KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 27.10.2021

COM(2021) 664 final

2021/0342(COD)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

zmieniające rozporządzenie (UE) nr 575/2013 w odniesieniu do wymogów dotyczących ryzyka kredytowego, ryzyka związanego z korektą wyceny kredytowej, ryzyka operacyjnego, ryzyka rynkowego oraz poziomu wyjściowego

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

{SWD(2021) 320}
{SWD(2021) 321}
{SEC(2021) 380}

UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Proponowana zmiana rozporządzenia (UE) nr 575/2013 (rozporządzenie w sprawie wymogów kapitałowych lub CRR) stanowi element pakietu legislacyjnego obejmującego również zmiany dyrektywy 2013/36/UE (dyrektywa w sprawie wymogów kapitałowych lub CRD) 1 .

W odpowiedzi na globalny kryzys finansowy z lat 2008–2009 Unia wdrożyła istotne reformy ram ostrożnościowych mających zastosowanie do banków, aby zwiększyć ich odporność, a tym samym zapobiec ponownemu wystąpieniu podobnego kryzysu. Reformy te w dużej mierze opierały się na standardach międzynarodowych przyjętych od 2010 r. przez Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego 2 . Standardy te znane są łącznie jako standardy Bazylea III, reformy Bazylea III lub ramy Bazylea III 3 .

Ogólnoświatowe standardy opracowane przez Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego zyskują na znaczeniu ze względu na coraz bardziej globalny charakter i wzajemne powiązania sektora bankowego. Zglobalizowany sektor bankowy ułatwia handel międzynarodowy i inwestycje, ale stwarza również bardziej złożone ryzyko finansowe. Bez jednolitych ogólnoświatowych standardów banki mogłyby decydować się na rozpoczęcie działalności w jurysdykcji o najbardziej łagodnym systemie regulacyjnym i systemie nadzoru. Mogłoby to doprowadzić do „równania w dół” pod względem wymogów regulacyjnych w celu przyciągnięcia przedsiębiorstw bankowych, zwiększając jednocześnie ryzyko globalnej niestabilności finansowej. Międzynarodowa koordynacja ogólnoświatowych standardów w znacznym stopniu ogranicza ten rodzaj ryzykownej konkurencji i ma kluczowe znaczenie dla utrzymania stabilności finansowej w zglobalizowanym świecie. Ogólnoświatowe standardy stanowią ułatwienie dla banków prowadzących działalność międzynarodową – wśród których znajduje się wiele banków z UE – ponieważ gwarantują stosowanie zasad zasadniczo podobnych do tych, które obowiązują w najważniejszych centrach finansowych na świecie.

UE jest jednym z największych zwolenników współpracy międzynarodowej w dziedzinie regulacji sektora bankowego. Pierwszy zestaw reform pokryzysowych, które stanowią część ram Bazylea III, wdrożono w dwóch etapach:

·w czerwcu 2013 r. wraz z przyjęciem CRR 4 i CRD IV 5 ;

·w maju 2019 r. wraz z przyjęciem rozporządzenia (UE) 2019/876 6 , znanego również jako CRR II, oraz dyrektywy (UE) 2019/878, znanej również jako CRD V 7 .

Dotychczasowe reformy koncentrowały się na zwiększeniu jakości i ilości kapitału regulacyjnego, który banki są zobowiązane posiadać w celu pokrycia ewentualnych strat. Ponadto ich celem było ograniczenie nadmiernej dźwigni finansowej banków, zwiększenie odporności instytucji 8 na krótkoterminowy szok płynnościowy, zmniejszenie ich uzależnienia od finansowania krótkoterminowego, ograniczenie ryzyka koncentracji oraz rozwiązanie problemu, którego źródłem są podmioty zbyt duże, by upaść 9 .

W rezultacie w nowych przepisach zaostrzono kryteria kwalifikowalności dotyczące kapitału regulacyjnego, zwiększono minimalne wymogi kapitałowe oraz wprowadzono nowe wymogi w zakresie ryzyka związanego z korektą wyceny kredytowej 10 (CVA) oraz ekspozycji wobec kontrahentów centralnych 11 . Ponadto wprowadzono szereg nowych norm ostrożnościowych: minimalny wymóg dotyczący wskaźnika dźwigni, wskaźnik płynności krótkoterminowej (tzw. wskaźnik pokrycia wypływów netto), wskaźnik stabilnego finansowania długoterminowego (tzw. wskaźnik stabilnego finansowania netto), limity dużych ekspozycji 12 i makroostrożnościowe bufory kapitałowe 13 .

Dzięki temu pierwszemu zestawowi reform wdrożonych w Unii 14 sektor bankowy UE stał się znacznie bardziej odporny na wstrząsy gospodarcze i gdy nadszedł kryzys związany z COVID-19 miał znacznie bardziej stabilne podstawy w porównaniu ze stanem, w jakim znajdował się na początku globalnego kryzysu finansowego.

Ponadto na początku kryzysu związanego z COVID-19 organy nadzoru i prawodawcy wdrożyli tymczasowe środki wsparcia. W swoim komunikacie wyjaśniającym w sprawie stosowania ram rachunkowości i ram ostrożnościowych w celu ułatwienia udzielania kredytów przez banki w UE – Wspieranie przedsiębiorstw i gospodarstw domowych w czasie pandemii COVID-19 z dnia 28 kwietnia 2020 r. 15 Komisja potwierdziła elastyczność wpisaną w normy ostrożnościowe i zasady rachunkowości, na co zwróciły uwagę Europejskie Urzędy Nadzoru i organy międzynarodowe. Na tej podstawie w czerwcu 2020 r. współprawodawcy przyjęli ukierunkowane tymczasowe zmiany konkretnych aspektów ram ostrożnościowych – tzw. pakiet doraźnych zmian („quick fix”) CRR 16 . Wraz ze zdecydowanymi środkami z zakresu polityki pieniężnej i fiskalnej 17 pomogło to instytucjom w dalszym udzielaniu kredytów gospodarstwom domowym i przedsiębiorstwom w czasie pandemii. To z kolei przyczyniło się do złagodzenia wstrząsu gospodarczego 18 spowodowanego pandemią.

Chociaż ogólny poziom kapitału w unijnym systemie bankowym uznaje się obecnie – w średnim ujęciu – za zadowalający, niektóre problemy stwierdzone w następstwie globalnego kryzysu finansowego nie zostały jeszcze rozwiązane. Z analiz przeprowadzonych przez Europejski Urząd Nadzoru Bankowego (EUNB) i Europejski Bank Centralny (EBC) wynika, że wymogi kapitałowe obliczane przez instytucje mające siedzibę w UE przy użyciu modeli wewnętrznych charakteryzowały się znacznym poziomem zmienności, która nie była uzasadniona różnicami w zakresie podstawowego ryzyka, co docelowo podważa wiarygodność i porównywalność ich współczynników kapitałowych 19 . Ponadto brak wrażliwości na ryzyko wymogów kapitałowych obliczanych według metod standardowych powoduje, że wymogi kapitałowe dla niektórych produktów finansowych lub rodzajów działalności finansowej (a tym samym dla określonych modeli biznesowych opartych głównie na nich) są niewystarczające lub nadmiernie wysokie. W grudniu 2017 r. Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego ustalił ostateczny zestaw reform 20 standardów międzynarodowych w celu rozwiązania wspomnianych problemów. W marcu 2018 r. ministrowie finansów i prezesi banków centralnych państw grupy G-20 z zadowoleniem przyjęli te reformy i wielokrotnie potwierdzili swoje zobowiązanie do ich pełnego, terminowego i konsekwentnego wdrożenia. W 2019 r. Komisja ogłosiła, że zamierza złożyć wniosek ustawodawczy w celu wdrożenia tych reform poprzez ich uwzględnienie w unijnych ramach ostrożnościowych 21 .

W związku z pandemią COVID-19 prace przygotowawcze nad niniejszym wnioskiem zostały opóźnione. Opóźnienie to stanowiło odzwierciedlenie decyzji Bazylejskiego Komitetu Nadzoru Bankowego z dnia 26 marca 2020 r. o przesunięciu ustalonych wcześniej terminów wdrożenia końcowych elementów reformy Bazylea III o jeden rok.  22

W związku z powyższym niniejsza inicjatywa ustawodawcza ma dwa ogólne cele: przyczynienie się do stabilności finansowej oraz przyczynienie do stabilnego finansowania gospodarki w kontekście ożywienia gospodarczego po kryzysie związanym z COVID-19. Powyższe cele ogólne można podzielić na cztery cele bardziej szczegółowe:

1)wzmocnienie ram kapitałowych opartych na analizie ryzyka bez ogólnego znacznego zwiększenia wymogów kapitałowych;

2)położenie większego nacisku w ramach ostrożnościowych na ryzyka ESG;

3)dalsza harmonizacja uprawnień i narzędzi nadzorczych oraz

4)zmniejszenie kosztów administracyjnych instytucji związanych z publicznym ujawnianiem informacji oraz poprawa dostępu do danych ostrożnościowych instytucji.

1)Wzmocnienie ram kapitałowych opartych na analizie ryzyka

Przejściowo skrajne warunki ekonomiczne nie wpłynęły na potrzebę przeprowadzenia reformy strukturalnej. Ukończenie reformy jest konieczne w celu rozwiązania nierozstrzygniętych kwestii oraz dalszego wzmacniania dobrej kondycji finansowej instytucji mających siedzibę w UE, dzięki czemu będą one mogły skuteczniej wspierać wzrost gospodarczy oraz przetrwać ewentualne przyszłe kryzysy. Wdrożenie pozostałych elementów reformy Bazylea III ma również kluczowe znaczenie dla zapewnienia instytucjom niezbędnej pewności prawa, jako że zakończy dziesięcioletnią reformę ram ostrożnościowych. Ponadto ukończenie reformy jest zgodne z zobowiązaniem UE do międzynarodowej współpracy regulacyjnej oraz z konkretnymi działaniami, jakie niektórzy z jej partnerów zapowiedzieli lub podjęli już w celu terminowego i rzetelnego wdrożenia reformy.

2)Położenie większego nacisku w ramach ostrożnościowych na ryzyka ESG

3)Dalsza harmonizacja uprawnień i narzędzi nadzorczych

4)Zmniejszenie kosztów administracyjnych instytucji związanych z publicznym ujawnianiem informacji oraz poprawa dostępu do danych ostrożnościowych instytucji

•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki

•Spójność z innymi politykami Unii

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

•Podstawa prawna

Aby zapewnić stabilność jednolitego rynku, we wniosku rozważono działania mające na celu określenie ram regulujących podejmowanie i prowadzenie działalności przez instytucje w Unii oraz nadzór nad tą działalnością. Sektor bankowy zapewnia obecnie największą część finansowania w ramach jednolitego rynku, co czyni go jednym z podstawowych elementów systemu finansowego Unii. Unia posiada wyraźny mandat do działania w obszarze jednolitego rynku, a właściwą podstawę prawną stanowią odpowiednie artykuły Traktatów 30 , na których opierają się kompetencje Unii w tym obszarze.

•Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych)

Większość rozważanych działań stanowi aktualizacje i zmiany obowiązującego prawa Unii, w związku z czym dotyczą one obszarów, w których Unia wykonywała już swoje kompetencje i nie zamierza zaprzestać ich wykonywania. Niektóre działania (w szczególności te zmieniające dyrektywę w sprawie wymogów kapitałowych) zmierzają do wprowadzenia dodatkowego stopnia harmonizacji, aby konsekwentnie realizować cele określone we wspomnianej dyrektywie.

•Proporcjonalność

•Wybór instrumentu

3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW

•Konsultacje z zainteresowanymi stronami

Ponadto służby Komisji wielokrotnie przeprowadzały konsultacje z państwami członkowskimi w sprawie wdrożenia przez UE ostatnich elementów reformy Bazylea III oraz innych ewentualnych przeglądów CRR i CRD w kontekście Grupy Ekspertów Komisji ds. Bankowości, Płatności i Ubezpieczeń.

•Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej

•Ocena skutków

•Sprawność regulacyjna i uproszczenie

•Prawa podstawowe

4.WPŁYW NA BUDŻET

5.ELEMENTY FAKULTATYWNE

•Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania

•Szczegółowe objaśnienia przepisów szczegółowych wniosku

Fundusze własne

Definicje „pośredniego udziału kapitałowego” oraz „syntetycznego udziału kapitałowego”

Zgodnie z art. 72e ust. 1 CRR instytucje, które podlegają art. 92a CRR, są zobowiązane do odliczania pośrednich i syntetycznych udziałów kapitałowych w niektórych instrumentach zobowiązań kwalifikowalnych. Bieżące definicje terminów „pośredni udział kapitałowy” i „syntetyczny udział kapitałowy” obejmują jednak wyłącznie udziały w instrumentach kapitałowych. W związku z tym definicje te zmieniono, aby obejmowały również udziały w odpowiednich zobowiązaniach (art. 4 ust. 1 pkt 114 i 126 CRR).

Instrumenty kapitałowe towarzystw ubezpieczeń wzajemnych, spółdzielni, instytucji oszczędnościowych lub podobnych instytucji

Po wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa z UE zgodnie z art. 50 Traktatu o Unii Europejskiej art. 27 ust. 1 lit. a) ppkt (v) CRR nie ma już zastosowania do instytucji mających siedzibę w Unii (został on wprowadzony w celu zaspokojenia potrzeb instytucji z siedzibą w Zjednoczonym Królestwie). Przepis ten zostaje zatem uchylony.

Progowe wyłączenia dotyczące odliczeń od pozycji kapitału podstawowego Tier I

Do celów stosowania niektórych odliczeń związanych z funduszami własnymi, określonych w CRR, instytucje muszą obliczać określone progi, które opierają się na pozycjach kapitału podstawowego Tier I po zastosowaniu filtrów ostrożnościowych i dokonaniu większości odliczeń związanych z kapitałem podstawowym Tier I. Aby zachować spójność obliczania odpowiednich progów oraz uniknąć asymetrii w sposobie ujmowania niektórych odliczeń z tytułu progów, przy obliczaniu odpowiednich pozycji kapitału podstawowego Tier I należy również uwzględnić nowe odliczenia związane z kapitałem podstawowym Tier I przewidziane w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/630 36 oraz w rozporządzeniu (UE) 2019/876. W związku z tym w art. 46 ust. 1, art. 48 ust. 1, art. 60 ust. 1, art. 70 ust. 1 i art. 72i ust. 1 CRR dodaje się odniesienia do art. 36 ust. 1 lit. m) i n) CRR. Jednocześnie, aby uwzględnić zniesienie odliczeń ekspozycji kapitałowych przy zastosowaniu metody modeli wewnętrznych, w przepisach tych skreśla się odniesienie do art. 36 ust. 1 lit. k) ppkt (v).

Udziały mniejszości w kontekście jednostek zależnych w państwach trzecich

W rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2033 37 (rozporządzenie w sprawie firm inwestycyjnych) przewidziano zmiany pojęć „instytucja” i „firma inwestycyjna” (art. 4 ust. 1 pkt 2 i 3 CRR). Dodano nowy art. 88b w celu zapewnienia, aby jednostki zależne mające siedzibę w państwie trzecim mogły być nadal uwzględniane do celów części drugiej tytuł II CRR (tj. określanie udziałów mniejszości), pod warunkiem że te jednostki zależne wchodziłyby w zakres zmienionych definicji tych terminów, gdyby miały siedzibę w Unii.

Pewne dodatkowe zmiany wprowadzono w art. 84 ust. 1, art. 85 ust. 1 i art. 87 ust. 1 CRR w kontekście jednostek zależnych w państwach trzecich. Poprawki te nie zmieniają obecnego sposobu obliczania udziałów mniejszości, lecz mają na celu wyjaśnienie tekstu prawnego w ramach działań podjętych w związku z ostatnimi odpowiedziami udzielonymi przez Komisję za pośrednictwem prowadzonej przez EUNB bazy pytań i odpowiedzi dotyczących jednolitego zbioru przepisów.

Poziom wyjściowy wymogów kapitałowych opartych na analizie ryzyka został wprowadzony w drodze zmiany zarówno CRR, jak i CRD. Stanowi on jeden z kluczowych środków reform Bazylea III i ma na celu ograniczenie nadmiernej zmienności wymogów w zakresie funduszy własnych instytucji obliczanych przy użyciu modeli wewnętrznych, a tym samym zwiększenie porównywalności współczynników kapitałowych instytucji. Określa on limit, zgodnie z którym wymogi kapitałowe generowane przez modele wewnętrzne instytucji nie mogą wynosić mniej niż 72,5 % wymogów w zakresie funduszy własnych, który miałby zastosowanie na podstawie metod standardowych. Decyzja o wprowadzeniu poziomu wyjściowego łącznej kwoty ekspozycji na ryzyko opiera się na analizie, w której wykazano, że stosowanie przez instytucje modeli wewnętrznych powoduje, że mają one skłonność do niedoszacowania ryzyka, a co za tym idzie wymogów w zakresie funduszy własnych.

Promowanie rentownych projektów infrastrukturalnych i innych projektów specjalistycznych ma kluczowe znaczenie dla wzrostu gospodarczego Unii. Kredytowanie specjalistyczne przez instytucje jest również cechą charakterystyczną gospodarki Unii w porównaniu z innymi jurysdykcjami, w których takie projekty są finansowane głównie przez rynki kapitałowe. Duże instytucje mające siedzibę w UE są głównymi podmiotami zapewniającymi finansowanie projektów specjalistycznych, finansowanie obiektów oraz finansowanie towarów w Unii i na całym świecie, w związku z czym rozwinęły one wysoki poziom wiedzy specjalistycznej w tych dziedzinach. Działalność prowadzona jest głównie ze spółkami celowymi, które zazwyczaj pełnią rolę podmiotów zaciągających pożyczki i dla których zwrot z inwestycji jest podstawowym źródłem spłaty uzyskanego finansowania.

Zgodnie ze standardami Bazylei III kategorię ekspozycji związanych z kredytowaniem specjalistycznym, jak również dwie ogólne metody ustalania wag ryzyka mających zastosowanie do ekspozycji związanych z kredytowaniem specjalistycznym (jedną do ekspozycji z ratingiem zewnętrznym i jedną do ekspozycji bez ratingu zewnętrznego) wprowadza się w ramach metody standardowej dotyczącej ryzyka kredytowego w nowym art. 122a. Kategorie ekspozycji związanych z finansowaniem projektów, finansowaniem obiektów oraz finansowaniem towarów wprowadzono w ramach metody standardowej dotyczącej ryzyka kredytowego, zgodnie z tymi samymi trzema podkategoriami, które istnieją w ramach metod wewnętrznych ratingów (metod IRB).

Ponieważ przewidziany w ramach Bazylea III nowy standardowy sposób ujmowania ekspozycji związanych z kredytowaniem specjalistycznym bez ratingu nie uwzględnia w wystarczającym stopniu ryzyka, aby odzwierciedlić skutki kompleksowych pakietów zabezpieczających związanych zazwyczaj z niektórymi ekspozycjami w zakresie finansowana obiektów w Unii, w ramach metody standardowej dotyczącej ryzyka kredytowego wprowadzono dodatkowy poziom szczegółowości w odniesieniu do tych ekspozycji. Ekspozycje bez ratingu związane z finansowaniem obiektów, które podlegają ostrożnemu i konserwatywnemu zarządzaniu powiązanymi ryzykami finansowymi dzięki spełnieniu zestawu kryteriów umożliwiających obniżenie ich profilu ryzyka do standardu „wysokiej jakości”, korzystają z dogodnego sposobu ujmowania w kapitale w porównaniu z ogólnym sposobem ujmowania ekspozycji bez ratingu w ramach standardów Bazylea III. Określenie, co stanowi „wysoką jakość” w przypadku finansowania obiektów, podlega dalszym szczegółowym warunkom, które zostaną opracowane przez EUNB w ramach projektów regulacyjnych standardów technicznych.

Preferencyjne traktowanie wprowadzone w CRR II w celu wspierania finansowania bankowego i inwestycji prywatnych na rzecz wysokiej jakości projektów infrastrukturalnych („współczynnik wsparcia infrastruktury”), o którym mowa w art. 501a, utrzymano w ramach zarówno metody SA-CR, jak i metody IRB dotyczących ryzyka kredytowego z ukierunkowanymi zmianami doprecyzowującymi, co skutkuje niższymi wymogami w zakresie funduszy własnych dla projektów infrastrukturalnych niż wymogi obliczone przy uwzględnieniu szczególnego sposobu ujmowania przewidzianego w standardach Bazylea III. Preferencyjne traktowanie przewidziane w nowym art. 122a w odniesieniu do „wysokiej jakości” ekspozycji związanych z finansowaniem projektów będzie jednak miało zastosowanie jedynie do ekspozycji, do których instytucje nie stosują jeszcze sposobu ujmowania opartego na „współczynniku wsparcia infrastruktury” zgodnie z art. 501a, co pozwoli uniknąć nieuzasadnionego obniżenia wymogów w zakresie funduszy własnych.

W art. 123 wprowadzono zmiany w celu dalszego ujednolicenia klasyfikacji ekspozycji detalicznych w ramach metody standardowej dotyczącej ryzyka kredytowego z klasyfikacją w ramach metod IRB, aby zapewnić spójne stosowanie odpowiednich wag ryzyka do tego samego zestawu ekspozycji. W art. 123 wprowadzono również zmiany w celu wdrożenia preferencyjnego sposobu ujmowania wag ryzyka równych 45 % dla odnawialnych ekspozycji detalicznych, które spełniają zestaw warunków spłaty lub wykorzystania mogących obniżyć ich profil ryzyka, definiując je jako ekspozycje wobec „podmiotów dokonujących transakcji”, zgodnie ze standardami Bazylei III. Do ekspozycji wobec jednej lub większej liczby osób fizycznych, które nie spełniają wszystkich warunków, aby uznać je za ekspozycje detaliczne, przypisuje się wagę ryzyka równą 100 %.

Ekspozycje z niedopasowaniem walutowym

Dodano nowy art. 123a w celu wprowadzenia wymogu stosowania mnożnika wagi ryzyka w odniesieniu do niezabezpieczonych ekspozycji detalicznych i ekspozycji związanych z nieruchomościami wobec osób fizycznych, w przypadku gdy istnieje niedopasowanie między walutą, w jakiej denominowany jest kredyt, a walutą źródła dochodu dłużnika. Zgodnie z ostatecznymi standardami Bazylea III mnożnik ustala się na poziomie 1,5 przy czym ostateczną wagę ryzyka wyliczoną przy zastosowaniu tego mnożnika ograniczono do 150 %. W przypadku gdy waluta ekspozycji jest inna niż waluta krajowa państwa rezydencji podatkowej dłużnika, instytucje mogą stosować wszystkie niezabezpieczone ekspozycje jako wskaźnik zastępczy.

Zgodnie z ostatecznymi standardami Bazylea III sposób ujmowania kategorii ekspozycji związanej z nieruchomościami został zmieniony w celu dalszego zwiększenia stopnia szczegółowości w odniesieniu do ryzyka nieodłącznie związanego z różnymi rodzajami transakcji i kredytów dotyczących nieruchomości.

W ramach nowego sposobu ujmowania wag ryzyka utrzymuje się rozróżnienie pomiędzy zabezpieczeniami hipotecznymi na nieruchomości mieszkalnej i zabezpieczeniami hipotecznymi na nieruchomości komercyjnej, natomiast dodaje się dalszy poziom szczegółowości według rodzaju finansowania ekspozycji (zależne lub niezależne od strumieni przychodów generowanych przez zabezpieczoną nieruchomość) oraz według etapu, na którym znajduje się nieruchomość (etap budowy albo gotowa nieruchomość).

Jedną z nowości jest wprowadzenie szczególnego sposobu ujmowania kredytów hipotecznych związanych z nieruchomościami generującymi dochód, tj. kredytów hipotecznych, których spłata jest uzależniona od przepływów środków pieniężnych generowanych przez nieruchomość stanowiącą zabezpieczenie tych kredytów. Dowody zgromadzone przez komitet bazylejski wskazują, że kredyty te są zwykle bardziej ryzykowne niż kredyty hipoteczne, których spłata jest w znacznym stopniu uzależniona od zdolności kredytobiorcy do obsługi kredytu. W ramach obecnej metody standardowej dotyczącej ryzyka kredytowego nie istnieje jednak szczególny sposób ujmowania takich bardziej ryzykownych ekspozycji, mimo że zależność od przepływów środków pieniężnych generowanych przez nieruchomość stanowiącą zabezpieczenie kredytu jest istotnym czynnikiem wpływającym na poziom ryzyka. Brak szczególnego sposobu ujmowania może skutkować niewystarczającym poziomem wymogów w zakresie funduszy własnych na pokrycie nieoczekiwanych strat z tytułu tego rodzaju ekspozycji związanej z nieruchomościami.

W art. 4 zmieniono, zastąpiono lub dodano szereg definicji w celu wyjaśnienia znaczenia poszczególnych rodzajów ekspozycji zabezpieczonych hipotekami na nieruchomościach zgodnie ze zmienionymi sposobami ujmowania zawartymi w części III (pkt 75–75g).

Art. 124 zastępuje się w celu określenia w ust. 1–5 ogólnych i pewnych szczególnych wymogów dotyczących przypisywania wag ryzyka do ekspozycji zabezpieczonych hipotekami odpowiednio na nieruchomościach mieszkalnych i nieruchomościach komercyjnych, w tym hipotekami na nieruchomości (mieszkalnej i komercyjnej) generującej dochód. W ust. 6–10 utrzymano obecną okresową ocenę stosowności standardowych wag ryzyka oraz proces ich zwiększania według uznania wyznaczonego organu.

Art. 125 zastępuje się w celu wdrożenia zmienionego w ramach pakietu Bazylea III sposobu ujmowania ekspozycji zabezpieczonych hipoteką na nieruchomości mieszkalnej. Chociaż metoda podziału kredytów, w ramach której dzieli się ekspozycje z tytułu kredytów hipotecznych na zabezpieczone i niezabezpieczone oraz przypisuje odpowiednią wagę ryzyka każdej z tych dwóch części, zostaje zachowana, jej kalibracja jest dostosowana do standardów Bazylea III, zgodnie z którymi zabezpieczona część ekspozycji do 55 % wartości nieruchomości otrzymuje wagę ryzyka równą 20 %. Ta kalibracja wagi ryzyka dla części zabezpieczonej dotyczy sytuacji, w której instytucja może ponieść dodatkowe nieoczekiwane straty, które przewyższają nawet kwotę redukcją wartości, którą stosuje się już do wartości nieruchomości przy jej sprzedaży w przypadku niewykonania zobowiązania przez dłużnika. Ponadto w art. 125 przewidziano bardziej wrażliwy na ryzyko rezerwowy sposób ujmowania w zależności od stosunku ekspozycji do wartości (ETV) dla kredytów hipotecznych, w przypadku gdy nieruchomość nie kwalifikuje się do podziału kredytu (np. dlatego, że nie jest ukończona).

W zmienionym art. 125 ustanowiono również specjalny i bardziej szczegółowy sposób ujmowania wagi ryzyka, który ma zastosowanie do ekspozycji związanych z nieruchomością mieszkalną generującą dochód, chyba że spełnione zostały kryteria tak zwanego „twardego badania”: w przypadku gdy właściwe organy państwa członkowskiego, w którym znajduje się nieruchomość stanowiąca zabezpieczenie hipoteki, opublikowały dowody wykazujące, że rynek nieruchomości jest dobrze rozwinięty i ugruntowany, a roczne wskaźniki strat nie przekraczają określonych progów, do ekspozycji związanej z nieruchomością generującą dochód można zastosować takie same preferencyjne wagi ryzyka, jak do innych ekspozycji związanych z nieruchomościami mieszkalnymi, w przypadku których ryzyko kredytobiorcy nie zależy w istotnym stopniu od wyników generowanych przez nieruchomość.

Art. 126 zastępuje się w celu wdrożenia zmienionego w ramach pakietu Bazylea III sposobu ujmowania ekspozycji zabezpieczonych hipotekami na nieruchomościach komercyjnych. Pod względem koncepcyjnym odzwierciedla on sposób ujmowania ekspozycji związanych z nieruchomościami mieszkalnymi: ugruntowana metoda podziału kredytów zostaje utrzymana, a jej kalibracja dostosowana do standardów Bazylea III, zgodnie z którymi zabezpieczona część ekspozycji do 55 % wartości nieruchomości otrzymuje wagę ryzyka równą 60 %. Ponadto w art. 126 przewidziano bardziej wrażliwy na ryzyko rezerwowy sposób ujmowania w zależności od stosunku ekspozycji do wartości dla zabezpieczeń hipotecznych na nieruchomości komercyjnej, w przypadku których nieruchomość nie kwalifikuje się do podziału kredytu.

W drodze zmiany art. 126 wprowadzono specjalny i bardziej szczegółowy sposób przypisywania wag ryzyka ekspozycjom związanym z nieruchomościami komercyjnymi generującymi dochód, utrzymując jednocześnie „twarde badanie”, które umożliwia instytucjom stosowanie tych samych preferencyjnych wag ryzyka do ekspozycji związanych z nieruchomościami generującymi dochód oraz innych ekspozycji związanych z nieruchomościami komercyjnymi zabezpieczonych nieruchomościami położonymi na rynkach, na których roczne wskaźniki strat nie przekraczają określonych progów.

Kredyty finansujące nabycie, zagospodarowanie lub zabudowę gruntu (ADC) w związku z nieruchomościami mieszkalnymi lub komercyjnymi wiążą się z podwyższonym ryzykiem. To podwyższone ryzyko wynika z faktu, że źródłem spłaty przy udzielaniu kredytu jest planowana, ale niepewna sprzedaż nieruchomości, albo zasadniczo niepewne przepływy środków pieniężnych. Obecny sposób ujmowania finansowania nieruchomości spekulacyjnych opiera się wyłącznie na zamiarze kredytobiorcy polegającym na odsprzedaniu nieruchomości z zyskiem, bez uwzględnienia tego, w jakim stopniu spłata jest rzeczywiście pewna. W związku z tym w art. 4 wprowadza się nową definicję oraz dodaje się nowy art. 126a w celu wprowadzenia szczególnego sposobu ujmowania przewidzianego w standardach pakietu Bazylea III, zgodnie z którym w odniesieniu do kredytów udzielanych przedsiębiorstwom lub spółkom celowym na sfinansowanie nabycia, zagospodarowania i zabudowy gruntu w związku z dowolnymi nieruchomościami mieszkalnymi lub komercyjnymi stosuje się wagę ryzyka wynoszącą 150 %. Z kolei obecny sposób ujmowania przewidujący wagę ryzyka wynoszącą 150 % dla „finansowania nieruchomości spekulacyjnych” usunięto, ponieważ opiera się on wyłącznie na zamiarze kredytobiorcy polegającym na odsprzedaniu nieruchomości z zyskiem, bez uwzględnienia tego, w jakim stopniu spłata jest rzeczywiście niepewna. Zgodnie ze standardami pakietu Bazylea III w art. 126a umożliwiono przypisanie do ekspozycji ADC związanych z nieruchomościami mieszkalnymi wagi ryzyka wynoszącej 100 %, pod warunkiem, że spełnione są pewne warunki ograniczające ryzyko (w zakresie standardów zawierania umów kredytowych, proporcji przedwstępnych umów sprzedaży lub najmu oraz zaangażowanego kapitału własnego obarczonego ryzykiem).

Aby ograniczyć wpływ efektów cykliczności na wycenę nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie kredytu oraz zwiększyć stabilność wymogów w zakresie funduszy własnych dla hipotek, w ostatecznych standardach Bazylea III ograniczono wartość nieruchomości uznawaną do celów ostrożnościowych do wartości ustalonej w chwili udzielenia kredytu, chyba że modyfikacje „jednoznacznie” zwiększają wartość nieruchomości. Jednocześnie w standardach nie nakłada się na banki obowiązku monitorowania zmian wartości nieruchomości. Wymaga się w nich jedynie dokonania dostosowań w przypadku wystąpienia zdarzeń nadzwyczajnych. Natomiast obowiązująca obecnie w UE metoda SA-CR wymaga od instytucji regularnego monitorowania wartości nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie. W oparciu o ten monitoring instytucje są zobowiązane do korygowania wartości nieruchomości w górę lub w dół (niezależnie od wartości nieruchomości w chwili udzielenia kredytu). Art. 208 zmienia się w celu ograniczenia wpływu efektów cykliczności na wycenę nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie kredytów oraz w celu zwiększenia stabilności wymogów w zakresie funduszy własnych dla hipotek. W szczególności utrzymano obecny wymóg regularnego monitorowania wartości nieruchomości, umożliwiając korektę w górę powodującą zwiększenie wartości nieruchomości ponad jej wartość w chwili udzielenia kredytu (w przeciwieństwie do standardów pakietu Bazylea III), ale tylko do średniej wartości z ostatnich trzech lat w przypadku nieruchomości komercyjnych i z ostatnich sześciu lat w przypadku nieruchomości mieszkalnych. W przypadku nieruchomości stanowiących zabezpieczenie obligacji zabezpieczonych w art. 129 doprecyzowano, że właściwe organy mogą zezwolić instytucjom na stosowanie wartości rynkowej lub bankowo-hipotecznej wartości nieruchomości bez ograniczania wzrostu wartości nieruchomości do średniej wartości, odpowiednio, z ostatnich trzech lub z ostatnich sześciu lat. Ponadto w art. 208 wyjaśniono, że modyfikacje dokonane w nieruchomości, które poprawiają efektywność energetyczną budynku lub lokalu mieszkalnego, muszą być uważane za jednoznacznie zwiększające jej wartość. Co więcej, instytucjom zezwala się na przeprowadzanie wyceny i aktualizacji wyceny nieruchomości za pomocą zaawansowanych metod statystycznych lub innych metod matematycznych, opracowanych niezależnie od procesu decyzyjnego w sprawie udzielenia kredytu, z zastrzeżeniem spełnienia szeregu warunków, które opierają się na wytycznych EUNB w sprawie udzielania i monitorowania kredytów (EBA/GL/2020/06), oraz pod warunkiem uzyskania zgody organu nadzoru.

Art. 465 zmienia się w celu wprowadzenia szczególnego rozwiązania przejściowego dla ekspozycji o niskim ryzyku zabezpieczonych hipotekami na nieruchomościach mieszkalnych przy obliczaniu poziomu wyjściowego. W okresie przejściowym państwa członkowskie mogą zezwolić instytucjom na stosowanie preferencyjnej wagi ryzyka wynoszącej 10 % do zabezpieczonej części ekspozycji do wysokości 55 % wartości nieruchomości oraz wagi ryzyka wynoszącej 45 % do pozostałej części ekspozycji do wysokości 80 % wartości nieruchomości, pod warunkiem spełnienia pewnych warunków mających na celu zapewnienie niskiego ryzyka i zweryfikowania ich przez właściwy organ. EUNB będzie zobowiązany do monitorowania stosowania przejściowego sposobu ujmowania i sporządzenia sprawozdania na temat stosowności jego kalibracji. Na podstawie tego sprawozdania Komisja będzie musiała podjąć decyzję, czy przedłożyć Parlamentowi Europejskiemu i Radzie wniosek ustawodawczy w sprawie ekspozycji na niskie ryzyko zabezpieczonych hipotekami na nieruchomościach mieszkalnych.

Poza tym wprowadza się nowy art. 495a w celu określenia stopniowego wprowadzania nowych wag ryzyka mających zastosowanie do ekspozycji kapitałowych. Ponadto w tym nowym artykule przewiduje się stosowanie zasady praw nabytych w odniesieniu do obecnego sposobu ujmowania historycznych i strategicznych inwestycji kapitałowych będących w posiadaniu instytucji w okresie ostatnich dziesięciu lat w podmiotach, w tym w zakładach ubezpieczeń, na które instytucja ta wywiera znaczący wpływ.

Ekspozycje, których dotyczy niewykonanie zobowiązania

Art. 127 zmienia się w celu wyjaśnienia sposobu traktowania rabatów przy zakupie ekspozycji nieobsługiwanych, jeśli chodzi o wagę ryzyka, zgodnie z komunikatem „Rozwiązanie problemu kredytów zagrożonych zaistniałego w następstwie pandemii COVID-19”. W tym celu we wniosku wyjaśnia się, że instytucje mogą uwzględnić rabaty z tytułu zakupionych aktywów, których dotyczy niewykonanie zobowiązania, przy ustalaniu odpowiedniej wagi ryzyka, którą należy zastosować do ekspozycji, której dotyczy niewykonanie zobowiązania. Stanowi to uzupełnienie bieżących prac EUNB mających na celu zmianę regulacyjnego standardu technicznego dotyczącego korekt z tytułu ryzyka kredytowego.

Dalsze zmiany w art. 127 dostosowują jego brzmienie do brzmienia stosowanego w zmienionych standardach pakietu Bazylea III.

Stosowanie ocen kredytowych przez zewnętrzne instytucje oceny wiarygodności kredytowej oraz przyporządkowanie

W celu uwzględnienia wszelkich przyszłych inicjatyw dotyczących tworzenia publicznych lub prywatnych systemów ratingowych w art. 135 wprowadza się zmianę polegającą na upoważnieniu Europejskich Urzędów Nadzoru do przygotowania sprawozdania na temat przeszkód w dostępności zewnętrznych ratingów kredytowych wydawanych przez zewnętrzne instytucje oceny wiarygodności kredytowej, w szczególności dla przedsiębiorstw, oraz możliwych środków zaradczych.

·w przypadku ekspozycji wobec przedsiębiorstw, których łączna skonsolidowana sprzedaż roczna przekracza 500 mln EUR, lub należących do grupy, w której łączna sprzedaż roczna skonsolidowanej grupy przekracza 500 mln EUR („duże przedsiębiorstwa”), w przypadku ekspozycji wobec instytucji i innych podmiotów sektora finansowego (w tym traktowanych jako przedsiębiorstwa) stosowanie zaawansowanej metody IRB nie jest już możliwe – w przypadku tych ekspozycji instytucje mogą stosować podstawową metodę IRB, a więc jedynie modelować prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania;

·w przypadku ekspozycji kapitałowych metoda IRB nie jest już dostępna – instytucje muszą stosować dla tych ekspozycji metodę SA-CR.

·metody polegającej na zastąpieniu wagi ryzyka, w ramach której zastępuje się wagę ryzyka dłużnika wagą ryzyka gwaranta, jeżeli porównywalne ekspozycje bezpośrednie wobec gwaranta są ujmowane zgodnie z SA-CR (art. 235a);

·metody polegającej na zastąpieniu parametrów ryzyka, w ramach której zastępuje się parametry ryzyka dłużnika parametrami ryzyka związanymi z porównywalnymi ekspozycjami bezpośrednimi wobec gwaranta, jeżeli porównywalne ekspozycje bezpośrednie wobec gwaranta są ujmowane według metody IRB (art. 236a) lub

·korekty oszacowań LGD lub oszacowań zarówno PD, jak i LGD (art. 183); w ramach tej metody we wniosku doprecyzowano, że uznanie gwarancji nigdy nie powinno prowadzić do zastosowania niższej wagi ryzyka dla ekspozycji zabezpieczonej gwarancjami niż waga ryzyka porównywalnej ekspozycji bezpośredniej wobec gwaranta. Ma to na celu zagwarantowanie spójności ram prawnych w zakresie oceny ryzyka dzięki uniknięciu sytuacji, w której ekspozycja pośrednia wobec konkretnego dostawcy ochrony mogłaby korzystać z niższej wagi ryzyka niż porównywalna ekspozycja bezpośrednia, w przypadku której ten sam dostawca ochrony jest dłużnikiem.

Ramy ryzyka rynkowego

W 2016 r. Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego opublikował pierwszy zestaw zmienionych standardów dotyczących ryzyka rynkowego, znany jako „gruntowny przegląd portfela handlowego” (ang. fundamental review of the trading book, FRTB), w celu wyeliminowania stwierdzonych niedociągnięć w ramach dotyczących wymogów kapitałowych z tytułu ryzyka rynkowego dla pozycji portfela handlowego. W trakcie monitorowania wpływu standardów FRTB Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego zidentyfikował szereg problemów związanych z tymi standardami i w rezultacie opublikował zmienione standardy FRTB w styczniu 2019 r.

W listopadzie 2016 r. Komisja pierwotnie zaproponowała wprowadzenie wiążących wymogów w zakresie funduszy własnych opartych na standardach FRTB w ramach CRR II, aby zaradzić niedociągnięciom stwierdzonym w ramach dotyczących ryzyka rynkowego. Biorąc jednak pod uwagę późniejszą decyzję Bazylejskiego Komitetu Nadzoru Bankowego o zmianie tych standardów, której ramy czasowe są niezgodne z etapami procesu negocjacji CRR II, Parlament Europejski i Rada zgodziły się na wdrożenie standardów FRTB w CRR II wyłącznie do celów sprawozdawczych. Wprowadzenie wymogów w zakresie funduszy własnych w oparciu o standardy FRTB odłożono na później i ma ono nastąpić w drodze przyjęcia odrębnego wniosku ustawodawczego.

W celu wprowadzenia wiążących wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego zgodnie ze zmienionymi standardami FRTB, w CRR wprowadzono szereg zmian.

Przedmiot, zakres i definicje

Art. 4 zmienia się w celu doprecyzowania definicji jednostki odpowiadającej za handel.

Elementy funduszy własnych

Art. 34 zmienia się w celu włączenia odstępstwa umożliwiającego instytucjom zmniejszenie w wyjątkowych okolicznościach łącznych dodatkowych korekt wartości, w oparciu o opinię EUNB, w celu uwzględnienia procykliczności związanej z dodatkowymi korektami wartości odliczanymi od kapitału podstawowego Tier I.

Wymogi ogólne, wycena i sprawozdawczość

Art. 102 zmienia się w celu wprowadzenia metod gruntownego przeglądu portfela handlowego na potrzeby obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych. Art. 104 zastępuje się w celu dokonania przeglądu kryteriów stosowanych przy zaliczaniu pozycji do portfela handlowego lub bankowego; wprowadzono w nim również odstępstwo umożliwiające instytucji zaliczenie do portfela bankowego określonych instrumentów, które w przeciwnym razie zostałyby zaliczone do portfela handlowego; odstępstwo podlega bardzo surowym warunkom i wymaga zatwierdzenia przez właściwy organ instytucji. Art. 104a zmienia się w celu doprecyzowania warunków, które muszą być spełnione przy przeklasyfikowaniu instrumentu pomiędzy dwoma portfelami. Art. 104b zmienia się w celu wprowadzenia odstępstwa umożliwiającego instytucjom tworzenie specjalnych jednostek odpowiadających za handel, do których instytucje mogą przypisywać wyłącznie pozycje portfela bankowego obciążone ryzykiem walutowym i ryzykiem cen towarów. Wprowadza się art. 104c w celu określenia sposobu ujmowania zabezpieczeń ryzyka walutowego we współczynnikach kapitałowych, co pozwala instytucjom na wyłączenie, pod pewnymi warunkami, niektórych pozycji z obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka walutowego. Art. 106 zmienia się w celu doprecyzowania istniejących przepisów dotyczących wewnętrznych transferów ryzyka.

Przepisy ogólne

Art. 325 zmienia się w celu wprowadzenia wiążących wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego opartych na metodach FRTB określonych w rozdziałach 1a (alternatywna metoda standardowa – A-SA), 1b (alternatywna metoda modeli wewnętrznych – A-IMA) oraz 2–4 (uproszczona metoda standardowa – SSA), a także warunków ich stosowania i częstotliwości obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych. Wprowadzono również odstępstwo dla instytucji od obowiązku obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych w odniesieniu do pozycji obciążonych ryzykiem walutowym, które są odliczane od ich funduszy własnych.

Art. 325a zmienia się w celu wprowadzenia kryteriów kwalifikowalności do stosowania uproszczonej metody standardowej.

W art. 325b wyjaśnia się sposób obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego w ujęciu skonsolidowanym.

Alternatywna metoda standardowa

Art. 325c zmienia się w celu wprowadzenia dodatkowych wymogów jakościowych związanych z zatwierdzaniem, dokumentowaniem i zarządzaniem A-SA.

