymaga większej niezależności w zakresie środków finansowych, co zapewniłoby jej prawdziwą autonomię. Komisja ds. Zapobiegania Korupcji, sprawozdanie za 2020 r., 20 maja 2021 r., s. 7–8.

(56)      Komisja ds. Zapobiegania Korupcji, sprawozdanie za 2020 r., 20 maja 2021 r., s. 65.

(57)      OECD, grupa robocza ds. przekupstwa, „Implementing the OECD Anti-Bribery Convention Phase 4 Report: Slovenia” [„Sprawozdanie z 4. etapu wdrażania Konwencji OECD o zwalczaniu przekupstwa zagranicznych funkcjonariuszy publicznych w międzynarodowych transakcjach handlowych: Słowenia”], 11 marca 2021 r.

(58) Proces odwoławczy dotyczy tego, czy w procedurze odwołania dyrektora Krajowego Biura Śledczego dopuszczalne jest powołanie się na art. 83 ustawy o administracji publicznej, biorąc pod uwagę, że w art. 49 ustawy o organizacji i pracy policji zawarto następujące wytyczne i brzmi on: „Dyrektora Krajowego Biura Śledczego powołuje i odwołuje Dyrektor Generalny Policji.” Sąd Najwyższy nie wydał jeszcze orzeczenia w sprawie tego wniosku. Pisemne uwagi przekazane przez rząd w kontekście wizyty w Słowenii.

(59) Policja słoweńska, komunikaty prasowe z dnia 6 maja 2020 r. (odwołanie poprzedniego dyrektora i powołanie pierwszego p.o. dyrektora), 29 lipca 2020 r. (powołanie drugiego p.o. dyrektora), 12 października 2020 r. (powołanie trzeciego p.o. dyrektora).

(60)      Informacje przekazane przez Słowenię na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r.

(61)      Informacje przekazane przez Słowenię na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r.

(62)      Na przykład sprawy o dużej wartości pieniężnej, dotyczące korupcji na wysokim szczeblu, z udziałem kilku podejrzanych lub wysokiej rangi urzędników.

(63)      W 2019 r. sądy wydały 21 wyroków skazujących, o 30 % mniej niż w 2018 r. (30), a także 9 wyroków uniewinniających (trzy w 2018 r.) i jedno oddalenie skargi (dwa w 2018 r.). Sprawozdanie na temat praworządności z 2020 r. rozdział dotyczący sytuacji w zakresie praworządności w Słowenii, s. 10.

(64)      Na przykład w dwóch sprawach karnych dotyczących burmistrza Lublany sąd nie przeprowadził rozprawy przez rok i nie zorganizował pierwszej rozprawy przez półtora roku od czasu uprawomocnienia się aktu oskarżenia. Wśród przyczyn opóźnień podanych przez sąd wskazano przeciążenie pracą sędziów oraz problemy związane z zarządzaniem sprawami. RTV, „Tarča: Pravosodje po meri politike”, 3 czerwca 2021 r.

(65)      Z informacji przekazanych przez Prokuraturę Krajową i policję wynika, że czas trwania postępowania przygotowawczego może w niektórych przypadkach wynosić 5 lat, w tym analiza złożonych danych trwa 2 lata.

(66)      Prokuratura otrzymuje od policji zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa niemal wyłącznie w formie papierowej, co utrudnia skuteczne ściganie przestępstw, zwłaszcza w przypadku dużych i złożonych spraw. Informacje otrzymane w kontekście wizyty w Słowenii.

(67)      Informacje przekazane przez Słowenię na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r., s. 24.

(68)      Termin przedawnienia przestępstw korupcyjnych wynosi 20 lat w następujących przypadkach: przekupstwo w sektorze prywatnym i sektorze przedsiębiorstw, oferowanie łapówek w sektorze publicznym, przestępstwa rażącego nadużycia władzy w sektorze publicznym i przedsiębiorstw.

(69)      Informacje przekazane przez Ministerstwo Sprawiedliwości.

(70)      To wyłączenie dotyczące spraw sądowych, które osiągnęły termin przedawnienia, zostało dodane w decyzji Prezesa Sądu Najwyższego z dnia 13 listopada 2020 r.