Art. 325j zmienia się w celu objaśnienia niektórych elementów ostatecznych standardów FRTB w odniesieniu do sposobu ujmowania inwestycji w fundusze (tj. przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania) oraz w celu wprowadzenia pewnych ukierunkowanych korekt w obliczaniu wymogów w zakresie funduszy własnych w odniesieniu do tych pozycji, aby zagwarantować, że sposób ujmowania przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania według metody standardowej nie zwiększa w sposób nieproporcjonalny złożoności obliczeń i jest mniej restrykcyjny, biorąc pod uwagę, że przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania odgrywają kluczową rolę w ułatwianiu gromadzenia oszczędności osobistych, zarówno na potrzeby dużych inwestycji, jak i na poczet emerytury. Cele te są realizowane w drodze określenia, że instytucje powinny stosować metodę pełnego przeglądu z częstotliwością miesięczną w odniesieniu do pozycji w przedsiębiorstwach zbiorowego inwestowania objętych tą metodą, oraz w drodze zezwolenia instytucjom, na określonych warunkach, na wykorzystywanie danych dostarczonych przez odpowiednie osoby trzecie do obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych według metody pełnego przeglądu. Ponadto, w ramach metody opartej na uprawnieniach, w art. 325j wprowadza się uprawnienie dla EUNB do dalszego określenia elementów technicznych, które instytucje muszą stosować przy tworzeniu hipotetycznego portfela wykorzystywanego do obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych.

Art. 325q zmienia się w celu objaśnienia sposobu ujmowania czynników ryzyka walutowego vega.

Art. 325s zmienia się w celu dostosowania wzoru na wskaźnik wrażliwości na ryzyko vega.

Art. 325t zmienia się w celu dalszego dostosowania wskaźników wrażliwości wykorzystywanych do obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych do wskaźników wrażliwości wykorzystywanych do zarządzania ryzykiem instytucji.

Przepis dotyczący kredytowych i kapitałowych instrumentów pochodnych na akcje niebędących instrumentami sekurytyzacyjnymi, przeniesiono z art. 325ab do bardziej adekwatnego art. 325v.

Art. 325y, 325am, 325ah i 325ak zmienia się w podobny sposób w celu objaśnienia sposobu przypisywania kategorii jakości kredytowej w ramach alternatywnej metody standardowej.

Art. 325ae zmienia się w celu objaśnienia sposobu ujmowania czynnika ryzyka inflacji i czynników ryzyka bazy walutowej.

Art. 325ah i 325ak zmienia się w celu objaśnienia wag ryzyka obligacji zabezpieczonych (zarówno posiadających zewnętrzną ocenę ratingową, jak i nieposiadających takiej oceny).

Art. 325ai i 325aj zmienia się w celu objaśnienia wartości parametrów korelacji.

Art. 325as zmienia się w celu wprowadzenia niższej wagi ryzyka dla czynnika ryzyka cen towarów delta związanego z uprawnieniami do emisji objętymi systemem handlu emisjami. Zgodnie z ostatecznymi standardami pakietu Bazylea III uprawnienia do emisji traktuje się jak umowy na dostawy energii elektrycznej, co można uznać za zbyt konserwatywne w świetle danych historycznych dotyczących unijnego rynku uprawnień do emisji. Utworzenie przez Komisję w 2015 r. rezerwy stabilności rynkowej ustabilizowało bowiem zmienność cen uprawnień w ramach systemu handlu emisjami (ETS). Uzasadnia to utworzenie specjalnej kategorii ryzyka dla uprawnień w ramach systemu handlu emisjami według alternatywnej metody standardowej, odrębnej od energii elektrycznej, z niższą wagą ryzyka wynoszącą 40 % w celu lepszego odzwierciedlenia rzeczywistej zmienności cen tego specyficznego dla UE towaru.

Art. 325ax zmienia się w celu objaśnienia wag ryzyka dla wskaźnika wrażliwości na czynniki ryzyka vega.

Alternatywna metoda modeli wewnętrznych

Art. 325az zmienia się w celu objaśnienia warunków, które instytucje muszą spełnić, aby uzyskać zezwolenie na stosowanie alternatywnej metody modeli wewnętrznych do obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego.

Art. 325ba zmienia się w celu wprowadzenia formuły agregacji wymogów w zakresie funduszy własnych obliczanych zgodnie z alternatywną metodą modeli wewnętrznych.

Art. 325bc zmienia się w celu udzielenia EUNB mandatu do opracowania regulacyjnych standardów technicznych na potrzeby określenia kryteriów stosowania parametrów wejściowych modelu pomiaru ryzyka.

Art. 325be zmienia się w celu określenia nowych uprawnień właściwych organów w odniesieniu do oceny możliwości modelowania czynników ryzyka przez instytucje stosujące alternatywną metodę modeli wewnętrznych.

Art. 325bf zmienia się w celu wprowadzenia nowych uprawnień właściwych organów w zakresie usuwania braków w modelu oraz w odniesieniu do wymogów dotyczących weryfikacji historycznej przeprowadzanej przez instytucje stosujące alternatywną metodę modeli wewnętrznych.

Art. 325bg zmienia się w celu wprowadzenia wiążących wymogów dotyczących przypisania zysków i strat przez instytucje stosujące alternatywną metodę modeli wewnętrznych.

Art. 325bh zmienia się w celu wprowadzenia dostosowań w odniesieniu do obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego dla pozycji w przedsiębiorstwach zbiorowego inwestowania zgodnie z alternatywną metodą modeli wewnętrznych, w szczególności w celu zakwalifikowania do objęcia tą metodą większej liczby przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania. Podobnie jak w przypadku zmian w sposobie traktowania przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania zgodnie z alternatywną metodą standardową instytucjom zezwala się, na szczególnych warunkach, na wykorzystywanie danych dostarczonych przez odpowiednie osoby trzecie do obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych zgodnie z metodą pełnego przeglądu oraz wymaga się od nich stosowania metody pełnego przeglądu z częstotliwością co najmniej tygodniową.

Art. 325bi zmienia się w celu wyjaśnienia obowiązków jednostki ds. kontroli ryzyka i jednostki ds. walidacji w odniesieniu do systemu zarządzania ryzykiem.

Art. 325bp zmienia się w celu dalszego wyjaśnienia sytuacji, w których instytucjom zezwala się na stosowanie metody wewnętrznych ratingów do szacowania wartości prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania i straty z tytułu niewykonania zobowiązania w celu obliczenia wymogu w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka niewykonania zobowiązania.

Art. 337, art. 338, art. 352 i art. 361 zmienia się w celu zastąpienia lub uchylenia przepisów, które nie są już istotne dla stosowania uproszczonej metody standardowej.

Stosowanie modeli wewnętrznych do obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych

Uchyla się rozdział 5, ponieważ obecną metodę modeli wewnętrznych stosowaną do obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego zastępuje się alternatywną metodą modeli wewnętrznych określoną w rozdziale 1b.

Akty delegowane i wykonawcze

Ze względu na niepewność co do tego, czy główne jurysdykcje odejdą od ostatecznych standardów Bazylea III przy wdrażaniu standardów FRTB, oraz znaczenie zapewnienia równych warunków działania w praktyce instytucjom mającym siedzibę w Unii oraz na całym świecie, w art. 461a Komisję upoważnia się do przyjmowania aktów delegowanych w celu zmiany metod obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego oraz zmiany daty rozpoczęcia stosowania tych metod, aby dostosować je do rozwoju sytuacji międzynarodowej.

Ramy dotyczące ryzyka związanego z korektą wyceny kredytowej (CVA)

Korekta wyceny kredytowej (CVA) stanowi księgową korektę wartości godziwej ceny transakcji na instrumentach pochodnych, mającą na celu zabezpieczenie przed potencjalnymi stratami wynikającymi z pogorszenia wiarygodności kredytowej kontrahenta będącego stroną tej transakcji. Podczas globalnego kryzysu finansowego szereg banków o znaczeniu systemowym poniosło znaczne straty z tytułu CVA w swoich portfelach instrumentów pochodnych z powodu jednoczesnego pogorszenia się wiarygodności kredytowej wielu kontrahentów. W związku z tym Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego wprowadził w 2011 r., jako część pierwszego pakietu reform Bazylea III, nowe standardy obliczania wymogów kapitałowych z tytułu ryzyka związanego z CVA, aby zagwarantować, że ryzyko związane z CVA ponoszone przez banki będzie w przyszłości pokryte odpowiednią kwotą kapitału. Te standardy Bazylea zostały transponowane do prawa Unii w 2013 r. na mocy CRR.

Banki i organy nadzoru wyraziły jednak obawy, że standardy z 2011 r. nie uwzględniały w odpowiedni sposób rzeczywistego ryzyka związanego z CVA, na jakie narażone były banki. W odniesieniu do tych standardów przedstawiono w szczególności trzy konkretne krytyczne argumenty: (i) brak uwzględnienia wrażliwości na ryzyko w metodach określonych w tych standardach, (ii) nieuznawanie modeli CVA opracowanych przez banki do celów rachunkowości oraz (iii) nieuwzględnianie ryzyka rynkowego związanego z transakcjami na instrumentach pochodnych zawartymi z kontrahentem w metodach określonych w tych standardach. Aby rozwiać te obawy, w grudniu 2017 r. Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego opublikował zmienione standardy jako część ostatecznych reform Bazylea III i wprowadził dalsze dostosowania w ich kalibracji w zmienionej publikacji w lipcu 2020 r. W celu dostosowania CRR do standardów Bazylejskiego Komitetu Nadzoru Bankowego z 2020 r. do rozporządzenia wprowadza się szereg zmian.

W art. 381 wprowadza się definicję znaczenia ryzyka związanego z CVA, aby ująć zarówno ryzyko spreadu kredytowego kontrahenta instytucji, jak i ryzyko rynkowe portfela transakcji zawieranych przez tę instytucję z tym kontrahentem.

Art. 382 zmienia się w celu wyjaśnienia, które transakcje finansowane z użyciem papierów wartościowych podlegają wymogom w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka związanego z CVA. Ponadto wprowadza się nowy przepis zobowiązujący instytucje do zgłaszania wyników obliczeń wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka związanego z CVA dla transakcji wyłączonych zgodnie z tym artykułem. Dodatkowo określono, że instytucje, które zabezpieczają ryzyko związane z CVA odnoszące się do tych wyłączonych transakcji, mogą według własnego uznania obliczać wymóg w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka związanego z CVA dla tych transakcji, biorąc pod uwagę uznane zabezpieczenia. Wprowadzono również nowe uprawnienia umożliwiające EUNB opracowanie wytycznych mających pomóc organom nadzoru w stwierdzaniu nadmiernego ryzyka związanego z CVA oraz w opracowaniu regulacyjnych standardów technicznych określających warunki oceny istotności ekspozycji na ryzyko związane z CVA wynikające z transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych wycenianych według wartości godziwej.

Dodaje się art. 382a w celu określenia nowych metod, które instytucje powinny stosować do obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka związanego z CVA, a także warunków stosowania kombinacji tych metod.

Art. 383 zastępuje się w celu wprowadzenia ogólnych wymogów dotyczących stosowania metody standardowej do obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka związanego z CVA, jak również definicji regulacyjnej CVA do tego celu. Dodaje się art. 383a–383x w celu dalszego doprecyzowania elementów technicznych metody standardowej.

Art. 384 zastępuje się w celu wprowadzenia metody podstawowej obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka związanego z CVA, zgodnie ze standardami Bazylea III.

Art. 385 zastępuje się w celu wprowadzenia uproszczonej metody obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka związanego z CVA, a także kryteriów kwalifikujących do stosowania metody uproszczonej.

Ponadto art. 386 zmienia się w celu odzwierciedlenia nowych wymogów mających zastosowanie do uznanych zabezpieczeń do celów wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka związanego z CVA.

Ramy w zakresie minimalnego dolnego pułapu redukcji wartości dotyczące transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych

Transakcje finansowane z użyciem papierów wartościowych odgrywają zasadniczą rolę w systemie finansowym Unii, ponieważ umożliwiają instytucjom finansowym zarządzanie ich poziomem płynności oraz wspierają pełnienie funkcji animatora rynku w zakresie papierów wartościowych. Transakcje finansowane z użyciem papierów wartościowych są również ważne dla banków centralnych, ponieważ umożliwiają im transmisję, za pośrednictwem instytucji finansowych, założeń polityki pieniężnej do gospodarki realnej. Transakcje finansowane z użyciem papierów wartościowych mogą jednak również umożliwiać uczestnikom rynku rekursywne lewarowanie ich pozycji poprzez reinwestycję zabezpieczenia gotówkowego lub ponowne wykorzystanie zabezpieczenia niegotówkowego. W celu przeciwdziałania narastaniu nadmiernej dźwigni finansowej poza sektorem bankowym Rada Stabilności Finansowej opublikowała w 2013 r. zalecenie 39 dla jurysdykcji swoich członków, aby wprowadzić minimalne redukcje wartości zabezpieczenia w odniesieniu do niektórych transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych rozliczanych niecentralnie będących przedmiotem obrotu między bankami i instytucjami niebędącymi bankami. Zgodnie z tym zaleceniem takie minimalne redukcje wartości zabezpieczenia powinny być wprowadzane według uznania każdej jurysdykcji bezpośrednio w drodze regulacji rynku lub pośrednio w drodze wprowadzenia surowszego wymogu kapitałowego; ten ostatni został opracowany przez Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego w 2017 r. jako część ostatecznych reform Bazylea III.

W zaleceniach EUNB zawartych w specjalnym sprawozdaniu 40 w sprawie wdrożenia do prawa Unii ram minimalnego dolnego pułapu redukcji wartości transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych oraz w zaleceniach ESMA zawartych w sprawozdaniu 41 w sprawie transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych i dźwigni finansowej w UE wskazano jednak, że nie jest jasne, jaki wpływ zastosowanie takich ram będzie miało na instytucje. W zaleceniach tych wyrażono również obawy dotyczące tego, że zastosowanie tych ram do niektórych rodzajów transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych mogłoby wywołać niepożądane skutki dla tej działalności finansowej. Ponadto nie można jeszcze stwierdzić, czy właściwsze byłoby zastosowanie do instytucji ram w formie surowszego wymogu w zakresie funduszy własnych, czy raczej w formie regulacji rynku. Zastosowanie ram do instytucji w postaci surowszego wymogu w zakresie funduszy własnych umożliwiałoby instytucjom, które nie przestrzegałyby tych minimalnych dolnych pułapów redukcji wartości, prowadzenie takiej działalności finansowej pod groźbą nałożenia kary. Ewentualnie zastosowanie ram jako regulacji rynku zapewniłoby równe warunki działania wszystkim uczestnikom rynku, gdyby Unia zdecydowała się wprowadzić podobną regulację rynku odpowiednich transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych w instytucjach niebędących bankami, zgodnie z zaleceniami Rady Stabilności Finansowej zawartymi w wyżej wymienionym sprawozdaniu z 2013 r.

W tym kontekście w art. 519c wprowadzono uprawnienie dla EUNB do złożenia Komisji sprawozdania, w ścisłej współpracy z ESMA, na temat stosowności wdrożenia w Unii ram w zakresie minimalnych dolnych pułapów redukcji wartości mających zastosowanie do transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych. Na podstawie tego sprawozdania Komisja w stosownych przypadkach przedkłada wniosek ustawodawczy Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

Ryzyko operacyjne

Nowa metoda standardowa, która zastąpi wszystkie istniejące metody dotyczące ryzyka operacyjnego

Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego dokonał przeglądu standardu międzynarodowego dotyczącego ryzyka operacyjnego w celu zaradzenia słabościom, które pojawiły się w następstwie kryzysu finansowego z lat 2008–2009. Oprócz braku wrażliwości na ryzyko w metodach standardowych stwierdzono brak porównywalności wynikający z szerokiego zakresu praktyk modelowania wewnętrznego zgodnie z metodami zaawansowanego pomiaru. W tym kontekście oraz w celu zwiększenia prostoty ram wszystkie istniejące metody obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka operacyjnego zostały zastąpione jedną, nieopartą na modelu metodą, która ma być stosowana przez wszystkie instytucje. Mimo że na podstawie tych nowych ram modeli, takich jak te opracowane zgodnie z metodami zaawansowanego pomiaru, nie można już stosować do określenia wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka operacyjnego, instytucje nadal będą miały swobodę w stosowaniu tych modeli do celów procesu wewnętrznej oceny adekwatności kapitałowej (ICAAP).

Nową metodę standardową wdraża się w Unii w drodze zastąpienia części trzeciej tytuł III CRR. Ponadto dokonano dalszych dostosowań w kilku innych artykułach CRR, głównie (i) w celu wprowadzenia jasnych i zharmonizowanych definicji związanych z ryzykiem operacyjnym (art. 4 ust. 1 pkt 52a, 52b i 52c), zgodnie z zaleceniem EUNB zawartym w odpowiedzi 42 na wniosek Komisji o wydanie opinii z 2019 r., oraz (ii) w celu odzwierciedlenia faktu zastąpienia tytułu III w całym CRR (na przykład usunięto poprzednie odniesienia do tytułu III w art. 20). EUNB upoważniono również do składania Komisji sprawozdania na temat korzystania z ubezpieczeń w kontekście zmienionych ram ryzyka operacyjnego (art. 519d). Sprawozdanie to jest potrzebne, ponieważ organy nadzoru zaczęły mieć pewne obawy co do tego, czy nowa metoda standardowa dotycząca ryzyka operacyjnego może umożliwić arbitraż regulacyjny w drodze korzystania z ubezpieczeń.

Obliczanie wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka operacyjnego

Zgodnie z ostatecznymi standardami Bazylea III nowa metoda standardowa łączy wskaźnik, który opiera się na skali działalności instytucji (komponent wskaźnika biznesowego; ang. Business Indicator Component, BIC) ze wskaźnikiem, który uwzględnia historię strat tej instytucji. Zmieniony standard Bazylea przewiduje szereg możliwości decydowania w odniesieniu do sposobu wdrożenia tego ostatniego wskaźnika. Jurysdykcje mogą pominąć straty historyczne przy obliczaniu kapitału z tytułu ryzyka operacyjnego dla wszystkich odnośnych instytucji lub mogą dodatkowo uwzględnić dane dotyczące strat historycznych w przypadku instytucji o wielkości poniżej określonego progu skali działalności. Na potrzeby obliczania minimalnych wymogów w zakresie funduszy własnych w celu zapewnienia równych warunków działania w Unii oraz uproszczenia obliczania kapitału z tytułu ryzyka operacyjnego, te możliwości decyzji są wykorzystywane w sposób zharmonizowany w drodze pominięcia danych dotyczących historycznych strat operacyjnych wszystkich instytucji.

Sposób obliczania BIC określono w tytule III nowy rozdział 1 (nowe art. 312–315). W Unii minimalne wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka operacyjnego będą oparte wyłącznie na BIC (art. 312). Sposób obliczania BIC, który opiera się na tzw. wskaźniku biznesowym, określono w art. 313, natomiast sposób ustalania wskaźnika biznesowego, w tym jego elementów i ewentualnych korekt wynikających z połączeń, przejęć lub zbycia, określono w art. 314 i 315.

Gromadzenie danych i zarządzanie nimi

Nowy rozdział 2 (nowe art. 316–323) zawiera przepisy dotyczące gromadzenia danych i zarządzania nimi. Ze względu na zasadę proporcjonalności wymogi te podzielono na przepisy mające zastosowanie do wszystkich instytucji, takie jak przepisy dotyczące ram zarządzania ryzykiem operacyjnym (art. 323), oraz przepisy mające znaczenie wyłącznie dla instytucji, które muszą również ujawniać dane dotyczące strat historycznych (art. 446 ust. 2), a zatem muszą prowadzić zbiór danych dotyczących strat (art. 317). W Unii, zgodnie z odpowiedzią EUNB na wniosek Komisji o wydanie opinii z 2019 r., wszystkie instytucje o wskaźniku biznesowym równym lub wyższym niż 750 mln EUR będą zobowiązane do prowadzenia zbioru danych dotyczących strat oraz do obliczania swoich rocznych strat wynikłych z ryzyka operacyjnego do celów ujawniania informacji. W celu zagwarantowania, że nowe ramy pozostaną proporcjonalne, właściwe organy będą mogły zwolnić z konieczności spełnienia tego wymogu, chyba że wskaźnik biznesowy instytucji przekroczy 1 mld EUR (art. 316). Aby zapewnić pewną stabilność w miarę upływu czasu, w szczególności w celu uniknięcia sytuacji, w której tymczasowe spadki wielkości wskaźnika biznesowego miałyby niekorzystny wpływ na tę ocenę, właściwym wskaźnikiem biznesowym będzie najwyższy wskaźnik biznesowy zgłoszony w okresie ostatnich dwóch lat.

Elementy istotne dla obliczenia rocznej straty wynikłej z ryzyka operacyjnego doprecyzowano w art. 318–321. W art. 318 określono „stratę brutto” i „stratę netto”, a w art. 319 przedstawiono odpowiednie progi danych dotyczących strat w wysokości 20 000 EUR i 100 000 EUR. Niektóre wyjątkowe zdarzenia ryzyka operacyjnego, które nie mają już znaczenia dla profilu ryzyka instytucji, mogą zostać pominięte, o ile spełnione są wszystkie odnośne warunki, a organ nadzoru właściwy dla instytucji udzielił zezwolenia na takie pominięcie (art. 320). Podobnie instytucja może być zmuszona do uwzględnienia dodatkowych strat, na przykład związanych z przejętymi lub połączonymi jednostkami (art. 321).

Dokładność i kompleksowość danych dotyczących strat instytucji ma zasadnicze znaczenie. W związku z tym organy nadzoru będą musiały okresowo dokonywać przeglądu jakości danych dotyczących strat (art. 322).

Wskaźnik dźwigni

Obliczanie wartości ekspozycji z tytułu instrumentów pochodnych

Od czasu przyjęcia rozporządzenia (UE) 2019/876 Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego dokonał kolejnej zmiany jednego konkretnego aspektu ram dotyczących wskaźnika dźwigni. Aby ułatwić świadczenie usług rozliczania transakcji klientowskich, w czerwcu 2019 r. zmieniono sposób traktowania instrumentów pochodnych rozliczanych za pośrednictwem klienta do celów wskaźnika dźwigni 43 . Zgodnie ze zmienionymi zasadami sposób traktowania tych instrumentów pochodnych zasadniczo odpowiada sposobowi traktowania przewidzianemu w metodzie standardowej dotyczącej ryzyka kredytowego kontrahenta w ramach opartych na analizie ryzyka. W swoim sprawozdaniu z lutego 2021 r. na temat wskaźnika dźwigni 44 Komisja stwierdziła, że należy dostosować obliczanie miary ekspozycji całkowitej, tak aby sposób ujmowania instrumentów pochodnych rozliczanych za pośrednictwem klienta był zgodny ze standardami uzgodnionymi na szczeblu międzynarodowym. Odpowiednio zmienia się zatem art. 429c.

Obliczanie wartości ekspozycji z tytułu pozycji pozabilansowych

W świetle proponowanych zmian w art. 4 i art. 111 ust. 1 CRR nie ma już potrzeby określania minimalnego współczynnika konwersji równego 10 % dla niektórych pozycji pozabilansowych w ramach wskaźnika dźwigni. W związku z tym uchyla się odstępstwo określone w art. 429f ust. 3.

Standaryzowane transakcje kupna i sprzedaży oczekujące na rozliczenie

Przepisy dotyczące standaryzowanych transakcji kupna i sprzedaży oczekujących na rozliczenie zmieniono w celu lepszego dostosowania tych zasad do standardów Bazylea III, w szczególności poprzez doprecyzowanie, że przepisy te mają zastosowanie do aktywów finansowych, a nie tylko do papierów wartościowych. Odpowiednio zmienia się zatem art. 429 ust. 6 i art. 429g ust. 1 CRR.

Instytucje odgrywają zasadniczą rolę w dążeniu Unii do promowania długoterminowego przejścia na zrównoważony rozwój w ujęciu ogólnym, a w szczególności do wspierania sprawiedliwej transformacji w kierunku zerowej emisji gazów cieplarnianych netto w gospodarce Unii do 2050 r. Przejście to wiąże się z nowymi rodzajami ryzyka, które należy zrozumieć i odpowiednio nimi zarządzać na wszystkich poziomach.

Przyspieszone przejście na bardziej zrównoważoną gospodarkę może mieć znaczący wpływ na przedsiębiorstwa, zwiększając ryzyko dla poszczególnych instytucji oraz dla ogólnej stabilności finansowej. Wpływ zachowania człowieka na klimat, takiego jak emisja gazów cieplarnianych lub kontynuacja niezrównoważonych praktyk gospodarczych, stanowi czynniki ryzyka fizycznego, które potencjalnie zwiększają prawdopodobieństwo wystąpienia zagrożeń środowiskowych i ich skutków społeczno-ekonomicznych. Instytucje są również narażone na ryzyko fizyczne, które ma charakter kompromisowy w stosunku do ryzyka przejścia, ponieważ przy założeniu, że wszystkie inne czynniki są takie same, oczekuje się, że ryzyko fizyczne zmniejszy się po wdrożeniu polityki transformacji. Jednak w przypadku niepodejmowania żadnych działań może wystąpić sytuacja odwrotna, to znaczy, gdy ryzyko związane z przejściem jest niskie, a wdrażanie polityk transformacji trwa dłużej, tym bardziej wzrośnie ryzyko fizyczne.

Aby promować odpowiednie zrozumienie ryzyka dla zrównoważonego rozwoju, powszechnie określanego jako ryzyko z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego, oraz zarządzanie tym ryzykiem, instytucje mające siedzibę w Unii muszą systematycznie identyfikować to ryzyko, ujawniać je i zarządzać nim na poziomie indywidualnym. Stosunkowa nowość ryzyk ESG i ich specyfika oznaczają, że rozumienie tych ryzyk może się znacznie różnić w poszczególnych instytucjach.

W związku z tym zmienia się art. 4, aby wprowadzić nowe zharmonizowane definicje różnych rodzajów ryzyka wchodzących w skład ryzyka ESG (art. 4 ust. 1 pkt 52d–52i). Definicje te są zgodne z definicjami zaproponowanymi przez EUNB w sprawozdaniu poświęconemu ryzyku ESG.

Aby umożliwić lepszy nadzór nad ryzykiem ESG, zmieniono art. 430, nakładając na instytucje wymóg zgłaszania właściwym organom swojej ekspozycji na ryzyko ESG.

Ponadto w celu lepszego dostosowania harmonogramów wszelkich zmian wymogów ostrożnościowych, które mogą być potrzebne, zmienia się art. 501c w celu przyspieszenia terminu, w którym EUNB ma przedstawić sprawozdanie na temat ostrożnościowego traktowania tych ekspozycji – z 2025 r. na 2023 r. W ramach uprawnień określonych w art. 501c EUNB powinien oceniać ekspozycje na aktywa i działalność w sektorach efektywności energetycznej i zasobooszczędności, jak również w sektorach infrastruktury i floty transportowej. Ocena powinna również obejmować możliwość ukierunkowanej kalibracji wag ryzyka w odniesieniu do pozycji wiążących się ze szczególnie wysoką ekspozycją na ryzyko klimatyczne, w tym aktywa lub działalność w sektorze paliw kopalnych i w sektorach o znacznym oddziaływaniu na klimat. Jeżeli zostanie to uznane za uzasadnione, sprawozdanie EUNB powinno zawierać opis szeregu wariantów zastosowania specjalnego podejścia ostrożnościowego do ekspozycji podatnych na wpływ czynników środowiskowych i społecznych.

Zintegrowany system sprawozdawczości nadzorczej i wymiana danych

Od 2018 r. EUNB we współpracy z EBC i właściwymi organami krajowymi pracuje nad utworzeniem europejskiej scentralizowanej infrastruktury danych na potrzeby nadzoru (EUCLID) w celu zagregowania w scentralizowanym systemie zintegrowanym udostępnianych przez organy nadzoru informacji sprawozdawczych na temat największych instytucji mających siedzibę w Unii. System ten będzie szczególnie przydatny przy sporządzaniu sprawozdań publicznych i analiz z wykorzystaniem danych zagregowanych i wskaźników ryzyka dotyczących całego unijnego sektora bankowego. W art. 430c upoważnia się obecnie EUNB do przygotowania studium wykonalności dotyczącego opracowania spójnego i zintegrowanego systemu gromadzenia danych statystycznych, danych dotyczących restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz danych ostrożnościowych, a także do zaangażowania odpowiednich organów w przygotowanie tego studium. W marcu 2021 r. EUNB opublikował dokument otwierający debatę na temat tego studium wykonalności, zwracając się do zainteresowanych stron o przedstawienie uwag do dnia 11 czerwca 2021 r. Zgodnie z art. 430c ust. 3, po zakończeniu studium wykonalności przez EUNB, Komisja oceni, czy na późniejszym etapie należy wprowadzić ewentualne zmiany w wymogach dotyczących sprawozdawczości przewidzianych w części siódmej A CRR.

Ujawnianie informacji

Zwiększenie przejrzystości i proporcjonalności wymogów dotyczących ujawniania informacji

W związku ze zmianami wprowadzonymi do CRR w celu wdrożenia ostatecznych standardów Bazylea III, a także w związku z potrzebą dalszego ograniczenia kosztów administracyjnych związanych z ujawnianiem informacji oraz ułatwienia dostępu do informacji ujawnianych przez instytucje w części ósmej CRR wprowadza się kilka zmian.

Art. 433 zmienia się w celu uprawnienia EUNB do scentralizowania publikacji rocznych, półrocznych i kwartalnych informacji ostrożnościowych ujawnianych przez instytucje. Niniejszy wniosek ma na celu ułatwienie dostępu do informacji ostrożnościowych za pośrednictwem pojedynczego elektronicznego punktu dostępu, rozwiązując w ten sposób problem obecnej fragmentacji z myślą o zwiększeniu przejrzystości i porównywalności ujawnianych informacji z korzyścią dla wszystkich uczestników rynku. Scentralizowana publikacja EUNB miałaby miejsce w tym samym czasie, w którym instytucje publikują swoje sprawozdania finansowe, lub jak najszybciej po terminie publikacji tych informacji. Niniejszy wniosek jest w pełni spójny z planem działania na rzecz tworzenia unii rynków kapitałowych i stanowi krok pośredni w kierunku utworzenia w przyszłości ogólnounijnego, pojedynczego punktu dostępu do informacji finansowych spółek oraz informacji związanych ze zrównoważonymi inwestycjami.

Art. 434 zmienia się w celu zmniejszenia obciążenia administracyjnego związanego z ujawnianiem informacji, w szczególności w przypadku małych i niezłożonych instytucji. Uzasadnienie tego przepisu opiera się na postępach poczynionych przez EUNB i właściwe organy w zakresie tworzenia infrastruktury agregującej sprawozdawczość nadzorczą (EUCLID). We wniosku przewiduje się wzmocnienie zasady proporcjonalności, upoważniając EUNB do publikowania informacji ujawnianych przez małe i niezłożone instytucje w oparciu o informacje dotyczące sprawozdawczości nadzorczej. W ten sposób małe i niezłożone instytucje są zobowiązane jedynie do składania sprawozdań swoim organom nadzoru, a nie do publikowania odpowiednich ujawnionych informacji.

Art. 438 i 447 zmienia się w celu uwzględnienia obowiązku ujawniania informacji przez instytucje, które stosują model wewnętrzny i w związku z tym muszą ujawniać łączne kwoty ekspozycji na ryzyko obliczone zgodnie z pełną metodą standardową w porównaniu z rzeczywistymi aktywami ważonymi ryzykiem na poziomie ryzyka oraz w odniesieniu do ryzyka kredytowego na poziomie klasy aktywów i podklasy aktywów. Stanowi to wdrożenie odpowiedniego standardu Bazylea III, który wymaga od banków porównania modelowanych i standardowych aktywów ważonych ryzykiem na poziomie ryzyka. Odpowiednio zmienia się art. 433a, 433b i 433c dotyczące częstotliwości ujawniania informacji.

Art. 433b i 433c zmienia się w celu nałożenia na małe i niezłożone instytucje, jak również na inne instytucje nienotowane na giełdzie, obowiązku corocznego ujawniania informacji na temat kwoty i jakości ekspozycji obsługiwanych, nieobsługiwanych i restrukturyzowanych, dłużnych papierów wartościowych i ekspozycji pozabilansowych, a także informacji na temat ekspozycji przeterminowanych. Proponowane zmiany są zgodne z planem działania Rady z 2017 r. dotyczącym kredytów zagrożonych 45 , w którym zwrócono się do EUNB o wdrożenie do końca 2018 r. zaostrzonych wymogów dotyczących ujawniania informacji na temat jakości aktywów i kredytów zagrożonych w odniesieniu do wszystkich instytucji. Ponadto zmiany te zapewniłyby pełną spójność z komunikatem „Rozwiązanie problemu kredytów zagrożonych zaistniałego w następstwie pandemii COVID-19” 46 . Rozszerzenie określonych w art. 442 lit. c) i d) wymogów dotyczących ujawniania informacji na małe i niezłożone instytucje oraz inne instytucje nienotowane nie stwarza dla tych instytucji żadnych dodatkowych obciążeń z dwóch powodów. Po pierwsze, instytucje te ujawniają już informacje związane z kredytami zagrożonymi w oparciu o wytyczne EUNB dotyczące ujawniania informacji dotyczących kredytów zagrożonych 47 , które zostały opracowane w następstwie planu działania Rady z 2017 r., a obecnie są odzwierciedlone w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2021/637 z dnia 15 marca 2021 r. 48 Po drugie, po scentralizowaniu ujawniania informacji za pośrednictwem platformy internetowej EUNB, informacje dotyczące kredytów zagrożonych mogłyby zostać wyodrębnione z informacji przekazywanych do celów nadzoru, co zmniejszyłoby obciążenia dla wszystkich instytucji i wyeliminowałoby wszelkie obciążenia dla małych i niezłożonych instytucji.

W art. 445 i 455 wprowadza się nowe wymogi dotyczące ujawniania informacji, które muszą spełniać instytucje obliczające wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego przy użyciu jednej z metod standardowych oraz odpowiednio alternatywnej metody modeli wewnętrznych.

Dodaje się art. 445a w celu wprowadzenia nowych wymogów dotyczących ujawniania informacji odnoszących się do wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka związanego z CVA.

Art. 446 zmienia się w celu wprowadzenia zmienionych wymogów dotyczących ujawniania informacji odnoszących się do ryzyka operacyjnego.

W zakresie ujawniania informacji w CRR II wprowadzono już przepisy mające na celu lepsze ujęcie ryzyka ESG. W związku z tym duże instytucje, których akcje są notowane na giełdzie, zaczną ujawniać informacje na temat ryzyka ESG od czerwca 2022 r. Natychmiastowa skuteczność tych przepisów jest jednak ograniczona, ponieważ duża liczba instytucji pozostaje poza zakresem stosowania przepisów dotyczących ujawniania informacji określonych w CRR. Art. 449a zmienia się zatem w celu rozszerzenia wymogów dotyczących ujawniania informacji na temat ryzyka ESG na wszystkie instytucje, przy jednoczesnym poszanowaniu zasady proporcjonalności.

Uprawnienia EUNB

We wniosku rozszerza się zakres istniejących uprawnień EUNB przysługujących na mocy art. 434a. Oprócz ustanowienia i opracowania jednolitych formatów ujawnianych informacji proponowane zmiany art. 434a wymagają od EUNB ustanowienia polityki w zakresie ponownego przedkładania ujawnionych informacji oraz niezbędnych rozwiązań informatycznych służących centralizacji ujawnianych informacji.

Definicja „małej i niezłożonej instytucji”

We wniosku zmienia się definicję terminu „mała i niezłożona instytucja”, określoną w art. 4 ust. 1 pkt 145, umożliwiając instytucjom wyłączenie transakcji na instrumentach pochodnych zawartych z klientami niefinansowymi oraz transakcji na instrumentach pochodnych wykorzystywanych do zabezpieczenia tych transakcji, z zastrzeżeniem określonego limitu.

Przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania, których portfel bazowy składa się z obligacji skarbowych strefy euro

W art. 506a rozporządzenia (UE) 2021/558 upoważniono Komisję do opublikowania do dnia 31 grudnia 2021 r. sprawozdania oceniającego, czy konieczne jest wprowadzenie zmian do ram regulacyjnych „w celu promowania rynku i nabywania przez banki ekspozycji w formie jednostek uczestnictwa lub udziałów w przedsiębiorstwach zbiorowego inwestowania, których portfel bazowy składa się wyłącznie z obligacji skarbowych państw członkowskich, których walutą jest euro, w przypadku gdy względna waga obligacji skarbowych każdego państwa członkowskiego w całkowitym portfelu przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania jest równa względnej wadze wkładu kapitałowego każdego państwa członkowskiego do EBC”.

W art. 132 ust. 4 CRR przewiduje się „metodę pełnego przeglądu”, zgodnie z którą instytucja inwestująca może „dokonać pełnego przeglądu tych ekspozycji [bazowych] w celu obliczenia średniej wagi ryzyka dla ekspozycji w postaci jednostek uczestnictwa lub udziałów w przedsiębiorstwie zbiorowego inwestowania” zgodnie z metodami określonymi w CRR. Jest to możliwe pod warunkiem, że instytucja inwestująca ma „wiedzę” na temat ekspozycji bazowych przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania.

W związku z tym obecny system regulacyjny pozwala instytucjom inwestującym na stosowanie w odniesieniu do jednostek uczestnictwa lub udziałów w przedsiębiorstwie zbiorowego inwestowania tych samych wag ryzyka, które miałyby zastosowanie do inwestycji bezpośrednich w obligacje skarbowe państw członkowskich. Biorąc pod uwagę fakt, że tego rodzaju ekspozycje wobec państw wiążą się już z korzystnym sposobem ujmowania w kapitale regulacyjnym, nie wydaje się konieczne wprowadzanie zmian do ram ostrożnościowych w celu wspierania rynku przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania z tego rodzaju instrumentami bazowymi, w szczególności w celu uwzględnienia szczególnej struktury, o której mowa w art. 506a rozporządzenia (UE) 2021/558.

Ponadto z uwagi na niedawną i planowaną emisję obligacji w ramach programu NextGenerationEU wydaje się, że nie istnieje już natychmiastowa potrzeba tworzenia wspomnianej struktury.

Dodatkowe uprawnienia nadzorcze umożliwiające nakładanie ograniczeń na wypłaty zysku dokonywane przez instytucje

Ostrożnościowy sposób ujmowania kryptoaktywów

2021/0342 (COD)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

zmieniające rozporządzenie (UE) nr 575/2013 w odniesieniu do wymogów dotyczących ryzyka kredytowego, ryzyka związanego z korektą wyceny kredytowej, ryzyka operacyjnego, ryzyka rynkowego oraz poziomu wyjściowego

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 114,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego 49 ,

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)W odpowiedzi na globalny kryzys finansowy Unia rozpoczęła szeroko zakrojoną reformę ram ostrożnościowych dla instytucji mającą na celu zwiększenie odporności unijnego sektora bankowego. Jednym z głównych elementów reformy było wdrożenie standardów międzynarodowych uzgodnionych przez Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego, w szczególności tzw. „reformy Bazylea III”. Reforma ta zapewniła odporność unijnego sektora bankowego w chwili nadejścia kryzysu związanego z COVID-19. Chociaż ogólny poziom kapitału w instytucjach unijnych jest obecnie – w średnim ujęciu – zadowalający, niektóre problemy stwierdzone w następstwie globalnego kryzysu finansowego nie zostały jednak jeszcze rozwiązane.

(2)Aby rozwiązać te problemy, zapewnić pewność prawa i zasygnalizować nasze zobowiązanie wobec międzynarodowych partnerów z grupy G-20, niezwykle ważne jest wierne wdrożenie pozostałych elementów reformy Bazylea III. Jednocześnie należy zadbać o to, by wdrożenie tych standardów nie doprowadziło do znacznego wzrostu ogólnych wymogów kapitałowych dla całego systemu bankowego UE, a sam proces wdrożenia uwzględniał specyfikę gospodarki UE. W miarę możliwości ewentualne dostosowania powinny być wprowadzane do norm międzynarodowych na okres przejściowy. Wdrożenie powinno pomóc uniknąć niekorzystnych warunków konkurencji dla instytucji UE, w szczególności w obszarze działalności handlowej, gdzie instytucje unijne bezpośrednio konkurują ze swoimi międzynarodowymi odpowiednikami. Ponadto proponowane podejście powinno być spójne z logiką unii bankowej i unikać dalszego rozdrobnienia jednolitego rynku bankowego. Powinno ono także zapewniać proporcjonalność przepisów i dążyć do dalszego ograniczania kosztów ich przestrzegania, w szczególności dla mniejszych instytucji, bez rozluźniania standardów ostrożnościowych.

(3)Przepisy rozporządzenia (UE) nr 575/2013 umożliwiają instytucjom obliczenie ich wymogów kapitałowych przy użyciu metod standardowych lub metod modeli wewnętrznych. Metody modeli wewnętrznych umożliwiają instytucjom samodzielne oszacowanie większości lub wszystkich parametrów wymaganych do obliczenia wymogów kapitałowych, podczas gdy metody standardowe wymagają od instytucji obliczania wymogów kapitałowych przy użyciu stałych parametrów, które opierają się na stosunkowo konserwatywnych założeniach i są określone w rozporządzeniu (UE) nr 575/2013. W grudniu 2017 r. Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego zdecydował się wprowadzić zagregowany poziom wyjściowy (ang. output floor). Decyzję tę oparto na analizie przeprowadzonej w następstwie kryzysu finansowego w latach 2008–2009, która wykazała, że przy stosowaniu wewnętrznych modeli pojawia się tendencja do niedoszacowania ryzyk, na które narażone są instytucje, szczególnie w odniesieniu do określonych rodzajów ekspozycji i ryzyk, co w efekcie prowadzi do niewystarczających wymogów kapitałowych. W porównaniu z wymogami kapitałowymi obliczonymi z wykorzystaniem metod standardowych modele wewnętrzne generują – średnio – niższe wymogi kapitałowe dla tych samych ekspozycji.

(4)Poziom wyjściowy stanowi jeden z kluczowych środków wprowadzonych w ramach reformy Bazylea III. Ma ona na celu ograniczenie nieuzasadnionej zmienności w regulacyjnych wymogach kapitałowych generowanych przez modele wewnętrzne oraz nadmiernej redukcji kapitału, którą instytucja korzystająca z modeli wewnętrznych może uzyskać w stosunku do instytucji korzystającej ze zmienionych metod standardowych. Można to osiągnąć, ustalając minimalny dolny pułap (czyli wspomniany poziom wyjściowy) wymogów kapitałowych generowanych przez modele wewnętrzne instytucji na poziomie 72,5 % wymogów kapitałowych, które miałyby zastosowanie, gdyby instytucje te stosowały metody standardowe. Wierne wdrożenie poziomu wyjściowego powinno zwiększyć porównywalność współczynników kapitałowych instytucji, przywrócić wiarygodność modeli wewnętrznych oraz zapewnić równe szanse dla instytucji stosujących różne metody obliczania wymogów kapitałowych.

(5)Aby zapobiec rozdrobnieniu bankowego rynku wewnętrznego, podejście do poziomu wyjściowego powinno być spójne z zasadą agregacji ryzyka poszczególnych podmiotów wchodzących w skład tej samej grupy bankowej oraz z logiką nadzoru skonsolidowanego. Poziom wyjściowy powinien uwzględniać ryzyko wynikające ze stosowania modeli wewnętrznych zarówno w państwach członkowskich pochodzenia, jak i przyjmujących państwach członkowskich. Poziom wyjściowy należy zatem obliczać na najwyższym poziomie konsolidacji w Unii, natomiast jednostki zależne zlokalizowane w innych państwach członkowskich niż państwo członkowskie siedziby unijnej instytucji dominującej powinny obliczać, na zasadzie subskonsolidowanej, swój udział w wymogu całej grupy bankowej określonym z uwzględnieniem poziomu wyjściowego. Podejście to powinno pomóc zapobiegać niezamierzonym skutkom i zapewniać sprawiedliwy podział dodatkowego kapitału wymaganego ze względu na zastosowanie poziomu wyjściowego między podmiotami powiązanymi w państwach członkowskich pochodzenia i przyjmujących państwach członkowskich zgodnie z ich profilem ryzyka.