(71)      Między innymi zawodowych urzędników wysokiego szczebla, niezawodowych burmistrzów i zastępców burmistrzów, wysokiej rangi urzędników służby cywilnej, kierowników, osoby odpowiedzialne za zamówienia publiczne, urzędników służby cywilnej. W art. 44b ustawy o uczciwości i zapobieganiu korupcji przewidziano, że w przypadku podejrzenia, iż zgłaszający obracał majątkiem z członkami rodziny, Komisja ds. Zapobiegania Korupcji może rozszerzyć kontrolę na ich majątek.

(72)      Urzędnicy państwowi mają obowiązek składania dwóch rodzajów oświadczeń: jednego szczegółowego (z pełnym wykazem ich majątku), które należy złożyć przy obejmowaniu stanowiska lub mandatu, oraz jednego oświadczenia o zmianie stanu majątkowego, które składa się w przypadku zmiany rodzaju, liczby lub wartości posiadanych aktywów.

(73)      Komisja ds. Zapobiegania Korupcji, sprawozdanie za 2020 r., 20 maja 2021 r., s. 30.

(74)      Informacje przekazane przez Komisję ds. Zapobiegania Korupcji oraz jej sprawozdanie za 2020 r., 20 maja 2021 r., s. 30–35.

(75)      Komisja ds. Zapobiegania Korupcji, sprawozdanie za 2020 r., 20 maja 2021 r., s. 30–32.

(76)      Ponadto publikacja dotyczy wyłącznie oświadczeń o zmianie stanu majątkowego.

(77)      Inicjatywa Komisji ds. Zapobiegania Korupcji, 20 maja 2021 r.

(78)      Na przykład w dniu 12 maja 2021 r. Komisja ds. Zapobiegania Korupcji zakończyła postępowanie w sprawie odpłatnej działalności zewnętrznej prezesa Trybunału Obrachunkowego, nie stwierdzając naruszeń ustawy o uczciwości i zapobieganiu korupcji. Co więcej, w swojej decyzji Komisja ds. Zapobiegania Korupcji stwierdziła, że dochody ze źródeł zewnętrznych prezesa Trybunału Obrachunkowego nie stanowiły działalności zarobkowej w jego imieniu, ani nie występował konflikt interesów. W odniesieniu do domniemanego zezwolenia, na które powołuje się zarówno były przewodniczący Komisji ds. Zapobiegania Korupcji, jak i obecny prezes Trybunału Obrachunkowego, Komisja ds. Zapobiegania Korupcji stwierdziła, że nie może z całą pewnością wykluczyć jego istnienia z uwagi na brak takiego dokumentu. Komisja ds. Zapobiegania Korupcji, komunikaty prasowe z dni 12 i 24 maja 2021 r.

(79)      https://erar.si/lobiranje/

(80)      Komisja ds. Zapobiegania Korupcji, sprawozdanie za 2020 r., 20 maja 2021 r.

(81)      Trybunał Obrachunkowy, sprawozdanie za 2020 r., 31 marca 2021 r., s. 206–223.

(82)      W dniu 12 czerwca 2020 r. zgodnie z art. 24 regulaminu parlamentu Rada Przewodniczącego Zgromadzenia Państwowego, na 71. posiedzeniu, przyjęła kodeks etyki posłów Zgromadzenia Państwowego Republiki Słowenii.

(83)      Oznacza to, że w przypadku drobnego wykroczenia członek parlamentu otrzymuje naganę, która nie jest ogłaszana publicznie; w przypadku poważniejszych naruszeń parlamentarzysta otrzymuje naganę, którą podaje się do wiadomości publicznej na stronie internetowej Zgromadzenia Państwowego; w przypadku ponownego popełnienia poważnego wykroczenia parlamentarzysta otrzymuje naganę, którą podaje się do wiadomości publicznej na stronie internetowej Zgromadzenia Państwowego, oraz publikuje się oświadczenie o popełnieniu wykroczenia na najbliższym posiedzeniu Zgromadzenia Państwowego.