(6)Komitet Bazylejski uznał, że obecna metoda standardowa dotycząca ryzyka kredytowego (SA-CR) jest niewystarczająco wrażliwa na ryzyko w wielu obszarach, co prowadzi do niedokładnego lub niewłaściwego – albo zbyt wysokiego, albo zbyt niskiego – pomiaru ryzyka kredytowego, a tym samym do zbyt wysokiego albo zbyt niskiego poziomu wymogów kapitałowych. Należy zatem dokonać przeglądu przepisów dotyczących SA-CR, aby zwiększyć wrażliwość tej metody na ryzyko pod względem kilku kluczowych aspektów.

(7)W przypadku ekspozycji z ratingiem wobec innych instytucji niektóre wagi ryzyka należy ponownie dostosować zgodnie ze standardami określonymi w pakiecie Bazylea III. Ponadto wagi ryzyka przypisywane ekspozycjom bez ratingu wobec instytucji powinny być bardziej szczegółowe i odrębne od wagi ryzyka mającej zastosowanie w przypadku instytucji rządowych na szczeblu centralnym państwa członkowskiego, w którym bank ma siedzibę, ponieważ nie zakłada się domyślnego wsparcia ze strony rządu dla instytucji.

(8)W przypadku długu podporządkowanego i ekspozycji kapitałowych konieczne jest stosowanie bardziej szczegółowych i rygorystycznych wag ryzyka, aby odzwierciedlić wyższe ryzyko strat z tytułu długu podporządkowanego i ekspozycji kapitałowych w porównaniu z ekspozycjami dłużnymi oraz aby zapobiec arbitrażowi regulacyjnemu między portfelem bankowym a portfelem handlowym. Instytucje z UE posiadają długoterminowe, strategiczne inwestycje kapitałowe w przedsiębiorstwach finansowych i niefinansowych. Jako że standardowa waga ryzyka dla ekspozycji kapitałowych rośnie w pięcioletnim okresie przejściowym, istniejące strategiczne udziały kapitałowe w przedsiębiorstwach i zakładach ubezpieczeń znajdujących się pod znaczącym wpływem instytucji powinny zostać objęte zasadą praw nabytych, aby uniknąć niekorzystnych skutków i zabezpieczyć rolę instytucji z UE jako stałych, strategicznych inwestorów kapitałowych. Biorąc jednak pod uwagę zabezpieczenia ostrożnościowe i sprawowany nadzór, które mają na celu wspieranie integracji finansowej w sektorze finansowym, obecny system powinien mieć jednak nadal zastosowanie w przypadku udziałów kapitałowych w innych instytucjach w ramach tej samej grupy lub objętych tym samym instytucjonalnym systemem ochrony. Ponadto, aby wzmocnić inicjatywy prywatne i publiczne mające na celu zapewnienie długoterminowego kapitału przedsiębiorstwom z UE, zarówno notowanym, jak i nienotowanym na giełdzie, inwestycji nie powinno się uznawać za spekulacyjne, jeśli dokonuje się ich – na co wskazuje wyraźny zamiar kadry kierowniczej wyższego szczebla danej instytucji – z myślą o ich utrzymywaniu przez trzy lata lub dłużej.

(9)Aby promować niektóre sektory gospodarki, standardy ujęte w pakiecie Bazylea III zostawiają organom nadzoru swobodę decyzji, w ramach której mogą zezwolić instytucjom, w pewnych granicach, na preferencyjne traktowanie udziałów kapitałowych nabytych w ramach „programów legislacyjnych”, które pociągają za sobą znaczne dotacje na inwestycje i wymagają nadzoru rządu i ograniczeń dotyczących inwestycji kapitałowych. Wdrożenie tych uprawnień w Unii powinno także dodatkowo sprzyjać długoterminowym inwestycjom kapitałowym.

(10)Kredytów korporacyjnych udzielają w Unii głównie instytucje, które do obliczania wymogów kapitałowych z tytułu ryzyka kredytowego stosują metody wewnętrznych ratingów (IRB). Wraz z wdrożeniem poziomu wyjściowego instytucje te będą musiały również stosować metodę SA-CR, która opiera się na ocenach kredytowych dokonywanych przez zewnętrzne instytucje oceny wiarygodności kredytowej (ECAI) do celów określenia jakości kredytowej kredytobiorcy korporacyjnego. Przyporządkowanie ratingów zewnętrznych do wag ryzyka mających zastosowanie do przedsiębiorstw z ratingiem powinno być bardziej szczegółowe, aby dostosować je do standardów międzynarodowych w tym zakresie.

(11)Większość przedsiębiorstw z UE nie ubiega się jednak o zewnętrzne ratingi kredytowe, w szczególności ze względu na koszty. Aby uniknąć niekorzystnego wpływu na kredyty bankowe udzielane przedsiębiorstwom bez ratingu oraz zapewnić wystarczająco dużo czasu na podjęcie publicznych lub prywatnych inicjatyw mających na celu większe upowszechnienie zewnętrznych ratingów kredytowych, konieczne jest ustalenie okresu przejściowego na potrzeby tego procesu. W tym okresie przejściowym instytucje korzystające z metod IRB powinny mieć możliwość stosowania preferencyjnego sposobu ujmowania przy obliczaniu swojego poziomu wyjściowego w odniesieniu do ekspozycji klasy inwestycyjnej wobec przedsiębiorstw bez ratingu; równocześnie należy ustanowić inicjatywy wspierające powszechne stosowanie ratingów kredytowych. To rozwiązanie przejściowe powinno być powiązane z opracowaniem sprawozdania przez Europejski Urząd Nadzoru Bankowego (EUNB). Po okresie przejściowym instytucje powinny być w stanie korzystać z ocen kredytowych wydawanych przez ECAI do obliczania wymogów kapitałowych dla większości swoich ekspozycji wobec przedsiębiorstw. Aby uwzględnić wszelkie przyszłe inicjatywy dotyczące tworzenia publicznych lub prywatnych systemów ratingowych należy powierzyć Europejskim Urzędom Nadzoru zadanie przygotowania sprawozdania na temat przeszkód w dostępności zewnętrznych ratingów kredytowych wydawanych przez ECAI, w szczególności dla przedsiębiorstw, oraz możliwych środków zaradczych. W międzyczasie Komisja Europejska jest gotowa zapewnić wsparcie techniczne państwom członkowskim za pośrednictwem Instrumentu Wsparcia Technicznego w tym obszarze, np. wsparcie w formułowaniu strategii upowszechniania ratingów wśród przedsiębiorstw nienotowanych na giełdzie czy też wsparcie umożliwiające skorzystanie z najlepszych praktyk dotyczących tworzenia podmiotów zdolnych do wystawiania ratingów lub w dostarczaniu powiązanych wytycznych dla przedsiębiorstw.

(12)W odniesieniu do ekspozycji związanych zarówno z nieruchomościami mieszkalnymi, jak i z nieruchomościami komercyjnymi komitet bazylejski opracował metody bardziej wrażliwe na ryzyko, aby lepiej odzwierciedlić różne modele finansowania i etapy procesu budowlanego.

(13)Kryzys finansowy z lat 2008–2009 ujawnił szereg niedociągnięć obecnego standardowego sposobu ujmowania ekspozycji związanych z nieruchomościami. Do niedociągnięć tych odniesiono się w standardach ujętych w pakiecie Bazylea III. W rzeczywistości w standardach Bazylea III w kategorii ekspozycji wobec przedsiębiorstw wprowadzono nową podkategorię – ekspozycje związane z nieruchomościami generującymi dochód („IPRE”), które podlegają specjalnemu sposobowi ujmowania pod względem wag ryzyka, aby dokładniej odzwierciedlić ryzyko związane z tymi ekspozycjami, ale również aby zwiększyć spójność ze sposobem ujmowania nieruchomości generujących dochód w ramach metody wewnętrznych ratingów („IRB-A”), o której mowa w części III tytuł II rozdział 3 rozporządzenia (UE) nr 575/2013.

(14)W przypadku ogólnych ekspozycji związanych z nieruchomościami mieszkalnymi i komercyjnymi należy utrzymać metodę podziału kredytów, o której mowa w art. 124–126 rozporządzenia, ponieważ metoda ta jest wrażliwa na rodzaj kredytobiorcy i odzwierciedla w mającej zastosowanie wadze ryzyka efekt, jaki zabezpieczenie w postaci nieruchomości powoduje pod względem ograniczania ryzyka, nawet w przypadku wysokiego wskaźnika wysokości kredytu do wartości zabezpieczenia („wskaźnik LTV”). Kalibracja tej metody powinna być jednak dostosowana zgodnie ze standardami pakietu Bazylea III, ponieważ uznano ją za zbyt konserwatywną w przypadku kredytów hipotecznych o bardzo niskich wskaźnikach LTV.

(15)Aby zapewnić rozłożenie na wystarczająco długi okres wpływu poziomu wyjściowego na udzielanie kredytów hipotecznych o niskim ryzyku przez instytucje stosujące metody IRB, a tym samym uniknąć zakłóceń tego rodzaju akcji kredytowej, które to zakłócenia mogłyby być spowodowane nagłym wzrostem wymogów w zakresie funduszy własnych, konieczne jest ustanowienie szczególnych rozwiązań przejściowych. W okresie obowiązywania tych rozwiązań przejściowych przy obliczaniu poziomu wyjściowego instytucje stosujące metody IRB powinny mieć możliwość zastosowania niższej wagi ryzyka do tej części swoich ekspozycji z tytułu kredytów hipotecznych, którą zgodnie ze zmienioną metodą SA-CR uważa się za zabezpieczoną nieruchomością mieszkalną. Aby zapewnić, by rozwiązaniami przejściowymi objęte były tylko ekspozycje z tytułu kredytów hipotecznych o niskim ryzyku, należy ustalić odpowiednie kryteria kwalifikowalności, oparte na ustalonych koncepcjach stosowanych w ramach metody SA-CR. Spełnianie tych kryteriów powinny weryfikować właściwe organy. Ponieważ rynki nieruchomości mieszkalnych mogą różnić się w poszczególnych państwach członkowskich, decyzję o rozpoczęciu stosowania rozwiązań przejściowych należy pozostawić poszczególnym państwom członkowskim. EUNB powinien monitorować stosowanie tych rozwiązań przejściowych.

(16)Wskutek braku jasności i wrażliwości na ryzyko obecnego sposobu ujmowania finansowania nieruchomości spekulacyjnych wymogi kapitałowe dla tych ekspozycji często uważa się obecnie za zbyt wysokie lub zbyt niskie. W związku z tym ten sposób ujmowania należy zastąpić specjalnym sposobem ujmowania ekspozycji z tytułu nabycia, zagospodarowania i zabudowy gruntu (ekspozycje ADC), które to ekspozycje obejmują kredyty dla przedsiębiorstw lub spółek celowych na sfinansowanie nabycia gruntu w celach budowlanych lub sfinansowanie prac deweloperskich i budowy nieruchomości mieszkalnej lub komercyjnej.

(17)Istotne jest ograniczenie wpływu efektów cykliczności na wycenę nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie kredytu oraz utrzymanie wymogów kapitałowych dla hipotek na bardziej stabilnym poziomie. Wartość nieruchomości uznana do celów ostrożnościowych nie powinna zatem przekraczać średniej wartości porównywalnej nieruchomości mierzonej w wystarczająco długim okresie monitorowania, chyba że modyfikacje tej nieruchomości jednoznacznie zwiększają jej wartość. Aby uniknąć niezamierzonych konsekwencji dla funkcjonowania rynków obligacji zabezpieczonych, właściwe organy mogą zezwolić instytucjom na regularne aktualizacje wyceny nieruchomości bez stosowania tych limitów do przyrostu wartości. Modyfikacje zwiększające efektywność energetyczną budynków i lokali mieszkalnych należy traktować jako zwiększenie wartości.

(18)Działalność związaną z kredytowaniem specjalistycznym prowadzi się za pośrednictwem spółek celowych, które zazwyczaj pełnią rolę podmiotów zaciągających kredyty i w przypadku których zwrot z inwestycji jest podstawowym źródłem spłaty uzyskanego finansowania. Ustalenia umowne w modelu kredytowania specjalistycznego przyznają kredytodawcy znaczny stopień kontroli nad aktywami, a głównym źródłem spłaty zobowiązania jest dochód generowany przez finansowane aktywa. Aby dokładniej odzwierciedlić powiązane ryzyko, te ustalenia umowne powinny podlegać szczególnym wymogom kapitałowym z tytułu ryzyka kredytowego. Zgodnie z międzynarodowymi standardami ujętymi w pakiecie Bazylea III dotyczącymi przypisywania wag ryzyka do ekspozycji związanych z kredytowaniem specjalistycznym w metodzie SA-CR należy wprowadzić specjalną kategorię ekspozycji związanych z kredytowaniem specjalistycznym, zwiększając w ten sposób spójność z już istniejącym szczególnym sposobem ujmowania kredytowania specjalistycznego w ramach metod wewnętrznych ratingów. Należy wprowadzić szczególny sposób ujmowania ekspozycji związanych z kredytowaniem specjalistycznym, z uwzględnieniem rozróżnienia między „finansowaniem projektów”, „finansowaniem obiektów” i „finansowaniem towarów”, aby lepiej odzwierciedlić nieodłączne ryzyko związane z tymi podkategoriami kategorii ekspozycji związanych z kredytowaniem specjalistycznym. Podobnie jak w przypadku ekspozycji wobec przedsiębiorstw należy wdrożyć dwa podejścia do przypisywania wag ryzyka: jedno dla jurysdykcji zezwalających na stosowanie zewnętrznych ratingów do celów regulacyjnych, a drugie dla jurysdykcji, które na to nie zezwalają.

(19)Chociaż nowy standardowy sposób ujmowania ekspozycji bez ratingu związanych z kredytowaniem specjalistycznym określony w standardach Bazylea III jest bardziej szczegółowy niż obecny standardowy sposób ujmowania ekspozycji wobec przedsiębiorstw na podstawie niniejszego rozporządzenia, ten pierwszy sposób nie jest wystarczająco wrażliwy na ryzyko, aby odzwierciedlić skutki kompleksowych pakietów i zastawów papierów wartościowych, które zwykle towarzyszą tym ekspozycjom w Unii, a które umożliwiają kredytodawcom kontrolowanie przyszłych przepływów środków pieniężnych generowanych przez cały czas trwania projektu lub istnienia aktywów. Ze względu na brak stosowania ratingów zewnętrznych do ekspozycji związanych z kredytowaniem specjalistycznym w Unii, sposób ujmowania ekspozycji bez ratingu związanych z kredytowaniem specjalistycznym określony w standardach Bazylea III może również stanowić zachętę dla instytucji do zaprzestania finansowania niektórych projektów lub akceptowania wyższego ryzyka w przypadku podobnie ujmowanych ekspozycji, które mają różne profile ryzyka. Jako że ekspozycje związane z kredytowaniem specjalistycznym są w większości finansowane przez instytucje stosujące metodę IRB, które posiadają wewnętrzne modele dotyczące tych ekspozycji, wpływ zmian może być szczególnie istotny w przypadku ekspozycji związanych z „finansowaniem obiektów”, w przypadku których może istnieć ryzyko zaprzestania działalności w szczególnym kontekście zastosowania poziomu wyjściowego. Aby uniknąć niezamierzonych konsekwencji braku wrażliwości na ryzyko w sposobie ujmowania – zgodnie ze standardami Bazylea – ekspozycji bez ratingu związanych z finansowaniem obiektów, do ekspozycji związanych z finansowaniem obiektów, które spełniają zestaw kryteriów umożliwiających obniżenie ich profilu ryzyka do poziomu właściwego dla standardów „wysokiej jakości” odzwierciedlających ostrożne i konserwatywne zarządzanie ryzykiem finansowym, powinna istnieć możliwość zastosowania zmniejszonej wagi ryzyka. EUNB należy powierzyć zadanie opracowania projektów regulacyjnych standardów technicznych określających warunki, na jakich instytucje mogą przypisywać ekspozycję związaną z kredytowaniem specjalistycznym z tytułu finansowania obiektu do kategorii „wysokiej jakości” z wagą ryzyka podobną do wagi, jaką zgodnie z metodą SA-CR przypisuje się do „wysokiej jakości” ekspozycji z tytułu finansowania projektów. Instytucje mające siedzibę w jurysdykcjach, które zezwalają na stosowanie ratingów zewnętrznych, powinny przypisywać swoim ekspozycjom związanym z kredytowaniem specjalistycznym wagi ryzyka określone wyłącznie przez indywidualne ratingi zewnętrzne zgodnie z ramami Bazylea III.

(20)Klasyfikacja ekspozycji detalicznych zgodnie z metodami SA-CR i IRB wymaga dalszego ujednolicenia, aby zapewnić spójne stosowanie odpowiednich wag ryzyka do tego samego zestawu ekspozycji. Zgodnie ze standardami Bazylea III należy określić zasady zróżnicowanego sposobu ujmowania odnawialnych ekspozycji detalicznych, które spełniają zestaw warunków spłaty lub użytkowania mogących obniżyć ich profil ryzyka. Ekspozycje te definiuje się jako ekspozycje wobec „stron transakcji”. Do ekspozycji wobec jednej lub większej liczby osób fizycznych, które nie spełniają wszystkich warunków, aby uznać je za ekspozycje detaliczne, należy przypisać zgodnie z metodą SA-CR wagę ryzyka równą 100 %.

(21)Standardy Bazylea III wprowadzają współczynnik konwersji kredytowej w wysokości 10 % dla zobowiązań bezwarunkowo odwoływalnych w ramach metody SA-CR. Prawdopodobnie będzie to miało znaczący wpływ na dłużników, którzy polegają na elastycznym charakterze zobowiązań bezwarunkowo odwoływalnych, aby finansować swoją działalność, w sytuacji gdy ich działalność podlega sezonowym wahaniom lub gdy zarządzają nieoczekiwanymi krótkoterminowymi zmianami potrzeb w zakresie kapitału obrotowego, zwłaszcza w okresie odbudowy po pandemii COVID-19. Należy zatem przewidzieć okres przejściowy, w którym instytucje będą nadal stosować zerowy współczynnik konwersji kredytowej do swoich zobowiązań bezwarunkowo odwoływalnych, a następnie ocenić, czy potencjalny stopniowy wzrost mających zastosowanie współczynników konwersji kredytowej jest uzasadniony, aby umożliwić instytucjom dostosowanie ich praktyk operacyjnych i produktów bez ograniczania dostępności kredytów dla kredytobiorców. To rozwiązanie przejściowe powinno być powiązane ze sprawozdaniem przygotowanym przez EUNB.

(22)Kryzys finansowy z lat 2008–2009 ujawnił, że w niektórych przypadkach instytucje kredytowe stosowały również metody IRB w odniesieniu do portfeli, które nie nadawały się do modelowania z powodu niewystarczających danych, co miało szkodliwy wpływ na rzetelność wyników, a tym samym na stabilność finansową. W związku z tym nie należy nakładać na instytucje obowiązku stosowania metod IRB w odniesieniu do wszystkich ich ekspozycji, a wymóg wdrożenia metody IRB należy stosować na poziomie kategorii ekspozycji. Właściwe jest również ograniczenie stosowania metod IRB do kategorii ekspozycji, w przypadku których rzetelne modelowanie jest trudniejsze, aby zwiększyć porównywalność i stabilność wymogów kapitałowych z tytułu ryzyka kredytowego w ramach metod IRB.

(23)Ekspozycje instytucji wobec innych instytucji, innych podmiotów sektora finansowego i dużych przedsiębiorstw zazwyczaj charakteryzują się niskim poziomem niewykonania zobowiązania. W przypadku takich portfeli o niskim wskaźniku niewykonania zobowiązania wykazano, że instytucjom trudno jest uzyskać wiarygodne oszacowania kluczowego parametru ryzyka w ramach metody IRB, czyli straty z tytułu niewykonania zobowiązania („LGD”), ze względu na niewystarczającą liczbę zaobserwowanych przypadków niewykonania zobowiązania w tych portfelach. Trudność ta spowodowała niepożądaną skalę zróżnicowania między instytucjami kredytowymi, jeśli chodzi o poziom szacowanego ryzyka. Instytucje powinny zatem stosować w odniesieniu do tych portfeli o niskim wskaźniku niewykonania zobowiązania regulacyjne wartości LGD zamiast wewnętrznych oszacowań LGD.

(24)Instytucje stosujące modele wewnętrzne do szacowania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka kredytowego w odniesieniu do ekspozycji kapitałowych zazwyczaj opierają swoją ocenę ryzyka na publicznie dostępnych danych, co do których można założyć, że wszystkie instytucje mają do nich taki sam dostęp. W tych okolicznościach różnice w wymogach w zakresie funduszy własnych nie znajdują uzasadnienia. Ponadto ekspozycje kapitałowe utrzymywane w portfelu bankowym stanowią bardzo niewielką część sumy bilansowej instytucji. W związku z tym, aby zwiększyć porównywalność wymogów w zakresie funduszy własnych instytucji i uprościć ramy regulacyjne, instytucje powinny obliczać wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka kredytowego w odniesieniu do ekspozycji kapitałowych przy użyciu metody SA-CR, a stosowanie metody IRB w tym celu nie powinno być dopuszczalne.

(25)Należy zapewnić, aby oszacowania prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania („PD”), LGD i współczynniki konwersji kredytowej dla poszczególnych ekspozycji instytucji, które mogą stosować modele wewnętrzne do obliczania wymogów kapitałowych z tytułu ryzyka kredytowego, nie osiągały nieodpowiednio niskich poziomów. W związku z tym właściwe jest wprowadzenie wartości minimalnych dla własnych oszacowań oraz zobowiązanie instytucji do stosowania ich własnych oszacowań parametrów ryzyka albo tych wartości minimalnych w zależności od tego, które są wyższe. Takie minimalne wartości parametrów ryzyka powinny stanowić zabezpieczenie gwarantujące, że wymogi kapitałowe nie spadną poniżej ostrożnych poziomów. Ponadto powinny ograniczać ryzyko modelu ze względu na czynniki takie jak nieprawidłowa specyfikacja modelu, błąd pomiaru oraz ograniczenia danych. Poprawiłyby również porównywalność współczynników kapitałowych pomiędzy instytucjami. Aby osiągnąć te wyniki, minimalne wartości parametrów wejściowych powinny być kalibrowane w wystarczająco ostrożny sposób.

(26)Minimalne wartości parametrów ryzyka, które są kalibrowane zbyt konserwatywnie, mogą zniechęcać instytucje do przyjmowania metod IRB i związanych z nimi standardów zarządzania ryzykiem. Instytucje mogą być również skłonne zmieniać orientację swoich portfeli w kierunku ekspozycji o wyższym ryzyku, aby uniknąć ograniczenia nałożonego przez minimalne wartości parametrów ryzyka. Aby uniknąć takich niezamierzonych konsekwencji, minimalne wartości parametrów ryzyka powinny odpowiednio odzwierciedlać określone cechy ryzyka ekspozycji bazowych, w szczególności poprzez przyjmowanie w stosownych przypadkach różnych wartości dla różnych rodzajów ekspozycji.

(27)Ekspozycje związane z kredytowaniem specjalistycznym mają charakterystykę ryzyka, która różni się od charakterystyki ogólnych ekspozycji wobec przedsiębiorstw. W związku z tym należy przewidzieć okres przejściowy, w którym minimalna wartość parametrów wejściowych LGD mająca zastosowanie do ekspozycji związanych z kredytowaniem specjalistycznym będzie ustalona na obniżonym poziomie.

(28)Zgodnie ze standardami Bazylea III sposób ujmowania kategorii ekspozycji wobec państw według metody IRB powinien pozostać w dużej mierze niezmieniony ze względu na szczególny charakter i ryzyko związane z dłużnikami zobowiązania bazowego. W szczególności w odniesieniu do ekspozycji wobec państw nie powinny obowiązywać minimalne wartości wejściowych parametrów ryzyka.

(29)Aby zapewnić spójne podejście do wszystkich ekspozycji wobec samorządów regionalnych i władz lokalnych oraz podmiotów sektora publicznego, należy utworzyć nową kategorię ekspozycji wobec samorządów regionalnych i władz lokalnych oraz podmiotów sektora publicznego, niezależną od kategorii ekspozycji wobec państw oraz kategorii ekspozycji wobec instytucji, która powinna w całości podlegać minimalnym wartościom parametrów wejściowych przewidzianym w nowych przepisach.

(30)Należy wyjaśnić, w jaki sposób można uznać skutki gwarancji dla ekspozycji zabezpieczonej gwarancjami, gdy ekspozycja bazowa jest ujmowana zgodnie z metodą IRB, w ramach której dozwolone jest modelowanie PD i LGD, natomiast gwarant należy do rodzaju ekspozycji, dla którego modelowanie LGD lub metoda IRB nie są dozwolone. W szczególności zastosowanie metody substytucyjnej, w której parametry ryzyka ekspozycji bazowych są zastępowane parametrami właściwymi dla gwaranta, lub metody, w której PD lub LGD dłużnika bazowego są korygowane przy użyciu szczególnego podejścia modelowego, aby uwzględnić skutki gwarancji, nie powinno prowadzić do skorygowanej wagi ryzyka, która byłaby niższa od wagi ryzyka mającej zastosowanie do porównywalnej bezpośredniej ekspozycji wobec gwaranta. W konsekwencji, gdy gwarant jest traktowany zgodnie z metodą SA-CR, uznanie gwarancji w metodzie IRB powinno prowadzić do przypisania wagi ryzyka właściwej dla gwaranta według metody SA-CR do gwarantowanej ekspozycji.

(31)Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/876 50 zmieniono rozporządzenie (UE) nr 575/2013 w celu wdrożenia ostatecznych standardów będących wynikiem gruntownego przeglądu portfela handlowego” (ang. fundamental review of the trading book, FRTB) wyłącznie do celów sprawozdawczości. Wprowadzenie wiążących wymogów kapitałowych opartych na tych standardach pozostawiono odrębnej, zwykłej inicjatywie ustawodawczej, po ocenie ich skutków dla banków unijnych.

(32)W celu ukończenia realizacji programu reform wprowadzonego po kryzysie finansowym z lat 2008–2009 oraz eliminacji braków w obecnych ramach dotyczących ryzyka rynkowego, do prawa Unii należy wprowadzić wiążące wymogi kapitałowe z tytułu ryzyka rynkowego oparte na ostatecznych standardach FRTB. Niedawne oszacowania skutków ostatecznych standardów FRTB dla banków unijnych pokazały, że wdrożenie tych standardów w Unii doprowadzi do znacznego wzrostu wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego w przypadku niektórych rodzajów działalności związanych z obrotem i animacją rynku, które są ważne dla gospodarki UE. Aby złagodzić te skutki i utrzymać dobre funkcjonowanie rynków finansowych w Unii, należy wprowadzić ukierunkowane dostosowania w sposobie transpozycji ostatecznych standardów FRTB do prawa Unii.

(33)Zgodnie z wnioskiem zawartym w rozporządzeniu (UE) 2019/876 Komisja powinna uwzględnić zasadę proporcjonalności przy obliczaniu wymogów kapitałowych z tytułu ryzyka rynkowego dla instytucji prowadzących działalność zaliczaną do portfela handlowego na średnią skalę oraz dokonać stosownej kalibracji tych wymogów. W związku z tym instytucje prowadzące działalność zaliczaną do portfela handlowego na średnią skalę powinny mieć możliwość stosowania uproszczonej metody standardowej do obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego, zgodnie ze standardami uzgodnionymi na szczeblu międzynarodowym. Ponadto kryteria kwalifikowalności do celów identyfikowania instytucji prowadzących działalność zaliczaną do portfela handlowego na średnią skalę powinny pozostać spójne z kryteriami określonymi w rozporządzeniu (UE) 2019/876 dotyczącymi zwalniania takich instytucji z wymogów FRTB dotyczących sprawozdawczości określonych w tym rozporządzeniu.

(34)Działalność handlowa instytucji na rynkach hurtowych może być z łatwością prowadzona ponad granicami, w tym między państwami członkowskimi a państwami trzecimi. Wdrożenie ostatecznych standardów FRTB powinno zatem być jak najbardziej zbieżne w różnych jurysdykcjach, zarówno pod względem merytorycznym, jak i czasowym. W przeciwnym razie niemożliwe byłoby zapewnienie równych warunków prowadzenia tej działalności w skali międzynarodowej. Komisja powinna zatem monitorować wdrożenie tych standardów w innych jurysdykcjach będących członkami Bazylejskiego Komitetu Nadzoru Bankowego oraz, w razie potrzeby, podejmować kroki w celu wyeliminowania potencjalnych wypaczeń przy wdrażaniu tych przepisów.

(35)Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego dokonał przeglądu standardu międzynarodowego dotyczącego ryzyka operacyjnego, by zaradzić słabościom, które pojawiły się w następstwie kryzysu finansowego z lat 2008–2009. Oprócz braku wrażliwości na ryzyko w metodach standardowych stwierdzono brak porównywalności wynikający z szerokiego zakresu praktyk modelowania wewnętrznego w kontekście metody zaawansowanego pomiaru. W związku z tym, w celu uproszczenia ram ryzyka operacyjnego, wszystkie istniejące podejścia do szacowania wymogów kapitałowych z tytułu ryzyka operacyjnego zastąpiono pojedynczą metodą nieopartą na modelach. Rozporządzenie (UE) nr 575/2013 należy dostosować do zmienionych standardów pakietu Bazylea, aby zapewnić równe warunki działania na szczeblu międzynarodowym instytucjom mającym siedzibę w Unii, ale działającym również poza Unią, oraz zapewnić, aby ramy ryzyka operacyjnego na poziomie Unii pozostały skuteczne.

(36)Nowa metoda standardowa dotycząca ryzyka operacyjnego wprowadzona przez Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego łączy wskaźnik, który opiera się na skali działalności instytucji ze wskaźnikiem, który uwzględnia historię strat tej instytucji. Zmienione standardy Bazylea przewidują szeroką swobodę, jeśli chodzi o sposób wdrożenia wskaźnika, który uwzględnia historię strat instytucji. Jurysdykcje mogą pominąć straty historyczne przy obliczaniu wymogów kapitałowych z tytułu ryzyka operacyjnego dla wszystkich odnośnych instytucji lub mogą uwzględniać dane dotyczące strat historycznych nawet w przypadku instytucji o wielkości poniżej określonego progu skali działalności. W celu zapewnienia równych warunków działania w Unii oraz uproszczenia obliczania wymogów kapitałowych z tytułu ryzyka operacyjnego ta swoboda uznania powinna być stosowana w sposób zharmonizowany w odniesieniu do minimalnych wymogów w zakresie funduszy własnych poprzez pominięcie danych dotyczących historycznych strat operacyjnych w stosunku do wszystkich instytucji.

(37)Małe i niezłożone instytucje oraz inne instytucje kredytowe nienotowane na giełdzie powinny również ujawniać informacje na temat kwoty i jakości ekspozycji niezagrożonych, zagrożonych i restrukturyzowanych, a także analizę wiekowania przeterminowanych ekspozycji w odniesieniu do rachunkowości. Ten obowiązek ujawniania informacji nie stanowi dodatkowego obciążenia dla tych instytucji kredytowych, ponieważ ujawnianie tak ograniczonego zestawu informacji zostało już wdrożone przez EUNB na podstawie planu działania Rady w sprawie kredytów zagrożonych z 2017 r. 51 , w którym wezwano EUNB do zwiększenia wymogów dotyczących ujawniania informacji na temat jakości aktywów i kredytów zagrożonych dla wszystkich instytucji kredytowych. Jest to także w pełni spójne z komunikatem w sprawie rozwiązania problemu kredytów zagrożonych zaistniałego w następstwie pandemii COVID-19 52 .

(38)Niezbędne jest zmniejszenie obciążeń związanych z przestrzeganiem przepisów w kontekście ujawniania informacji oraz zwiększenie porównywalności ujawnianych informacji. EUNB powinien zatem utworzyć scentralizowaną platformę internetową, która umożliwi ujawnianie informacji i danych przekazywanych przez instytucje. Ta scentralizowana platforma internetowa powinna służyć jako pojedynczy punkt dostępu do informacji ujawnianych przez instytucje, przy czym właścicielem informacji i danych oraz podmiotem odpowiedzialnym za ich dokładność powinny pozostać instytucje, które je udostępniają. Centralizacja publikacji ujawnianych informacji powinna być w pełni spójna z planem działania na rzecz tworzenia unii rynków kapitałowych i stanowi kolejny krok w kierunku utworzenia ogólnounijnego, pojedynczego punktu dostępu do informacji finansowych spółek oraz informacji związanych ze zrównoważonymi inwestycjami.

(39)Aby umożliwić większą integrację sprawozdawczości nadzorczej i ujawniania informacji, EUNB powinien publikować w sposób scentralizowany informacje ujawniane przez instytucje przy jednoczesnym poszanowaniu prawa wszystkich instytucji do samodzielnego publikowania danych i informacji. Takie scentralizowane ujawnianie informacji powinno umożliwić EUNB publikowanie informacji dotyczących małych i niezłożonych instytucji na podstawie informacji przekazywanych przez te instytucje właściwym organom, a tym samym powinno znacznie zmniejszyć obciążenie administracyjne, któremu podlegają te małe i niezłożone instytucje. Jednocześnie centralizacja ujawniania informacji nie powinna mieć wpływu na koszty dla innych instytucji oraz powinna zwiększyć przejrzystość i obniżyć koszty dostępu uczestników rynku do informacji ostrożnościowych. Taka zwiększona przejrzystość powinna ułatwić porównywalność danych między instytucjami i promować dyscyplinę rynkową.

(40)Aby zapewnić ujednolicenie w całej Unii oraz jednolite rozumienie czynników i ryzyk z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego (ESG), należy określić ogólne definicje. Skala ekspozycji na ryzyka ESG niekoniecznie jest proporcjonalna do wielkości i złożoności instytucji. Poziomy ekspozycji w całej Unii są również dość niejednorodne, przy czym w niektórych krajach występują potencjalnie łagodne skutki przejściowe, podczas gdy w innych przejściowy wpływ na ekspozycje związane z działaniami, które mają znaczący negatywny wpływ na środowisko, jest potencjalnie wysoki. Wymogi dotyczące przejrzystości, którym podlegają instytucje, oraz wymogi dotyczące sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju określone w innych aktach prawnych obowiązujących w Unii dostarczą bardziej szczegółowych danych w ciągu kilku lat. Aby właściwie ocenić ryzyka ESG, na które mogą być narażone instytucje, konieczne jest jednak, aby rynki i organy nadzoru uzyskiwały odpowiednie dane od wszystkich podmiotów narażonych na takie ryzyko, niezależnie od ich wielkości. W celu zapewnienia, aby właściwe organy dysponowały szczegółowymi, kompleksowymi i porównywalnymi danymi do celów efektywnego nadzoru, informacje dotyczące ekspozycji na ryzyka ESG powinny być uwzględniane w sprawozdawczości nadzorczej instytucji. Zakres i szczegółowość tych informacji powinny być zgodne z zasadą proporcjonalności, z uwzględnieniem wielkości i złożoności instytucji.

(41)Ze względu na to, że transformacja gospodarki Unii w kierunku zrównoważonego modelu gospodarczego nabiera tempa, ryzyko dla zrównoważonego rozwoju staje się bardziej wyraźne i będzie potencjalnie wymagało dalszego uwzględnienia. W związku z tym EUNB powinien przeprowadzić ocenę i przedstawić sprawozdanie na temat tego, czy specjalne traktowanie ostrożnościowe ekspozycji z tytułu aktywów lub działań znacząco związanych z celami środowiskowymi lub społecznymi byłoby uzasadnione, dwa lata wcześniej niż pierwotnie planowano.

(42)Istotne jest, aby organy nadzoru dysponowały niezbędnymi uprawnieniami do kompleksowej oceny i pomiaru ryzyk, na jakie narażona jest grupa bankowa na poziomie skonsolidowanym, oraz aby miały możliwość elastycznego dostosowywania swojego podejścia nadzorczego do nowych źródeł ryzyka. Ważne jest, aby uniknąć luk pomiędzy konsolidacją ostrożnościową a konsolidacją rachunkowości, które mogą skłaniać do dokonywania operacji mających na celu wyjęcie aktywów z zakresu konsolidacji ostrożnościowej, mimo że ryzyko pozostaje w grupie bankowej. Brak spójności w definicjach terminów „jednostka dominująca”, „jednostka zależna” i „kontrola” oraz brak jasności w definicjach terminów „przedsiębiorstwo usług pomocniczych”, „finansowa spółka holdingowa” i „instytucja finansowa” utrudniają organom nadzoru spójne stosowanie obowiązujących przepisów w Unii oraz wykrywanie ryzyka i odpowiednie mu przeciwdziałanie na poziomie skonsolidowanym. Definicje te powinny zatem zostać zmienione i doprecyzowane. Ponadto uznaje się za stosowne, aby EUNB zbadał dokładniej, czy te uprawnienia organów nadzoru mogą być w sposób niezamierzony ograniczone przez jakiekolwiek istniejące rozbieżności lub luki w przepisach regulacyjnych lub w ich interakcji z mającymi zastosowanie standardami rachunkowości.

(43)Brak jasności co do niektórych aspektów ram dotyczących minimalnego dolnego pułapu redukcji wartości dla transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych (SFT), które to ramy opracował Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego w 2017 r. jako część ostatecznych reform Bazylea III, jak również zastrzeżenia co do ekonomicznego uzasadnienia stosowania tych ram w odniesieniu do niektórych rodzajów takich transakcji, rodzą pytanie, czy cele ostrożnościowe, jakie przyświecają tym ramom, można by osiągnąć bez wywoływania niepożądanych skutków. Komisja powinna zatem dokonać ponownej oceny wdrożenia ram dotyczących minimalnego dolnego pułapu redukcji wartości dla SFT w prawie Unii do dnia [Urząd Publikacji – proszę wstawić datę przypadającą 24 miesiące po dacie wejścia w życie niniejszego rozporządzenia]. W celu zapewnienia Komisji wystarczających dowodów EUNB, w ścisłej współpracy z EUNGiPW, powinien przedstawić Komisji sprawozdanie na temat skutków tych ram oraz najwłaściwszego podejścia do ich wdrożenia w prawie Unii.

(44)Komisja powinna dokonać transpozycji do prawa Unii zmienionych standardów dotyczących wymogów kapitałowych z tytułu ryzyka związanego z CVA opublikowanych przez Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego w lipcu 2020 r., ponieważ standardy te ogólnie poprawiają obliczanie wymogu w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka związanego z CVA dzięki rozwiązaniu kilku wcześniej zaobserwowanych problemów, w szczególności zastrzeżenia, że dotychczasowe ramy w zakresie wymogów kapitałowych dotyczących CVA nie uwzględniają w odpowiedni sposób ryzyka związanego z CVA.

(45)Podczas wdrażania do prawa Unii początkowych reform Bazylea III w drodze rozporządzenia w sprawie wymogów kapitałowych w stosunku do niektórych transakcji wyłączono obowiązek obliczania wymogów kapitałowych z tytułu ryzyka związanego z CVA. Wyłączenia te zostały uzgodnione, aby zapobiec potencjalnemu nadmiernemu wzrostowi kosztów niektórych transakcji na instrumentach pochodnych spowodowanego wprowadzeniem wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka związanego z CVA, w szczególności w sytuacji, gdy banki nie mogły ograniczyć ryzyka związanego z CVA niektórych klientów, którzy nie byli w stanie wymienić zabezpieczenia. Zgodnie z szacunkowymi skutkami obliczonymi przez EUNB wymogi kapitałowe z tytułu ryzyka związanego z CVA obliczone zgodnie ze zmienionymi standardami bazylejskimi pozostałyby nadmiernie wysokie w przypadku wyłączonych transakcji z tymi klientami. Aby zapewnić klientom banków możliwość dalszego zabezpieczania się przed ryzykiem finansowym za pomocą transakcji na instrumentach pochodnych, wyłączenia te należy utrzymać przy wdrażaniu zmienionych standardów bazylejskich.

(46)Rzeczywiste ryzyko związane z CVA dotyczące transakcji wyłączonych może być jednak źródłem znacznego ryzyka dla banków stosujących te zwolnienia; w przypadku zmaterializowania się tego ryzyka zainteresowane banki mogłyby ponieść znaczne straty. Jak podkreślił EUNB w swoim sprawozdaniu na temat CVA z lutego 2015 r., ryzyko związane z CVA dotyczące wyłączonych transakcji budzi obawy natury ostrożnościowej, które nie są uwzględnione w rozporządzeniu w sprawie wymogów kapitałowych. Aby pomóc organom nadzoru w monitorowaniu ryzyka związanego z CVA wynikającego z wyłączonych transakcji, instytucje powinny zgłaszać wyliczone wymogi kapitałowe z tytułu ryzyka związanego z CVA dla wyłączonych transakcji, które miałyby zastosowanie, gdyby transakcje te nie były objęte wyłączeniem. Ponadto EUNB powinien opracować wytyczne pomagające organom nadzoru w identyfikacji nadmiernego ryzyka związanego z CVA oraz w poprawie harmonizacji działań nadzorczych w tym obszarze w całej UE.

(47)Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie (UE) nr 575/2013,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

Zmiany w rozporządzeniu (UE) nr 575/2013

W rozporządzeniu (UE) nr 575/2013 wprowadza się następujące zmiany:

1)w art. 4 ust. 1 wprowadza się następujące zmiany:

a)pkt 15 i 16 otrzymują brzmienie:

„15) »jednostka dominująca« oznacza przedsiębiorstwo, które kontroluje, w rozumieniu pkt 37, jedno przedsiębiorstwo lub większą ich liczbę;

16) »jednostka zależna« oznacza przedsiębiorstwo kontrolowane, w rozumieniu pkt 37, przez inne przedsiębiorstwo;”;

b)pkt 18 otrzymuje brzmienie:

18) »przedsiębiorstwo usług pomocniczych« oznacza przedsiębiorstwo, za którego główną działalność, czy to świadczoną na rzecz przedsiębiorstw należących do grupy, czy też na rzecz klientów spoza grupy, właściwy organ uznaje którąkolwiek z poniższych rodzajów działalności:

a)bezpośrednie rozszerzenie działalności bankowej;

b)leasing operacyjny, faktoring, zarządzanie funduszami powierniczymi, posiadanie nieruchomości w charakterze właściciela lub zarządzanie nimi, świadczenie usług przetwarzania danych lub każda inna działalność mająca charakter pomocniczy względem działalności bankowej;

c)każda inna działalność uznana za podobną do rodzajów działalności wymienionych w lit. a) i b) przez EUNB;”;

c)pkt 20 otrzymuje brzmienie:

„20) »finansowa spółka holdingowa« oznacza przedsiębiorstwo spełniające wszystkie następujące warunki:

a)przedsiębiorstwo jest instytucją finansową;

b)przedsiębiorstwo nie jest finansową spółką holdingową o działalności mieszanej;

c)przynajmniej jedna z jednostek zależnych przedsiębiorstwa jest instytucją;

d)ponad 50 % któregokolwiek z następujących wskaźników jest stale związanych z jednostkami zależnymi będącymi instytucjami lub instytucjami finansowymi oraz z działalnością prowadzoną przez samo przedsiębiorstwo, która to działalność nie jest związana z nabywaniem lub posiadaniem udziałów kapitałowych w jednostkach zależnych, gdy ta działalność ma ten sam charakter co działalność prowadzona przez instytucje lub instytucje finansowe:

(i)kapitał własny przedsiębiorstwa – na podstawie jego sytuacji skonsolidowanej;

(ii)aktywa przedsiębiorstwa – na podstawie jego sytuacji skonsolidowanej;

(iii)dochody przedsiębiorstwa – na podstawie jego sytuacji skonsolidowanej;

(iv)personel przedsiębiorstwa – na podstawie jego sytuacji skonsolidowanej;

(v)inny wskaźnik uznany za istotny przez właściwy organ;”;

d)dodaje się pkt 20a w brzmieniu:

„20a) »inwestycyjna spółka holdingowa« oznacza inwestycyjną spółkę holdingową w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 23 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2033 53 ;”;

e)pkt 26 otrzymuje brzmienie:

„26) »instytucja finansowa« oznacza przedsiębiorstwo spełniające obydwa następujące warunki:

a)przedsiębiorstwo nie jest instytucją, spółką holdingową działająca wyłącznie w sektorze przemysłowym, ubezpieczeniową spółką holdingową lub ubezpieczeniową spółką holdingową prowadzącą działalność mieszaną w rozumieniu art. 212 ust. 1 lit. f) i g) dyrektywy 2009/138/WE;

b)przedsiębiorstwo spełnia którykolwiek z następujących warunków:

(i)podstawową działalnością przedsiębiorstwa jest nabywanie lub posiadanie udziałów kapitałowych lub wykonywanie co najmniej jednego spośród rodzajów działalności wymienionych w pkt 2–12 i pkt 15 załącznika I do dyrektywy 2013/36/UE, lub wykonywanie co najmniej jednej z usług lub jednego spośród rodzajów działalności wymienionych w sekcji 1 lub sekcji B załącznika I do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/65/UE 54 w odniesieniu do instrumentów finansowych wymienionych w sekcji C tego załącznika do tej dyrektywy;

(ii)przedsiębiorstwo jest firmą inwestycyjną, finansową spółką holdingową o działalności mieszanej, inwestycyjną spółką holdingową, dostawcą usług płatniczych w rozumieniu dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2366 55 , spółką zarządzania aktywami lub przedsiębiorstwem usług pomocniczych;”;

f)dodaje się pkt 26a w brzmieniu:

„26a) »spółka holdingowa działająca wyłącznie w sektorze przemysłowym« oznacza przedsiębiorstwo spełniające wszystkie następujące warunki:

a)podstawową działalnością przedsiębiorstwa jest nabywanie lub posiadanie udziałów kapitałowych;

b)ani przedsiębiorstwo, ani żadne z przedsiębiorstw, w których przedsiębiorstwo posiada udziały kapitałowe, nie są wymienione w pkt 27 lit. a), d), e), f), g), h), k) i l);

c)ani przedsiębiorstwo, ani żadne z przedsiębiorstw, w których przedsiębiorstwo posiada udziały kapitałowe, nie prowadzą jako głównej działalności żadnego z rodzajów działalności wymienionych w załączniku I do dyrektywy 2013/36/UE, żadnego z rodzajów działalności wymienionych w sekcjach A lub B załącznika I do dyrektywy 2014/65/UE w odniesieniu do instrumentów finansowych wymienionych w sekcji C tego załącznika do tej dyrektywy, ani nie są firmami inwestycyjnymi, dostawcami usług płatniczych w rozumieniu dyrektywy (UE) 2015/2366, spółkami zarządzania aktywami ani przedsiębiorstwami usług pomocniczych;”;

g)w pkt 27 uchyla się lit. c);

h)pkt 28 otrzymuje brzmienie:

„28) »dominująca instytucja w państwie członkowskim« oznacza instytucję w państwie członkowskim, której jednostką zależną jest instytucja lub instytucja finansowa, lub która posiada udział kapitałowy w instytucji, instytucji finansowej lub przedsiębiorstwie usług pomocniczych i która sama nie jest jednostką zależną innej instytucji posiadającej zezwolenie wydane w tym samym państwie członkowskim ani jednostką zależną finansowej spółki holdingowej lub finansowej spółki holdingowej o działalności mieszanej utworzonych w tym samym państwie członkowskim;”;

i)dodaje się pkt 33a i 33b w brzmieniu:

„33a) »samodzielna instytucja w UE« oznacza instytucję, która nie podlega konsolidacji ostrożnościowej zgodnie z częścią pierwszą tytuł II rozdział 2 w UE oraz która nie posiada żadnej unijnej jednostki dominującej podlegającej takiej konsolidacji ostrożnościowej;

33b) »samodzielna instytucja zależna w państwie członkowskim« oznacza instytucję spełniającą wszystkie następujące kryteria:

a)instytucja jest jednostką zależną unijnej instytucji dominującej, unijnej dominującej finansowej spółki holdingowej lub unijnej dominującej finansowej spółki holdingowej o działalności mieszanej;

b)instytucja jest zlokalizowana w innym państwie członkowskim niż jej instytucja dominująca, dominująca finansowa spółka holdingowa lub dominująca finansowa spółka holdingowa o działalności mieszanej;

c)instytucja sama nie ma jednostki zależnej i nie posiada udziału kapitałowego w instytucji ani instytucji finansowej;”;

j)w pkt 37 odesłanie do „art. 1 dyrektywy Rady 83/349/EWG” zastępuje się odesłaniem do „art. 22 dyrektywy 2013/34/UE”;

k)pkt 52 otrzymuje brzmienie:

„52) »ryzyko operacyjne« oznacza ryzyko straty wynikające z nieodpowiednich lub zawodnych procesów wewnętrznych, zasobów ludzkich i systemów lub ze zdarzeń zewnętrznych, co obejmuje ryzyko prawne, ryzyko modelu oraz ryzyko ICT, ale nie obejmuje ryzyka strategicznego i ryzyka utraty reputacji;”;

l)dodaje się pkt 52a–52i w brzmieniu:

„52a)    »ryzyko prawne« oznacza straty, w tym wydatki, grzywny, sankcje lub odszkodowania karne, powstałe w wyniku zdarzeń skutkujących wszczęciem postępowania sądowego, co obejmuje:

a)działania organów nadzoru i prywatne ugody;

b)zaniechanie działania w przypadku, gdy działanie jest konieczne, aby wypełnić zobowiązanie prawne;

c)działanie podjęte w celu uniknięcia wypełnienia zobowiązania prawnego;

d)uchybienia, które stanowią zdarzenia wynikające z umyślnego naruszenia przepisów lub zaniedbania, w tym niewłaściwe świadczenie usług finansowych;

e)niezastosowanie się do jakiegokolwiek wymogu wynikającego z krajowych lub międzynarodowych przepisów ustawowych lub postanowień prawnych;

f)niezastosowanie się do jakiegokolwiek wymogu wynikającego z ustaleń umownych lub z wewnętrznych zasad i kodeksów postępowania ustanowionych zgodnie z krajowymi lub międzynarodowymi normami i praktykami;

g)nieprzestrzeganie norm etycznych.

Ryzyko prawne nie obejmuje zwrotów na rzecz osób trzecich lub pracowników ani dobrowolnych świadczeń w związku z możliwościami rynkowymi, jeżeli nie doszło do naruszenia żadnych zasad, w tym zasad etycznego postępowania, a instytucja wypełniła swoje zobowiązania w terminie, ani zewnętrznych kosztów prawnych, jeżeli zdarzenie powodujące te koszty zewnętrzne nie jest zdarzeniem ryzyka operacyjnego;

52b)    »ryzyko modelu« oznacza stratę, jaką może ponieść instytucja w wyniku decyzji, które mogły zasadniczo opierać się na danych uzyskanych przy zastosowaniu modeli wewnętrznych, z powodu błędów w opracowaniu, wdrażaniu lub stosowaniu takich modeli, co obejmuje:

a)nieodpowiednią konfigurację wybranego modelu wewnętrznego i jego cech charakterystycznych;

b)nieodpowiednią weryfikację adekwatności wybranego modelu wewnętrznego do ocenianego instrumentu finansowego lub produktu, który ma zostać wyceniony, lub adekwatności wybranego modelu wewnętrznego do panujących warunków rynkowych;

c)błędy we wdrożeniu wybranego modelu wewnętrznego;

d)nieprawidłową wycenę według wartości rynkowej oraz nieprawidłowy pomiar ryzyka w wyniku błędu przy księgowaniu transakcji w systemie transakcyjnym;

e)wykorzystanie wybranego modelu wewnętrznego lub jego wyników do celu, do którego model ten nie był przeznaczony lub zaprojektowany, w tym manipulowanie parametrami modelowania;

f)nieterminowe i nieskuteczne monitorowanie działania modelu w celu oceny, czy wybrany model wewnętrzny nadal spełnia swoje zadanie;

52c)    »ryzyko ICT« oznacza ryzyko strat lub potencjalnych strat związanych z wykorzystaniem sieciowych systemów informacyjnych lub technologii komunikacyjnych, co obejmuje naruszenie poufności, awarię systemów, niedostępność lub brak integralności danych i systemów oraz ryzyko w cyberprzestrzeni;

52d)    »ryzyko z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej lub ładu korporacyjnego (ryzyko ESG)« oznacza ryzyko strat wynikających z wszelkich negatywnych skutków finansowych dla instytucji, spowodowanych obecnym lub przyszłym wpływem czynników związanych z ochroną środowiska, polityką społeczną lub ładem korporacyjnym (ESG) na kontrahentów instytucji lub na aktywa, w które instytucja inwestuje;

52e)    »ryzyko z zakresu ochrony środowiska« oznacza ryzyko strat wynikających z wszelkich negatywnych skutków finansowych dla instytucji, spowodowanych obecnym lub przyszłym wpływem czynników środowiskowych na kontrahentów instytucji lub aktywa, w które instytucja inwestuje, w tym czynników związanych z procesem transformacji mającym na celu osiągnięcie następujących celów środowiskowych:

a)łagodzenie zmiany klimatu;

b)adaptacja do zmiany klimatu;

c)zrównoważone wykorzystywanie i ochrona zasobów wodnych i morskich;

d)przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym;

e)zapobieganie zanieczyszczeniu i jego kontrola;

f)ochrona i odbudowa bioróżnorodności i ekosystemów.

Ryzyko z zakresu ochrony środowiska obejmuje zarówno ryzyko fizyczne, jak i ryzyko przejścia;

52f)    »ryzyko fizyczne«, jako część ogólnego ryzyka z zakresu ochrony środowiska, oznacza ryzyko strat wynikających z negatywnych skutków finansowych dla instytucji, spowodowanych obecnym lub przyszłym wpływem fizycznych skutków czynników środowiskowych na kontrahentów instytucji lub na inwestowane przez nią aktywa;

52g)    »ryzyko przejścia«, jako część ogólnego ryzyka z zakresu ochrony środowiska, oznacza ryzyko strat wynikających z negatywnych skutków finansowych dla instytucji, spowodowanych obecnym lub przyszłym wpływem transformacji działalności gospodarczej i sektorów w kierunku gospodarki zrównoważonej pod względem środowiskowym na kontrahentów instytucji lub na inwestowane przez nią aktywa;

52h)    »ryzyko społeczne« oznacza ryzyko strat wynikających z negatywnych skutków finansowych dla instytucji, spowodowanych obecnym lub przyszłym wpływem czynników społecznych na kontrahentów instytucji lub na aktywa, w które instytucja inwestuje;

52i)    »ryzyko z zakresu ładu korporacyjnego« oznacza ryzyko strat wynikających z negatywnych skutków finansowych dla instytucji, spowodowanych obecnym lub przyszłym wpływem czynników związanych z ładem korporacyjnym na kontrahentów instytucji lub na aktywa, w które instytucja inwestuje;”;

m)pkt 54, 55 i 56 otrzymują brzmienie:

„54) »prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania« lub »PD« oznacza prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania przez dłużnika w okresie jednego roku, a w kontekście ryzyka rozmycia – prawdopodobieństwo rozmycia w okresie tego okresu jednego roku;

(55) »strata z tytułu niewykonania zobowiązania« lub »LGD« oznacza przewidywany stosunek straty na ekspozycji związanej z pojedynczym instrumentem, z powodu niewykonania zobowiązania przez dłużnika lub instrument do kwoty należności w chwili niewykonania zobowiązania, a w kontekście ryzyka rozmycia strata z tytułu rozmycia oznacza przewidywany stosunek straty na ekspozycji z powodu rozmycia do kwoty należności wierzytelności zastawionych lub nabytych;

56) »współczynnik konwersji« lub »współczynnik konwersji kredytowej« lub »CCF« oznacza przewidywany stosunek niewykorzystanej w chwili obecnej kwoty zobowiązania w ramach pojedynczego instrumentu, którą można by wykorzystać w ramach tego pojedynczego instrumentu przed niewykonaniem zobowiązania i która w związku z tym pozostawałaby do spłaty w chwili niewykonania zobowiązania, do aktualnie niewykorzystanej kwoty zobowiązania w ramach tego instrumentu, przy czym kwota zobowiązania ustalana jest w oparciu o zakomunikowany limit, chyba że limit niezakomunikowany jest wyższy;”;

n)dodaje się pkt 56a w brzmieniu:

„56a) »zrealizowany CCF« oznacza stosunek wykorzystanej kwoty zobowiązania w ramach pojedynczego instrumentu, która była niewykorzystana na dany dzień odniesienia przypadający przed niewykonaniem zobowiązania i która w związku z tym pozostaje do spłaty w momencie niewykonania zobowiązania, do niewykorzystanej kwoty zobowiązania w ramach tego instrumentu na ten dzień odniesienia;”;

o)pkt 58, 59 i 60 otrzymują brzmienie:

„58) »ochrona kredytowa rzeczywista« oznacza technikę ograniczania ryzyka kredytowego, w ramach której zmniejszenie ryzyka kredytowego z tytułu ekspozycji instytucji wynika z prawa tej instytucji – w przypadku niewykonania zobowiązania przez dłużnika lub zaistnienia innych określonych zdarzeń kredytowych związanych z dłużnikiem – do upłynnienia, uzyskania transferu lub przejęcia, zatrzymania określonych aktywów lub kwot, bądź też zmniejszenia kwoty ekspozycji do kwoty równej różnicy pomiędzy kwotą ekspozycji i kwotą roszczenia wobec instytucji, lub zastąpienia ekspozycji taką kwotą.

59) »ochrona kredytowa nierzeczywista« oznacza technikę ograniczania ryzyka kredytowego, w ramach której zmniejszenie ryzyka kredytowego z tytułu ekspozycji instytucji wynika z obowiązku zapłacenia przez osobę trzecią określonej kwoty w przypadku niewykonania zobowiązania przez dłużnika lub wystąpienia innych określonych zdarzeń kredytowych;

60) »bankowy instrument pieniężny« oznacza certyfikat depozytowy, obligację, w tym obligację zabezpieczoną, lub każdy inny instrument niepodporządkowany, które zostały wyemitowane przez instytucję kredytującą, za które instytucja kredytująca otrzymała już pełną płatność i które instytucja kredytująca jest zobowiązana bezwarunkowo zrealizować według ich wartości nominalnej;”;

p)dodaje się pkt 60a w brzmieniu:

„60a) »złoto w sztabach« oznacza złoto w postaci towaru, w tym sztaby, wlewki i monety, powszechnie akceptowane na rynku kruszców, gdzie istnieją płynne rynki kruszców, a którego wartość ustalana jest na podstawie wartości zawartości złota, określanej na podstawie czystości i masy, a nie ze względu na jego wartość dla numizmatyków;”;

q)dodaje się pkt 74a w brzmieniu:

„74a) »wartość nieruchomości« oznacza wartość nieruchomości określoną zgodnie z art. 229 ust. 1;”;

r)pkt 75 otrzymuje brzmienie:

„75) »nieruchomość mieszkalna« oznacza dowolne z poniższych:

a)nieruchomość, która ma charakter mieszkalny i spełnia wszystkie obowiązujące przepisy ustawowe i wykonawcze umożliwiające zajmowanie tej nieruchomości w celach mieszkaniowych;

b)nieruchomość, która ma charakter mieszkalny i jest nadal w trakcie budowy, pod warunkiem, że przewiduje się, że spełni ona wszystkie przepisy ustawowe i wykonawcze umożliwiające zajmowanie tej nieruchomości w celach mieszkaniowych;

c)prawo do zamieszkania w położonym w Szwecji lokalu mieszkalnym należącym do spółdzielni mieszkaniowej;

d)grunt towarzyszący nieruchomości, o której mowa w lit. a), b) lub c);”;

s)dodaje się pkt 75a–75g w brzmieniu:

„75a) »nieruchomość komercyjna« oznacza każdą nieruchomość, która nie jest nieruchomością mieszkalną, w tym grunty inne niż te, o których mowa w pkt 75 lit. d) i pkt 79;

75b) »ekspozycja związana z nieruchomością generującą dochód« (ekspozycja IPRE) oznacza ekspozycję zabezpieczoną przez co najmniej jedną nieruchomość mieszkalną lub komercyjną, w przypadku której zaspokojenie zobowiązań kredytowych związanych z ekspozycją zależy w znacznym stopniu od przepływów środków pieniężnych generowanych przez te nieruchomości zabezpieczające ekspozycję, a nie od zdolności dłużnika do zaspokojenia zobowiązań kredytowych z innych źródeł;

75c) »ekspozycja związana z nieruchomością niegenerującą przychodu« (ekspozycja niebędąca ekspozycją IPRE) oznacza każdą ekspozycję zabezpieczoną przez co najmniej jedną nieruchomość mieszkalną lub komercyjną, niebędącą ekspozycją IPRE;

75d) „ekspozycja niebędąca ekspozycją ADC« oznacza każdą ekspozycję zabezpieczoną przez co najmniej jedną nieruchomość mieszkalną lub komercyjną, niebędącą ekspozycją ADC;

75e) »ekspozycja zabezpieczona nieruchomością mieszkalną« lub »ekspozycja zabezpieczona hipoteką na nieruchomości mieszkalnej« lub »ekspozycja z zabezpieczeniem na nieruchomości mieszkalnej« oznacza ekspozycję zabezpieczoną hipoteką na nieruchomości mieszkalnej lub zabezpieczoną innymi mechanizmami niż hipoteka, które są ekonomicznie równoważne hipotece i uznawane za zabezpieczenie na nieruchomości mieszkalnej zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami prawa krajowego określającymi warunki ustanowienia tych mechanizmów;

75f) »ekspozycja zabezpieczona nieruchomością komercyjną« lub »ekspozycja zabezpieczona hipoteką na nieruchomości komercyjnej« lub »ekspozycja z zabezpieczeniem na nieruchomości komercyjnej« oznacza ekspozycję zabezpieczoną hipoteką na nieruchomości komercyjnej lub zabezpieczoną mechanizmami innymi niż hipoteka, które są ekonomicznie równoważne hipotece i uznawane za zabezpieczenie na nieruchomości komercyjnej zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami prawa krajowego określającymi warunki ustanowienia tych mechanizmów;

75g) »ekspozycja zabezpieczona nieruchomością« lub »ekspozycja zabezpieczona hipoteką na nieruchomości« lub »ekspozycja z zabezpieczeniem na nieruchomości« oznacza ekspozycję zabezpieczoną hipoteką na nieruchomości mieszkalnej lub komercyjnej lub zabezpieczoną innymi mechanizmami niż hipoteka, które są ekonomicznie równoważne hipotece i uznawane za zabezpieczenie na nieruchomości zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami prawa krajowego określającymi warunki ustanowienia tych mechanizmów;”;

t)pkt 78 i 79 otrzymują brzmienie:

„78) »jednoroczny współczynnik niewykonania zobowiązania« oznacza stosunek liczby przypadków niewykonania zobowiązania, do których doszło w okresie obejmującym jeden rok poprzedzający dzień obserwacji T, do liczby dłużników, lub liczby instrumentów, w przypadku których klasyfikację niewykonania zobowiązania stosuje się na poziomie instrumentu zgodnie z art. 178, zaklasyfikowanych do tej klasy lub puli na rok przed wspomnianym dniem obserwacji T;

79) »ekspozycje ADC« lub »ekspozycje z tytułu nabycia, zagospodarowania i zabudowy gruntu« oznaczają ekspozycje wobec przedsiębiorstw lub spółek celowych finansujących jakiekolwiek nabycie gruntów w celach budowlanych lub finansujących prace deweloperskie i budowę nieruchomości mieszkalnych lub komercyjnych;”;

u)pkt 114 otrzymuje brzmienie:

„114) »pośredni udział kapitałowy« oznacza każdą ekspozycję wobec jednostki pośredniczącej, która ma ekspozycję z tytułu instrumentów kapitałowych wyemitowanych przez podmiot sektora finansowego lub z tytułu zobowiązań wyemitowanych przez instytucję, jeżeli – w przypadku trwałego spisania instrumentów kapitałowych wyemitowanych przez podmiot sektora finansowego lub zobowiązań wyemitowanych przez instytucję – strata, którą instytucja by w związku z tym poniosła, nie różniłaby się w istotny sposób od straty, którą instytucja by poniosła w przypadku bezpośredniego posiadania takich instrumentów kapitałowych wyemitowanych przez podmiot sektora finansowego lub zobowiązań wyemitowanych przez instytucję;”;

v)pkt 126 otrzymuje brzmienie:

„126) »syntetyczny udział kapitałowy« oznacza inwestycję instytucji w instrument finansowy, którego wartość jest bezpośrednio powiązana z wartością instrumentów kapitałowych wyemitowanych przez podmiot sektora finansowego lub wartością zobowiązań wyemitowanych przez instytucję;”;

w)pkt 144 otrzymuje brzmienie:

„144) »jednostka odpowiadająca za handel« oznacza wyraźnie określoną grupę dealerów utworzoną przez instytucję na potrzeby wspólnego zarządzania portfelem pozycji portfela handlowego lub pozycji zaliczanych do portfela bankowego, o których mowa w art. 104b ust. 5 i 6, zgodnie z precyzyjnie określoną i spójną strategią biznesową oraz funkcjonującą w ramach tej samej struktury zarządzania ryzykiem;”;

x)w pkt 145 dodaje się akapit w brzmieniu:

„Do celów lit. e) instytucja może wyłączyć pozycje w instrumentach pochodnych, które zawarła ze swoimi klientami niefinansowymi, oraz pozycje w instrumentach pochodnych, które wykorzystuje do zabezpieczenia tych pozycji, pod warunkiem że łączna wartość pozycji wyłączonych, obliczona zgodnie z art. 273a ust. 3, nie przekracza 10 % sumy aktywów bilansowych i pozabilansowych instytucji;”;

y)dodaje się pkt 151 i 152 w brzmieniu:

„151) »ekspozycja odnawialna« oznacza każdą ekspozycję, w ramach której dostępne dla kredytobiorcy saldo może ulegać wahaniom w granicach uzgodnionego limitu w zależności od jego decyzji o zaciąganiu zadłużenia i jego spłacie;

152) »ekspozycja strony transakcji« oznacza każdą ekspozycję odnawialną, która posiada co najmniej 12-miesięczną historię spłat i która jest jedną z następujących pozycji:

a)ekspozycja, dla której regularnie, co najmniej raz na 12 miesięcy, saldo do spłaty w następnym terminie spłaty jest określane jako kwota wykorzystana w z góry określonym dniu odniesienia, przy czym termin spłaty nie może przypadać później niż po 12 miesiącach, pod warunkiem że saldo to było spłacane w całości w każdym terminie spłaty w okresie poprzednich 12 miesięcy;

b)kredyt w rachunku bieżącym, w ramach którego nie wykorzystywano środków w okresie poprzednich 12 miesięcy;”;

2)w art. 5 wprowadza się następujące zmiany:

a)pkt 3 otrzymuje brzmienie:

„3) »oczekiwana strata« lub »EL« oznacza stosunek, w odniesieniu do pojedynczego instrumentu, kwoty oczekiwanej straty na ekspozycji w związku z którymkolwiek z następujących czynników:

(i)potencjalnym niewykonaniem zobowiązania przez dłużnika w okresie jednego roku do kwoty należności na dzień niewykonania zobowiązania;

(ii)potencjalnym zdarzeniem rozmycia w okresie jednego roku do kwoty należności na dzień zdarzenia rozmycia;”;

b)dodaje się pkt 4–10 w brzmieniu:

„4) »zobowiązanie kredytowe« oznacza każde zobowiązanie wynikające z umowy o kredyt, w tym kwotę główną, naliczone odsetki i opłaty, należne od dłużnika na rzecz instytucji lub, w przypadku gdy instytucja występuje w charakterze gwaranta, należne od dłużnika na rzecz strony trzeciej;

5) »ekspozycja kredytowa« oznacza wszelkie pozycje bilansowe, w tym kwotę główną, naliczone odsetki i opłaty należne na rzecz instytucji od dłużnika, oraz wszelkie pozycje pozabilansowe, które skutkują lub mogą skutkować powstaniem zobowiązania kredytowego;

6) »pozycja« oznacza ekspozycję kredytową wynikającą z umowy lub zestawu umów między dłużnikiem a instytucją;

7) »margines ostrożnościowy« oznacza addytywny lub multiplikatywny narzut uwzględniony w ocenie ryzyka, wystarczająco ostrożny, aby uwzględnić przewidywany zakres błędów oszacowań wynikających ze stwierdzonych braków w danych, metodach, modelach oraz zmian w standardach zawierania umów kredytowych, apetycie na ryzyko, polityce windykacji i odzyskiwania należności oraz wszelkich innych źródeł dodatkowej niepewności, jak również z ogólnego błędu oszacowania;

8) »małe i średnie przedsiębiorstwo« lub »MŚP« oznacza spółkę lub przedsiębiorstwo, których roczny obrót, według ostatniego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, nie przekracza 50 000 000 EUR;

9) »zobowiązanie« oznacza każde ustalenie umowne, które instytucja oferuje klientowi i które jest przez niego przyjęte, dotyczące udzielenia kredytu, nabycia aktywów lub emisji substytutów kredytu. Zobowiązaniem jest każde ustalenie, które może być bezwarunkowo odwołane przez instytucję w dowolnym czasie bez uprzedniego powiadomienia dłużnika, lub każde ustalenie, które może być odwołane przez instytucję, jeżeli dłużnik nie spełni warunków określonych w dokumentacji dotyczącej instrumentu, w tym warunków, które muszą być spełnione przez dłużnika przed dokonaniem pierwszej lub kolejnej wypłaty w ramach tego ustalenia.

Zobowiązaniami nie są ustalenia umowne, które spełniają wszystkie następujące warunki:

a)ustalenia umowne, w przypadku których instytucja nie otrzymuje żadnych opłat ani prowizji z tytułu ustanowienia lub utrzymania tych ustaleń umownych;

b)ustalenia umowne, w przypadku których klient jest zobowiązany wystąpić do instytucji z wnioskiem o pierwszą i każdą kolejną wypłatę w ramach tych ustaleń umownych;

c)ustalenia umowne, w przypadku których decyzja o realizacji każdej wypłaty pozostaje całkowicie w gestii instytucji, niezależnie od spełnienia przez klienta warunków określonych w dokumentacji ustaleń umownych;

d)ustalenia umowne, w przypadku których instytucja jest zobowiązana do przeprowadzenia oceny zdolności kredytowej klienta bezpośrednio przed podjęciem decyzji o realizacji każdej wypłaty;

e)ustalenia umowne, które są oferowane podmiotowi korporacyjnemu, w tym MŚP, który jest ściśle monitorowany na bieżąco.

10) »zobowiązanie bezwarunkowo odwoływalne« oznacza każde zobowiązanie, którego warunki umożliwiają instytucji unieważnienie tego zobowiązania w pełnym zakresie dopuszczalnym na mocy przepisów o ochronie konsumentów i powiązanych przepisów, w dowolnej chwili bez uprzedniego powiadomienia dłużnika, lub które skutecznie przewidują jego automatyczne unieważnienie w związku z pogorszeniem się zdolności kredytowej kredytobiorcy.”;

3)art. 6 ust. 3 otrzymuje brzmienie:

„3. Od żadnej instytucji będącej jednostką dominującą albo jednostką zależną oraz od żadnej instytucji objętej konsolidacją zgodnie z art. 18 nie wymaga się wypełniania na zasadzie indywidualnej obowiązków określonych w art. 92 ust. 5 i 6 oraz w części ósmej.”;

4)w jedynym akapicie w art. 10a wprowadza się następujące zmiany:

„Do celów stosowania niniejszego rozdziału firmy inwestycyjne i inwestycyjne spółki holdingowe uznaje się za dominujące finansowe spółki holdingowe w państwie członkowskim lub unijne dominujące finansowe spółki holdingowe, w przypadku gdy takie firmy inwestycyjne lub inwestycyjne spółki holdingowe są jednostkami dominującymi instytucji lub firmy inwestycyjnej, która podlega niniejszemu rozporządzeniu i o której mowa w art. 1 ust. 2 lub 5 rozporządzenia (UE) 2019/2033.”;

5)w art. 11 ust. 1 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:

Dominujące instytucje w państwie członkowskim wypełniają, w takim zakresie i w taki sposób, jak określono w art. 18, obowiązki określone w częściach drugiej, trzeciej, czwartej, siódmej i siódmej A na podstawie swojej sytuacji skonsolidowanej, z wyjątkiem art. 92 ust. 3 lit. a) i art. 430 ust. 1 lit. d).”;

6)w art. 18 wprowadza się następujące zmiany:

a)uchyla się ust. 2;

b)ust. 7 akapit pierwszy zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:

„W przypadku gdy instytucja ma jednostkę zależną, która jest przedsiębiorstwem innym niż instytucja lub instytucja finansowa, lub posiada udziały kapitałowe w takim przedsiębiorstwie, do tej jednostki zależnej lub udziałów kapitałowych stosuje ona metodę praw własności.”;

c) dodaje się ust. 10 w brzmieniu:

„10. Do dnia [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę = 1 rok od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] EUNB przedstawia Komisji sprawozdanie dotyczące kompletności i adekwatności zestawu definicji i przepisów zawartych w niniejszym rozporządzeniu dotyczących nadzoru nad wszystkimi rodzajami ryzyka, na które narażone są instytucje na poziomie skonsolidowanym. EUNB ocenia w szczególności wszelkie ewentualne utrzymujące się rozbieżności w tych definicjach i przepisach oraz ich wzajemne oddziaływanie z mającymi zastosowanie standardami rachunkowości, a także wszelkie pozostałe aspekty, które mogą stanowić niezamierzone przeszkody w sprawowaniu nadzoru skonsolidowanego, który jest kompleksowy i ma zdolność adaptacji do nowych źródeł lub rodzajów ryzyka lub struktur, które mogą prowadzić do arbitrażu regulacyjnego. EUNB okresowo aktualizuje swoje sprawozdanie co dwa lata.

W świetle ustaleń EUNB Komisja może w stosownych przypadkach przyjąć akty delegowane zgodnie z art. 462 w celu dostosowania odpowiednich definicji lub zakresu konsolidacji ostrożnościowej.”;

7)w art. 20 wprowadza się następujące zmiany:

a)w ust. 1 wprowadza się następujące zmiany:

(i)lit. a) otrzymuje brzmienie:

„a) w przypadku wniosków o zezwolenia, o których mowa w art. 143 ust. 1, art. 151 ust. 4 i 9, art. 283 oraz art. 363, przedłożonych przez unijną instytucję dominującą i jej jednostki zależne lub wspólnie przez jednostki zależne unijnej dominującej finansowej spółki holdingowej lub unijnej dominującej finansowej spółki holdingowej o działalności mieszanej, w celu podjęcia decyzji o udzieleniu zezwolenia oraz określenia ewentualnych warunków udzielenia takiego zezwolenia;”;

(ii)uchyla się akapit trzeci;

b)ust. 6 otrzymuje brzmienie:

„6. Jeżeli unijna instytucja dominująca oraz jej jednostki zależne, jednostki zależne unijnej dominującej finansowej spółki holdingowej lub unijnej dominującej finansowej spółki holdingowej o działalności mieszanej korzystają w sposób jednolity z metody IRB, o której mowa w art. 143, właściwe organy zezwalają jednostce dominującej i jej jednostkom zależnym, traktowanym łącznie, na spełnienie kryteriów kwalifikujących określonych w części trzeciej tytuł II rozdział 3 sekcja 6 w sposób zgodny ze strukturą grupy oraz stosowanymi przez nią systemami, procedurami i metodami zarządzania ryzykiem.”;

8)w art. 27 ust. 1 lit. a) uchyla się pkt v);

9)w art. 34 dodaje się akapity w brzmieniu:

„Na zasadzie odstępstwa od akapitu pierwszego niniejszego artykułu w wyjątkowych okolicznościach, których istnienie zostanie stwierdzone w opinii przekazanej przez EUNB, instytucje mogą ograniczyć łączne dodatkowe korekty wartości przy obliczaniu łącznej kwoty odliczanej od kapitału podstawowego Tier I.

Do celów wydania opinii, o której mowa w akapicie drugim, EUNB monitoruje warunki rynkowe, aby ocenić, czy wystąpiły wyjątkowe okoliczności, i odpowiednio niezwłocznie powiadamia Komisję.

EUNB opracowuje projekty regulacyjnych standardów technicznych w celu określenia wskaźników i warunków, które będą stosowane przez EUNB do stwierdzenia wyjątkowych okoliczności, o których mowa w akapicie drugim, oraz w celu określenia zmniejszenia łącznej wartości dodatkowych korekt wartości, o którym to zmniejszeniu mowa w tym akapicie.

EUNB przedstawia Komisji te projekty regulacyjnych standardów technicznych do dnia [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę = 2 lata od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] r.

Komisja jest uprawniona do uzupełnienia niniejszego rozporządzenia poprzez przyjęcie regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie trzecim, zgodnie z art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010.”;

10)w art. 36 wprowadza się następujące zmiany:

a)ust. 1 lit. d) otrzymuje brzmienie:

„d)    w przypadku instytucji obliczających kwoty ekspozycji ważonych ryzykiem metodą wewnętrznych ratingów (metoda IRB) – w stosownych przypadkach – niedobór IRB obliczony zgodnie z art. 159;”;

b)w ust. 1 lit. k) uchyla się ppkt (v);

11)w art. 46 ust. 1 lit. a) ppkt (ii) otrzymuje brzmienie:

„(ii)    odliczeń, o których mowa w art. 36 ust. 1 lit. a)–g), lit. k) ppkt (ii), (iii) i (iv) oraz lit. l), m) i n), z wyjątkiem kwoty odliczanej w związku z aktywami z tytułu odroczonego podatku dochodowego opartymi na przyszłej rentowności i wynikającymi z różnic przejściowych;”;

12)w art. 48 ust. 1 wprowadza się następujące zmiany:

a)lit. a) ppkt (ii) otrzymuje brzmienie:

„(ii) art. 36 ust. 1 lit. a)–h), lit. k) ppkt (ii), (iii) i (iv) oraz lit. l), m) i n), z wyjątkiem aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego opartych na przyszłej rentowności i wynikających z różnic przejściowych;”;

b)lit. b) ppkt (ii) otrzymuje brzmienie:

„(ii) art. 36 ust. 1 lit. a)–h), lit. k) ppkt (ii), (iii) i (iv) oraz lit. l), m) i n), z wyjątkiem aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego opartych na przyszłej rentowności i wynikających z różnic przejściowych.”;

13)art. 49 ust. 4 otrzymuje brzmienie:

„4. Posiadane udziały, w odniesieniu do których nie dokonuje się odliczeń zgodnie z ust. 1, klasyfikuje się jako ekspozycje i stosuje się do nich wagę ryzyka zgodnie z przepisami części trzeciej tytuł II rozdział 2.

Posiadane udziały, w odniesieniu do których nie dokonuje się odliczeń zgodnie z ust. 2 lub 3, klasyfikuje się jako ekspozycje i stosuje się do nich wagę ryzyka równą 100 %.”;

14)art. 60 ust. 1 lit. a) ppkt (ii) otrzymuje brzmienie:

„(ii) art. 36 ust. 1 lit. a)–g), lit. k) ppkt (ii), (iii) i (iv) oraz lit. l), m) i n), z wyjątkiem aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego opartych na przyszłej rentowności i wynikających z różnic przejściowych;”;

15)art. 62 lit. akapit pierwszy lit. d) otrzymuje brzmienie:

„d) w przypadku instytucji obliczających kwoty ekspozycji ważonych ryzykiem zgodnie z częścią trzecią tytuł II rozdział 3 – w stosownych przypadkach – nadwyżki według metody IRB, przed skutkami podatkowymi, obliczonej zgodnie z art. 159 do wysokości 0,6 % kwot ekspozycji ważonych ryzykiem obliczonych zgodnie z częścią trzecią tytuł II rozdział 3.”;

16)art. 70 ust. 1 lit. a) ppkt (ii) otrzymuje brzmienie:

„(ii) art. 36 ust. 1 lit. a)–g), lit. k) ppkt (ii), (iii) i (iv) oraz lit. l), m) i n), z wyjątkiem wartości odliczanej w związku z aktywami z tytułu odroczonego podatku dochodowego opartymi na przyszłej rentowności i wynikającymi z różnic przejściowych;”;

17)w art. 72b ust. 3 akapit pierwszy formuła wprowadzająca otrzymuje brzmienie:

„Oprócz zobowiązań, o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może zezwolić, aby zobowiązania kwalifikowały się jako instrumenty zobowiązań kwalifikowalnych do wysokości łącznej kwoty, która nie przekracza 3,5 % łącznej kwoty ekspozycji na ryzyko obliczonej zgodnie z art. 92 ust. 3, pod warunkiem że:”;

18)art. 72i ust. 1 lit. a) ppkt (ii) otrzymuje brzmienie:

„(ii) art. 36 ust. 1 lit. a)–g), lit. k) ppkt (ii), (iii) i (iv) oraz lit. l), m) i n), z wyjątkiem kwoty podlegającej odliczeniu w związku z aktywami z tytułu odroczonego podatku dochodowego opartymi na przyszłej rentowności i wynikającymi z różnic przejściowych;”;

19)art. 84 ust. 1 lit. a) otrzymuje brzmienie:

„a)kapitał podstawowy Tier I danej jednostki zależnej pomniejszony o mniejszą z następujących wartości:

(i)kwotę kapitału podstawowego Tier I danej jednostki zależnej wymaganą do pokrycia:

–w przypadku gdy jednostka zależna jest instytucją – sumy wymogu określonego w art. 92 ust. 1 lit. a), wymogów, o których mowa w art. 458 i 459, szczególnych wymogów w zakresie funduszy własnych, o których mowa w art. 104 dyrektywy 2013/36/UE, wymogu połączonego bufora, który zdefiniowano w art. 128 pkt 6 tej dyrektywy, lub wszelkich wymogów wynikających z lokalnych regulacji nadzorczych w państwach trzecich, o ile te wymogi mają być zaspokojone kapitałem podstawowym Tier I, w zależności od przypadku;

–w przypadku gdy jednostka zależna jest firmą inwestycyjną – sumy wymogu określonego w art. 11 rozporządzenia (UE) 2019/2033, szczególnych wymogów w zakresie funduszy własnych, o których mowa w art. 39 ust. 2 lit. a) dyrektywy (UE) 2019/2034, lub wszelkich wymogów wynikających z lokalnych regulacji nadzorczych w państwach trzecich, o ile te wymogi mają być zaspokojone kapitałem podstawowym Tier I, w zależności od przypadku;

(ii)kwotę skonsolidowanego kapitału podstawowego Tier I, która dotyczy tej jednostki zależnej i która na zasadzie skonsolidowanej jest wymagana do pokrycia sumy wymogu określonego w art. 92 ust. 1 lit. a), wymogów, o których mowa w art. 458 i 459, szczególnych wymogów w zakresie funduszy własnych, o których mowa w art. 104 dyrektywy 2013/36/UE, oraz wymogu połączonego bufora, o którym mowa w art. 128 pkt 6 tej dyrektywy;”;

20)art. 85 ust. 1 lit. a) otrzymuje brzmienie:

„a)kapitał Tier I danej jednostki zależnej pomniejszony o mniejszą z następujących wartości:

(i)kwotę kapitału Tier I danej jednostki zależnej, która jest wymagana do pokrycia:

–w przypadku gdy jednostka zależna jest instytucją – sumy wymogu określonego w art. 92 ust. 1 lit. b), wymogów, o których mowa w art. 458 i 459, szczególnych wymogów w zakresie funduszy własnych, o których mowa w art. 104 dyrektywy 2013/36/UE, wymogu połączonego bufora, o którym mowa w art. 128 pkt 6 tej dyrektywy, lub wszelkich wymogów wynikających z lokalnych regulacji nadzorczych w państwach trzecich, o ile te wymogi mają być zaspokojone kapitałem podstawowym Tier I, w zależności od przypadku;

–w przypadku gdy jednostka zależna jest firmą inwestycyjną – sumy wymogu określonego w art. 11 rozporządzenia (UE) 2019/2033, szczególnych wymogów w zakresie funduszy własnych, o których mowa w art. 39 ust. 2 lit. a) dyrektywy (UE) 2019/2034, lub wszelkich wymogów wynikających z lokalnych regulacji nadzorczych w państwach trzecich, o ile te wymogi mają być zaspokojone kapitałem podstawowym Tier I, w zależności od przypadku;

(ii)kwotę skonsolidowanego kapitału Tier I, która dotyczy danej jednostki zależnej i która na zasadzie skonsolidowanej jest wymagana do pokrycia sumy wymogu określonego w art. 92 ust. 1 lit. b), wymogów, o których mowa w art. 458 i 459, szczególnych wymogów w zakresie funduszy własnych, o których mowa w art. 104 dyrektywy 2013/36/UE, oraz wymogu połączonego bufora, o którym mowa w art. 128 pkt 6 tej dyrektywy;”;

21)dodaje się art. 88b w brzmieniu:

„Artykuł 88b
Przedsiębiorstwa w państwach trzecich

Do celów niniejszego tytułu II terminy »firma inwestycyjna« i »instytucja« należy rozumieć jako obejmujące również przedsiębiorstwa mające siedzibę w państwach trzecich, które byłyby objęte definicjami tych terminów zawartymi w art. 4 ust. 1 pkt 2 i 3, gdyby miały siedzibę w Unii.”;

22)art. 89 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

„1. Znaczny pakiet akcji w wysokości przekraczającej 15 % uznanego kapitału danej instytucji posiadanych w przedsiębiorstwie, które nie jest podmiotem sektora finansowego, podlega przepisom zawartym w ust. 3.”;

23)w art. 92 wprowadza się następujące zmiany:

a)ust. 3 i 4 otrzymują brzmienie:

„3. Łączną kwotę ekspozycji na ryzyko oblicza się w następujący sposób:

a)samodzielna instytucja w UE oraz – do celów wypełnienia zobowiązań wynikających z niniejszego rozporządzenia, na podstawie swojej sytuacji skonsolidowanej, zgodnie z częścią pierwszą tytuł II rozdział 2 – unijna instytucja dominująca, unijna dominująca finansowa spółka holdingowa oraz unijna dominująca finansowa spółka holdingowa o działalności mieszanej obliczają łączną kwotę ekspozycji na ryzyko w następujący sposób:

gdzie:

TREA    = łączna kwota ekspozycji na ryzyko danego podmiotu;

U-TREA    = łączna kwota ekspozycji na ryzyko danego podmiotu nieuwzględniająca poziomu wyjściowego, obliczona zgodnie z ust. 4;

S-TREA    = standardowa łączna kwota ekspozycji na ryzyko danego podmiotu obliczona zgodnie z ust. 5;

x    = 72,5 %;

b)do celów wymienionych w ppkt (i) i (ii) łączną kwotę ekspozycji na ryzyko oblicza się zgodnie z ust. 6:

(i)w przypadku samodzielnej instytucji zależnej w państwie członkowskim – do celów wypełnienia zobowiązań wynikających z niniejszego rozporządzenia na zasadzie indywidualnej;

(ii)w przypadku dominującej instytucji w państwie członkowskim, dominującej finansowej spółki holdingowej w państwie członkowskim lub dominującej finansowej spółki holdingowej o działalności mieszanej w państwie członkowskim – do celów wypełnienia obowiązków wynikających z niniejszego rozporządzenia na podstawie jej sytuacji skonsolidowanej;

c)do celów wypełnienia na zasadzie indywidualnej zobowiązań wynikających z niniejszego rozporządzenia łączną kwotą ekspozycji na ryzyko instytucji, która nie jest samodzielną instytucją w UE ani samodzielną instytucją zależną w państwie członkowskim, jest łączna kwota ekspozycji nieuwzględniająca poziomu wyjściowego, obliczona zgodnie z ust. 4.