(84)      RTV, „Prvi kršilec poslanskega etičnega kodeksa je Jani Ivanuša (SNS), dobil je opomin”, 9 czerwca 2021 r.

(85)      Komisja ds. Zapobiegania Korupcji, sprawozdanie za 2020 r., 20 maja 2021 r., s. 39, oraz informacje uzyskane w kontekście wizyty krajowej w Słowenii.

(86)      Komisja ds. Zapobiegania Korupcji, sprawozdanie za 2020 r., 20 maja 2021 r., s. 37–39, oraz informacje uzyskane w kontekście wizyty krajowej w Słowenii.

(87)      Informacje przekazane przez Słowenię na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r. Były kierownik działu prawnego i usług ogólnych w słoweńskiej Agencji Towarów i Rezerw poinformował, że Minister Gospodarki osobiście interweniował w zakresie umowy o wartości 8 mln EUR z konkretnym przedsiębiorstwem, a postępowanie w tej sprawie jest w toku. OECD, grupa robocza ds. przekupstwa, „Implementing the OECD Anti-Bribery Convention Phase 4 Report: Slovenia” [„Sprawozdanie z 4. etapu wdrażania Konwencji OECD o zwalczaniu przekupstwa zagranicznych funkcjonariuszy publicznych w międzynarodowych transakcjach handlowych: Słowenia”], 11 marca 2021 r., s. 12.

(88)      W 2020 r. do Krajowej Komisji Rewizyjnej wpłynęły trzy takie wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy (spośród łącznej liczby 206 spraw) oraz wszczęto 13 postępowań w sprawach o wykroczenia. Uwagi pisemne przekazane przez Krajową Komisję Rewizyjną ds. procedur w zakresie udzielania zamówień publicznych w kontekście wizyty krajowej w Słowenii. Zob. również sprawozdanie z prac Krajowej Komisji Rewizyjnej w 2020 r.

(89)      Informacje przekazane przez Krajową Komisję Rewizyjną ds. procedur w zakresie udzielania zamówień publicznych w kontekście wizyty krajowej w Słowenii.

(90)      Informacje przekazane przez Słowenię na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r.

(91)      W 2021 r. Słowenia zajmuje 36. miejsce w światowym rankingu wolności prasy prowadzonym przez Reporterów bez Granic (18. miejsce wśród państw członkowskich UE), co oznacza spadek o dwie pozycje z 32. miejsca w ubiegłym roku. Oznacza to, że Słowenia stoi w obliczu pogorszenia się sytuacji w zakresie wolności mediów i ochrony dziennikarzy.

(92)      AKOS, informacje uzyskane podczas wizyty w Słowenii.

(93)      Regulator konwergentny AKOS realizuje zadania w zakresie telekomunikacji, mediów elektronicznych, usług pocztowych i kolejowych,a także odpowiada za regulację mediów audiowizualnych, usług radiowych i mediów internetowych (MPM 2021).

(94)      AKOS jest zarządzana przez dyrektora i Radę Agencji. Dyrektora i członków Rady powołuje rząd w oparciu o procedurę wyboru, przy czym dyrektora proponuje rządowi właściwy minister. Sprawozdanie na temat praworządności z 2020 r., rozdział dotyczący sytuacji w zakresie praworządności w Słowenii, s. 11.

(95)      Monitor pluralizmu mediów z 2021 r., sprawozdanie krajowe dotyczące Słowenii, s. 11.

(96)      Ustawa o łączności elektronicznej.

(97)      Ustawa o środkach masowego przekazu.

(98)      Ustawa o audiowizualnych usługach medialnych.

(99)      Informacje przekazane przez Słowenię na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r.