4. Łączną kwotę ekspozycji na ryzyko nieuwzględniającą poziomu wyjściowego oblicza się jako sumę lit. a)–f) niniejszego ustępu, po uwzględnieniu ust. 7:

a)kwoty ekspozycji ważonych ryzykiem z tytułu ryzyka kredytowego, w tym ryzyka kontrahenta, oraz ryzyka rozmycia, obliczone zgodnie z tytułem II i art. 379, w odniesieniu do całej działalności gospodarczej instytucji, z wyłączeniem kwot ekspozycji ważonych ryzykiem z tytułu ryzyka kontrahenta wynikającego z działalności zaliczanej do portfela handlowego danej instytucji;

b)wymogi w zakresie funduszy własnych w odniesieniu do działalności zaliczanej do portfela handlowego danej instytucji z tytułu:

(i)ryzyka rynkowego obliczonego zgodnie z tytułem IV niniejszej części;

(ii)dużych ekspozycji przekraczających limity określone w art. 395–401 w zakresie, w jakim instytucja może przekroczyć te limity, jak ustalono zgodnie z częścią czwartą;

c)wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego obliczone zgodnie z tytułem IV niniejszej części w odniesieniu do wszystkich rodzajów działalności, które podlegają ryzyku walutowemu lub ryzyku cen towarów;

ca)wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rozrachunku obliczone zgodnie z tytułem V niniejszej części, z wyjątkiem art. 379;

d)wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka związanego z korektą wyceny kredytowej obliczone zgodnie z tytułem VI niniejszej części;

e)wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka operacyjnego obliczone zgodnie z tytułem III niniejszej części;

f)obliczone zgodnie z tytułem II niniejszej części kwoty ekspozycji ważonych ryzykiem z tytułu ryzyka kontrahenta wynikającego z działalności zaliczanej do portfela handlowego danej instytucji w odniesieniu do następujących rodzajów transakcji i umów:

(i)kontraktów wymienionych w załączniku II i kredytowych instrumentów pochodnych;

(ii)transakcji odkupu, transakcji udzielania lub zaciągania pożyczek papierów wartościowych lub towarów, których podstawę stanowią papiery wartościowe lub towary;

(iii)transakcji z obowiązkiem uzupełnienia zabezpieczenia kredytowego, których podstawę stanowią papiery wartościowe lub towary;

(iv)transakcji z długim terminem rozliczenia.”;

b)dodaje się ustępy 5, 6 i 7 w brzmieniu:

„5. Standardową łączną kwotę ekspozycji na ryzyko oblicza się jako sumę ust. 4 lit. a)–f), po uwzględnieniu ust. 7 i poniższych wymogów:

a)kwoty ekspozycji ważonych ryzykiem z tytułu ryzyka kredytowego i ryzyka rozmycia, o których mowa w ust. 4 lit. a), oraz z tytułu ryzyka kontrahenta wynikającego z działalności zaliczanej do portfela handlowego, o którym mowa w lit. f) tego ustępu, oblicza się bez stosowania żadnej z poniższych metod:

(i)metody modeli wewnętrznych w odniesieniu do umów ramowych o kompensowaniu zobowiązań określonej w art. 221;

(ii)metody wewnętrznych ratingów (IRB) przewidzianej w rozdziale 3;

(iii)metody sekurytyzacji opartej na ratingach wewnętrznych (SEC-IRBA) określonej w art. 258–260 oraz metody wewnętrznych oszacowań (IAA) określonej w art. 265;

(iv)metody określonej w tytule II rozdział 6 sekcja 6 niniejszej części;

b)wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego w odniesieniu do działalności zaliczanej do portfela handlowego, o której mowa w ust. 3 lit. b) ppkt (i), oraz w odniesieniu do wszystkich rodzajów działalności, które podlegają ryzyku walutowemu lub ryzyku cen towarów; o których mowa w lit. c) tego ustępu, oblicza się bez stosowania alternatywnej metody modeli wewnętrznych określonej w części trzeciej tytuł IV rozdział 1b.

6. Łączną kwotę ekspozycji na ryzyko podmiotu „i” do celów określonych w ust. 3 lit. b) oblicza się w następujący sposób:

gdzie:

i    = indeks oznaczający podmiot;

TREAi    = łączna kwota ekspozycji na ryzyko podmiotu i;

U-TREAi = łączna kwota ekspozycji na ryzyko nieuwzględniająca poziomu wyjściowego dla podmiotu i, obliczona zgodnie z ust. 4;

DIconso    = każda dodatnia różnica między łączną kwotą ekspozycji na ryzyko a łączną kwotą ekspozycji na ryzyko nieuwzględniającą poziomu wyjściowego dla sytuacji skonsolidowanej unijnej instytucji dominującej, unijnej dominującej finansowej spółki holdingowej lub unijnej dominującej finansowej spółki holdingowej o działalności mieszanej grupy, do której należy podmiot i, obliczana w następujący sposób:

gdzie:

U-TREA    = łączna kwota ekspozycji na ryzyko nieuwzględniająca poziomu wyjściowego obliczona zgodnie z ust. 4 dla tej unijnej instytucji dominującej, unijnej dominującej finansowej spółki holdingowej lub unijnej dominującej finansowej spółki holdingowej o działalności mieszanej w oparciu o jej sytuację skonsolidowaną;

TREA    = łączna kwota ekspozycji na ryzyko obliczona zgodnie z ust. 3 lit. a) dla tej unijnej instytucji dominującej, unijnej dominującej finansowej spółki holdingowej lub unijnej dominującej finansowej spółki holdingowej o działalności mieszanej w oparciu o jej sytuację skonsolidowaną.

Contribconsoi    = udział podmiotu i obliczony w następujący sposób:

gdzie:

j    = indeks oznaczający wszystkie podmioty, które są częścią tej samej grupy co podmiot i dla sytuacji skonsolidowanej unijnej instytucji dominującej, unijnej dominującej finansowej spółki holdingowej lub unijnej dominującej finansowej spółki holdingowej o działalności mieszanej;

U-TREAj    łączna kwota ekspozycji na ryzyko nieuwzględniająca poziomu wyjściowego obliczona przez podmiot j zgodnie z ust. 4 na podstawie jego sytuacji skonsolidowanej lub – jeżeli podmiot j jest samodzielną instytucją zależną w państwie członkowskim – na zasadzie indywidualnej;

F-TREA j    = łączna kwota ekspozycji na ryzyko uwzględniająca poziom wyjściowy dla podmiotu j obliczona na podstawie jego sytuacji skonsolidowanej w następujący sposób:

gdzie:

   = łączna kwota ekspozycji na ryzyko uwzględniająca poziom wyjściowy, obliczona przez podmiot j na podstawie jego sytuacji skonsolidowanej lub – jeżeli podmiot j jest samodzielną instytucją zależną w państwie członkowskim – na zasadzie indywidualnej;

   = standardowa łączna kwota ekspozycji na ryzyko obliczona przez podmiot j zgodnie z ust. 5 na podstawie jego sytuacji skonsolidowanej lub – jeżeli podmiot j jest samodzielną instytucją zależną w państwie członkowskim – na zasadzie indywidualnej;

x    = 72,5 %;

7. Do obliczania łącznej kwoty ekspozycji na ryzyko nieuwzględniającej poziomu wyjściowego, o której mowa w ust. 4, oraz standardowej łącznej kwoty ekspozycji na ryzyko, o której mowa w ust. 5, zastosowanie mają następujące przepisy:

a)wymogi w zakresie funduszy własnych, o których mowa w ust. 4 lit. c), ca), d) i e), obejmują wymogi wynikające z całej działalności danej instytucji;

b)instytucje mnożą wymogi w zakresie funduszy własnych określone w ust. 4 lit. b)–e) przez 12,5.”;

24)art. 92a ust. 1 lit. a) otrzymuje brzmienie:

„a) współczynnik oparty na analizie ryzyka na poziomie 18 %, odzwierciedlający fundusze własne i zobowiązania kwalifikowalne instytucji wyrażone jako odsetek łącznej kwoty ekspozycji na ryzyko obliczonej zgodnie z art. 92 ust. 3;”;

25)art. 102 ust. 4 otrzymuje brzmienie:

„4. Do celów obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego zgodnie z metodą, o której mowa w art. 325 ust. 1 lit. b), pozycje portfela handlowego przypisuje się jednostkom odpowiadającym za handel utworzonym zgodnie z art. 104b.”.

26)art. 104 otrzymuje brzmienie:

„Artykuł 104
Uwzględnienie w portfelu handlowym

1. Instytucja ustanawia jasno określone zasady i procedury ustalania, które pozycje należy uwzględnić w portfelu handlowym do celów obliczania jej wymogów w zakresie funduszy własnych, zgodnie z art. 102 i niniejszym artykułem, z uwzględnieniem możliwości i praktyk danej instytucji w zakresie zarządzania ryzykiem. Instytucja dokumentuje w pełni przestrzeganie tych zasad i procedur, poddaje je audytowi wewnętrznemu co najmniej raz w roku oraz udostępnia wyniki tego audytu właściwym organom.

2. Instytucje przypisują do portfela handlowego pozycje w następujących instrumentach:

a)instrumentach spełniających kryteria określone w art. 325 ust. 6, 7 i 8 celem uwzględnienia w alternatywnym korelacyjnym portfelu handlowym („ACTP”);

b)instrumentach, które doprowadziłyby do powstania krótkiej pozycji kredytowej netto lub krótkiej pozycji kapitałowej netto w portfelu bankowym, z wyjątkiem zobowiązań własnych instytucji, chyba że pozycje te spełniają kryteria, o których mowa w ust. 2 lit. e);

c)instrumentach wynikających ze zobowiązań do gwarantowania emisji papierów wartościowych, jeżeli te zobowiązania do gwarantowania emisji dotyczą wyłącznie papierów wartościowych, co do których oczekuje się, że zostaną faktycznie zakupione przez instytucję w dniu rozliczenia;

d)aktywach lub zobowiązaniach finansowych zaklasyfikowanych jednoznacznie jako przeznaczone do obrotu zgodnie ze standardami rachunkowości mającymi zastosowanie do danej instytucji;

e)instrumentach wynikających z działalności animatora rynku;

f)przedsiębiorstwach zbiorowego inwestowania przeznaczonych do obrotu, pod warunkiem że przedsiębiorstwa te spełniają co najmniej jeden z warunków określonych w ust. 7;

g)notowanych instrumentach kapitałowych;

h)transakcjach finansowanych z użyciem papierów wartościowych związanych z działalnością handlową;

i)opcjach lub innych instrumentach pochodnych wbudowanych w zobowiązania własne danej instytucji lub w inne instrumenty w portfelu bankowym, które wiążą się z ryzykiem kredytowym lub ryzykiem cen akcji.

Do celów lit. b) instytucja posiada krótką pozycję kapitałową netto, jeżeli spadek ceny akcji przynosi instytucji zysk. Instytucja posiada krótką pozycję kredytową netto, gdy wzrost spreadu kredytowego lub pogorszenie wiarygodności kredytowej emitenta lub grupy emitentów przynosi instytucji zysk. Instytucje stale monitorują, czy instrumenty powodują powstanie krótkiej pozycji kredytowej netto lub krótkiej pozycji kapitałowej netto w portfelu bankowym.

Do celów lit. i) instytucja oddziela wbudowaną opcję od zobowiązania własnego lub innego instrumentu w portfelu bankowym, które wiążą się z ryzykiem kredytowym lub ryzykiem cen akcji, i przypisuje zobowiązanie własne lub inny instrument odpowiednio do portfela handlowego lub portfela bankowego, zgodnie z przepisami niniejszego artykułu.

3. Instytucje nie przypisują do portfela handlowego pozycji w następujących instrumentach:

a)instrumentach utrzymywanych w perspektywie sekurytyzacji (ang. securitisation warehousing);

b)instrumentach związanych z posiadanymi nieruchomościami;

c)nienotowanych instrumentach kapitałowych;

d)instrumentach związanych z kredytami dla klientów detalicznych oraz małych i średnich przedsiębiorstw;

e)przedsiębiorstwach zbiorowego inwestowania innych niż określone w ust. 2 lit. f);

f)kontraktach na instrumenty pochodne i przedsiębiorstwach zbiorowego inwestowania z jednym lub większą liczbą instrumentów bazowych, o których mowa w lit. a)–d);

g)instrumentach zabezpieczających szczególne ryzyko jednej lub większej liczby pozycji w instrumencie, o którym mowa w lit. a)–f);

h)zobowiązaniach własnych instytucji, chyba że instrumenty te spełniają kryteria, o których mowa w ust. 2 lit. e).

4. Na zasadzie odstępstwa od ust. 2 instytucja może przypisać pozycję w instrumencie, o którym mowa w lit. d)–i) tego ustępu, do portfela bankowego, pod warunkiem uzyskania zgody właściwego organu. Właściwy organ udziela zgody, jeżeli instytucja wykazała w sposób zadowalający właściwy organ, że pozycja ta nie jest przeznaczona do obrotu ani nie zabezpiecza pozycji przeznaczonych do obrotu.

5. Jeżeli instytucja przypisała do portfela handlowego pozycję w instrumencie innym niż instrumenty, o których mowa w ust. 2 lit. a), b) lub c), właściwy organ tej instytucji może zwrócić się do niej o przedstawienie dowodów uzasadniających takie przypisanie. W przypadku gdy instytucja nie przedstawi odpowiednich dowodów, jej właściwy organ może zażądać od niej przeniesienia tej pozycji do portfela bankowego.

6. Jeżeli instytucja przypisała do portfela bankowego pozycję w instrumencie innym niż instrumenty, o których mowa w ust. 3, właściwy organ tej instytucji może zwrócić się do niej o przedstawienie dowodów uzasadniających takie przypisanie. W przypadku gdy instytucja nie przedstawi odpowiednich dowodów, jej właściwe organy mogą zażądać od niej przeniesienia tej pozycji do portfela handlowego.

7. Instytucja przypisuje do portfela handlowego pozycję w przedsiębiorstwie zbiorowego inwestowania, która jest przeznaczona do obrotu, oraz jeżeli instytucja spełnia jeden z następujących warunków:

a)instytucja jest w stanie uzyskać wystarczające informacje na temat poszczególnych ekspozycji bazowych przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania;

b)instytucja nie jest w stanie uzyskać wystarczających informacji na temat poszczególnych ekspozycji bazowych przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania, natomiast instytucja dysponuje znajomością treści mandatu przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania i jest w stanie uzyskać dzienne notowania cen przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania.

8. EUNB opracowuje projekty regulacyjnych standardów technicznych w celu doprecyzowania procedury, którą instytucje stosują do obliczania i monitorowania krótkich pozycji kredytowych lub kapitałowych netto w portfelu bankowym, o których mowa w ust. 2 lit. b).

EUNB przedstawia Komisji te projekty regulacyjnych standardów technicznych do dnia [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę = 24 miesiące od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] r.

Komisja jest uprawniona do uzupełnienia niniejszego rozporządzenia poprzez przyjęcie regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym, zgodnie z art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010.”;

27)w art. 104a wprowadza się następujące zmiany:

a)ust. 1 akapit drugi otrzymuje brzmienie:

„EUNB monitoruje zakres praktyk nadzorczych oraz do dnia 28 czerwca 2024 r. wydaje wytyczne dotyczące znaczenia pojęcia »wyjątkowe okoliczności« do celów akapitu pierwszego i ust. 5. Wytyczne te przyjmuje się zgodnie z art. 16 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010. Do czasu wydania tych wytycznych przez EUNB właściwe organy powiadamiają EUNB o swoich decyzjach dotyczących udzielenia lub nieudzielenia instytucjom zezwoleń na reklasyfikację pozycji, o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, oraz przekazują uzasadnienie tych decyzji.”;

b)ust. 5 otrzymuje brzmienie:

„5. Reklasyfikacja pozycji zgodnie z niniejszym artykułem jest nieodwołalna, chyba że istnieją wyjątkowe okoliczności, o których mowa w ust. 1.”;

c)dodaje się ust. 6 w brzmieniu:

„6. Na zasadzie odstępstwa od ust. 1 instytucja może przeklasyfikować pozycję portfela bankowego na pozycję portfela handlowego zgodnie z art. 104 ust. 2 lit. d) bez konieczności uzyskania zezwolenia właściwego organu. W takim przypadku wymogi określone w ust. 3 i 4 nadal mają zastosowanie do tej instytucji. Instytucja niezwłocznie powiadamia właściwy organ o dokonaniu takiej reklasyfikacji.”;

28)w art. 104b wprowadza się następujące zmiany:

a)ust. 1 otrzymuje brzmienie:

„1. Do celów obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego zgodnie z metodą, o której mowa w art. 325 ust. 1 lit. b), instytucje tworzą jednostki odpowiadające za handel i przypisują każdą ze swoich pozycji portfela handlowego i portfela bankowego, o których mowa w ust. 5 i 6, jednej z tych jednostek. Pozycje portfela handlowego przypisuje się tej samej jednostce odpowiadającej za handel wyłącznie w przypadku, gdy są one zgodne z uzgodnioną strategią działalności dotyczącą danej jednostki odpowiadającej za handel oraz konsekwentnie zarządzane i monitorowane zgodnie z ust. 2 niniejszego artykułu.”;

b)dodaje się ust. 5 i 6 w brzmieniu:

„5. Aby obliczyć wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego, instytucje przypisują każdą ze swoich pozycji portfela bankowego, które podlegają ryzyku walutowemu lub ryzyku cen towarów, jednostkom odpowiadającym za handel utworzonym zgodnie z ust. 1, które zarządzają ryzykami podobnymi do tych pozycji.

6. Na zasadzie odstępstwa od ust. 5 przy obliczaniu wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego instytucje mogą utworzyć jednostkę lub jednostki odpowiadające za handel, do których przypisują one wyłącznie pozycje portfela bankowego obciążone ryzykiem walutowym lub ryzykiem cen towarów. Te jednostki odpowiadające za handel nie podlegają wymogom określonym w ust. 1, 2 i 3.”;

29)dodaje się art. 104c w brzmieniu:

„Artykuł 104c
Sposób ujmowania zabezpieczeń ryzyka walutowego w odniesieniu do współczynników kapitałowych

1. Instytucja, która celowo utrzymuje pozycję ryzyka w celu zabezpieczenia się, przynajmniej częściowo, przed wpływem niekorzystnych zmian kursów walutowych na współczynniki kapitałowe, o których mowa w art. 92 ust. 1 lit. a), b) i c), może – pod warunkiem uzyskania zezwolenia właściwych organów – wyłączyć tę pozycję ryzyka z wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka walutowego określonych w art. 325 ust. 1, o ile spełnione są wszystkie następujące warunki:

a)maksymalna kwota pozycji ryzyka wyłączonej z wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego jest ograniczona do kwoty pozycji ryzyka, która neutralizuje wrażliwość dowolnego współczynnika kapitałowego na niekorzystne zmiany kursów walutowych;

b)pozycja ryzyka jest wyłączona z wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego przez okres co najmniej 6 miesięcy;

c)instytucja ustanowiła odpowiednie ramy zarządzania ryzykiem w celu zabezpieczenia się przed wpływem niekorzystnych zmian kursów walutowych na swoje współczynniki kapitałowe, w tym jasną strategię dotyczącą zabezpieczania i strukturę zarządzania;

d)instytucja przekazała właściwym organom uzasadnienie wyłączenia pozycji ryzyka z wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego, szczegółowe informacje dotyczące tej pozycji ryzyka oraz kwoty podlegające wyłączeniu z wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego.

2. Wszelkich wyłączeń pozycji ryzyka z wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego zgodnie z ust. 1 dokonuje się w spójny sposób.

3. Właściwe organy zatwierdzają wszelkie dokonane przez instytucję zmiany ram zarządzania ryzykiem, o których mowa w ust. 1 lit. c), oraz szczegółowych informacji dotyczących pozycji ryzyka, o których mowa w ust. 1 lit. d).

4. EUNB opracowuje projekty regulacyjnych standardów technicznych w celu określenia:

a)pozycji ryzyka, które instytucja może celowo zająć w celu zabezpieczenia się, przynajmniej częściowo, przed wpływem niekorzystnych zmian kursów walutowych na dowolne współczynniki kapitałowe instytucji, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy;

b)sposobu ustalania maksymalnej kwoty, o której mowa w ust. 1 lit. a), oraz sposobu, w jaki instytucja wyklucza tę kwotę w przypadku każdej z metod określonych w art. 325 ust. 1;

c)kryteriów, które muszą spełniać stosowane przez instytucję ramy zarządzania ryzykiem, o których mowa w ust. 1 lit. c), aby można było je uznać za odpowiednie do celów niniejszego artykułu.

EUNB przedstawia Komisji te projekty regulacyjnych standardów technicznych do dnia [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę = 2 lata od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] r.

Komisja jest uprawniona do przyjęcia regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym, zgodnie z art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010.”;

30)w art. 106 wprowadza się następujące zmiany:

a)ust. 3 akapit ostatni otrzymuje brzmienie:

„Zarówno wewnętrzny instrument zabezpieczający uznany zgodnie z akapitem pierwszym, jak i transakcję na kredytowy instrument pochodny zawartą z osobą trzecią włącza się do portfela handlowego do celów obliczenia wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego. Do celów obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego zgodnie z metodą określoną w art. 325 ust. 1 lit. b) obie pozycje przypisuje się do tej samej jednostki odpowiadającej za handel utworzonej zgodnie z art. 104b ust. 1, która zarządza podobnym ryzykiem.”;

b)ust. 4 akapit ostatni otrzymuje brzmienie:

„Zarówno wewnętrzny instrument zabezpieczający uznany zgodnie z akapitem pierwszym, jak i transakcję na instrument pochodny na akcje zawartą z uznanym zewnętrznym dostawcą ochrony włącza się do portfela handlowego do celów obliczenia wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego. Do celów obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego zgodnie z metodą określoną w art. 325 ust. 1 lit. b) obie pozycje przypisuje się do tej samej jednostki odpowiadającej za handel utworzonej zgodnie z art. 104b ust. 1, która zarządza podobnym ryzykiem.”;

c)ust. 5 otrzymuje brzmienie:

„5. W przypadku gdy instytucja zabezpiecza ekspozycje na ryzyko stopy procentowej zaliczane do portfela bankowego przy użyciu pozycji ryzyka stopy procentowej zaliczanej do portfela handlowego tej instytucji, tę pozycję ryzyka stopy procentowej uznaje się za wewnętrzny instrument zabezpieczający do celów oceny ryzyka stopy procentowej wynikającego z pozycji portfela bankowego zgodnie z art. 84 i 98 dyrektywy 2013/36/UE, w przypadku gdy spełnione są następujące warunki:

a)w celu obliczenia wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego z zastosowaniem metod, o których mowa w art. 325 ust. 1 lit. a), b) i c), pozycję ryzyka stopy procentowej przypisano do portfela, który jest odrębny od pozostałych pozycji portfela handlowego, a właściwa dla niego strategia biznesowa skupia się wyłącznie na zarządzaniu ryzykiem rynkowym wewnętrznych instrumentów zabezpieczających ekspozycję na ryzyko stopy procentowej oraz na ograniczaniu tego ryzyka rynkowego; w tym celu;

b)do celów obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego z zastosowaniem metod, o których mowa w art. 325 ust. 1 lit. b), pozycję przypisano jednostce odpowiadającej za handel utworzonej zgodnie z art. 104b, której strategia biznesowa skupia się wyłącznie na zarządzaniu ryzykiem rynkowym wewnętrznych instrumentów zabezpieczających ekspozycję na ryzyko stopy procentowej oraz na ograniczaniu tego ryzyka rynkowego;

c)instytucja w pełni udokumentowała, w jaki sposób pozycja ogranicza ryzyko stopy procentowej wynikające z pozycji portfela bankowego do celów wymogów określonych w art. 84 i 98 dyrektywy 2013/36/UE.”;

d)dodaje się ust. 5a i 5b w brzmieniu:

„5a. Do celów ust. 5 lit. a) instytucja może przypisać do tego portfela inne pozycje ryzyka stopy procentowej otwarte z osobami trzecimi lub własnym portfelem handlowym, o ile instytucja doskonale kompensuje ryzyko rynkowe tych pozycji ryzyka stopy procentowej otwarte z własnym portfelem handlowym poprzez otwarcie z osobami trzecimi przeciwstawnej pozycji ryzyka stopy procentowej;

5b. Do jednostek odpowiadającym za handel, o których mowa w ust. 5 lit. b), mają zastosowanie następujące wymogi:

a)jednostka odpowiadająca za handel może włączyć inne pozycje ryzyka stopy procentowej otwarte z osobami trzecimi lub innymi jednostkami odpowiadającymi za handel danej instytucji, o ile pozycje te spełniają wymogi włączenia do portfela handlowego, o których mowa w art. 104, a te inne jednostki odpowiadające za handel doskonale kompensują ryzyko rynkowe tych innych pozycji ryzyka stopy procentowej poprzez otwarcie z osobami trzecimi przeciwstawnej pozycji ryzyka stopy procentowej;

b)do tej jednostki odpowiadającej za handel nie przypisuje się pozycji portfela handlowego innych niż pozycje, o których mowa w lit. a);

c)na zasadzie odstępstwa od art. 104b ta jednostka odpowiadająca za handel nie podlega wymogom określonym w ust. 1, 2 i 3 tego artykułu.”;

e)ust. 6 i 7 otrzymują brzmienie:

„6. Wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego wszystkich pozycji przypisanych do odrębnego portfela, o którym mowa w ust. 5 lit. a), lub jednostce odpowiadającej za handel, o której mowa w lit. b) tego ustępu, oblicza się niezależnie, obok wymogów w zakresie funduszy własnych dla pozostałych pozycji portfela handlowego.

7. W przypadku gdy instytucja zabezpiecza ekspozycję na ryzyko związane z CVA przy użyciu transakcji na instrumencie pochodnym zawartej z własnym portfelem handlowym, pozycję w tym instrumencie pochodnym uznaje się za wewnętrzny instrument zabezpieczający ekspozycję na ryzyko związane z CVA do celów obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka związanego z CVA zgodnie z metodami określonymi w art. 383 lub 384, w przypadku gdy spełnione są następujące warunki:

a)pozycję w instrumencie pochodnym uznaje się za uznane zabezpieczenie zgodnie z art. 386;

b)w przypadku gdy pozycja w instrumentach pochodnych podlega któremukolwiek z wymogów określonych w art. 325c ust. 2 lit. b) lub c) lub w art. 325e ust. 1 lit. c), instytucja doskonale kompensuje ryzyko rynkowe tej pozycji w instrumentach pochodnych poprzez otwarcie z osobami trzecimi przeciwstawnych pozycji;

Przeciwstawną pozycję portfela handlowego w stosunku do wewnętrznego instrumentu zabezpieczającego uznanego zgodnie z akapitem pierwszym włącza się do portfela handlowego instytucji w celu obliczenia wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego.”;

31)art. 107 ust. 1, 2 i 3 otrzymuje brzmienie:

„1. Do obliczania kwot ekspozycji ważonych ryzykiem do celów art. 92 ust. 4 lit. a) i f) instytucje stosują albo metodę standardową przewidzianą w rozdziale 2 albo – jeżeli zezwoliły na to właściwe organy zgodnie z art. 143 – metodę wewnętrznych ratingów przewidzianą w rozdziale 3.

2. W odniesieniu do ekspozycji z tytułu transakcji i w odniesieniu do wkładów do funduszu na wypadek niewykonania zobowiązania wnoszonych na rzecz kontrahentów centralnych do obliczania swoich kwot ekspozycji ważonych ryzykiem do celów art. 92 ust. 4 lit. a) i f) instytucje stosują metodę określoną w rozdziale 6 sekcja 9. W odniesieniu do wszystkich innych rodzajów ekspozycji wobec kontrahenta centralnego instytucje traktują te ekspozycje w następujący sposób:

a)jako ekspozycje wobec instytucji w przypadku innych rodzajów ekspozycji wobec kwalifikującego się kontrahenta centralnego;

b)jako ekspozycje wobec przedsiębiorstw w przypadku innych rodzajów ekspozycji wobec niekwalifikującego się kontrahenta centralnego.

3. Do celów niniejszego rozporządzenia ekspozycje wobec firm inwestycyjnych z państwa trzeciego, ekspozycje wobec instytucji kredytowych z państwa trzeciego, ekspozycje wobec izb rozliczeniowych i giełd z państwa trzeciego, a także ekspozycje wobec instytucji finansowych z państwa trzeciego mających zezwolenie na działalność wydane przez organy państwa trzeciego i przez nie nadzorowanych oraz podlegających wymogom ostrożnościowym porównywalnym pod względem surowości z wymogami stosowanymi wobec instytucji traktuje się jako ekspozycje wobec instytucji wyłącznie w przypadku, gdy państwo trzecie stosuje względem takiego podmiotu wymogi ostrożnościowe i nadzorcze, które są co najmniej równoważne wymogom stosowanym w Unii.”;

32)art. 108 otrzymuje brzmienie:

„Artykuł 108
Stosowanie technik ograniczania ryzyka kredytowego w ramach metody standardowej i metody IRB w odniesieniu do ryzyka kredytowego i ryzyka rozmycia

1. W odniesieniu do ekspozycji, do której instytucja stosuje metodę standardową zgodnie z rozdziałem 2 lub metodę IRB zgodnie z rozdziałem 3, nie korzystając jednak z własnych oszacowań straty z tytułu niewykonania zobowiązania (LGD) zgodnie z art. 143, dana instytucja może uwzględniać skutki ochrony kredytowej rzeczywistej zgodnie z rozdziałem 4 przy obliczaniu kwot ekspozycji ważonych ryzykiem do celów art. 92 ust. 4 lit. a) i f) lub, w stosownych przypadkach, kwot oczekiwanej straty do celów obliczeń, o których mowa w art. 36 ust. 1 lit. d) i art. 62 lit. c).

2. W odniesieniu do ekspozycji, do której instytucja stosuje metodę IRB, korzystając z własnych oszacowań LGD zgodnie z art. 143, instytucja może uwzględniać skutki ochrony kredytowej rzeczywistej w kwotach ekspozycji ważonych ryzykiem oraz kwotach oczekiwanej straty zgodnie z rozdziałem 3.

2a. W przypadku gdy instytucja stosuje metodę IRB, korzystając z własnych oszacowań LGD zgodnie z art. 143, zarówno w odniesieniu do pierwotnej ekspozycji, jak i porównywalnych ekspozycji bezpośrednich wobec dostawcy ochrony, instytucja ta może uwzględniać skutki ochrony kredytowej nierzeczywistej w kwotach ekspozycji ważonych ryzykiem oraz kwotach oczekiwanej straty zgodnie z rozdziałem 3. We wszystkich pozostałych przypadkach instytucja może uwzględniać skutki ochrony kredytowej nierzeczywistej w kwotach ekspozycji ważonych ryzykiem oraz kwotach oczekiwanej straty zgodnie z rozdziałem 4.

3. Z zastrzeżeniem warunków określonych w ust. 4 kredyty detaliczne można uznawać za ekspozycje zabezpieczone hipoteką na nieruchomości mieszkalnej zamiast za ekspozycje zabezpieczone gwarancjami, do celów części trzeciej tytuł II rozdziały 2, 3 i 4, stosownie do przypadku, jeżeli w danym państwie członkowskim spełnione są następujące warunki dotyczące tych kredytów detalicznych:

a)większość kredytów udzielanych osobom fizycznym na zakup nieruchomości mieszkalnych w tym państwie członkowskim nie jest udzielana z ustanowieniem hipoteki w formie prawnej;

b)większość kredytów udzielanych osobom fizycznym na zakup nieruchomości mieszkalnych w tym państwie członkowskim jest gwarantowana przez gwaranta posiadającego ocenę kredytową wydaną przez wyznaczoną ECAI odpowiadającą stopniowi jakości kredytowej 1 lub 2, a gwarant jest zobowiązany do spłaty całości zadłużenia na rzecz instytucji w przypadku niewykonania zobowiązania przez pierwotnego kredytobiorcę;

c)instytucja ma prawo do ustanowienia hipoteki na nieruchomości mieszkalnej w przypadku niewykonania zobowiązania przez gwaranta, o którym mowa w lit. b).

Właściwe organy informują EUNB, jeżeli warunki, o których mowa w lit. a), b) i c), są spełnione na terytoriach krajowych podlegających ich jurysdykcji, oraz podają dane gwarantów kwalifikujących się do takiego sposobu ujmowania, którzy spełniają warunki określone w niniejszym ustępie i ust. 4.

EUNB publikuje wykaz wszystkich uznanych gwarantów na swojej stronie internetowej i co roku aktualizuje ten wykaz.

4. Do celów ust. 3 kredyty, o których mowa w tym ustępie, można uznawać za ekspozycje zabezpieczone hipoteką na nieruchomości mieszkalnej zamiast za ekspozycje zabezpieczone gwarancjami, jeżeli spełnione są wszystkie następujące warunki:

a)w przypadku ekspozycji ujmowanej zgodnie z metodą standardową ekspozycja ta spełnia wszystkie wymogi przypisania jej według metody standardowej do kategorii ekspozycji „ekspozycje zabezpieczone hipotekami na nieruchomości” na podstawie art. 124 i 125 z wyjątkiem tego, że instytucji udzielającej kredytu nie przysługuje hipoteka na nieruchomości mieszkalnej;

b)w przypadku ekspozycji ujmowanej zgodnie z metodą IRB ekspozycja ta spełnia wszystkie wymogi przypisania jej według metody IRB do kategorii ekspozycji „ekspozycje detaliczne zabezpieczone nieruchomościami mieszkalnymi”, o której mowa w art. 147 ust. 2 lit. d) ppkt (ii), z wyjątkiem tego, że instytucji udzielającej kredytu nie przysługuje hipoteka na nieruchomości;

c)w chwili udzielania kredytu nieruchomość mieszkalna nie jest obciążona zastawem hipotecznym, a kredytobiorca zobowiązał się na mocy umowy do nieustanawiania takiego zastawu bez zgody instytucji, która pierwotnie udzieliła kredytu;

d)gwarant jest uznanym dostawcą ochrony, o którym mowa w art. 201, oraz posiada ocenę kredytową ECAI odpowiadającą stopniowi jakości kredytowej 1 lub 2;

e)gwarant jest instytucją lub podmiotem sektora finansowego, które podlegają wymogom kapitałowym co najmniej równoważnym wymogom mającym zastosowanie do instytucji lub zakładów ubezpieczeń;

f)gwarant ustanowił w pełni sfinansowany fundusz gwarancji wzajemnych lub równoważny mechanizm ochronny dla zakładów ubezpieczeń umożliwiający absorpcję strat z tytułu ryzyka kredytowego, których kalibracja podlega okresowemu przeglądowi przez właściwe organy oraz jest poddawana corocznym testom warunków skrajnych;

g)instytucja jest umownie i prawnie upoważniona do ustanowienia hipoteki na nieruchomości mieszkalnej w przypadku niewykonania zobowiązania przez gwaranta;

h)instytucja, która postanowi wykorzystać przewidzianą w ust. 3 możliwość związaną z danym uznanym gwarantem w ramach mechanizmu, o którym mowa w ust. 3, wykorzystuje ją w odniesieniu do wszystkich swoich ekspozycji detalicznych gwarantowanych przez tego gwaranta w ramach wspomnianego mechanizmu.”;

33)dodaje się art. 110a w brzmieniu:

„Artykuł 110a
Monitorowanie ustaleń umownych, które nie są zobowiązaniami

Instytucje monitorują ustalenia umowne, które spełniają wszystkie warunki określone w art. 5 pkt 9 akapit drugi lit. a)–e), oraz dokumentują w sposób zadowalający właściwe organy przestrzeganie wszystkich tych warunków.”;

34)art. 111 otrzymuje brzmienie:

„Artykuł 111
Wartość ekspozycji

1. Wartością ekspozycji z tytułu składnika aktywów jest wartość księgowa tego składnika, która pozostaje po dokonaniu korekt z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego zgodnie z art. 110, dodatkowych korekt wartości zgodnie z art. 34 związanych z działalnością instytucji zaliczaną do portfela bankowego, po odliczeniu kwot zgodnie z art. 36 ust. 1 lit. m) oraz po uwzględnieniu innych redukcji funduszy własnych związanych z danym składnikiem aktywów.

2. Wartością ekspozycji z tytułu pozycji pozabilansowej wymienionej w załączniku I jest następujący odsetek wartości nominalnej tej pozycji po odliczeniu korekt z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego zgodnie z art. 110 oraz kwot podlegających odliczeniu zgodnie z art. 36 ust. 1 lit. m):

a)100 % w przypadku pozycji z koszyka 1;

b)50 % w przypadku pozycji z koszyka 2;

c)40 % w przypadku pozycji z koszyka 3;

d)20 % w przypadku pozycji z koszyka 4;

e)10 % w przypadku pozycji z koszyka 5.

3. Wartością ekspozycji zobowiązania z tytułu pozycji pozabilansowej, o której mowa w ust. 2, jest następujący odsetek wartości nominalnej tego zobowiązania po odliczeniu korekt z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego oraz kwot podlegających odliczeniu zgodnie z art. 36 ust. 1 lit. m), przy czym zastosowanie ma ta wartość procentowa, która jest mniejsza:

a)odsetek, o którym mowa w ust. 2, mający zastosowanie do pozycji, w odniesieniu do której zaciągane jest zobowiązanie;

b)odsetek, o którym mowa w ust. 2, mający zastosowanie do danego rodzaju zobowiązania.

4. W odniesieniu do ustaleń umownych oferowanych przez instytucję, lecz jeszcze niezaakceptowanych przez klienta, które stałyby się zobowiązaniami, gdyby zostały zaakceptowane przez klienta, oraz w odniesieniu do ustaleń umownych, które kwalifikowałyby się jako zobowiązania, ale spełniają warunki pozwalające na nieujmowanie ich jako zobowiązań, wartością procentową mającą zastosowanie do tego rodzaju ustaleń umownych jest wartość procentowa przewidziana zgodnie z ust. 2.

5. W przypadku gdy instytucja stosuje kompleksową metodę ujmowania zabezpieczeń finansowych, o której mowa w art. 223, wartość ekspozycji z tytułu papierów wartościowych lub towarów zbywanych, przekazywanych lub pożyczanych w ramach transakcji odkupu lub transakcji udzielania lub zaciągania pożyczek papierów wartościowych lub towarów oraz transakcji z obowiązkiem uzupełnienia zabezpieczenia kredytowego ulega zwiększeniu o korektę z tytułu zmienności odpowiednią dla takich papierów wartościowych lub towarów zgodnie z art. 223 i 224.

6. Wartość ekspozycji z tytułu instrumentu pochodnego wymienionego w załączniku II określa się zgodnie z rozdziałem 6, z uwzględnieniem skutków umów nowacji oraz innych umów o kompensowaniu zobowiązań zgodnie tym rozdziałem. Wartość ekspozycji z tytułu transakcji odkupu, transakcji udzielania lub zaciągania pożyczek papierów wartościowych lub towarów, transakcji z długim terminem rozliczenia oraz transakcji z obowiązkiem uzupełnienia zabezpieczenia kredytowego można określić zgodnie z rozdziałem 4 albo z rozdziałem 6.

7. Jeżeli ekspozycja jest objęta ochroną kredytową rzeczywistą, wartość ekspozycji może zostać zmieniona zgodnie z rozdziałem 4.

8. EUNB opracowuje projekty regulacyjnych standardów technicznych w celu określenia:

a)kryteriów, które instytucje stosują w celu przypisania pozycji pozabilansowych, z wyjątkiem pozycji już zawartych w załączniku I, do koszyków 1–5, o których mowa w załączniku I;

b)czynników, które mogą ograniczać zdolność instytucji do unieważnienia zobowiązań bezwarunkowo odwoływalnych, o których mowa w załączniku I;

c)procesu powiadamiania EUNB o stosowanej przez instytucje klasyfikacji innych pozycji pozabilansowych obciążonych podobnym ryzykiem jak pozycje, o których mowa w załączniku I.

EUNB przedstawia Komisji te projekty regulacyjnych standardów technicznych do dnia [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę = 1 rok od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] r.

Komisja jest uprawniona do uzupełnienia niniejszego rozporządzenia poprzez przyjęcie regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym, zgodnie z art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010.”;

35)art. 112 lit. k) otrzymuje brzmienie:

„k) ekspozycje z tytułu długu podporządkowanego;”;

36)w art. 113 wprowadza się następujące zmiany:

a)ust. 1 otrzymuje brzmienie:

„1. Do celów obliczania kwot ekspozycji ważonych ryzykiem wagi ryzyka przypisuje się wszystkim ekspozycjom, chyba że ekspozycje te odliczono od funduszy własnych, zgodnie z przepisami sekcji 2, w oparciu o kategorię ekspozycji, do której są przypisane dane ekspozycje, oraz – w zakresie określonym w sekcji 2 – w oparciu o jakość kredytową tych ekspozycji. Jakość kredytową można określić poprzez odniesienie do ocen kredytowych wydanych przez ECAI lub ocen kredytowych wydanych przez agencje kredytów eksportowych zgodnie z sekcją 3. Z wyjątkiem ekspozycji przypisanych do kategorii ekspozycji określonych w art. 112 lit. a), b), c) i e), w przypadku gdy ocena przeprowadzona zgodnie z art. 79 lit. b) dyrektywy 2013/36/UE wskazuje na ryzyko wyższe niż wynikające z oceny kredytowej wydanej przez wyznaczoną ECAI lub agencję kredytów eksportowych, instytucja przypisuje wagę ryzyka o co najmniej jeden stopień jakości kredytowej wyższą niż waga ryzyka wynikająca z oceny kredytowej wydanej przez wyznaczoną ECAI lub agencję kredytów eksportowych.”;

b)ust. 3 otrzymuje brzmienie:

„3. Jeżeli ekspozycja objęta jest ochroną kredytową, wartość ekspozycji lub wagę ryzyka mającą zastosowanie do takiej ekspozycji, stosownie do przypadku, można zmienić zgodnie z niniejszym rozdziałem i rozdziałem 4.”;

37)w art. 119 uchyla się ust. 2 i 3;

38)art. 120 ust. 1 i 2 otrzymują brzmienie:

„1. Ekspozycjom, które mają ocenę kredytową sporządzoną przez wyznaczoną ECAI, przypisuje się wagę ryzyka według tabeli 3, która odpowiada ocenie kredytowej ECAI zgodnie z art. 136.

Tabela 3

2. Ekspozycjom z pierwotnym terminem zapadalności wynoszącym maksymalnie trzy miesiące, które posiadają ocenę kredytową sporządzoną przez wyznaczoną ECAI, oraz ekspozycjom związanych z transgranicznym przemieszczaniem towarów z pierwotnym terminem zapadalności wynoszącym maksymalnie sześć miesięcy, które posiadają ocenę kredytową sporządzoną przez wyznaczoną ECAI, przypisuje się wagę ryzyka według tabeli 4, odpowiadającą ocenie kredytowej ECAI zgodnie z art. 136.

Tabela 4

”;

39)art. 121 otrzymuje brzmienie:

„Artykuł 121
Ekspozycje wobec instytucji nieposiadających ratingu

1. Ekspozycje wobec instytucji, które nie mają oceny kredytowej sporządzonej przez wyznaczoną ECAI, klasyfikuje się do jednej z następujących klas:

a)w przypadku gdy spełnione są wszystkie następujące warunki, ekspozycje wobec instytucji klasyfikuje się do klasy A:

(i)instytucja posiada odpowiednią zdolność do wywiązywania się ze swoich zobowiązań finansowych w sposób terminowy, w tym spłat kwoty głównej i odsetek, przez przewidywany okres istnienia aktywów lub ekspozycji oraz niezależnie od cykli koniunkturalnych i warunków biznesowych;

(ii)instytucja spełnia lub przekracza wymóg określony w art. 92 ust. 1, szczególne wymogi w zakresie funduszy własnych, o których mowa w art. 104a dyrektywy 2013/36/UE, wymóg połączonego bufora określony w art. 128 pkt 6 dyrektywy 2013/36/UE oraz wszelkie równoważne lub dodatkowe lokalne wymogi nadzorcze lub regulacyjne w państwach trzecich, o ile wymogi te zostały opublikowane i mają być zaspakajane kapitałem podstawowym Tier I, kapitałem Tier I lub funduszami własnymi;

(iii)informacje na temat wymogów, o których mowa w ppkt (ii), są publicznie ujawniane lub udostępniane w inny sposób;

(iv)z oceny przeprowadzonej zgodnie z art. 79 dyrektywy 2013/36/UE nie wynika, że instytucja nie spełnia warunków określonych w ppkt (i) i (ii);

b)w przypadku gdy spełnione są wszystkie następujące warunki i jeżeli co najmniej jeden z warunków wymienionych w lit. a) nie jest spełniony, ekspozycje wobec instytucji klasyfikuje się do klasy B:

(i)instytucja podlega znacznemu ryzyku kredytowemu, w tym jej zdolność do wywiązywania się ze swoich zobowiązań finansowych zależy od stabilnych lub sprzyjających warunków ekonomicznych lub biznesowych;

(ii)instytucja spełnia lub przekracza wymóg określony w art. 92 ust. 1, wymogi określone w art. 458 i 459, szczególne wymogi w zakresie funduszy własnych, o których mowa w art. 104a dyrektywy 2013/36/UE, oraz wszelkie równoważne lub dodatkowe lokalne wymogi nadzorcze lub regulacyjne, o ile wymogi te zostały opublikowane i mają być zaspakajane kapitałem podstawowym Tier I, kapitałem Tier I i funduszami własnymi;

(iii)informacje na temat wymogów, o których mowa w ppkt (ii), są publicznie ujawniane lub udostępniane w inny sposób;

(iv)z oceny przeprowadzonej zgodnie z art. 79 dyrektywy 2013/36/UE nie wynika, że instytucja nie spełnia warunków określonych w ppkt (i) i (ii).