(100)      Projekt art. 39a (niezależność Agencji): „1) Agencja jest niezależnym organizacyjnie, funkcjonalnie i materialnie organem regulacyjnym, odrębnym od rządu Republiki Słowenii oraz innych podmiotów publicznych i prywatnych. Agencja, w związku z realizacją zadań wynikających z niniejszej ustawy oraz z ustawy o środkach masowego przekazu, nie może zwracać się o polecenia do innych organów ani przyjmować poleceń od innych organów, z wyjątkiem sytuacji, gdy organy te sprawują nadzór prawny nad pracą Agencji. 2) Agencja realizuje zadania wynikające z niniejszej ustawy oraz z ustawy o środkach masowego przekazu w sposób bezstronny, przejrzysty i zgodnie z zasadami niniejszej ustawy, dążąc do pluralizmu mediów, różnorodności kulturowej i językowej, ochrony konsumentów, dostępności, niedyskryminacji, należytego funkcjonowania rynku wewnętrznego i wspierania uczciwej konkurencji. […]”.

(101)      Projekt zmian do ustawy o audiowizualnych usługach medialnych, 5 marca 2021 r. W ustawie o łączności elektronicznej (ZEKom-1) uregulowano m.in. sieci i usługi komunikacji elektronicznej, zarządzanie widmem radiowym oraz zawarto w tych ramach przepisy regulujące status AKOS.

(102)      Projekt ustawy o Publicznej Agencji Republiki Słowenii ds. Rynku i Konsumentów oraz Publicznej Agencji Republiki Słowenii ds. Rynków Finansowych, październik 2020 r.

(103)      Monitor pluralizmu mediów z 2021 r., sprawozdanie krajowe dotyczące Słowenii, s. 12 oraz Agencja ds. Sieci i Usług Komunikacji, „Odpowiedź na projekt ustawy o Publicznej Agencji Republiki Słowenii ds. Rynku i Konsumentów oraz Publicznej Agencji Republiki Słowenii ds. Rynków Finansowanych”, 2 października 2020 r.

(104)      Ustawa o środkach masowego przekazu, art. 12 i 14.

(105)      https://rmsn.ekultura.gov.si/razvid/mediji

(106)      Projekt ustawy o środkach masowego przekazu, zmieniony art. 12.

(107)      Sprawozdanie na temat praworządności z 2020 r., rozdział dotyczący sytuacji w zakresie praworządności w Słowenii, s. 12.

(108)      Pisemne uwagi przekazane przez Stowarzyszenie Dziennikarzy i Publicystów w kontekście wizyty w Słowenii. Zob. również Pod črto, „Kdo drži informacijsko pištolo: kaj smo ugotovili v preiskavi medijskega lastništva v Sloveniji”, 18 stycznia 2021 r. W przypadku jednego medium drukowanego nie udało się ustalić końcowego właściciela. (https://podcrto.si/povzetek-preiskave-mladina-kot-primer-ranljivosti-medijev-v-sloveniji/). W badaniu poruszono również kwestię wpływu właścicieli mediów – politycznego albo wynikającego z interesów gospodarczych – na treści redakcyjne, którą to kwestię uwydatnia brak przejrzystości własności mediów.

(109)      Łączenie działalności reklamowej i radiowo-telewizyjnej lub telekomunikacyjnej i radiowo-telewizyjnej jest niedozwolone. Rząd dostrzegł ten problem i w ramach proponowanych zmian do ustawy o środkach masowego przekazu zostanie położony nacisk m.in. na przejrzystość własności mediów i ograniczenie koncentracji w mediach.

(110)      Informacje uzyskane w kontekście wizyty w Słowenii.

(111)      Ponieważ zdaniem rządu w poprzednich ramach legislacyjnych nie określono dokładnie, na czym polega usługa publiczna Słoweńskiej Agencji Prasowej STA i czym różni się ona od jej usługi komercyjnej, w czerwcu 2021 r. Rządowe Biuro Komunikacji przyjęło nowy dekret w sprawie wdrażania usługi publicznej przez Słoweńską Agencję Prasową. Rząd planuje zrezygnować z automatycznych płatności ex ante na rzecz systemu płatności ex post.

(112)      Komisja Europejska, komunikat prasowy – „State aid: Commission approves €2.5 million compensation to Slovenian Press Agency STA for its public service” [„Pomoc państwa – Komisja zatwierdza odszkodowanie w wysokości 2,5 mln EUR dla Słoweńskiej Agencji Prasowej STA z tytułu świadczenia usług publicznych”], 29 kwietnia 2021 r.

(113)      Krajowe (np. Stowarzyszenie Dziennikarzy) i międzynarodowe zainteresowane strony (np. list otwarty z dnia 16 marca 2021 r. od Europejskiego Centrum Wolności Prasy i Mediów, Europejskiej Federacji Dziennikarzy, Międzynarodowego Instytutu Prasowego, OBC Transeuropa i Reporterów bez Granic) wyraziły obawy dotyczące stabilności finansowania Słoweńskiej Agencji Prasowej.

(114)      Wydział Mediów (prof. dr Matevž Tomšič, prof. dr Borut Rončević, doc. dr Nuša Erman, doc. dr Tamara Besednjak Valič), „Research of the media landscape” [Badanie krajobrazu medialnego], marzec 2021 r. Uwagi przekazane przez Słoweński Związek Dziennikarzy na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r., s. 1–4.

(115)      Monitor pluralizmu mediów z 2021 r., sprawozdanie krajowe dotyczące Słowenii z 2020 r., s. 16, sprawozdanie na temat praworządności z 2020 r., rozdział dotyczący sytuacji w zakresie praworządności w Słowenii, s. 12.

(116)      Pod črto, „Municipal newsletters: millions of euros of public money to promote mayors” [Biuletyn gminy: miliony EUR z publicznych pieniędzy na promocję burmistrzów], 6 czerwca 2019 r.

(117) Uwagi przekazane przez Reporterów bez Granic na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r.

(118)      Wspomniane przedsiębiorstwa państwowe odmawiają udostępnienia tych informacji, powołując się na przepisy dotyczące tajemnicy handlowej.

(119)      Reporterzy bez Granic – uwagi przekazane na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r.

(120)      Monitor pluralizmu mediów z 2021 r., sprawozdanie krajowe dotyczące Słowenii, s. 11.

(121)      Uwagi przekazane przez słoweńskie Stowarzyszenie Dziennikarzy i Publicystów na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r., s. 4.

(122)      Monitor pluralizmu mediów z 2021 r., sprawozdanie krajowe dotyczące Słowenii, s. 13.

(123)      Pisemne uwagi przekazane przez rząd w kontekście wizyty w Słowenii oraz pisemne uwagi przekazane przez Stowarzyszenie Dziennikarzy i Publicystów na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r. Należy zauważyć, że zainteresowane strony wyraziły obawy dotyczące warunków ekonomicznych dziennikarzy, którzy pracują jako freelancerzy. Pisemne uwagi przekazane przez Stowarzyszenie Dziennikarzy i Publicystów na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r. Jak oświadczył rząd, w ramach ogólnych środków pomocy dziennikarze pracujący na własny rachunek również otrzymywali bezwarunkowy dochód podstawowy w wysokości 700 EUR miesięcznie oraz byli uprawnieni do całkowitego odpisu wydatków na opiekę społeczną i zdrowotną od marca 2020 r. i korzystali z tej formy pomocy do 30 czerwca 2021 r., pod warunkiem że nie pracowali.

(124)      Pisemne uwagi przekazane przez rząd w kontekście wizyty w Słowenii.

(125)    Informacje otrzymane w kontekście wizyty w Słowenii.

(126)      Reporterzy bez Granic – uwagi przekazane na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r.

(127)      Monitor pluralizmu mediów z 2021 r., sprawozdanie krajowe dotyczące Słowenii, s. 11.

(128) Podsumowanie wyników przeprowadzonej przez Ministerstwo Sprawiedliwości kontroli organizacji funkcjonowania Sądu Administracyjnego w Lublanie i jego wydziałów w Mariborze, Nowej Goricy i Celje, Ministerstwo Sprawiedliwości, kwiecień 2021 r.

(129)      Podsumowanie wyników przeprowadzonej przez Ministerstwo Sprawiedliwości kontroli organizacji funkcjonowania Sądu Administracyjnego w Lublanie i jego wydziałów w Mariborze, Nowej Goricy i Celje, Ministerstwo Sprawiedliwości, kwiecień 2021 r. Należy zauważyć, że czas trwania jednej sprawy sądowej, w przypadku której Komisarz ds. Informacji dokonał przeglądu decyzji dotyczącej dostępu do informacji, wyniósł ponad dwa lata.