Do celów ppkt (ii) równoważne lub dodatkowe lokalne wymogi nadzorcze lub regulacyjne nie obejmują buforów kapitałowych równoważnych buforom zdefiniowanym w art. 128 dyrektywy 2013/36/UE;

c)w przypadku gdy nie zostały spełnione warunki klasyfikacji do klasy A lub B lub w przypadku gdy spełniony jest którykolwiek z poniższych warunków, ekspozycje wobec instytucji klasyfikuje się do klasy C:

(i)instytucja jest obciążona istotnym ryzykiem niewykonania zobowiązania, a jej marginesy bezpieczeństwa są ograniczone;

(ii)istnieje duże prawdopodobieństwo, że niekorzystne warunki biznesowe, finansowe lub ekonomiczne mogą doprowadzić lub doprowadziły do niezdolności instytucji do wywiązania się z jej zobowiązań finansowych;

(iii)jeżeli na mocy prawa instytucja zobowiązana jest do sporządzania zbadanych sprawozdań finansowych, a audytor zewnętrzny wydał negatywną opinię z badania lub w ciągu ostatnich 12 miesięcy wyraził w swoich opiniach lub sprawozdaniach z badania sprawozdania finansowego istotne zastrzeżenia co do zdolności instytucji do kontynuacji działalności.

2. Ekspozycjom zaklasyfikowanym do klasy A, B lub C zgodnie z ust. 1 przypisuje się wagę ryzyka w następujący sposób:

a)ekspozycjom zaklasyfikowanym do klasy A, B lub C, które spełniają którykolwiek z następujących warunków, przypisuje się wagę ryzyka dla ekspozycji krótkoterminowych zgodnie z tabelą 5:

(i)pierwotny termin zapadalności ekspozycji nie przekracza trzech miesięcy;

(ii)pierwotny termin zapadalności ekspozycji, która wynika z transgranicznego przemieszczania towarów, nie przekracza sześciu miesięcy;

b)ekspozycjom zaklasyfikowanym do klasy A, które nie są ekspozycjami krótkoterminowymi, przypisuje się wagę ryzyka równą 30 %, jeżeli spełnione są wszystkie następujące warunki:

(i)ekspozycja nie spełnia żadnego z warunków określonych w lit. a);

(ii)właściwy dla instytucji współczynnik kapitału podstawowego Tier I wynosi co najmniej 14 %;

(iii)wskaźnik dźwigni instytucji jest wyższy niż 5 %;

c)ekspozycjom zaklasyfikowanym do klasy A, B lub C, które nie spełniają warunków określonych w lit. a) ani lit. b), przypisuje się wagę ryzyka według tabeli 5.

Jeżeli ekspozycja wobec instytucji nie jest denominowana w walucie krajowej jurysdykcji, w której dana instytucja została zarejestrowana, lub jeżeli instytucja ta zaksięgowała zobowiązanie kredytowe w oddziale znajdującym się na terenie innej jurysdykcji, a ekspozycja ta nie jest denominowana w walucie krajowej państwa, w którym oddział prowadzi działalność, waga ryzyka – przypisana, stosownie do przypadku, zgodnie z lit. a), b) lub c) ekspozycjom innym niż ekspozycje, których termin zapadalności nie przekracza jednego roku, z tytułu pozycji warunkowych związanych z handlem, które wygasają z chwilą realizacji transakcji i wynikają z transgranicznego przemieszczania towarów – nie może być niższa niż waga ryzyka ekspozycji wobec rządu centralnego kraju, w którym zarejestrowano daną instytucję.

Tabela 5

”;

40)w art. 122 wprowadza się następujące zmiany:

a)w ust. 1 tabela 6 otrzymuje brzmienie:

„Tabela 6

”;

b)ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„Ekspozycjom, które nie mają takiej oceny kredytowej, przypisuje się wagę ryzyka równą 100 %.”;

41)dodaje się art. 122a w brzmieniu:

„Artykuł 122a
Ekspozycje związane z kredytowaniem specjalistycznym

1. W ramach kategorii ekspozycji wobec przedsiębiorstw, o której mowa w art. 112 lit. g), instytucje identyfikują osobno jako ekspozycje związane z kredytowaniem specjalistycznym ekspozycje, które mają następujące cechy:

a)dana ekspozycja jest ekspozycją wobec podmiotu, który utworzono specjalnie w celu finansowania lub eksploatacji aktywów rzeczowych, lub ekspozycją porównywalną pod względem ekonomicznym;

b)ekspozycja nie jest zabezpieczona nieruchomością ani związana w inny sposób z finansowaniem nieruchomości;

c)ustalenia umowne dotyczące zobowiązania związanego z ekspozycją dają instytucji znaczny stopień kontroli nad aktywami oraz dochodem przez nie generowanym;

d)głównym źródłem spłaty zobowiązania związanego z ekspozycją jest dochód generowany przez aktywa objęte finansowaniem, nie zaś niezależna zdolność generowania dochodów szerszego przedsiębiorstwa.

2. Ekspozycjom związanym z kredytowaniem specjalistycznym, które posiadają ocenę kredytową sporządzoną przez wyznaczoną ECAI, mającą bezpośrednie zastosowanie, przypisuje się wagę ryzyka zgodnie z tabelą 6aa:

Tabela 6aa

3. Ekspozycjom związanym z kredytowaniem specjalistycznym, które nie posiadają oceny kredytowej mającej bezpośrednie zastosowanie, przypisuje się następującą wagę ryzyka:

a)w przypadku gdy celem ekspozycji związanej z kredytowaniem specjalistycznym jest finansowanie nabycia rzeczowych aktywów trwałych, w tym statków, statków powietrznych, satelitów, wagonów kolejowych i flot samochodowych, a dochód, który mają generować te aktywa, ma postać przepływów środków pieniężnych generowanych przez konkretne aktywa rzeczowe, które zostały sfinansowane, i zastawionych lub scedowanych na rzecz kredytodawcy przez jedną osobę trzecią lub większą liczbę osób trzecich („ekspozycje związane z finansowaniem obiektów”), instytucje stosują następujące wagi ryzyka:

(i)80 %, jeżeli ekspozycję uznaje się za ekspozycję wysokiej jakości przy uwzględnieniu wszystkich poniższych kryteriów:

–dłużnik może spełnić swoje zobowiązania finansowe nawet w warunkach skrajnych dzięki obecności następujących elementów:

·odpowiedni stosunek ekspozycji do wartości charakteryzujący daną ekspozycję;

·konserwatywny profil spłaty ekspozycji;

·adekwatny pozostały okres życia aktywów w momencie całkowitej wypłaty ekspozycji lub, alternatywnie, możliwość uruchomienia dostawcy ochrony o wysokiej zdolności kredytowej;

·niskie ryzyko refinansowania ekspozycji przez dłużnika lub ryzyko to jest odpowiednio ograniczone dzięki adekwatnej wartości rezydualnej aktywów lub możliwości uruchomienia dostawcy ochrony o wysokiej wiarygodności kredytowej;

·dłużnik podlega ograniczeniom umownym dotyczącym jego działalności i struktury finansowania;

·dłużnik wykorzystuje instrumenty pochodne wyłącznie do celów ograniczenia ryzyka;

·istotne ryzyko operacyjne jest właściwie zarządzane;

–ustalenia umowne dotyczące aktywów dają kredytodawcom znaczny stopień ochrony, co obejmuje następujące elementy:

·kredytodawcy posiadają możliwe do wyegzekwowania na drodze prawnej prawo pierwszeństwa w stosunku do aktywów objętych finansowaniem oraz, w stosownych przypadkach, do generowanego przez nie dochodu;

·istnieją postanowienia umowne ograniczające możliwość dokonywania przez dłużnika w stosunku do aktywów jakichkolwiek zmian, które miałyby negatywny wpływ na ich wartość;

·w przypadku aktywów w budowie kredytodawcy posiadają możliwe do wyegzekwowania na drodze prawnej prawo pierwszeństwa w odniesieniu do aktywów i bazowych umów o roboty budowlane;

–aktywa objęte finansowaniem spełniają wszystkie poniższe normy, co umożliwia ich należytą i skuteczną eksploatację:

·technologia i projekt dotyczące składnika aktywów zostały sprawdzone;

·uzyskano wszelkie niezbędne pozwolenia i zezwolenia na eksploatację aktywów;

·jeżeli składnik aktywów jest w budowie, dłużnik dysponuje odpowiednimi zabezpieczeniami dotyczącymi ustalonej specyfikacji, budżetu i daty zakończenia budowy danego składnika aktywów, co obejmuje solidne gwarancje ukończenia lub zaangażowanie doświadczonego wykonawcy oraz odpowiednie postanowienia umowne dotyczące kar umownych;

(ii)100 %, jeżeli ekspozycji nie uznaje się za ekspozycję wysokiej jakości, o której mowa w ppkt (i);

b)w przypadku gdy celem ekspozycji związanej z kredytowaniem specjalistycznym jest zapewnienie krótkoterminowego finansowania rezerw, zapasów lub należności z tytułu towarów będących przedmiotem obrotu giełdowego, w tym ropy naftowej, metali lub płodów rolnych, a dochód, który mają generować te rezerwy, zapasy lub należności, mają stanowić wpływy ze sprzedaży towarów („ekspozycje związane z finansowaniem towarów”), instytucje stosują wagę ryzyka równą 100 %.

c)w przypadku gdy celem ekspozycji związanej z kredytowaniem specjalistycznym jest finansowanie projektu dotyczącego rozwoju lub nabycia dużych, złożonych i kosztownych instalacji, w tym w szczególności elektrowni, zakładów przetwórstwa chemicznego, kopalń, infrastruktury transportowej, infrastruktury z zakresu ochrony środowiska i infrastruktury telekomunikacyjnej, a dochód, który ma generować projekt, stanowią środki pieniężne generowane przez umowy na produkcję z instalacji, uzyskiwane od osoby trzeciej lub większej liczby osób trzecich, które nie znajdują się pod kontrolą zarządczą jednostki sponsorującej („ekspozycje związane z finansowaniem projektów”), instytucje stosują następujące wagi ryzyka:

(i)130 %, jeżeli projekt, z którym związana jest ekspozycja, znajduje się w fazie przedoperacyjnej;

(ii)pod warunkiem że nie stosuje się korekty wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka kredytowego określonej w art. 501a – 80 %, jeżeli projekt, z którym związana jest ekspozycja, znajduje się w fazie operacyjnej, a ekspozycja spełnia wszystkie poniższe kryteria:

–istnieją postanowienia umowne ograniczające możliwość podejmowania przez dłużnika działań, które mogą być szkodliwe dla kredytodawców, w tym ograniczenie stanowiące, że nowe zadłużenie nie może być emitowane bez zgody obecnych dostawców finansowania dłużnego;

–dłużnik posiada wystarczające fundusze rezerwowe w pełni sfinansowane środkami pieniężnymi lub inne ustalenia dotyczące finansowania zawarte z wysoko ocenianymi gwarantami, umożliwiające pokrycie nieprzewidzianych potrzeb finansowych oraz zapotrzebowania na kapitał obrotowy w całym okresie istnienia projektu objętego finansowaniem;

–dłużnik generuje przepływy środków pieniężnych, które są przewidywalne i pokrywają wszystkie przyszłe płatności na poczet spłaty kredytu;

–źródło spłaty zobowiązania zależy od jednego głównego kontrahenta, który jest jednym z następujących podmiotów:

·bankiem centralnym, rządem centralnym, samorządem regionalnym lub organem władz lokalnych, pod warunkiem że przypisano im wagę ryzyka równą 0 % zgodnie z art. 114 i 115 lub przypisano im rating nadany przez ECAI o stopniu jakości kredytowej wynoszącym co najmniej 3;

·podmiotem sektora publicznego, pod warunkiem że przypisano mu wagę ryzyka nie większą niż 20 % zgodnie z art. 116 lub przypisano mu rating nadany przez ECAI o stopniu jakości kredytowej wynoszącym co najmniej 3;

·przedsiębiorstwem, któremu przypisano rating nadany przez ECAI o stopniu jakości kredytowej wynoszącym co najmniej 3;

–w postanowieniach umownych dotyczących ekspozycji wobec dłużnika przewidziano dla instytucji kredytującej znaczny stopień ochrony w przypadku niewykonania zobowiązania przez dłużnika;

–ustalenia umowne skutecznie chronią instytucję kredytującą przed stratami wynikającymi z zakończenia projektu;

–wszystkie aktywa i umowy niezbędne do obsługi projektu zostały zastawione na rzecz instytucji kredytującej w zakresie dopuszczalnym przez mające zastosowanie przepisy;

–kapitał własny jest zastawiony na rzecz instytucji kredytującej, tak aby w razie niewykonania zobowiązania mogła ona przejąć kontrolę nad dłużnikiem;

(iii)100 %, jeżeli projekt, z którym związana jest ekspozycja, znajduje się w fazie operacyjnej, a ekspozycja nie spełnia warunków określonych w ppkt (ii) niniejszego akapitu;

d)do celów lit. c) ppkt (ii) tiret trzecie wygenerowanych przepływów środków pieniężnych nie uznaje się za przewidywalne, jeżeli ich istotna część nie spełnia co najmniej jednego z następujących warunków:

(i)dochody zależą od dostępności;

(ii)dochody podlegają regulacji stopy rentowności;

(iii)dochody podlegają umowie typu »bierz lub płać«;

e)do celów lit. c) faza operacyjna oznacza fazę, podczas której podmiot utworzony specjalnie w celu finansowania projektu spełnia oba poniższe warunki:

(i)podmiot posiada dodatnie przepływy środków pieniężnych netto, które wystarczają do pokrycia wszelkich pozostałych zobowiązań umownych;

(ii)podmiot posiada zmniejszające się zobowiązanie długoterminowe.

4. EUNB opracowuje projekty regulacyjnych standardów technicznych określających w bardziej szczegółowy sposób warunki, na jakich kryteria określone w ust. 3 lit. a) ppkt (i) i lit. c) ppkt (ii) uznaje się za spełnione.

EUNB przedstawia Komisji te projekty regulacyjnych standardów technicznych do dnia [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę = 1 rok od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] r.

Komisja jest uprawniona do przyjęcia regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym, zgodnie z art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010.”;

42)art. 123 otrzymuje brzmienie:

„Artykuł 123
Ekspozycje detaliczne

1. Za ekspozycje detaliczne uznaje się ekspozycje, które spełniają wszystkie poniższe kryteria:

a)ekspozycja jest jedną z poniższych:

(i)ekspozycją wobec co najmniej jednej osoby fizycznej;

(ii)ekspozycją wobec MŚP w rozumieniu art. 5 pkt 8, w przypadku gdy łączna kwota zobowiązań dłużnika lub grupy powiązanych klientów wobec instytucji, jej jednostek dominujących oraz jej jednostek zależnych, w tym wszelkich ekspozycji, których dotyczy niewykonanie zobowiązania, jednak z wyjątkiem ekspozycji zabezpieczonych nieruchomością mieszkalną do wartości nieruchomości, nie przekracza – zgodnie z wiedzą instytucji, która podejmuje zasadne kroki w celu potwierdzenia tych faktów – kwoty 1 mln EUR;

b)ekspozycja jest jedną ze znacznej liczby ekspozycji cechujących się podobnymi właściwościami, dzięki którym ryzyko związane z tego rodzaju ekspozycją jest znacznie ograniczone;

c)instytucja ujmuje ekspozycję w swoich ramach zarządzania ryzykiem i zarządza nią wewnętrznie jak ekspozycją detaliczną przez długi czas w sposób spójny i podobny do sposobu ujmowania innych ekspozycji detalicznych przez instytucję.

Wartość bieżąca minimalnych detalicznych opłat leasingowych kwalifikuje się do zaliczenia do kategorii ekspozycji detalicznych.

EUNB wydaje wytyczne zgodnie z art. 16 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010 w celu określenia proporcjonalnych metod dywersyfikacji, zgodnie z którymi ekspozycję należy uznać za stanowiącą jedną ze znacznej liczby podobnych ekspozycji, jak określono w lit. b), do dnia [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę = 1 rok od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] r.

2. Za ekspozycje detaliczne nie uznaje się poniższych ekspozycji:

a)ekspozycji niedłużnych, z którymi wiążą się podporządkowane roszczenia o wartość rezydualną wobec aktywów lub dochodów emitenta;

b)ekspozycje dłużne i inne papiery wartościowe, udziały, instrumenty pochodne lub inne instrumenty, pod względem ekonomicznym zbliżone do ekspozycji określonych w lit. a);

c)wszystkie inne ekspozycje w postaci papierów wartościowych.

3. Ekspozycjom detalicznym, o których mowa w ust. 1, przypisuje się wagę ryzyka równą 75 %, z wyjątkiem ekspozycji strony transakcji, którym przypisuje się wagę ryzyka równą 45 %.

4. Na zasadzie odstępstwa od ust. 3 ekspozycjom wynikającym z pożyczek udzielonych przez instytucję emerytom lub pracownikom zatrudnionym na podstawie umowy na czas nieokreślony w zamian za bezwarunkowy transfer części emerytury lub wynagrodzenia pożyczkobiorcy na rzecz tej instytucji przypisuje się wagę ryzyka równą 35 %, o ile spełnione są wszystkie następujące warunki:

a)w celu spłaty pożyczki pożyczkobiorca bezwarunkowo upoważnia fundusz emerytalny lub pracodawcę do dokonywania bezpośrednich płatności na rzecz instytucji poprzez potrącanie miesięcznych płatności z tytułu pożyczki z comiesięcznej emerytury lub wynagrodzenia pożyczkobiorcy;

b)ryzyko zgonu, niezdolności do pracy, bezrobocia lub obniżenia miesięcznej emerytury lub wynagrodzenia netto pożyczkobiorcy jest odpowiednio pokryte za pomocą polisy ubezpieczeniowej, której beneficjentem jest instytucja;

c)comiesięczne płatności dokonywane przez pożyczkobiorcę z tytułu wszystkich pożyczek, które spełniają warunki określone w lit. a) i b), nie przekraczają łącznie 20 % miesięcznej emerytury lub wynagrodzenia netto pożyczkobiorcy;

d)maksymalny pierwotny termin zapadalności pożyczki nie przekracza dziesięciu lat.”;

43)dodaje się art. 123a w brzmieniu:

„Artykuł 123a
Ekspozycje z niedopasowaniem walutowym

1. W odniesieniu do ekspozycji wobec osób fizycznych przypisanych do kategorii ekspozycji określonych w art. 112 lit. h) lub i) wagę ryzyka przypisaną zgodnie z rozdziałem 2 mnoży się przez współczynnik wynoszący 1,5, przy czym otrzymana waga ryzyka nie może być wyższa niż 150 %, jeżeli spełnione są poniższe warunki.

a)ekspozycja wynika z kredytu denominowanego w walucie, która jest inna niż waluta źródła dochodu dłużnika;

b)dłużnik nie posiada zabezpieczenia ryzyka płatności wynikającego z niedopasowania walutowego w postaci instrumentu finansowego lub dochodu w walucie obcej, która odpowiada walucie ekspozycji, albo całość takich zabezpieczeń dostępnych kredytobiorcy pokrywa mniej niż 90 % raty z tytułu tej ekspozycji.

W przypadku gdy instytucja nie jest w stanie wyodrębnić ekspozycji z niedopasowaniem walutowym, mnożnik wag ryzyka wynoszący 1,5 stosuje się do wszystkich niezabezpieczonych ekspozycji, w przypadku których waluta ekspozycji jest inna niż waluta krajowa państwa zamieszkania dłużnika.

2. Do celów niniejszego artykułu źródło dochodu odnosi się do każdego źródła, które generuje przepływy środków pieniężnych na rzecz dłużnika, w tym z przekazów pieniężnych, dochodów z wynajmu lub wynagrodzeń, z wyłączeniem przychodów ze sprzedaży aktywów lub podobnych czynności windykacyjnych podejmowanych przez instytucję.”;

44)art. 124 otrzymuje brzmienie:

„Artykuł 124
Ekspozycje zabezpieczone hipotekami na nieruchomościach

1. Ekspozycję niebędącą ekspozycją ADC, która nie spełnia wszystkich warunków określonych w ust. 3, traktuje się w następujący sposób:

a)ekspozycję niebędącą ekspozycją IPRE traktuje się jako ekspozycję niezabezpieczoną daną nieruchomością;

b)ekspozycji IPRE przypisuje się wagę ryzyka równą 150 %.

2. Zabezpieczoną nieruchomością ekspozycję niebędącą ekspozycją ADC, w przypadku gdy spełnione są wszystkie warunki określone w ust. 3, traktuje się w następujący sposób:

a)w przypadku gdy ekspozycja jest zabezpieczona nieruchomością mieszkalną, nie kwalifikuje się ona jako ekspozycja IPRE i traktuje się ją zgodnie z art. 125 ust. 1, jeżeli ekspozycja spełnia którykolwiek z poniższych warunków:

(i)nieruchomość zabezpieczająca ekspozycję jest głównym miejscem zamieszkania dłużnika, w przypadku gdy nieruchomość jako całość stanowi pojedynczy lokal mieszkalny albo gdy nieruchomość zabezpieczająca ekspozycję jest lokalem mieszkalnym stanowiącym wydzieloną część nieruchomości;

(ii)ekspozycja jest ekspozycją wobec osoby fizycznej i jest zabezpieczona lokalem mieszkalnym generującym dochód, w przypadku gdy nieruchomość jako całość stanowi pojedynczy lokal mieszkalny albo gdy lokal mieszkalny jest wydzieloną częścią nieruchomości, a łączne ekspozycje instytucji wobec tej osoby są zabezpieczone nie więcej niż czterema nieruchomościami, w co wliczają się nieruchomości, które nie są nieruchomościami mieszkalnymi lub nie spełniają żadnego z kryteriów określonych w niniejszym punkcie, lub nie są lokalami mieszkalnymi stanowiącymi wydzieloną część nieruchomości;

(iii)ekspozycja zabezpieczona nieruchomością mieszkalną jest ekspozycją wobec stowarzyszeń lub spółdzielni osób fizycznych, które są uregulowane prawnie i istnieją wyłącznie po to, aby zapewnić swoim członkom możliwość korzystania z głównego miejsca zamieszkania w nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie kredytów;

(iv)ekspozycja jest zabezpieczona nieruchomością mieszkalną należącą do przedsiębiorstw mieszkalnictwa publicznego lub stowarzyszeń nienastawionych na zysk, które są uregulowane prawnie i istnieją, aby służyć celom społecznym i oferować najemcom długoterminowe zakwaterowanie;

b)w przypadku gdy ekspozycja jest zabezpieczona nieruchomością mieszkalną i nie spełnia żadnego z warunków określonych w lit. a) ppkt (i)–(iv), ekspozycję tę traktuje się zgodnie z art. 125 ust. 2;

c)w przypadku gdy ekspozycja jest zabezpieczona nieruchomością komercyjną, ekspozycję tę traktuje się w następujący sposób:

(i)ekspozycję niebędącą ekspozycją IPRE traktuje się zgodnie z art. 126 ust. 1;

(ii)ekspozycję IPRE traktuje się zgodnie z art. 126 ust. 2.

3. Aby ekspozycja zabezpieczona nieruchomością mogła kwalifikować się do traktowania określonego w ust. 2, musi spełniać wszystkie poniższe warunki:

a)nieruchomość zabezpieczająca ekspozycję spełnia którykolwiek z poniższych warunków:

(i)nieruchomość jest w pełni ukończona;

(ii)nieruchomość jest gruntem leśnym lub rolnym;

(iii)nieruchomość jest nieruchomością mieszkalną w budowie lub jest gruntem, na którym zaplanowano budowę nieruchomości mieszkalnej, jeżeli plan ten został zatwierdzony przez wszystkie zainteresowane organy i jeżeli spełniony jest którykolwiek z następujących warunków:

–w nieruchomości znajdują się nie więcej niż cztery lokale mieszkalne i będzie ona stanowić główne miejsce zamieszkania dłużnika, a kredyt udzielony osobie fizycznej nie służy pośrednio finansowaniu ekspozycji ADC;

–rząd centralny, samorząd regionalny, władze lokalne lub podmiot sektora publicznego, ekspozycje wobec których traktuje się zgodnie z art. 115 ust. 2 i art. 116 ust. 4, posiadają na gruncie prawa kompetencje i zdolność do zapewnienia, aby nieruchomość w budowie została ukończona w rozsądnym terminie, a także są zobowiązane lub zobowiązały się w sposób prawnie wiążący do podjęcia takich działań w sytuacji, gdyby bez tego budowa nie została ukończona w rozsądnym terminie;

b)ekspozycja jest zabezpieczona zastawem na nieruchomości z pierwszeństwem zaspokojenia posiadanym przez instytucję lub instytucja posiada zastaw z pierwszeństwem zaspokojenia oraz każdy zastaw o kolejno niższym stopniu uprzywilejowania na tej nieruchomości;

c)wartość nieruchomości nie zależy w istotnym stopniu od jakości kredytowej dłużnika;

d)wszelkie informacje wymagane w momencie tworzenia ekspozycji oraz do celów monitorowania są we właściwy sposób udokumentowane, w tym informacje dotyczące zdolności dłużnika do spłaty zadłużenia oraz dotyczące wyceny nieruchomości;

e)spełnione są wymogi określone w art. 208 oraz zasady wyceny określone w art. 229 ust. 1.

Do celów lit. c) instytucje mogą wykluczyć sytuacje, w których czynniki czysto makroekonomiczne wpływają zarówno na wartość nieruchomości, jak i na zdolność kredytową dłużnika.

4. Na zasadzie odstępstwa od ust. 3 lit. b) w systemach prawnych, w których zastawy podporządkowane zapewniają posiadaczowi roszczenie do zabezpieczenia, które jest możliwe do wyegzekwowania na drodze prawnej i stanowi skuteczny środek ograniczania ryzyka kredytowego, uznać można również zastawy podporządkowane posiadane przez instytucję inną niż instytucja posiadającą zastaw uprzywilejowany, w tym również wówczas, gdy instytucja nie posiada zastawu uprzywilejowanego lub nie posiada zastawu plasującego się w hierarchii uprzywilejowania pomiędzy zastawem o wyższym od niego stopniu uprzywilejowania a zastawem o niższym od niego stopniu uprzywilejowania, które oba są w posiadaniu instytucji.

Do celów akapitu pierwszego przepisy regulujące zastawy zapewniają wszystkie następujące elementy:

a)każda instytucja posiadająca zastaw na nieruchomości może zainicjować sprzedaż nieruchomości niezależnie od innych podmiotów, które posiadają zastaw na tej nieruchomości;

b)w przypadku gdy sprzedaż nieruchomości nie odbywa się w drodze aukcji publicznej, podmioty posiadające zastaw uprzywilejowany podejmują uzasadnione kroki w celu uzyskania godziwej wartości rynkowej lub najlepszej ceny, jaką można uzyskać w określonych okolicznościach, gdy samodzielnie wykonują uprawnienie do sprzedaży nieruchomości;

5. Do celów art. 125 ust. 2 i art. 126 ust. 2 stosunek ekspozycji do wartości (»ETV«) oblicza się, dzieląc kwotę ekspozycji brutto przez wartość nieruchomości, z zastrzeżeniem następujących warunków:

a)kwotę ekspozycji brutto oblicza się jako pozostałą do spłaty kwotę zobowiązania kredytowego związanego z ekspozycją zabezpieczoną nieruchomością oraz jako wszelkie niewykorzystane, lecz zaangażowane kwoty, które gdyby zostały wykorzystane zwiększyłyby wartość ekspozycji właściwą dla ekspozycji zabezpieczonej nieruchomością;

b)kwotę ekspozycji brutto oblicza się, nie uwzględniając korekt z tytułu ryzyka kredytowego ani innych redukcji funduszy własnych związanych z ekspozycją czy jakiejkolwiek formy ochrony kredytowej rzeczywistej lub nierzeczywistej, z wyjątkiem zastawionych rachunków depozytowych w instytucji kredytującej, które spełniają wszystkie wymogi dotyczące umów o kompensowaniu pozycji bilansowych na podstawie umów ramowych o kompensowaniu zobowiązań zgodnie z art. 196 i 206 albo na podstawie innych umów o kompensowaniu pozycji bilansowych zgodnie z art. 195 i 205, i które zostały bezwarunkowo i nieodwołalnie zastawione wyłącznie w celu wypełnienia zobowiązania kredytowego związanego z ekspozycją zabezpieczoną nieruchomością;

c)w odniesieniu do ekspozycji, które należy traktować zgodnie z art. 125 ust. 2 lub 126 ust. 2, w przypadku gdy strona inna niż instytucja posiada zastaw uprzywilejowany, a zastaw podporządkowany posiadany przez instytucję uznawany jest zgodnie z ust. 4, kwotę ekspozycji brutto oblicza się jako sumę kwoty ekspozycji brutto dla zastawu instytucji oraz kwot ekspozycji brutto dla wszystkich innych zastawów o stopniu uprzywilejowania równym stopniowi uprzywilejowania zastawu instytucji lub od niego wyższym. Jeżeli informacje potrzebne do ustalenia hierarchii pozostałych zastawów są niewystarczające, instytucja powinna traktować te zastawy jako zastawy o takim samym stopniu uprzywilejowania jak zastaw podporządkowany posiadany przez instytucję. Instytucja ustala wpierw wagę ryzyka, stosownie do przypadku, zgodnie z art. 125 ust. 2 lub zgodnie z art. 126 ust. 2 („bazowa waga ryzyka”). Następnie koryguje tę wagę ryzyka stosując mnożnik wynoszący 1,25 w celu obliczenia kwot ważonych ryzykiem dla zastawów podporządkowanych. W przypadku, gdy bazowa waga ryzyka odpowiada najniższemu koszykowi ETV, mnożnika nie stosuje się. Wagę ryzyka otrzymaną w wyniku pomnożenia bazowej wagi ryzyka przez 1,25 ogranicza się do poziomu wagi ryzyka, którą zastosowano by do ekspozycji w przypadku niespełnienia wymogów zawartych w ust. 3.

Do celów lit. a), w przypadku gdy instytucja posiada więcej niż jedną ekspozycję zabezpieczoną tą samą nieruchomością, a ekspozycje te są zabezpieczone zastawami na tej nieruchomości, kolejnymi według stopnia uprzywilejowania, pomiędzy którymi w hierarchii uprzywilejowania nie ma żadnego zastawu posiadanego przez stronę trzecią, ekspozycje te traktuje się jako pojedynczą ekspozycję łączną, a kwoty ekspozycji brutto dla poszczególnych ekspozycji sumuje się w celu obliczenia kwoty ekspozycji brutto dla pojedynczej ekspozycji łącznej.

6. Państwa członkowskie wyznaczają organ, który będzie odpowiedzialny za stosowanie ust. 7. Organem tym jest właściwy organ lub wyznaczony organ.

W przypadku gdy organem wyznaczonym przez państwo członkowskie do celów stosowania niniejszego artykułu jest właściwy organ, zapewnia on, aby odpowiednie podmioty i organy krajowe, które mają mandat makroostrożnościowy, należycie informowano o tym, że zamierza on zastosować przepisy niniejszego artykułu, oraz odpowiednio angażowano w ocenę problematycznych kwestii dotyczących stabilności finansowej w jego państwie członkowskim zgodnie z ust. 6.

W przypadku gdy organem wyznaczonym przez państwo członkowskie do celów stosowania niniejszego artykułu jest organ inny niż właściwy organ, dane państwo członkowskie przyjmuje przepisy niezbędne do zapewnienia odpowiedniej koordynacji i wymiany informacji między właściwym organem a wyznaczonym organem do celów prawidłowego stosowania niniejszego artykułu. W szczególności organy są zobowiązane do ścisłej współpracy i wymiany wszelkich informacji, które mogą być niezbędne, aby odpowiednio wykonywać obowiązki nałożone na wyznaczony organ na podstawie niniejszego artykułu. Współpraca ta ma na celu unikanie przez właściwy organ i wyznaczony organ wszelkich działań, które się powielają lub są niespójne, oraz zapewnienie należytego uwzględnienia powiązań z innymi środkami, w szczególności środkami stosowanymi na podstawie art. 458 niniejszego rozporządzenia i art. 133 dyrektywy 2013/36/UE.

7. Na podstawie danych zgromadzonych zgodnie z art. 430a i na podstawie wszelkich innych odpowiednich wskaźników organ wyznaczony zgodnie z ust. 6 niniejszego artykułu okresowo i co najmniej raz w roku ocenia, czy wagi określone w art. 125 i 126 dla ekspozycji zabezpieczonych nieruchomością znajdującą się na jego terytorium są odpowiednio oparte na:

a)dotychczasowych danych na temat strat w związku z ekspozycjami zabezpieczonymi nieruchomościami;

b)przyszłych tendencjach na rynkach nieruchomości.

W przypadku gdy na podstawie oceny, o której mowa w akapicie pierwszym, organ wyznaczony zgodnie z ust. 6 niniejszego artykułu stwierdzi, że wagi ryzyka określone w art. 125 lub 126 nie odzwierciedlają w odpowiedni sposób rzeczywistego ryzyka związanego z ekspozycjami na segment lub segmenty rynku nieruchomości, zabezpieczonymi hipotekami na nieruchomościach mieszkalnych lub nieruchomościach komercyjnych znajdujących się na obszarze lub obszarach terytorium państwa członkowskiego odpowiedniego organu oraz jeżeli organ ten uważa, że te nieodpowiednie wagi ryzyka mogłyby mieć niekorzystny wpływ na obecną lub przyszłą stabilność finansową w jego państwie członkowskim, może on zwiększyć wagi ryzyka mające zastosowanie do tych ekspozycji w granicach określonych w akapicie czwartym niniejszego ustępu lub wprowadzić bardziej rygorystyczne kryteria niż te określone w ust. 3 niniejszego artykułu.

Organ wyznaczony zgodnie z ust. 6 niniejszego artykułu powiadamia EUNB i ERRS o wszelkich korektach wag ryzyka i kryteriów zastosowanych zgodnie z niniejszym ustępem W terminie miesiąca od otrzymania tego powiadomienia EUNB i ERRS przekazują swoją opinię zainteresowanemu państwu członkowskiemu. EUNB i ERRS publikują wagi ryzyka i kryteria dla ekspozycji, o których mowa w art. 125, 126 i art. 199 ust. 1 lit. a), wdrożone przez odpowiedni organ.

Do celów akapitu drugiego niniejszego ustępu organ wyznaczony zgodnie z ust. 6 może zwiększyć wagi ryzyka określone w art. 125 ust. 1 lit. a) lub art. 126 ust. 1 lit. a). Organ może je zwiększyć maksymalnie do poziomu 150 %.

8. W przypadku gdy organ wyznaczony zgodnie z ust. 6 ustanowi wyższe wagi ryzyka lub bardziej rygorystyczne kryteria zgodnie z ust. 2 akapit drugi, instytucjom przysługuje sześciomiesięczny okres przejściowy na zastosowanie tych wag ryzyka lub kryteriów.

9. EUNB, w ścisłej współpracy z ERRS, opracowuje projekty regulacyjnych standardów technicznych w celu określenia rodzajów czynników, które należy uwzględnić przy ocenie adekwatności wag ryzyka, o których mowa w ust. 7.

EUNB przedstawia Komisji powyższe projekty regulacyjnych standardów technicznych do dnia 31 grudnia 2024 r.

Komisja jest uprawniona do uzupełnienia niniejszego rozporządzenia poprzez przyjęcie regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym, zgodnie z art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010.

10. W drodze zaleceń zgodnie z art. 16 rozporządzenia (UE) nr 1092/2010 oraz w ścisłej współpracy z EUNB ERRS może wydawać wytyczne skierowane do organów wyznaczonych zgodnie z ust. 6 niniejszego artykułu, dotyczące następujących kwestii:

a)czynników, które mogłyby »mieć niekorzystny wpływ na obecną lub przyszłą stabilność finansową«, o których mowa w ust. 7 akapit drugi;

b)orientacyjnych poziomów odniesienia, które organ wyznaczony zgodnie z ust. 6 ma uwzględniać przy ustalaniu wyższych wag ryzyka.

11. Instytucje mające siedzibę w państwie członkowskim stosują wagi ryzyka i kryteria ustalone przez organy innego państwa członkowskiego zgodnie z ust. 7 w odniesieniu do wszystkich swoich odpowiednich ekspozycji zabezpieczonych hipotekami na nieruchomościach mieszkalnych lub komercyjnych znajdujących się na obszarze lub obszarach terytorium tego państwa członkowskiego.”;

45)art. 125 otrzymuje brzmienie:

„Artykuł 125
Ekspozycje zabezpieczone hipotekami na nieruchomościach mieszkalnych

1. Ekspozycję zabezpieczoną nieruchomością mieszkalną, która to ekspozycja spełnia którykolwiek z warunków określonych w art. 124 ust. 2 lit. a) ppkt (i)–(iv), traktuje się w następujący sposób:

a)części ekspozycji do 55 % wartości nieruchomości pozostałej po odliczeniu wszelkich zastawów o wyższym lub równym stopniu uprzywilejowania, których nie posiada instytucja, przypisuje się wagę ryzyka wynoszącą 20 %.

Do celów niniejszego ustępu, jeżeli zgodnie z art. 124 ust. 7, stosownie do przypadku, właściwy lub wyznaczony organ ustalił wyższą wagę ryzyka lub niższy odsetek wartości nieruchomości niż te, o których mowa w niniejszym ustępie, instytucje stosują wagę ryzyka i odsetek ustalone zgodnie z art. 124 ust. 7.

b)ewentualną pozostałą część ekspozycji traktuje się jako ekspozycję niezabezpieczoną nieruchomością mieszkalną.

2. Ekspozycji zabezpieczonej nieruchomością mieszkalną, która to ekspozycja nie spełnia żadnego z warunków określonych w art. 124 ust. 2 lit. a) ppkt (i)–(iv), przypisuje się wagę ryzyka ustaloną zgodnie z poniższą tabelą 6aaa albo wagę ryzyka ustaloną zgodnie z art. 124 ust. 7, w zależności od tego, która z tych wag jest wyższa:

Tabela 6aaa

Na zasadzie odstępstwa od akapitu pierwszego niniejszego ustępu instytucje mogą stosować sposób ujmowania, o którym mowa w ust. 1, w odniesieniu do ekspozycji zabezpieczonych nieruchomością mieszkalną znajdującą się na terytorium państwa członkowskiego, jeżeli wskaźniki strat dla takich ekspozycji opublikowane przez właściwe organy tego państwa członkowskiego zgodnie z art. 430a ust. 3 nie przekraczają żadnego z poniższych limitów dla zagregowanych strat we wszystkich instytucjach posiadających takie ekspozycje w poprzednim roku:

a)straty z tytułu części ekspozycji do 55 % wartości nieruchomości nie przekraczają 0,3 % całkowitej kwoty zobowiązań kredytowych pozostających do spłaty w danym roku, w odniesieniu do wszystkich tych ekspozycji.

Do celów niniejszej litery, jeżeli zgodnie z art. 124 ust. 7, stosownie do przypadku, właściwy lub wyznaczony organ ustalił niższy odsetek wartości nieruchomości niż ten, o którym mowa w niniejszej literze, instytucje stosują odsetek ustalony zgodnie z art. 124 ust. 7;

b)straty z tytułu części ekspozycji do 100 % wartości nieruchomości nie przekraczają 0,5 % całkowitej kwoty zobowiązań kredytowych pozostających do spłaty w danym roku, w odniesieniu do wszystkich tych ekspozycji.”;

46)art. 126 otrzymuje brzmienie:

„Artykuł 126
Ekspozycje zabezpieczone hipotekami na nieruchomościach komercyjnych

1. Ekspozycję, o której mowa w art. 124 ust. 2 lit. c) ppkt (i), traktuje się w następujący sposób:

a)części ekspozycji do 55 % wartości nieruchomości, pomniejszonej o zastawy o wyższym lub równym stopniu uprzywilejowania, które nie są posiadane przez instytucję, przypisuje się wagę ryzyka równą 60 %, chyba że tej części ekspozycji przypisuje się wyższą wagę ryzyka lub niższy odsetek wartości nieruchomości, jeżeli tak postanowiono zgodnie z art. 124 ust. 7;

b)ewentualną pozostałą część ekspozycji traktuje się jako ekspozycję niezabezpieczoną nieruchomością.

2. Ekspozycji, o której mowa w art. 124 ust. 2 lit. c) ppkt (ii), przypisuje się wagę ryzyka ustaloną zgodnie z tabelą 6c lub wagę ryzyka ustaloną zgodnie z art. 124 ust. 7, w zależności od tego, która z tych wag jest wyższa:

Tabela 6c

Na zasadzie odstępstwa od akapitu pierwszego niniejszego ustępu instytucje mogą stosować sposób ujmowania, o którym mowa w ust. 1, w odniesieniu do ekspozycji zabezpieczonej nieruchomością komercyjną znajdującą się na terytorium państwa członkowskiego, jeżeli wskaźniki strat dla takich ekspozycji, opublikowane przez właściwe organy tego państwa członkowskiego zgodnie z art. 430a ust. 3, nie przekraczają żadnego z poniższych limitów dla strat zagregowanych w odniesieniu do wszystkich takich ekspozycji istniejących w poprzednim roku:

a)straty z tytułu części ekspozycji do 55 % wartości nieruchomości nie przekraczają 0,3 % całkowitej kwoty zobowiązań kredytowych pozostających do spłaty w danym roku.

Do celów niniejszej litery, jeżeli zgodnie z art. 124 ust. 7, stosownie do przypadku, właściwy lub wyznaczony organ ustalił niższy odsetek wartości nieruchomości niż ten, o którym mowa w niniejszej literze, instytucje stosują odsetek ustalony zgodnie z art. 124 ust. 7;

b)straty z tytułu części ekspozycji do 100 % wartości nieruchomości nie przekraczają 0,5 % całkowitej kwoty zobowiązań kredytowych pozostających do spłaty w danym roku.”;

47)dodaje się nowy art. 126a w brzmieniu:

„Artykuł 126a
Ekspozycje z tytułu nabycia, zagospodarowania i zabudowy gruntu

1. Ekspozycji ADC przypisuje się wagę ryzyka równą 150 %.

2. Ekspozycjom ADC związanym z nieruchomościami mieszkalnymi można jednak przypisać wagę ryzyka równą 100 %, pod warunkiem że w stosownych przypadkach instytucja stosuje solidne standardy w zakresie inicjowania i monitorowania, które spełniają wymogi art. 74 i 79 dyrektywy 2013/36/UE, oraz że spełniony jest co najmniej jeden z poniższych warunków:

a)znaczną część wszystkich umów stanowią prawnie wiążące umowy przedwstępne sprzedaży lub umowy przedwstępne najmu, w przypadku których nabywca lub najemca wpłacił znaczny depozyt pieniężny, który podlega przepadkowi w razie rozwiązania umowy;

b)dłużnik posiada znaczny kapitał własny obarczony ryzykiem, co odzwierciedla odpowiednia kwota kapitału własnego wniesionego przez dłużnika w wartości nieruchomości mieszkalnej wycenionej po jej ukończeniu.

3. Do dnia [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę = 1 rok od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] r. EUNB wydaje wytyczne definiujące pojęcia: „znaczne depozyty pieniężne”, „odpowiednia kwota kapitału własnego wniesionego przez dłużnika”, „znaczna część wszystkich umów” oraz „znaczny kapitał własny obarczony ryzykiem”.

Wytyczne te przyjmuje się zgodnie z art. 16 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010.”;

48)w art. 127 wprowadza się następujące zmiany:

a)w ust. 1 dodaje się akapit w brzmieniu:

„Do celów obliczania sumy korekt z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego, o której mowa w niniejszym ustępie, instytucje uwzględniają w obliczeniach każdą dodatnią różnicę między, z jednej strony, kwotą należną od dłużnika z tytułu ekspozycji a, z drugiej strony, sumą:

(i) dodatkowej redukcji funduszy własnych, w przypadku gdy ekspozycja została całkowicie spisana; oraz

(ii) wszelkich istniejących już redukcji funduszy własnych związanych z tą ekspozycją.”;

b)ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„2. Na potrzeby określenia zabezpieczonej części ekspozycji, której dotyczy niewykonanie zobowiązania, zabezpieczenie i gwarancje kwalifikują się do celów ograniczania ryzyka kredytowego zgodnie z rozdziałem 4.”;

c)ust. 3 otrzymuje brzmienie:

„3. Wartości ekspozycji pozostająca po odliczeniu korekt z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego w odniesieniu do ekspozycji niebędących ekspozycjami IPRE zabezpieczonych nieruchomością mieszkalną lub komercyjną zgodnie z art. 125 i 126 przypisuje się wagę ryzyka w wysokości 100 %, jeżeli niewykonanie zobowiązania nastąpiło zgodnie z art. 178.”;

d)uchyla się ust. 4;

49)art. 128 otrzymuje brzmienie:

„Artykuł 128
Ekspozycje z tytułu długu podporządkowanego

1. Następujące ekspozycje traktuje się jako ekspozycje z tytułu długu podporządkowanego:

a)ekspozycje dłużne podporządkowane względem wierzytelności innego wierzyciela;

b)instrumenty funduszy własnych w zakresie, w jakim nie traktuje się ich jako ekspozycji kapitałowych zgodnie z art. 133 ust. 1; oraz

c)instrumenty zobowiązań, które spełniają warunki określone w art. 72b.

2. Ekspozycjom z tytułu długu podporządkowanego przypisuje się wagę ryzyka równą 150 %, chyba że ekspozycje te należy odliczyć zgodnie z częścią drugą niniejszego rozporządzenia.”;

50)w art. 129 ust. 3 dodaje się akapit w brzmieniu:

„Na zasadzie odstępstwa od akapitu pierwszego do celów wyceny nieruchomości właściwe organy wyznaczone zgodnie z art. 18 ust. 2 dyrektywy (UE) 2019/2162 mogą zezwolić na wycenę nieruchomości na poziomie nie większym niż wartość rynkowa lub – w państwach członkowskich, które ustanowiły w przepisach ustawowych lub wykonawczych surowe kryteria oceny bankowo-hipotecznej wartości nieruchomości – bankowo-hipoteczna wartość nieruchomości bez stosowania ograniczeń określonych w art. 208 ust. 3 lit. b).”.

51)w art. 131 tabela 7 otrzymuje brzmienie:

„Tabela 7

”;

52)art. 133 otrzymuje brzmienie:

„Artykuł 133
Ekspozycje kapitałowe

1. Wszystkie z poniższych pozycji klasyfikuje się jako ekspozycje kapitałowe:

a)każda ekspozycja spełniająca wszystkie następujące warunki:

(i)ekspozycja nie podlega wcześniejszemu wykupowi, tzn. zwrot zainwestowanych środków może nastąpić jedynie poprzez sprzedaż inwestycji lub sprzedaż praw do inwestycji lub w drodze likwidacji emitenta;

(ii)ekspozycja nie stanowi zobowiązania dla emitenta; oraz

(iii)z ekspozycją wiąże się roszczenie o wartość rezydualną wobec aktywów lub dochodów emitenta;

b)instrumenty, które kwalifikowałyby się jako pozycje w kapitale Tier 1, gdyby zostały wyemitowane przez instytucję;

c)instrumenty, które stanowią zobowiązanie dla emitenta i spełniają którykolwiek z poniższych warunków:

(i)emitent może odroczyć rozliczenie zobowiązania na czas nieokreślony;

(ii)zobowiązanie wymaga dokonania rozliczenia w drodze emisji ustalonej liczby akcji zwykłych emitenta bądź dopuszcza, według uznania emitenta, takie rozliczenie;

(iii)zobowiązanie wymaga dokonania rozliczenia w drodze emisji zmiennej liczby akcji zwykłych emitenta bądź dopuszcza, według uznania emitenta, takie rozliczenie oraz, ceteris paribus, wszelkie zmiany wartości zobowiązania wynikają ze zmiany wartości ustalonej liczby akcji zwykłych emitenta, są porównywalne z tą zmianą oraz mają taki sam kierunek jak ta zmiana;

(iv)posiadacz instrumentu ma możliwość żądania, by zobowiązanie rozliczono w akcjach zwykłych, chyba że spełniony jest jeden z poniższych warunków:

–w przypadku instrumentu będącego przedmiotem obrotu instytucja wykazała w sposób zadowalający właściwy organ, że instrument ten jest przedmiotem obrotu na rynku raczej jako dług emitenta niż jako jego akcje;

–w przypadku instrumentów niebędących przedmiotem obrotu instytucja wykazała w sposób zadowalający właściwy organ, że instrument ten należy traktować jako dług.

Do celów lit. c) ppkt (iii) uwzględnia się zobowiązania, które wymagają rozliczenia w drodze emisji zmiennej liczby akcji zwykłych emitenta lub dopuszczają takie rozliczenie, w przypadku którego zmiana wartości pieniężnej zobowiązania jest równa zmianie wartości godziwej ustalonej liczby akcji zwykłych pomnożonej przez określony współczynnik, przy czym zarówno współczynnik, jak i odnośna liczba akcji są stałe.

Do celów ppkt (iv), jeżeli spełniony jest jeden z warunków określonych w tym punkcie, instytucja może dokonać dekompozycji ryzyka do celów regulacyjnych, pod warunkiem uzyskania uprzedniego zezwolenia właściwego organu.

d)zobowiązania dłużne i inne papiery wartościowe, udziały, instrumenty pochodne lub inne instrumenty strukturyzowane w taki sposób, że pod względem ekonomicznym są zbliżone do ekspozycji określonych w lit. a), b) i c), w tym zobowiązania, z których zwrot jest powiązany ze zwrotem z instrumentów kapitałowych;

e)ekspozycje kapitałowe, które są ujmowane jako kredyt, ale wynikają z zamiany długu na udziały w kapitale własnym dokonanej w ramach uporządkowanej realizacji lub restrukturyzacji długu.

2. Inwestycji kapitałowych nie traktuje się jako ekspozycji kapitałowych w żadnym z poniższych przypadków:

a)inwestycje kapitałowe są skonstruowane w taki sposób, że pod względem ekonomicznym są zbliżone do instrumentów dłużnych, które nie spełniają kryteriów określonych w którejkolwiek z liter w ust. 1;

b)inwestycje kapitałowe stanowią ekspozycje sekurytyzacyjne.

3. Ekspozycjom kapitałowym innym niż te, o których mowa w ust. 4–7, przypisuje się wagę ryzyka równą 250 %, chyba że ekspozycje te należy odliczyć lub przypisać im wagę ryzyka zgodnie z częścią drugą.

4. Następującym ekspozycjom kapitałowym wobec spółek nienotowanych na giełdzie przypisuje się wagę ryzyka równą 400 %, chyba że ekspozycje te należy odliczyć lub przypisać im wagę ryzyka zgodnie z częścią drugą:

a)inwestycje do celów krótkoterminowej odsprzedaży;

b)inwestycje w przedsiębiorstwa venture capital lub podobne inwestycje, które są nabywane z nastawieniem na znaczne krótkoterminowe zyski kapitałowe.

Na zasadzie odstępstwa od akapitu pierwszego długoterminowym inwestycjom kapitałowym, w tym inwestycjom w akcje klientów korporacyjnych, z którymi instytucja utrzymuje lub zamierza nawiązać długoterminowe relacje biznesowe, a także przedsiębiorstwom venture capital oraz zamianom długu na udziały w kapitale własnym do celów restrukturyzacji przedsiębiorstw, w stosownych przypadkach, przypisuje się wagę ryzyka zgodnie z ust. 3 lub 5. Do celów niniejszego artykułu długoterminowa inwestycja kapitałowa oznacza inwestycję kapitałową utrzymywaną przez okres co najmniej trzech lat lub dokonaną z zamiarem utrzymania jej przez okres co najmniej trzech lat, co zostało zatwierdzone przez kadrę kierowniczą wyższego szczebla instytucji.

5. Instytucje, które uzyskały uprzednie zezwolenie właściwych organów, mogą przypisać wagę ryzyka 100 % ekspozycjom kapitałowym utworzonym w ramach programów legislacyjnych wspierających określone sektory gospodarki, które spełniają wszystkie poniższe warunki:

a)programy legislacyjne zapewniają znaczne dopłaty inwestycyjne dla instytucji, w tym w formie gwarancji udzielanych przez wielostronne banki rozwoju, publiczne kredytowe instytucje wspierające rozwój zdefiniowane w art. 429a ust. 2 lub organizacje międzynarodowe;

b)programy legislacyjne wiążą się z pewną formą nadzoru rządowego;

c)takie ekspozycje kapitałowe łącznie nie przekraczają 10 % funduszy własnych instytucji.

6. Ekspozycjom kapitałowym wobec banków centralnych przypisuje się wagę ryzyka równą 100 %.

7. Ekspozycjom kapitałowym, które są ujmowane jako kredyt, ale wynikają z zamiany długu na udziały w kapitale własnym dokonanej w ramach uporządkowanej realizacji lub restrukturyzacji długu, nie przypisuje się wagi ryzyka niższej niż waga ryzyka, która zostałaby zastosowana, gdyby udziały kapitałowe pozostały w portfelu dłużnym.”;

53)w art. 134 wprowadza się następujące zmiany:

a)ust. 3 otrzymuje brzmienie:

„3. Środkom pieniężnym będącym przedmiotem windykacji przypisuje się wagę ryzyka równą 20 %. Środkom pieniężnym będącym własnością instytucji i znajdującym się w jej posiadaniu lub w przewozie oraz równoważnym pozycjom gotówkowym przypisuje się wagę ryzyka równą 0 %.”;

b)dodaje się ust. 8 w brzmieniu:

„8. Wartości ekspozycji z tytułu jakiejkolwiek innej pozycji, do której nie zastosowano wagi ryzyka zgodnie z rozdziałem 2, przypisuje się wagę ryzyka równą 100 %.”;

54)w art. 135 dodaje się ust. 3 w brzmieniu:

„3. Do dnia [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę = 1 rok od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] r. EUNB, EUNUiPPE i EUNGiPW przygotowują sprawozdanie na temat na temat utrudnień w dostępności ocen kredytowych dokonywanych przez ECAI, w szczególności dla przedsiębiorstw, oraz możliwych środków zaradczych uwzględniających różnice między sektorami gospodarki i obszarami geograficznymi.”;

55)w art. 138 wprowadza się następujące zmiany:

a)dodaje się lit. g) w brzmieniu:

„g) instytucja nie stosuje oceny kredytowej sporządzonej przez ECAI w odniesieniu do instytucji, w której to ocenie zawarto założenia dotyczące domyślnego wsparcia ze strony rządu, chyba że dana ocena kredytowa ECAI odnosi się do instytucji, której właścicielem lub założycielem i jednostką sponsorującą są: rządy centralne, samorządy regionalne lub władze lokalne.”;

b)dodaje się akapit w brzmieniu:

„Do celów lit. g) w przypadku instytucji – innych niż instytucje, których właścicielem lub założycielem i jednostką sponsorującą są: rządy centralne, samorządy regionalne lub władze lokalne – dla których istnieje wyłącznie ocena kredytowa sporządzona przez ECAI zawierająca założenia dotyczącego domyślnego wsparcia ze strony rządu, ekspozycje wobec takich instytucji traktuje się jak ekspozycje wobec instytucji nieposiadających ratingu zgodnie z art. 121.

Domyślne wsparcie ze strony rządu oznacza, że rząd centralny, samorząd regionalny lub władze lokalne podejmują działania w celu zapobieżenia poniesieniu strat przez wierzycieli instytucji, w przypadku gdy instytucja nie wykona zobowiązania lub znajdzie się w trudnej sytuacji.”;

56)art. 139 ust. 2 lit. a) i b) otrzymują brzmienie:

„a) z oceny kredytowej wynika wyższa waga ryzyka niż miałoby to miejsce w przypadku, gdyby ekspozycję traktowano jak ekspozycję bez ratingu, przy czym rozpatrywana ekspozycja:

i)nie jest ekspozycją związaną z kredytowaniem specjalistycznym;

ii)ma stopień uprzywilejowania, który pod każdym względem jest równy lub niższy niż, stosownie do przypadku, stopnień uprzywilejowania danego programu emisji lub instrumentu finansowego lub stopień uprzywilejowania uprzywilejowanych niezabezpieczonych ekspozycji tego emitenta;

b) z oceny kredytowej wynika niższa waga ryzyka, a rozpatrywana ekspozycja:

i)nie jest ekspozycją związaną z kredytowaniem specjalistycznym;

ii)ma stopień uprzywilejowania, który pod każdym względem jest równy lub wyższy niż, stosownie do przypadku, stopnień uprzywilejowania danego programu emisji lub instrumentu finansowego lub stopień uprzywilejowania uprzywilejowanych niezabezpieczonych ekspozycji tego emitenta.”;

57)art. 141 otrzymuje brzmienie:

„Artykuł 141
Pozycje w walucie krajowej i obcej

1. Oceny kredytowej, która dotyczy pozycji denominowanej w walucie krajowej dłużnika, nie wykorzystuje się do wyliczania wagi ryzyka ekspozycji wobec tego samego dłużnika, która jest denominowana w walucie obcej.

2. Na zasadzie odstępstwa od ust. 1, jeżeli ekspozycja powstaje na skutek udziału instytucji w kredycie, który udzielił lub zabezpieczył przed ryzykiem związanym z brakiem możliwości wymiany walut i przekazania kwoty w walucie za granicę wielostronny bank rozwoju wymieniony w art. 117 ust. 2, posiadający uznany na rynku status wierzyciela uprzywilejowanego, wówczas ocenę kredytową pozycji w walucie krajowej dłużnika można wykorzystać do obliczania wagi ryzyka ekspozycji wobec tego samego dłużnika, która jest denominowana w walucie obcej.

Do celów akapitu pierwszego, jeżeli ekspozycja denominowana w walucie obcej jest zabezpieczona przed ryzykiem związanym z brakiem możliwości wymiany walut i przekazania kwoty w walucie za granicę, wówczas ocenę kredytową pozycji w walucie krajowej dłużnika można wykorzystać do celów ważenia ryzykiem jedynie w odniesieniu do części ekspozycji objętej gwarancją. Części ekspozycji, która nie jest objęta gwarancją, przypisuje się wagę ryzyka w oparciu o ocenę kredytową dłużnika, która dotyczy pozycji denominowanej w tej walucie obcej.”;

58)w art. 142 ust. 1 wprowadza się następujące zmiany:

a)dodaje się pkt 1a–1e w brzmieniu:

„1a) »kategoria ekspozycji« oznacza każdą z kategorii ekspozycji, o których mowa w art. 147 ust. 2, lit. a), lit. a1) ppkt (i), lit. a1) ppkt (ii), lit. b), lit. c) ppkt (i), lit. c) ppkt (ii), lit. c) ppkt (iii), lit. d) ppkt (i), lit. d) ppkt (ii), lit. d) ppkt (iii), lit. d) ppkt (iv), lit. e), e1), f) i g);

1b) »kategoria ekspozycji wobec przedsiębiorstw« oznacza każdą z kategorii ekspozycji, o których mowa w art. 147 ust. 2 lit. c) ppkt (i), lit. c) ppkt (ii) oraz lit. c) ppkt (iii);

1c) »ekspozycja wobec przedsiębiorstw« oznacza każdą z ekspozycji przypisanych do kategorii ekspozycji, o których mowa w art. 147 ust. 2 lit. c) ppkt (i), lit. c) ppkt (ii) oraz lit. c) ppkt (iii);

1d) »kategoria ekspozycji detalicznych« oznacza każdą z kategorii ekspozycji, o których mowa w art. 147 ust. 2 lit. d) ppkt (i), lit. d) ppkt (ii), lit. d) ppkt (iii) oraz lit. d) ppkt (iv);

1e) »ekspozycja detaliczna« oznacza każdą z ekspozycji przypisanych do kategorii ekspozycji, o których mowa w art. 147 ust. 2 lit. d) ppkt (i), lit. d) ppkt (ii), lit. d) ppkt (iii) oraz lit. d) ppkt (iv);”;

b)pkt 2 otrzymuje brzmienie:

2) »rodzaj ekspozycji« oznacza grupę jednolicie zarządzanych ekspozycji w ramach kategorii ekspozycji, które mogą być ograniczone do pojedynczego podmiotu lub pojedynczego podzbioru podmiotów w grupie, pod warunkiem że tym samym rodzajem ekspozycji zarządza się inaczej niż w innych podmiotach grupy;”;

c)pkt 4 i 5 otrzymują brzmienie:

„4)    »duży regulowany podmiot sektora finansowego« oznacza podmiot sektora finansowego, który spełnia wszystkie następujące warunki:

a)łączne aktywa podmiotu lub łączne aktywa jego jednostki dominującej, w przypadku gdy podmiot posiada jednostkę dominującą, obliczone na zasadzie indywidualnej lub skonsolidowanej wynoszą co najmniej 70 mld EUR, przy czym w celu określenia wielkości aktywów wykorzystuje się najnowsze zbadane sprawozdanie finansowe lub skonsolidowane sprawozdanie finansowe;

b)podmiot ten podlega wymogom ostrożnościowym – bezpośrednio na zasadzie indywidualnej lub skonsolidowanej lub pośrednio w wyniku konsolidacji ostrożnościowej jego jednostki dominującej – zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, rozporządzeniem (UE) 2019/2033, dyrektywą 2009/138/WE, lub prawnym wymogom ostrożnościowym państwa trzeciego co najmniej równoważnym wymogom określonym w aktach Unii;

5) »nieregulowany podmiot sektora finansowego« oznacza podmiot sektora finansowego, który nie spełnia warunku określonego w pkt 4 lit. b);”;

d)dodaje się pkt 5a w brzmieniu:

„5a)    »duże przedsiębiorstwo« oznacza każde przedsiębiorstwo, którego skonsolidowana sprzedaż roczna przekracza 500 mln EUR lub które należy do grupy, a skonsolidowana całkowita sprzedaż roczna grupy przekracza 500 mln EUR;”;

e)dodaje się pkt 8–12 w brzmieniu:

„8) »metoda modelowania korekty PD/LGD« odnosi się do modelowania korekty LGD lub modelowania korekty zarówno PD, jak i LGD w odniesieniu do ekspozycji bazowej zgodnie z art. 183 ust. 1a;

9) »dolny pułap RW dostawcy ochrony« odnosi się do wagi ryzyka mającej zastosowanie do porównywalnej ekspozycji bezpośredniej wobec dostawcy ochrony;

10) w odniesieniu do ekspozycji, do której instytucja stosuje metodę IRB, korzystając z własnych oszacowań LGD zgodnie z art. 143, »uznana« ochrona kredytowa nierzeczywista oznacza ochronę kredytową nierzeczywistą, której wpływ na obliczanie kwot ekspozycji ważonych ryzykiem lub kwot oczekiwanych strat ekspozycji bazowej uwzględnia się za pomocą jednej z poniższych metod, zgodnie z art. 108 ust. 2a:

a)metody modelowania korekty PD/LGD;

b)metody polegającej na zastąpieniu parametrów ryzyka zgodnie z A-IRB, zgodnie z art. 192 pkt 8;

11) »SA-CCF« oznacza wartość procentową mającą zastosowanie zgodnie z rozdziałem 2, przez którą mnoży się wartość nominalną pozycji pozabilansowej w celu obliczenia wartości ekspozycji zgodnie z art. 111 ust. 2;

12) »IRB-CCF« oznacza własne oszacowania CCF.”;

59)w art. 143 wprowadza się następujące zmiany:

a)ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„2. Uprzedniego zezwolenia na stosowanie metody IRB, w tym własnych oszacowań straty z tytułu niewykonania zobowiązania (LGD) i współczynników konwersji kredytowej (CFF), wymaga się w przypadku każdej kategorii ekspozycji i każdego systemu ratingowego oraz w przypadku każdego podejścia stosowanego do szacowania stosowanych LGD i CFF.”;

b)ust. 3 akapit pierwszy lit. a) i b) otrzymują brzmienie:

„a) znaczne zmiany zakresu stosowania systemu ratingowego, na stosowanie którego instytucja otrzymała zezwolenie;

b) znaczne zmiany systemu ratingowego, na stosowanie którego instytucja otrzymała zezwolenie;”;

c)ust. 4 i 5 otrzymują brzmienie:

„4. Instytucje powiadamiają właściwe organy o wszelkich zmianach systemu ratingowego.

5. EUNB opracowuje projekty regulacyjnych standardów technicznych w celu określenia warunków oceny istotności stosowania istniejącego systemu ratingowego dla innych dodatkowych ekspozycji nieobjętych jeszcze tym systemem ratingowym i zmian w systemach ratingowych według metody IRB.

EUNB przedstawia Komisji te projekty regulacyjnych standardów technicznych do dnia [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę = 18 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej zmiany rozporządzenia] r.

Komisja jest uprawniona do przyjęcia regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym, zgodnie z art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010.”;

60)w art. 144 ust. 1 akapit pierwszy wprowadza się następujące zmiany:

a)lit. f) otrzymuje brzmienie:

„f)    instytucja dokonała walidacji każdego systemu ratingowego w odpowiednim okresie poprzedzającym zezwolenie na stosowanie tego systemu ratingowego, oceniła przez ten okres, czy dany system ratingowy jest dostosowany do zakresu stosowania systemu ratingowego, oraz wprowadziła na podstawie tej oceny konieczne zmiany w tych systemach ratingowych;”;

b)lit. h) otrzymuje brzmienie:

„h)    instytucja zaklasyfikowała i dalej klasyfikuje każdą ekspozycję w zakresie stosowania systemu ratingowego do klasy lub puli ratingowej tego systemu ratingowego;”;

c)ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„2. EUNB opracowuje projekty regulacyjnych standardów technicznych w celu określenia metody oceny, którą właściwe organy stosują podczas oceny spełniania przez instytucję wymogów dotyczących stosowania metody IRB.

EUNB przedstawia Komisji te projekty regulacyjnych standardów technicznych do dnia 31 grudnia 2025 r.

Komisja jest uprawniona do przyjęcia regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym, zgodnie z art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010.”;

61)w art. 147 wprowadza się następujące zmiany:

a)ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„2. Każdą ekspozycję klasyfikuje się do jednej z następujących kategorii ekspozycji:

a)ekspozycje wobec rządów centralnych i banków centralnych;

a1)ekspozycje wobec samorządów regionalnych i władz lokalnych oraz podmiotów sektora publicznego, którą to kategorię dzieli się na następujące kategorie ekspozycji:

i)ekspozycje wobec samorządów regionalnych i władz lokalnych;

ii)ekspozycje wobec podmiotów sektora publicznego;

b)ekspozycje wobec instytucji,

c)ekspozycje wobec przedsiębiorstw, którą to kategorię dzieli się na następujące kategorie ekspozycji:

i)ekspozycje wobec przedsiębiorstw ogólnych;

ii)ekspozycje z tytułu kredytowania specjalistycznego;

iii)nabyte wierzytelności korporacyjne;

d)ekspozycje detaliczne, którą to kategorię dzieli się na następujące kategorie ekspozycji:

i)kwalifikowane odnawialne ekspozycje detaliczne (QRRE);

ii)ekspozycje detaliczne zabezpieczone nieruchomościami mieszkalnymi;

iii)nabyte wierzytelności detaliczne;

(iv)inne ekspozycje detaliczne;

e)ekspozycje kapitałowe;

e1)ekspozycje w formie jednostek uczestnictwa lub udziałów w przedsiębiorstwach zbiorowego inwestowania;

f)pozycje stanowiące pozycje sekurytyzacyjne;

g)inne aktywa niegenerujące zobowiązania kredytowego.”;

b)w ust. 3 uchyla się lit. a);

c)dodaje się ust. 3a w brzmieniu:

„3a.    Ekspozycje wobec samorządów regionalnych, władz lokalnych lub podmiotów sektora publicznego klasyfikuje się do kategorii ekspozycji, o której mowa w ust. 2 lit. a1), niezależnie od sposobu ujmowania takich ekspozycji zgodnie z art. 115 lub 116.”;

d)w ust. 4 uchyla się lit. a) i b);

e)w ust. 5 wprowadza się następujące zmiany:

(i)lit. a) ppkt (ii) otrzymuje brzmienie:

„(ii) ekspozycje wobec MŚP w rozumieniu art. 5 pkt 8, pod warunkiem że w tym przypadku łączna kwota zobowiązań klienta będącego dłużnikiem lub grupy powiązanych klientów wobec instytucji lub jednostek dominujących oraz ich jednostek zależnych, w tym wszelkich ekspozycji, których dotyczy niewykonanie zobowiązania, jednak z wyjątkiem ekspozycji zabezpieczonych nieruchomościami mieszkalnymi do wysokości wartości nieruchomości, nie przekracza – zgodnie z wiedzą instytucji, która podejmuje rozsądne kroki w celu sprawdzenia kwoty tych ekspozycji – kwoty 1 mln EUR;

(iii) ekspozycje zabezpieczone nieruchomościami mieszkalnymi, w tym pierwsze i kolejne zastawy, kredyty terminowe, odnawialne linie kredytowe pod zastaw nieruchomości, oraz ekspozycje, o których mowa w art. 108 ust. 3 i 4, niezależnie od wielkości ekspozycji, pod warunkiem że ekspozycja należy do jednej z następujących kategorii:

–ekspozycja wobec osoby fizycznej;

–ekspozycja wobec stowarzyszeń lub spółdzielni osób fizycznych, które podlegają przepisom prawa krajowego i istnieją wyłącznie po to, aby zapewnić swoim członkom możliwość korzystania z głównego miejsca zamieszkania w nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie kredytu;”;

(ii)dodaje się akapity w brzmieniu:

„Ekspozycje spełniające wszystkie warunki określone w lit. a) ppkt (iii), lit. b), c), d) klasyfikuje się do kategorii ekspozycji »ekspozycje detaliczne zabezpieczone nieruchomościami mieszkalnymi«, o której mowa w ust. 2 lit. d) ppkt (ii).

Na zasadzie odstępstwa od akapitu trzeciego właściwe organy mogą wyłączyć z kategorii ekspozycji »ekspozycje detaliczne zabezpieczone nieruchomościami mieszkalnymi«, o której mowa w ust. 2 lit. d) ppkt (ii), kredyty udzielane osobom fizycznym, które obciążyły hipoteką ponad cztery nieruchomości lub lokale mieszkalne, i przypisać te kredyty do kategorii ekspozycji wobec przedsiębiorstw.”;

(iii)dodaje się ust. 5a w brzmieniu:

„5a.    Ekspozycje detaliczne należące do rodzaju ekspozycji spełniających wszystkie następujące warunki można przypisać do kategorii ekspozycji »kwalifikowane odnawialne ekspozycje detaliczne«:

a)ekspozycje zaliczane do tego rodzaju ekspozycji to ekspozycje wobec osób fizycznych;

b)ekspozycje zaliczane do tego rodzaju ekspozycji są odnawialne, niezabezpieczone oraz – o ile środki nie są uruchamiane natychmiastowo i bezwarunkowo – mogą zostać unieważnione przez instytucję;

c)maksymalna kwota ekspozycji zaliczanej do tego rodzaju ekspozycji wobec jednej osoby fizycznej wynosi nie więcej niż 100 000 EUR;

d)ten rodzaj ekspozycji wykazuje niską zmienność wskaźników straty w porównaniu z poziomem średnim, szczególnie w przedziałach niskich wartości PD;

e)ujmowanie danej ekspozycji jako kwalifikowanej odnawialnej ekspozycji detalicznej jest spójne z charakterystyką ryzyka bazowego rodzaju ekspozycji, do którego dana ekspozycja należy.

W drodze odstępstwa od lit. b) wymóg dotyczący braku zabezpieczenia nie ma zastosowania do zabezpieczonych instrumentów kredytowych powiązanych z rachunkiem, na który przelewane jest wynagrodzenie. W takim przypadku kwoty odzyskane z takiego zabezpieczenia nie są uwzględniane w oszacowaniach LGD.

Instytucje wyróżniają w ramach kategorii ekspozycji »kwalifikowane odnawialne ekspozycje detaliczne« ekspozycje strony transakcji (»QRRE transactors«), o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 152, oraz ekspozycje, które nie są ekspozycjami strony transakcji (»QRRE revolvers«). W szczególności kwalifikowane odnawialne ekspozycje detaliczne o historii spłat krótszej niż 12 miesięcy uznaje się za ekspozycje, które nie są ekspozycjami strony transakcji (QRRE revolvers).”;

f)ust. 6 i 7 otrzymują brzmienie:

„6.    Ekspozycje, o których mowa w art. 133 ust. 1, klasyfikuje się do kategorii ekspozycji kapitałowych przewidzianej w ust. 2 lit. e), chyba że zaklasyfikowano je do kategorii ekspozycji przewidzianej w ust. 2 lit. e1).

7. Wszelkie zobowiązania kredytowe nieprzypisane do kategorii ekspozycji przewidzianych w ust. 2 lit. a), a1), b), d), e) i f) klasyfikuje się do jednej z kategorii ekspozycji, o których mowa w lit. c) tego ustępu.”;

g)w ust. 8 dodaje się akapity w brzmieniu:

„Ekspozycje te klasyfikuje się do kategorii ekspozycji, o której mowa w ust. 2 lit. c) ppkt (ii), i dzieli na następujące kategorie: »finansowanie projektów«, »finansowanie obiektów«, »finansowanie towarów« i »nieruchomość generująca dochód« (IPRE).

EUNB opracowuje projekty regulacyjnych standardów technicznych w celu określenia następujących elementów:

a)kategoryzacji finansowania projektów, finansowania obiektów i finansowania towarów zgodnie z definicjami zawartymi w rozdziale 2;

b)określenia kategorii ekspozycji IPRE, w szczególności określenia, które ekspozycje ADC i ekspozycje zabezpieczone nieruchomościami można lub trzeba zaliczać do kategorii IPRE, jeżeli spłata tych ekspozycji nie zależy w istotnym stopniu od przepływu środków pieniężnych generowanego przez nieruchomość.

EUNB przedstawia Komisji te projekty regulacyjnych standardów technicznych do dnia 31 grudnia 2025 r.

Komisja jest uprawniona do przyjęcia regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym, zgodnie z art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010.”;

h)dodaje się nowy ust. 11 w brzmieniu:

„11. EUNB opracowuje projekty regulacyjnych standardów technicznych w celu dalszego doprecyzowania, w razie potrzeby, kategorii, o których mowa w ust. 2, oraz warunków i kryteriów klasyfikowania ekspozycji do tych kategorii.

EUNB przedstawia Komisji te projekty regulacyjnych standardów technicznych do dnia 31 grudnia 2026 r.

Komisja jest uprawniona do uzupełnienia niniejszego rozporządzenia poprzez przyjęcie regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym, zgodnie z art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010.”;

62)w art. 148 wprowadza się następujące zmiany:

a)ust. 1 i 2 otrzymują brzmienie:

„1. Instytucja, która otrzymała zezwolenie na stosowanie metody IRB zgodnie z art. 107 ust. 1, wprowadza, wraz z jednostką dominującą i jej jednostkami zależnymi, metodę IRB w odniesieniu do co najmniej jednej kategorii ekspozycji, o których mowa w art. 147 ust. 2 lit. a), a1) ppkt (i), lit. a1) ppkt (ii), lit. b), lit. c) ppkt (i), lit. c) ppkt (ii), lit. c) ppkt (iii), lit. d) ppkt (i), lit. d) ppkt (ii), lit. d) ppkt (iii), lit. d) ppkt (iv), lit. e1), f) i g). Po wprowadzeniu przez instytucję metody IRB w odniesieniu do jednej z tych kategorii ekspozycji, wprowadza tę metodę również w odniesieniu do wszystkich ekspozycji należących do tej kategorii ekspozycji, chyba że otrzymała zezwolenie właściwych organów na stałe stosowanie metody standardowej zgodnie z art. 150.

Z zastrzeżeniem otrzymania uprzedniego zezwolenia właściwych organów wprowadzanie metody IRB może odbywać się sekwencyjnie w odniesieniu do poszczególnych rodzajów ekspozycji w ramach tej samej kategorii ekspozycji i w ramach tej samej jednostki gospodarczej oraz w różnych jednostkach gospodarczych w ramach tej samej grupy lub w odniesieniu do stosowania własnych oszacowań LGD lub IRB-CCF.

2.    Właściwe organy ustalają okres, w którym instytucja oraz dowolna jednostka dominująca i jej jednostki zależne są zobowiązane stosować metodę IRB w odniesieniu do wszystkich ekspozycji w ramach jednej kategorii ekspozycji w różnych jednostkach gospodarczych tej samej grupy lub w odniesieniu do stosowania własnych oszacowań LGD lub IRB-CCF. Okres ten odpowiada okresowi, który właściwe organy uznają za odpowiedni w oparciu o charakter i skalę działalności danej instytucji lub dowolnej jednostki dominującej i jej jednostek zależnych oraz liczbę i charakter systemów ratingowych, które mają być wprowadzone.”;

b)uchyla się ust. 4, 5 i 6;

63)w art. 150 wprowadza się następujące zmiany:

a)ust. 1 otrzymuje brzmienie:

„1. Instytucje stosują metodę standardową w odniesieniu do wszystkich następujących ekspozycji:

a)ekspozycji przypisanych do kategorii ekspozycji kapitałowych, o której mowa w art. 147 ust. 2 lit. e);

b)ekspozycji przypisanych do kategorii ekspozycji, w przypadku których instytucje podjęły decyzję o niestosowaniu metody IRB do obliczania kwot ekspozycji ważonych ryzykiem i kwot oczekiwanych strat;

c)ekspozycji, w przypadku których instytucje nie otrzymały uprzedniego zezwolenia właściwych organów na stosowanie metody IRB do obliczania kwot ekspozycji ważonych ryzykiem i kwot oczekiwanych strat.

Instytucja, która otrzymała zezwolenie na stosowanie metody IRB do obliczania kwot ekspozycji ważonych ryzykiem i kwot oczekiwanych strat w odniesieniu do danej kategorii ekspozycji, może – pod warunkiem uzyskania uprzedniego zezwolenia właściwego organu – stosować metodę standardową w odniesieniu do niektórych rodzajów ekspozycji w ramach tej kategorii, jeżeli te rodzaje ekspozycji są nieistotne pod względem wielkości i profilu postrzeganego ryzyka.

Instytucja, która otrzymała zezwolenie na stosowanie metody IRB do obliczania kwot ekspozycji ważonych ryzykiem tylko w odniesieniu do niektórych rodzajów ekspozycji w ramach danej kategorii ekspozycji, stosuje metodę standardową w odniesieniu do pozostałych rodzajów ekspozycji w ramach tej kategorii ekspozycji.”;

b)uchyla się ust. 2, 3 i 4;

64)w art. 151 wprowadza się następujące zmiany:

a)uchyla się ust. 4;

b)ust. 7, 8 i 9 otrzymują brzmienie:

„7. W przypadku ekspozycji detalicznych instytucje zapewniają własne oszacowania LGD i IRB-CCF w stosownych przypadkach zgodnie z art. 166 ust. 8 i 8b, z zastrzeżeniem art. 143 i sekcji 6. Instytucje stosują SA-CCF, jeżeli przepisy art. 166 ust. 8 i 8b nie zezwalają na stosowanie IRB-CCF.

8. W przypadku poniższych ekspozycji instytucje stosują wartości LGD określone w art. 161 ust. 1 i SA-CCF zgodnie z art. 166 ust. 8, 8a i 8b:

a)ekspozycje przypisane do kategorii ekspozycji »ekspozycje wobec instytucji«, o której mowa w art. 147 ust. 2 lit. b);

b)ekspozycje wobec podmiotów sektora finansowego;

c)ekspozycje wobec dużych przedsiębiorstw.

W przypadku ekspozycji należących do kategorii ekspozycji, o których mowa w art. 147 ust. 2 lit. a), a1) i c), z wyjątkiem ekspozycji, o których mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu, instytucje stosują wartości LGD określone w art. 161 ust. 1 oraz SA-CCF zgodnie z art. 166 ust. 8, 8a i 8b, chyba że otrzymały zezwolenie na stosowanie własnych oszacowań LGD i CCF w odniesieniu do tych ekspozycji zgodnie z ust. 9 niniejszego artykułu.

9. W przypadku ekspozycji, o których mowa w ust. 8 akapit drugi, właściwy organ zezwala instytucjom na stosowanie własnych oszacowań LGD i IRB-CCF w stosownych przypadkach zgodnie z art. 166 ust. 8 i 8b, z zastrzeżeniem art. 143 i sekcji 6.”;

c)dodaje się ust. 11, 12 i 13 w brzmieniu:

„11. Instytucje stosują wymogi określone dla ekspozycji należących do kategorii ekspozycji »ekspozycje wobec przedsiębiorstw ogólnych«, o której mowa w art. 147 ust. 2 lit. c) ppkt (i), w odniesieniu do ekspozycji należących do kategorii ekspozycji »ekspozycje wobec samorządów regionalnych i władz lokalnych oraz podmiotów sektora publicznego«, o której mowa w art. 147 ust. 2 lit. a1). Do celów niniejszego ustępu próg przewidziany w definicji dużego przedsiębiorstwa oraz przepisy mające zastosowanie do dużych przedsiębiorstw określone w ust. 8 akapit pierwszy lit. c) nie mają zastosowania oraz nie ma zastosowania sposób ujmowania określony w art. 501.

12. W przypadku ekspozycji w formie udziałów lub jednostek uczestnictwa w przedsiębiorstwie zbiorowego inwestowania należących do kategorii ekspozycji, o której mowa w art. 147 ust. 2 lit. e1), instytucje stosują sposób ujmowania określony w art. 152.

13. EUNB opracowuje projekty regulacyjnych standardów technicznych w celu określenia sposobu ujmowania mającego zastosowanie do ekspozycji należących do kategorii ekspozycji »nabyte wierzytelności korporacyjne«, o której mowa w art. 147 ust. 2 lit. c) ppkt (iii), oraz kategorii ekspozycji »nabyte wierzytelności detaliczne«, o której mowa w art. 147 ust. 2 lit. d) ppkt (iii), do celów obliczania kwot ekspozycji ważonych ryzykiem w odniesieniu do ryzyka niewykonania zobowiązania oraz ryzyka rozmycia dla tych ekspozycji, w tym w odniesieniu do uznawania technik ograniczania ryzyka kredytowego.

EUNB przedstawia Komisji te projekty regulacyjnych standardów technicznych do dnia 31 grudnia 2025 r.

Komisja jest uprawniona do przyjęcia regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym, zgodnie z art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010.”;

65)art. 152 ust. 4 otrzymuje brzmienie:

„4. Instytucje, które stosują metodę pełnego przeglądu zgodnie z ust. 2 i 3 niniejszego artykułu oraz które nie stosują metod określonych odpowiednio w niniejszym rozdziale lub w rozdziale 5 w odniesieniu do całości lub części ekspozycji bazowych przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania, obliczają kwoty ekspozycji ważonych ryzykiem oraz kwoty oczekiwanych strat zgodnie z następującymi zasadami:

a)w przypadku ekspozycji bazowych, które przypisano by do kategorii ekspozycji kapitałowych, o której mowa w art. 147 ust. 2 lit. e), instytucje stosują metodę standardową określoną w rozdziale 2;

b)w przypadku ekspozycji przypisanych do kategorii ekspozycji »pozycje stanowiące pozycje sekurytyzacyjne«, o której mowa w art. 147 ust. 2 lit. f), instytucje stosują sposób ujmowania określony w art. 254, tak jakby ekspozycje te były w bezpośrednim posiadaniu tych instytucji;

c)w przypadku wszystkich innych ekspozycji bazowych instytucje stosują metodę standardową określoną w rozdziale 2.”;

66)w art. 153 wprowadza się następujące zmiany:

a)ust. 1 ppkt (iii) otrzymuje brzmienie:

„(iii) jeżeli 0 < PD < 1, to:

gdzie:

N = oznacza dystrybuantę zmiennej losowej o standardowym rozkładzie normalnym, tj. N(x) jest równe prawdopodobieństwu, że zmienna losowa o rozkładzie normalnym z wartością oczekiwaną 0 i wariancją 1 jest mniejsza lub równa x;

G = oznacza odwrotną dystrybuantę zmiennej losowej o standardowym rozkładzie normalnym, tj. jeżeli x = G(z), to x jest wartością, taką że N(x) = z;

R = oznacza współczynnik korelacji określony jako:

b = współczynnik korekty terminu zapadalności, który określa się jako:

M = oznacza termin zapadalności, który wyraża się w latach i oblicza zgodnie z art. 162.”;

b)ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„2. W przypadku ekspozycji wobec dużych regulowanych podmiotów sektora finansowego i wobec nieregulowanych podmiotów sektora finansowego przy obliczaniu wag ryzyka tych ekspozycji współczynnik korelacji R, określony – stosownie do przypadku – w ust. 1 ppkt (iii) lub ust. 4, mnoży się przez 1,25.”;

c)uchyla się ust. 3;

d)ust. 9 otrzymuje brzmienie:

„9. EUNB opracowuje projekty regulacyjnych standardów technicznych w celu określenia, w jaki sposób instytucje uwzględniają czynniki, o których mowa w ust. 5 akapit drugi, przy przypisywaniu wag ryzyka do ekspozycji związanych z kredytowaniem specjalistycznym.

EUNB przedstawia Komisji te projekty regulacyjnych standardów technicznych do dnia 31 grudnia 2025 r.

Komisja jest uprawniona do przyjęcia regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym, zgodnie z art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010.”;

67)w art. 154 wprowadza się następujące zmiany:

a)ust. 1 ppkt (ii) otrzymuje brzmienie:

„(ii)    jeżeli PD < 1, to:

gdzie:

N = oznacza dystrybuantę zmiennej losowej o standardowym rozkładzie normalnym, tj. N(x) jest równe prawdopodobieństwu, że zmienna losowa o rozkładzie normalnym z wartością oczekiwaną 0 i wariancją 1 jest mniejsza lub równa x;

G = oznacza odwrotną dystrybuantę zmiennej losowej o standardowym rozkładzie normalnym, tj. jeżeli x = G(z), to x jest wartością, taką że N(x) = z;

R = oznacza współczynnik korelacji określony jako:

”;

b)uchyla się ust. 2;

c)ust. 3 otrzymuje brzmienie:

„3. Dla ekspozycji detalicznych, których nie dotyczy niewykonanie zobowiązania i które są zabezpieczone lub częściowo zabezpieczone nieruchomościami mieszkalnymi, współczynnik korelacji R równy 0,15 zastępuje wartość wynikającą ze wzoru współczynnika korelacji w ust. 1.

Waga ryzyka mająca zastosowanie zgodnie z ust. 1 ppkt (ii) do ekspozycji częściowo zabezpieczonych nieruchomościami mieszkalnymi ma zastosowanie również do niezabezpieczonej części ekspozycji bazowej.”;

d)ust. 4 otrzymuje brzmienie:

„4. Dla kwalifikowanych odnawialnych ekspozycji detalicznych, których nie dotyczy niewykonanie zobowiązania, współczynnik korelacji R równy 0,04 zastępuje wartość wynikającą ze wzoru współczynnika korelacji w ust. 1.