(130)      Sprawozdanie na temat praworządności z 2020 r., rozdział dotyczący sytuacji w zakresie praworządności w Słowenii, s. 13.

(131)      Monitor pluralizmu mediów z 2021 r., sprawozdanie krajowe dotyczące Słowenii, s. 10.

(132) Informacje przekazane przez Słowenię na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r.

(133)      Platforma Rady Europy propagująca ochronę dziennikarstwa i bezpieczeństwa dziennikarzy – Słowenia. W okresie sporządzania niniejszego dokumentu pięć z nich uwzględniono w odpowiedzi władz słoweńskich.

(134)      Rada Unii Europejskiej, Komisarz Praw Człowieka Rady Europy wydaje komentarz dotyczący praw człowieka w sprawie strategicznego powództwa zmierzającego do stłumienia debaty publicznej, 27 października 2020 r.

(135)      Uwagi przekazane przez Instytut Pokoju we współpracy z Civil Liberties Union for Europe na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r. Rada Europy, Komisarz Praw Człowieka, „Memorandum on freedom of expression and media freedom in Slovenia” [„Memorandum w sprawie wolności wypowiedzi i wolności mediów w Słowenii”], 4 czerwca 2021 r.; monitor pluralizmu mediów z 2021 r., sprawozdanie krajowe dotyczące Słowenii, s. 11, 20 i 22.

(136)      Informacje przekazane przez Biuro Prokuratora Generalnego, kwiecień 2021 r.

(137)      Informacje przekazane przez Biuro Prokuratora Generalnego w kontekście wizyty w Słowenii.

(138)      Jak stwierdzono w sprawozdaniu na temat praworządności z 2020 r., rozdział dotyczący sytuacji w zakresie praworządności w Słowenii, wąskie stosowanie prawa karnego powodowało, że nękanie lub groźby wobec dziennikarzy w internecie rzadko podlegały karze. Opierało się to na dokonanej przez Prokuraturę Krajową poprzedniej wykładni prawnej, zgodnie z którą publiczne podżeganie do nienawiści musiało być „konkretne”, stanowić „konkretne zagrożenie dla porządku i spokoju publicznego”, aby mogło być ścigane jako przestępstwo. W 2019 r. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że istnieją dwa sposoby popełnienia przestępstwa z art. 297 kodeksu karnego: albo a) poprzez podżeganie lub podburzanie do nienawiści i przemocy lub nietolerancji w sposób, który może zagrażać porządkowi i spokojowi publicznemu lub je zakłócać, albo b) poprzez groźby, obelgi lub zniewagi słowne. Stwierdził on, że w przypadku, gdy postępowanie to polega na użyciu gróźb, obelg lub zniewag słownych, nie ma wymogu, aby istniało jakiekolwiek potencjalne zagrożenie dla porządku i spokoju publicznego. Wyjaśnił on jednak również, że gdy postępowanie to ma charakter, który może zagrażać porządkowi i spokojowi publicznemu lub je zakłócać, nie ma wymogu, aby zagrożenie to było bezpośrednie, lecz aby istniał tylko potencjał spowodowania konkretnego zagrożenia. Sprawozdanie na temat praworządności z 2020 r. rozdział dotyczący sytuacji w zakresie praworządności w Słowenii, s. 13.

(139) Sąd Konstytucyjny Słowenii, wyrok z dnia 22 października 2008 r., U-I-295/07.

(140)      Zmiany w regulaminie Zgromadzenia Państwowego, 7 kwietnia 2020 r.

(141)      W ramach procedury skróconej i nadzwyczajnej nie odbywa się ogólna debata, a drugie i trzecie czytanie mają miejsce podczas tej samej sesji parlamentu.. Sprawozdanie na temat praworządności z 2020 r., rozdział dotyczący sytuacji w zakresie praworządności w Słowenii, s. 15.

(142)      CNVOS – NGO Umbrella Network, Online counter of violations of the Parliament Resolution on normative activity [internetowy licznik naruszeń rezolucji parlamentu w sprawie działalności normatywnej].

(143)      Sąd Konstytucyjny dał parlamentowi rok na usunięcie z ustawy elementów niezgodnych z konstytucją. Wyrok Sądu Konstytucyjnego z dnia 13 maja 2021 r., U-I-79/20-24.

(144)      Informacje przekazane przez Słowenię na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r., s. 30.

(145)      Informacje przekazane przez Europejską Sieć Krajowych Instytucji Praw Człowieka na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r., s. 317.

(146)      Wyrok Sądu Konstytucyjnego z dnia 10 grudnia 2020 r., U-I-474/18-17. Termin realizacji decyzji upływa w dniu 23 grudnia 2021 r.

(147)      Sprawozdanie na temat praworządności z 2020 r., rozdział dotyczący sytuacji w zakresie praworządności w Słowenii, s. 14–15.

(148)      Sąd Konstytucyjny, sprawozdanie za 2020 r., 22 kwietnia 2021 r.

(149)      62 sprawy są w toku, z czego 20 zostało zaakceptowanych przez Sąd Konstytucyjny, a w siedmiu przypadkach Sąd tymczasowo zawiesił odnośne środki. Pisemne uwagi przekazane przez Sąd Konstytucyjny w kontekście wizyty w Słowenii.

(150)      W marcu 2021 r. odnotowano kilka nieprawidłowości dotyczących poszanowania bezstronności, w przypadku których sędziowie Sądu Konstytucyjnego nie wyłączyli się z pełnienia swoich funkcji. Należy zauważyć, że Słowenię już wcześniej potępiono za naruszenie art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka w związku z brakiem możliwości wyłączenia sędziów Sądu Konstytucyjnego.

(151) Światowy Sojusz Krajowych Instytucji Praw Człowieka (GANHRI), „Report and Recommendation of the Virtual Session of the Sub-Committee on Accreditation (SCA)” [„Sprawozdanie i zalecenia wirtualnej sesji Podkomitetu ds. Akredytacji”], 7–18 grudnia 2020 r., s. 22–24. Informacje przekazane przez Europejską Sieć Krajowych Instytucji Praw Człowieka na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r., s. 316.

(152)      Uwagi przekazane przez Europejską Sieć Krajowych Instytucji Praw Człowieka na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r., s. 319–320, 322, 334–339. Należy również zauważyć, że w odniesieniu do zaleceń przekazanych przez Rzecznika Praw Obywatelskich organom państwowym, głównie rządowi, ale również parlamentowi, sądom i innym organom, Rzecznik Praw Obywatelskich w swoim ostatnim sprawozdaniu rocznym stwierdził, że ponad 200 zaleceń nie zostało wdrożonych lub wdrożono je jedynie częściowo. Informacje przekazane przez Europejską Sieć Krajowych Instytucji Praw Człowieka na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r., s. 319.

(153)      Informacje przekazane przez Europejską Sieć Krajowych Instytucji Praw Człowieka na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r., s. 340.

(154)      Kancelaria Prezydenta Republiki, komunikat prasowy z dnia 13 października 2020 r.

(155)      Uwagi przekazane przez Agencję Praw Podstawowych na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r. – „Legal environment and space of civil society organisations in supporting fundamental rights Slovenia” [„Środowisko prawne i przestrzeń organizacji społeczeństwa obywatelskiego w zakresie wspierania praw podstawowych – Słowenia”], s. 1.

(156)      Ocena przyznana przez CIVICUS; oceny tej przestrzeni w skali pięciostopniowej są następujące: otwarta, ograniczona, utrudniona, stłumiona i zamknięta. CIVICUS, „Government continues its attack on CSOs” [„Rząd kontynuuje atak na organizacje społeczeństwa obywatelskiego”], 4 lutego 2021 r.

(157)      Uwagi przekazane przez Europejską Sieć Krajowych Instytucji Praw Człowieka na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r., s. 322–324.

(158)      Uwagi przekazane przez Europejskie Forum Obywatelskie na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r., s. 57.

(159)      Uwagi przekazane przez Europejskie Forum Obywatelskie na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r., s. 57.