Właściwe organy dokonują przeglądu względnej zmienności wskaźników straty dla poszczególnych kwalifikowanych odnawialnych ekspozycji detalicznych należących do tego samego rodzaju ekspozycji, a także dla kategorii ekspozycji »kwalifikowane odnawialne ekspozycje detaliczne« w ujęciu zagregowanym oraz udostępniają informacje na temat typowej charakterystyki wskaźników straty dla kwalifikowanych odnawialnych ekspozycji detalicznych we wszystkich państwach członkowskich i przekazują je EUNB.”;

68)uchyla się art. 155;

69)w art. 157 dodaje się ust. 6 w brzmieniu:

„6. EUNB opracowuje projekty regulacyjnych standardów technicznych celem sprecyzowania:

a)metody obliczania kwoty ekspozycji ważonych ryzykiem w przypadku ryzyka rozmycia dla nabytych wierzytelności, w tym w odniesieniu do uznawania technik ograniczania ryzyka kredytowego zgodnie z art. 160 ust. 4, oraz warunków stosowania własnych oszacowań i parametrów rezerwowych;

b)oceny kryterium nieistotności w odniesieniu do rodzaju ekspozycji, o którym mowa w ust. 5;

EUNB przedstawia Komisji te projekty regulacyjnych standardów technicznych do dnia 31 grudnia 2026 r.

Komisja jest uprawniona do uzupełnienia niniejszego rozporządzenia poprzez przyjęcie regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym, zgodnie z art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010.”;

70)w art. 158 wprowadza się następujące zmiany:

a)w ust. 5 skreśla się akapit ostatni;

b)uchyla się ust. 7, 8 i 9.

71)art. 159 otrzymuje brzmienie:

„Artykuł 159
Sposób ujmowania kwot oczekiwanych strat, niedoboru według metody IRB i nadwyżki według metody IRB

Instytucje odejmują kwoty oczekiwanych strat z tytułu ekspozycji, o których mowa w art. 158 ust. 5, 6 i 10, od sumy wszystkich poniższych pozycji:

a)korekt z tytułu ogólnego i szczególnego ryzyka kredytowego związanych z tymi ekspozycjami, obliczonych zgodnie z art. 110;

b)dodatkowych korekt wartości związanych z działalnością instytucji zaliczaną do portfela bankowego określonych zgodnie z art. 34, związanych z tymi ekspozycjami;

c)innych redukcji funduszy własnych związanych z tymi ekspozycjami, innych niż odliczenia dokonane zgodnie z art. 36 ust. 1 lit. m).

Jeżeli wynik obliczeń przeprowadzonych zgodnie z akapitem pierwszym jest kwotą dodatnią, otrzymaną kwotę określa się jako »nadwyżkę według metody IRB«. Jeżeli wynik obliczeń przeprowadzonych zgodnie z akapitem pierwszym jest kwotą ujemną, otrzymaną kwotę określa się jako »niedobór według metody IRB«.

Do celów obliczeń, o których mowa w akapicie pierwszym, instytucje ujmują dyskonta lub premie, ustalone zgodnie z art. 166 ust. 1, z tytułu ekspozycji bilansowych, które nabyto, gdy były dotknięte niewykonaniem zobowiązania, w ten sam sposób co korekty z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego. Nie zezwala się na uwzględnienie dyskont lub premii z tytułu ekspozycji bilansowych, które nabyto, gdy były dotknięte niewykonaniem zobowiązania, w obliczeniach niedoboru według metody IRB lub nadwyżki według metody IRB. Korekty z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego dla ekspozycji, których dotyczy niewykonanie zobowiązania, nie są stosowane w celu pokrycia kwot oczekiwanych strat z tytułu innych ekspozycji. W obliczeniach dotyczących niedoboru według metody IRB lub nadwyżki według metody IRB nie uwzględnia się kwot oczekiwanych strat dla ekspozycji sekurytyzowanych ani korekt z tytułu ogólnego i szczególnego ryzyka kredytowego związanych z tymi ekspozycjami.”;

72)w sekcji 4 dodaje się podsekcję 0 w brzmieniu:

„Podsekcja 0
Ekspozycje objęte gwarancjami udzielonymi przez rządy centralne i banki centralne państw członkowskich lub EBC

Artykuł 159a
Niestosowanie minimalnych wartości parametrów wejściowych PD i LGD

Do celów rozdziału 3, a w szczególności w odniesieniu do art. 160 ust. 1, art. 161 ust. 4, art. 164 ust. 4 i art. 166 ust. 8c, jeżeli ekspozycja objęta jest uznaną gwarancją udzieloną przez rząd centralny lub bank centralny państwa członkowskiego lub przez EBC, do części ekspozycji objętej tą gwarancją nie stosuje się minimalnych wartości parametrów wejściowych PD, LGD i CCF. Część ekspozycji, która nie jest objęta tą gwarancją, podlega jednak odnośnym minimalnym wartościom parametrów wejściowych PD, LGD i CCF.”;

73)w art. 160 wprowadza się następujące zmiany:

a)ust. 1 otrzymuje brzmienie:

„1. W przypadku ekspozycji przypisanych do kategorii ekspozycji »ekspozycje wobec instytucji«, o której mowa w art. 147 ust. 2 lit. b), lub »ekspozycje wobec przedsiębiorstw«, o której mowa w art. 147 ust. 2 lit. c), wyłącznie do celów obliczania kwot ekspozycji ważonych ryzykiem oraz kwot oczekiwanych strat w odniesieniu do tych ekspozycji, w szczególności do celów art. 153, art. 157, art. 158 ust. 1, art. 158 ust. 5 i art. 158 ust. 10, wartości PD stosowane jako parametry wejściowe we wzorach na wagę ryzyka i oczekiwaną stratę nie mogą być niższe niż następująca wartość: 0,05 % (»minimalna wartość parametrów wejściowych PD«).”;

b)ust. 4 otrzymuje brzmienie:

„4. W przypadku ekspozycji objętej ochroną kredytową nierzeczywistą instytucja stosująca własne oszacowania LGD zgodnie z art. 143 zarówno w odniesieniu do pierwotnej ekspozycji, jak i porównywalnych ekspozycji bezpośrednich wobec dostawcy ochrony może uwzględnić w PD ochronę kredytową nierzeczywistą zgodnie z art. 183.”;

c)uchyla się ust. 5;

d)ust. 6 otrzymuje brzmienie:

„6. W odniesieniu do ryzyka rozmycia nabytych wierzytelności korporacyjnych wartość PD ustala się w wysokości równej oszacowaniu EL dokonanemu przez instytucję dla ryzyka rozmycia. Instytucja, która na podstawie art. 143 uzyskała od właściwego organu zezwolenie na stosowanie własnych oszacowań LGD dla ekspozycji wobec przedsiębiorstw i jest w stanie wyodrębnić – w sposób uznany przez właściwy organ za wiarygodny – wartości PD i LGD ze swoich oszacowań EL dla ryzyka rozmycia nabytych wierzytelności korporacyjnych, może zastosować uzyskaną w ten sposób wartość PD. Instytucje mogą uwzględnić w PD ochronę kredytową nierzeczywistą zgodnie z rozdziałem 4.”;

e)ust. 7 otrzymuje brzmienie:

„7. Instytucja, która na podstawie art. 143 uzyskała od właściwego organu zezwolenie na stosowanie własnych oszacowań LGD dla ryzyka rozmycia nabytych wierzytelności korporacyjnych, może uwzględnić ochronę kredytową nierzeczywistą, korygując wartości PD zgodnie z art. 161 ust. 3.”;

74)w art. 161 wprowadza się następujące zmiany:

a)w ust. 1 wprowadza się następujące zmiany:

(i)lit. a) otrzymuje brzmienie:

„a) ekspozycje uprzywilejowane wobec rządów centralnych i banków centralnych oraz podmiotów sektora finansowego bez ochrony kredytowej rzeczywistej: 45 %;”;

(ii)dodaje się lit. aa) w brzmieniu:

„aa) ekspozycje uprzywilejowane wobec przedsiębiorstw, które nie są podmiotami sektora finansowego, bez ochrony kredytowej rzeczywistej: 40 %;”;

(iii)uchyla się lit. c);

(iv)lit. e) otrzymuje brzmienie:

„e) ekspozycje z tytułu uprzywilejowanych nabytych wierzytelności korporacyjnych, jeżeli instytucja nie jest w stanie oszacować wartości PD lub jeżeli jej oszacowania PD nie spełniają wymogów określonych w sekcji 6: 40 %;”;

(v)lit. g) otrzymuje brzmienie:

„g) ryzyko rozmycia nabytych wierzytelności korporacyjnych: 100 %.”;

b)ust. 3 i 4 otrzymują brzmienie:

„3. W przypadku ekspozycji objętej ochroną kredytową nierzeczywistą instytucja stosująca własne oszacowania LGD zgodnie z art. 143 zarówno w odniesieniu do pierwotnej ekspozycji, jak i porównywalnych ekspozycji bezpośrednich wobec dostawcy ochrony może uwzględnić w LGD ochronę kredytową nierzeczywistą zgodnie z art. 183.

4. W przypadku ekspozycji przypisanych do kategorii ekspozycji »ekspozycje wobec przedsiębiorstw«, o której mowa w art. 147 ust. 2 lit. c), wyłącznie do celów obliczania kwot ekspozycji ważonych ryzykiem oraz kwot oczekiwanych strat w odniesieniu do tych ekspozycji, a w szczególności do celów art. 153 ust. 1 ppkt (iii), art. 157, art. 158 ust. 1, 5 i 10, jeżeli stosuje się własne oszacowania LGD, wartości LGD stosowane jako parametry wejściowe we wzorach na wagę ryzyka i oczekiwaną stratę nie mogą być niższe niż następujące minimalne wartości parametrów wejściowych LGD i oblicza się je zgodnie z ust. 5:

Tabela 2a

”;

c)dodaje się ust. 5 i 6 w brzmieniu:

„5. Do celów ust. 4 minimalne wartości parametrów wejściowych LGD określone w tabeli 2a w tym ustępie w odniesieniu do ekspozycji w pełni zabezpieczonych ochroną kredytową rzeczywistą mają zastosowanie w przypadku, gdy wartość ochrony kredytowej rzeczywistej, po zastosowaniu korekt z tytułu zmienności Hc i Hfx zgodnie z art. 230, jest równa wartości ekspozycji bazowej lub ją przewyższa. Ponadto wartości te mają zastosowanie w odniesieniu do ochrony kredytowej rzeczywistej uznanej zgodnie z niniejszym rozdziałem.

Mającą zastosowanie minimalną wartość parametrów wejściowych LGD (LGDfloor) dla ekspozycji częściowo zabezpieczonej ochroną kredytową rzeczywistą oblicza się jako średnią ważoną LGDU-floor dla części ekspozycji bez ochrony kredytowej rzeczywistej oraz LGDS-floor dla części w pełni zabezpieczonej, w następujący sposób:

gdzie:

LGDU-floor i LGDS-floor to odpowiednie minimalne wartości podane w tabeli 1;

E, ES, EU i HE określa się w sposób przedstawiony w art. 230.

6. Jeżeli instytucja, która stosuje własne oszacowania LGD dla danego rodzaju niezabezpieczonych ekspozycji wobec przedsiębiorstw, nie jest w stanie uwzględnić we własnych oszacowaniach LGD skutków ochrony kredytowej rzeczywistej zabezpieczającej jedną z ekspozycji tego rodzaju, zezwala się jej na zastosowanie wzoru określonego w art. 230, z zastrzeżeniem, że element LGDU w tym wzorze stanowi własne oszacowanie LGD instytucji. W takim przypadku uznaje się ochronę kredytową rzeczywistą zgodnie z rozdziałem 4, a własne oszacowanie LGD instytucji stosowane jako element LGDU oblicza się w oparciu o dane dotyczące strat bazowych, z wyłączeniem wszelkich kwot odzyskanych wynikających z tej ochrony kredytowej rzeczywistej.”;

75)w art. 162 wprowadza się następujące zmiany:

a)ust. 1 otrzymuje brzmienie:

„1. W przypadku ekspozycji, w odniesieniu do których instytucja nie uzyskała zezwolenia od właściwego organu na stosowanie własnych oszacowań LGD, termin zapadalności (»M«) wynosi 2,5 roku, z wyjątkiem ekspozycji wynikających z transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych, w przypadku których M wynosi 0,5 roku.

Alternatywnie, w ramach zezwolenia, o którym mowa w art. 143, właściwe organy mogą zdecydować o tym, czy instytucja ma stosować termin zapadalności M określony w ust. 2 dla wszystkich tych ekspozycji lub dla podzbioru tych ekspozycji.”;

b)w ust. 2 wprowadza się następujące zmiany:

(i)w ust. 2 formuła wprowadzająca otrzymuje brzmienie:

„W przypadku ekspozycji, w odniesieniu do których instytucja stosuje własne oszacowania LGD, termin zapadalności (»M«) oblicza się przy użyciu okresów wyrażonych w latach, jak określono w niniejszym ustępie i z zastrzeżeniem ust. 3–5 niniejszego artykułu. Wartość M nie przekracza 5 lat, oprócz sytuacji określonych w art. 384 ust. 1, gdy stosowane jest M o wartości tam określonej. Wartość M oblicza się w następujący sposób w każdym z poniższych przypadków:”;

(ii)dodaje się lit. da) i db) w brzmieniu:

„da) dla zabezpieczonych transakcji kredytowych objętych umową ramową o kompensowaniu zobowiązań – M jest równe średniemu ważonemu rezydualnemu terminowi zapadalności transakcji, przy czym M wynosi co najmniej 20 dni. Do ważenia terminu zapadalności stosuje się kwotę referencyjną każdej transakcji;

db) dla umowy ramowej o kompensowaniu zobowiązań obejmującej co najmniej jeden rodzaj transakcji odpowiadających lit. c), d) lub da) – M jest równe średniemu ważonemu rezydualnemu terminowi zapadalności transakcji, przy czym M jest równe co najmniej najdłuższemu okresowi utrzymywania (wyrażonemu w latach) w odniesieniu do takich transakcji zgodnie z art. 224 ust. 2 (10 dni lub 20 dni, w zależności od przypadku). Do ważenia terminu zapadalności stosuje się kwotę referencyjną każdej transakcji;”;

(iii)lit. f) otrzymuje brzmienie:

„f) dla każdego instrumentu innego niż te, o których mowa w niniejszym ustępie, lub w przypadku gdy instytucja nie jest w stanie obliczyć wartości M zgodnie z lit. a), M jest równe maksymalnemu okresowi (w latach), jaki pozostaje dłużnikowi do pełnego uregulowania swoich zobowiązań umownych (kwoty głównej, odsetek i opłat), przy czym M wynosi co najmniej 1 rok;”;

(iv)lit. i) otrzymuje brzmienie:

„i) w przypadku instytucji stosujących metody, o których mowa w art. 382a ust. 1 lit. a) lub b), do obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka związanego z CVA dotyczącego transakcji z danym kontrahentem, przyjmuje się wartość M nie większą niż 1 we wzorze podanym w art. 153 ust. 1 do celów obliczania kwot ekspozycji ważonych ryzykiem z tytułu ryzyka kontrahenta w odniesieniu do tych samych transakcji, o których mowa w art. 92 ust. 4, odpowiednio, lit. a) lub f);”;

(v)lit. j) otrzymuje brzmienie:

„j) w przypadku ekspozycji odnawialnych M określa się na podstawie maksymalnego umownego terminu wygaśnięcia instrumentu. Instytucje nie stosują terminu spłaty obecnie wykorzystanej kwoty, jeżeli termin ten nie jest maksymalnym terminem wygaśnięcia instrumentu.”;

c)w ust. 3 wprowadza się następujące zmiany:

(i)w akapicie pierwszym formuła wprowadzająca otrzymuje brzmienie:

„Jeżeli dokumentacja zawiera wymóg codziennej korekty wartości depozytu zabezpieczającego i codziennej aktualizacji wyceny, a także zawiera przepisy umożliwiające szybkie upłynnienie lub kompensowanie zabezpieczenia w razie niewykonania zobowiązania lub nieuzupełnienia zabezpieczenia, M jest równe średniemu ważonemu rezydualnemu terminowi zapadalności transakcji i wynosi co najmniej jeden dzień w przypadku:”;

(ii)w akapicie drugim wprowadza się następujące zmiany:

–lit. b) otrzymuje brzmienie:

„b) krótkoterminowe transakcje finansowania handlu, zgodnie z definicją w art. 4 ust. 1 pkt 80, które wygasają z chwilą realizacji transakcji, związane z wymianą towarów lub usług, w tym nabyte wierzytelności korporacyjne, o rezydualnym terminie zapadalności wynoszącym maksymalnie 1 rok;”;

–dodaje się lit. e) w brzmieniu:

„e) wystawione, a także potwierdzone akredytywy krótkoterminowe, tj. o terminie zapadalności poniżej jednego roku, które wygasają z chwilą realizacji transakcji.”;

d)ust. 4 otrzymuje brzmienie:

„4. W przypadku ekspozycji wobec przedsiębiorstw mających siedzibę na terytorium Unii, które nie są dużymi przedsiębiorstwami, instytucje mogą zdecydować o ustaleniu dla wszystkich takich ekspozycji wartości M zgodnie z ust. 1, zamiast stosowania ust. 2.”;

e)dodaje się nowy ust. 6 w brzmieniu:

„6. Do celów wyrażenia w latach minimalnych liczb dni, o których mowa w ust. 2 lit. c)–db) i ust. 3, minimalne liczby dni dzieli się przez 365,25.”;

76)w art. 163 wprowadza się następujące zmiany:

a)ust. 1 otrzymuje brzmienie:

„1. Wyłącznie do celów obliczania kwot ekspozycji ważonych ryzykiem oraz kwot oczekiwanych strat w odniesieniu do tych ekspozycji, a w szczególności do celów art. 154, art. 157, art. 158 ust. 1, 5 i 10, wartości PD stosowane jako parametry wejściowe we wzorach na wagę ryzyka i oczekiwaną stratę nie mogą być niższe niż następujące wartości:

a)0,1 % dla kwalifikowanych odnawialnych ekspozycji detalicznych niebędących ekspozycjami strony transakcji (QRRE revolvers);

b)0,05 % dla ekspozycji detalicznych, które nie są ekspozycjami QRRE revolvers.”;

b)ust. 4 otrzymuje brzmienie:

„4. W przypadku ekspozycji objętej ochroną kredytową nierzeczywistą instytucja stosująca własne oszacowania LGD zgodnie z art. 143 w odniesieniu do porównywalnych ekspozycji bezpośrednich wobec dostawcy ochrony może uwzględnić w PD ochronę kredytową nierzeczywistą zgodnie z art. 183.”;

77)w art. 164 wprowadza się następujące zmiany:

a)ust. 1 i 2 otrzymują brzmienie:

„1. Instytucje dokonują własnych oszacowań LGD pod warunkiem spełnienia wymogów określonych w sekcji 6 niniejszego rozdziału i uzyskania zezwolenia właściwych organów zgodnie z art. 143. Dla ryzyka rozmycia nabytych wierzytelności przyjmuje się wartość LGD równą 100 %. Instytucja może zastosować własne oszacowania LGD, jeżeli jest w stanie w sposób wiarygodny wyodrębnić wartości PD i LGD ze swoich oszacowań oczekiwanej straty dla ryzyka rozmycia nabytych wierzytelności.

2. Instytucje stosujące własne oszacowania LGD zgodnie z art. 143 w odniesieniu do porównywalnych ekspozycji bezpośrednich wobec dostawcy ochrony mogą uwzględnić w LGD ochronę kredytową nierzeczywistą zgodnie z art. 183.”;

b)uchyla się ust. 3;

c)ust. 4 otrzymuje brzmienie:

„4. Wyłącznie do celów obliczania kwot ekspozycji ważonych ryzykiem oraz kwot oczekiwanych strat w odniesieniu do ekspozycji detalicznych, a w szczególności do celów art. 154 ust. 1, art. 157, art. 158 ust. 1 i 10, wartości LGD stosowane jako parametry wejściowe we wzorach na wagę ryzyka i oczekiwaną stratę nie mogą być niższe niż minimalne wartości parametrów wejściowych LGD określone w tabeli 2aa i zgodnie z ust. 4a i 4b:

Tabela 2aa

”;

d)dodaje się ust. 4a i 4b w brzmieniu:

„4a. Do celów ust. 4 zastosowanie mają poniższe warunki:

a)minimalne wartości parametrów wejściowych LGD określone w tabeli 2aa w ust. 4 stosuje się w odniesieniu do ekspozycji objętych ochroną kredytową rzeczywistą, jeżeli ochrona kredytowa rzeczywista kwalifikuje się jako »uznana« zgodnie z niniejszym rozdziałem;

b)z wyjątkiem ekspozycji detalicznych zabezpieczonych nieruchomościami mieszkalnymi minimalne wartości parametrów wejściowych LGD określone w tabeli 2aa w ust. 4 stosuje się do ekspozycji w pełni objętych ochroną kredytową rzeczywistą, jeżeli wartość ochrony kredytowej rzeczywistej – po zastosowaniu odpowiednich korekt z tytułu zmienności zgodnie z art. 230 – jest równa wartości ekspozycji bazowej lub ją przewyższa;

c)z wyjątkiem ekspozycji detalicznych zabezpieczonych nieruchomościami mieszkalnymi mającą zastosowanie minimalną wartość parametrów wejściowych LGD dla ekspozycji częściowo objętej ochroną kredytową rzeczywistą oblicza się zgodnie ze wzorem określonym w art. 161 ust. 5;

d)w przypadku ekspozycji detalicznych zabezpieczonych nieruchomościami mieszkalnymi mającą zastosowanie minimalną wartość parametrów wejściowych LGD ustala się na poziomie 5 %, niezależnie od poziomu zabezpieczenia, jakie stanowi nieruchomość mieszkalna.

4b. Jeżeli instytucja nie jest w stanie uwzględnić we własnych oszacowaniach LGD skutków ochrony kredytowej rzeczywistej zabezpieczającej jedną z ekspozycji tego rodzaju, zezwala się jej na zastosowanie wzoru określonego w art. 230, z zastrzeżeniem, że element LGDU zastosowany w tym wzorze stanowi własne oszacowania LGD instytucji. W takim przypadku ochronę kredytową rzeczywistą klasyfikuje się jako »uznaną« zgodnie z rozdziałem 4, a własne oszacowania LGD instytucji stosowane jako element LGDU oblicza się w oparciu o dane dotyczące strat bazowych, z wyłączeniem wszelkich kwot odzyskanych wynikających z tej ochrony kredytowej rzeczywistej.”;

78)uchyla się część trzecią tytuł II rozdział 3 sekcja 4 podsekcja 3;

79)w art. 166 wprowadza się następujące zmiany:

a)ust. 8 otrzymuje brzmienie:

„8. Wartość ekspozycji z tytułu pozycji pozabilansowych, które nie są umowami wymienionymi w załączniku II, oblicza się przy użyciu IRB-CCF lub SA-CCF zgodnie z ust. 8a i 8b oraz art. 151 ust. 8.

Jeżeli wykorzystane salda odnawialnych instrumentów poddano sekurytyzacji, instytucje zapewniają, aby nadal utrzymywały wymaganą kwotę funduszy własnych w stosunku do niewykorzystanych sald związanych z sekurytyzacją.

Instytucja, która nie stosuje IRB-CCF, oblicza wartość ekspozycji jako iloczyn zaangażowanej, lecz niewykorzystanej kwoty oraz danej wartości SA-CCF.

Instytucja, która nie stosuje IRB-CCF, oblicza wartość ekspozycji dla niewykorzystanych zobowiązań jako iloczyn niewykorzystanej kwoty i IRB-CCF.”;

b)dodaje się ust. 8a, 8b i 8c w brzmieniu:

„8a. W przypadku ekspozycji, w odniesieniu do której nie stosuje się IRB-CCF, mającym zastosowanie współczynnikiem CCF jest SA-CCF przewidziany w rozdziale 2 dla tych samych rodzajów pozycji, jak określono w art. 111. Kwota, w odniesieniu do której stosuje się SA-CCF, jest niższą z dwóch wartości: wartości niewykorzystanej zatwierdzonej linii kredytowej oraz wartości odzwierciedlającej wszelkie możliwe ograniczenia dostępności instrumentu, w tym istnienie górnej granicy ewentualnej kwoty kredytu związanej ze zgłoszonymi przez dłużnika przepływami środków pieniężnych. Jeżeli instrument podlega takim ograniczeniom, instytucja musi posiadać adekwatne procedury monitorowania linii i zarządzania, aby zapewnić skuteczność takiego ograniczenia.

8b. Pod warunkiem uzyskania zezwolenia od właściwych organów instytucje spełniające wymogi dotyczące stosowania IRB-CCF określone w sekcji 6 stosują IRB-CCF w odniesieniu do ekspozycji wynikających z niewykorzystanych zobowiązań odnawialnych ujmowanych zgodnie z metodą IRB, pod warunkiem że ekspozycje te nie podlegałyby SA-CCF w wysokości 100 % zgodnie z metodą standardową. SA-CCF stosuje się w odniesieniu do:

a)wszystkich innych pozycji pozabilansowych, w szczególności niewykorzystanych nieodnawialnych zobowiązań;

b)ekspozycji, w przypadku których instytucja nie spełnia minimalnych wymogów dotyczących obliczania IRB-CCF określonych w sekcji 6 lub w przypadku których właściwy organ nie zezwolił na stosowanie IRB-CCF.

Do celów niniejszego artykułu zobowiązanie uznaje się za »odnawialne«, jeżeli umożliwia dłużnikowi uzyskanie kredytu, w przypadku którego dłużnik może swobodnie decydować o tym, jak często i w jakich odstępach czasu wykorzystać środki z kredytu, co umożliwia dłużnikowi wypłacanie, spłacanie i ponowne wypłacanie środków z udzielonych mu kredytów. Ustalenia umowne, w których zezwala się na przedterminowe spłaty i późniejsze ponowne wypłaty, uznaje się za odnawialne.

8c. Wyłącznie do celów obliczania kwot ekspozycji ważonych ryzykiem oraz kwot oczekiwanych strat w odniesieniu do ekspozycji wynikających ze zobowiązań odnawialnych, w przypadku gdy stosuje się IRB-CCF, a w szczególności do celów art. 153 ust. 1, art. 157, art. 158 ust. 1, 5 i 10, wartość ekspozycji stosowana jako parametr wejściowy we wzorze na kwotę ekspozycji ważonych ryzykiem i oczekiwaną stratę nie może być niższa niż suma:

a)wykorzystanej kwoty zobowiązania odnawialnego;

b)50 % kwoty ekspozycji pozabilansowej dla pozostałej niewykorzystanej części zobowiązania odnawialnego obliczanej za pomocą mającego zastosowanie SA-CCF przewidzianego w art. 111.

Sumę lit. a) i b) określa się mianem »minimalnej wartości parametrów wejściowych CCF«.”;

c)uchyla się ust. 10;

80)uchyla się art. 167;

81)w art. 169 ust. 3 dodaje się akapit w brzmieniu:

„EUNB wydaje wytyczne dotyczące praktycznego stosowania wymogów w zakresie opracowywania modelu, kwantyfikacji ryzyka, walidacji i stosowania parametrów ryzyka przy użyciu ciągłych lub bardzo szczegółowych skal ratingowych dla każdego parametru ryzyka. Wytyczne te przyjmuje się zgodnie z art. 16 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010.”;

82)art. 170 ust. 4 lit. b) otrzymuje brzmienie:

„b) charakterystykę ryzyka transakcji, w tym rodzaje produktów i ochronę kredytową rzeczywistą, uznaną ochronę kredytową nierzeczywistą, stosunek wysokości kredytu do wartości zabezpieczenia, „starzenie się” i uprzywilejowanie. Instytucje wyraźnie uwzględniają przypadki, w których dla kilku ekspozycji ustanowiono to samo zabezpieczenie. W odniesieniu do każdej puli, w przypadku której instytucja dokonuje oszacowań PD i LGD, instytucja analizuje reprezentatywność wieku instrumentów pod względem czasu, jaki upłynął od momentu uruchomienia – w przypadku PD oraz czasu, jak upłynął od momentu niewykonania zobowiązania – w przypadku LGD, w ramach danych wykorzystywanych do dokonania oszacowań rzeczywistych instrumentów instytucji;”;

83)w art. 171 dodaje się ust. 3 w brzmieniu:

„3. Systemy ratingowe opracowuje się w taki sposób, aby zmiany idiosynkratyczne lub charakterystyczne dla danego sektora były czynnikiem powodującym migrację z jednej klasy do drugiej. Ponadto uwzględnia się skutki cykli koniunkturalnych jako czynnik powodujący migracje dłużników i instrumentów z jednej klasy lub puli do drugiej.”;

84)w art. 172 ust. 1 wprowadza się następujące zmiany:

a)formuła wprowadzająca otrzymuje brzmienie:

„W odniesieniu do ekspozycji wobec przedsiębiorstw, instytucji oraz rządów centralnych i banków centralnych klasyfikacja ekspozycji odbywa się zgodnie z następującymi kryteriami:”;

b)lit. d) otrzymuje brzmienie:

„d) każdej odrębnej osobie prawnej, wobec której instytucja posiada ekspozycję, nadaje się oddzielny rating;”;

c)    dodaje się akapit w brzmieniu:

„Do celów lit. d) instytucja dysponuje odpowiednimi zasadami ujmowania dłużników będących indywidualnymi klientami oraz grupami powiązanych klientów. Zasady te obejmują proces identyfikacji szczególnego ryzyka korelacji w odniesieniu do każdej osoby prawnej, wobec której instytucja posiada ekspozycję. Transakcje z kontrahentami, w których stwierdzono szczególne ryzyko korelacji, traktuje się odmiennie przy obliczaniu ich wartości ekspozycji;”;

85)w art. 173 wprowadza się następujące zmiany:

a)w ust. 1 formuła wprowadzająca otrzymuje brzmienie:

„W przypadku ekspozycji wobec przedsiębiorstw, instytucji oraz rządów centralnych i banków centralnych proces klasyfikacji ekspozycji spełnia następujące wymogi:”;

b)ust. 3 otrzymuje brzmienie:

„3. EUNB opracowuje projekty regulacyjnych standardów technicznych określających metody stosowane przez właściwe organy do oceny integralności procesu klasyfikacji oraz regularnej i niezależnej oceny ryzyka.

EUNB przedstawia Komisji te projekty regulacyjnych standardów technicznych do dnia 31 grudnia 2025 r.

Komisja jest uprawniona do przyjęcia regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym, zgodnie z art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010.”;

86)w art. 174 wprowadza się następujące zmiany:

a)formuła wprowadzająca otrzymuje brzmienie:

„Instytucje stosują metody statystyczne i inne metody matematyczne (»modele«) w celu klasyfikacji ekspozycji do klas lub pul dłużników lub instrumentów, w odniesieniu do których spełnione muszą być następujące wymogi:”;

b)lit. a) otrzymuje brzmienie:

„a) model charakteryzuje się wysoką zdolnością predykcyjną, a wymogi kapitałowe nie ulegają zniekształceniu w wyniku jego zastosowania;”;

c)dodaje się akapit w brzmieniu:

„Do celów lit. a) zmienne wejściowe stanowią odpowiednią i skuteczną podstawę wynikowych prognoz. Model nie jest obarczony istotnym błędem. Istnieje funkcjonalny związek między parametrami wejściowymi a wynikami, który w stosownych przypadkach można ustalić w drodze oceny eksperckiej.”;

87)w art. 176 wprowadza się następujące zmiany:

a)w ust. 2 formuła wprowadzająca otrzymuje brzmienie:

„W przypadku ekspozycji wobec przedsiębiorstw, instytucji oraz rządów centralnych i banków centralnych instytucje gromadzą i przechowują:”;

b)ust. 3 otrzymuje brzmienie:

„3. W odniesieniu do ekspozycji, w przypadku których w niniejszym rozdziale zezwala się na obliczenia w celu dokonania własnych oszacowań wartości LGD lub IRB-CCF, ale w przypadku których instytucje nie stosują własnych oszacowań wartości LGD lub IRB-CCF, instytucje gromadzą i przechowują dane dotyczące porównania zrealizowanych wartości LGD z wartościami określonymi w art. 161 ust. 1 oraz porównania zrealizowanych CCF z wartościami SA-CCF określonymi w art. 166 ust. 8a.”;

88)w art. 177 uchyla się ust. 3;

89)w art. 178 wprowadza się następujące zmiany:

a)tytuł otrzymuje brzmienie:

„Niewykonanie zobowiązania przez dłużnika lub instrument”

b)ust. 1 lit. b) otrzymuje brzmienie:

„b) zwłoka w wykonaniu przez dłużnika wszelkich istotnych zobowiązań kredytowych wobec instytucji, jednostki dominującej lub którejkolwiek z jej jednostek zależnych przekracza 90 dni.”;

c)ust. 3 lit. d) otrzymuje brzmienie:

„d) wyrażenie przez instytucję zgody na przeprowadzenie awaryjnej restrukturyzacji zobowiązań kredytowych, jeżeli taka restrukturyzacja może skutkować zmniejszeniem zobowiązań finansowych w związku z umorzeniem istotnej części kwoty głównej, odsetek lub, w stosownych przypadkach, opłat lub też odroczeniem ich spłaty lub zapłaty. Uznaje się, że awaryjna restrukturyzacja ma miejsce, jeżeli w stosunku do dłużnika podjęto działania restrukturyzacyjne, o których mowa w art. 47b;”;

90)w art. 180 wprowadza się następujące zmiany:

a)w ust. 1 wprowadza się następujące zmiany:

(i)formuła wprowadzająca otrzymuje brzmienie:

„Przy przeprowadzaniu kwantyfikacji parametrów ryzyka związanego z poszczególnymi klasami lub pulami ratingowymi instytucje stosują przedstawione poniżej wymogi dotyczące szacowania wartości PD w odniesieniu do ekspozycji wobec przedsiębiorstw, instytucji oraz rządów centralnych i banków centralnych:”;

(ii)lit. h) otrzymuje brzmienie:

„h) bez względu na to, czy do oszacowań wartości PD instytucja stosuje zewnętrzne, wewnętrzne czy zbiorcze źródła danych bądź też połączenie tych trzech źródeł, długość bazowego okresu obserwacji historycznej wynosi co najmniej pięć lat dla co najmniej jednego źródła;”;

(iii)dodaje się lit. i) w brzmieniu:

„i) niezależnie od metody stosowanej do oszacowania wartości PD instytucje dokonują oszacowań wartości PD w odniesieniu do każdej klasy ratingowej na podstawie odnotowanego historycznego średniego jednorocznego współczynnika niewykonania zobowiązania, który jest średnią arytmetyczną opartą na liczbie dłużników (tzn. każdemu dłużnikowi przypisywana jest taka sama waga), a inne metody, w tym średnie ważone ekspozycją, nie są dozwolone.”;

(iv)dodaje się akapit w brzmieniu:

„Do celów lit. h), jeżeli w odniesieniu do któregokolwiek ze źródeł dostępny jest dłuższy okres obserwacji, a dane te są istotne, wówczas stosuje się ten dłuższy okres. Dane obejmują reprezentatywne połączenie dobrych i złych lat istotnych dla danego rodzaju ekspozycji. Instytucje, które nie uzyskały zezwolenia właściwego organu na podstawie art. 143 na stosowanie własnych oszacowań wartości LGD lub współczynników konwersji, mogą, pod warunkiem uzyskania zezwolenia właściwych organów, przy wdrażaniu metody IRB korzystać z istotnych danych obejmujących okres dwóch lat. Okres ten ulega co roku wydłużeniu o jeden rok do momentu, gdy istotne dane będą obejmować okres pięciu lat.”;

b)w ust. 2 wprowadza się następujące zmiany:

(i)lit. a) otrzymuje brzmienie:

„a) instytucje dokonują oszacowań wartości PD według klas lub pul dłużników lub instrumentów na podstawie średnich długoterminowych wartości jednorocznych współczynników niewykonania zobowiązań, a współczynniki niewykonania zobowiązań oblicza się na poziomie instrumentu jedynie w przypadku, gdy definicję niewykonania zobowiązania stosuje się na poziomie pojedynczego instrumentu kredytowego zgodnie z art. 178 ust. 1 akapit drugi;”

(ii)lit. e) otrzymuje brzmienie:

„e) bez względu na to, czy do oszacowań wartości PD instytucja stosuje zewnętrzne, wewnętrzne czy zbiorcze źródła danych bądź też połączenie tych trzech źródeł, długość bazowego okresu obserwacji historycznej wynosi co najmniej pięć lat dla co najmniej jednego źródła.”;

(iii)dodaje się akapit w brzmieniu:

„Do celów lit. e), jeżeli w odniesieniu do któregokolwiek ze źródeł dostępny jest dłuższy okres obserwacji i jeżeli dane te są istotne, wówczas stosuje się ten dłuższy okres. Dane zawierają reprezentatywne połączenie dobrych i złych lat cyklu koniunkturalnego istotnych dla danego rodzaju ekspozycji. Wartość PD opiera się na odnotowanym historycznym średnim jednorocznym współczynniku niewykonania zobowiązania. Przy wdrażaniu metody IRB instytucje mogą, pod warunkiem uzyskania zezwolenia właściwych organów, korzystać z odpowiednich danych obejmujących okres dwóch lat. Okres ten ulega co roku wydłużeniu o jeden rok do chwili, gdy istotne dane będą obejmować okres pięciu lat.”;

c)ust. 3 otrzymuje brzmienie:

„EUNB opracowuje projekty regulacyjnych standardów technicznych w celu określenia metodyki, zgodnie z którą właściwe organy przeprowadzają ocenę stosowanych przez daną instytucję metod szacowania wartości PD na podstawie art. 143.

EUNB przedstawia Komisji te projekty regulacyjnych standardów technicznych do dnia 31 grudnia 2025 r.

Komisja jest uprawniona do przyjęcia regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym, zgodnie z art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010.”;

91)w art. 181 wprowadza się następujące zmiany:

a)w ust. 1 wprowadza się następujące zmiany:

(i)lit. c)–g) otrzymują brzmienie:

„c) instytucja uwzględnia stopień wszelkich zależności między ryzykiem dłużnika a ryzykiem związanym z ochroną kredytową rzeczywistą, inną niż umowy ramowe o kompensowaniu zobowiązań i umowy o kompensowaniu pozycji bilansowych obejmujących kredyty i depozyty, lub z jej dostawcą;

d) w oszacowaniach LGD dokonywanych przez instytucję przypadki niedopasowania walutowego między zobowiązaniem bazowym a ochroną kredytową rzeczywistą inną niż umowy ramowe o kompensowaniu zobowiązań i umowy o kompensowaniu pozycji bilansowych obejmujących kredyty i depozyty traktuje się ostrożnie;

e) w zakresie, w jakim oszacowania LGD uwzględniają istnienie ochrony kredytowej rzeczywistej innej niż umowy ramowe o kompensowaniu zobowiązań i umowy o kompensowaniu pozycji bilansowych obejmujących kredyty i depozyty, oszacowania te nie opierają się wyłącznie na szacunkowej wartości rynkowej ochrony kredytowej rzeczywistej;

f) w zakresie, w jakim oszacowania LGD uwzględniają istnienie ochrony kredytowej rzeczywistej innej niż umowy ramowe o kompensowaniu zobowiązań i umowy o kompensowaniu pozycji bilansowych obejmujących kredyty i depozyty, instytucje ustanawiają wewnętrzne wymogi w zakresie zarządzania, pewności prawa i zarządzania ryzykiem w odniesieniu do ochrony kredytowej rzeczywistej, przy czym wymogi te są zasadniczo zgodne z wymogami określonymi w rozdziale 4 sekcja 3;

g) w zakresie, w jakim instytucja uznaje ochronę kredytową rzeczywistą inną niż umowy ramowe o kompensowaniu zobowiązań i umowy o kompensowaniu pozycji bilansowych obejmujących kredyty i depozyty do obliczenia wartości ekspozycji na ryzyko kredytowe kontrahenta zgodnie z rozdziałem 6 sekcje 5 lub 6, w oszacowaniach LGD nie uwzględnia się żadnych kwot, które instytucja spodziewa się odzyskać w ramach tej ochrony kredytowej rzeczywistej;”;

(ii)lit. i) otrzymuje brzmienie:

„i) o ile opłaty za opóźnienia w płatnościach, nałożone na dłużnika przed momentem niewykonania zobowiązania, skapitalizowano w rachunku zysków i strat instytucji, dodaje się je do miary ekspozycji i strat tej instytucji;”;

(iii)dodaje się lit. k) w brzmieniu:

„k)    dodatkowe wykorzystane kwoty po niewykonaniu zobowiązania uwzględnia się w LGD;”;

(iv)dodaje się akapity w brzmieniu:

„Do celów lit. a) instytucje odpowiednio uwzględniają kwoty odzyskane w ramach odpowiednich procesów odzyskiwania kwot z wszelkich form ochrony kredytowej rzeczywistej, jak również z ochrony kredytowej nierzeczywistej, która nie jest objęta definicją zawartą w art. 142 pkt 10.

Do celów lit. c) przypadki, w których występuje wysoki stopień zależności, traktuje się w ostrożny sposób.

Do celów lit. e) oszacowania LGD uwzględniają skutki ewentualnej niezdolności instytucji do szybkiego uzyskania kontroli nad posiadanym zabezpieczeniem i upłynnienia go.”;

b)w ust. 2 wprowadza się następujące zmiany:

(i)w akapicie pierwszym uchyla się lit. b);

(ii)akapit drugi otrzymuje brzmienie:

„W przypadku ekspozycji detalicznych oszacowania LGD opierają się na danych z okresu co najmniej pięciu lat. Przy wdrażaniu metody IRB instytucje mogą, pod warunkiem uzyskania zezwolenia właściwych organów, korzystać z odpowiednich danych obejmujących okres dwóch lat. Okres ten ulega wydłużeniu o jeden rok do momentu, gdy odnośne będą obejmować okres pięciu lat.”;

c)dodaje się ust. 4 w brzmieniu:

„4. Zgodnie z art. 16 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010 EUNB wydaje wytyczne w celu wyjaśnienia sposobu traktowania wszelkich form ochrony kredytowej rzeczywistej i nierzeczywistej do celów ust. 1 lit. a) oraz do celów stosowania parametrów LGD.”;

92)w art. 182 wprowadza się następujące zmiany:

a)w ust. 1 wprowadza się następujące zmiany:

(i)lit. c) otrzymuje brzmienie:

„c) IRB-CCF instytucji uwzględnia możliwość wykorzystania przez dłużnika dodatkowych kwot do momentu wystąpienia zdarzenia niewykonania zobowiązania. IRB-CCF zakłada większy margines ostrożnościowy, jeżeli można rozsądnie oczekiwać wystąpienia silniejszej korelacji dodatniej pomiędzy częstotliwością niewykonania zobowiązań a wielkością współczynnika konwersji;”;

(ii)dodaje się lit. g) oraz h) w brzmieniu:

„g) IRB-CCF instytucji opracowuje się przy użyciu metody 12-miesięcznego horyzontu czasowego. W tym celu, dla każdej obserwacji w zbiorze danych referencyjnych, przypadki niewykonania zobowiązania wiąże się z odpowiednimi cechami dłużnika i instrumentu w ustalonym dniu odniesienia, przypadającym 12 miesięcy przed dniem niewykonania zobowiązania;

h) IRB-CCF instytucji opiera się na danych referencyjnych, które odzwierciedlają charakterystykę dłużnika, instrumentu oraz praktyk zarządzania bankiem w odniesieniu do ekspozycji, do których stosuje się te oszacowania.”;

(iii)dodaje się akapity w brzmieniu:

„Do celów lit. c) IRB-CCF zakłada większy margines ostrożnościowy, jeżeli można rozsądnie oczekiwać wystąpienia silniejszej korelacji dodatniej między częstotliwością niewykonania zobowiązań a wielkością współczynnika konwersji.

Do celów lit. g), dla każdej obserwacji w zbiorze danych referencyjnych, przypadki niewykonania zobowiązania wiąże się z odpowiednimi cechami dłużnika i instrumentu w ustalonym dniu referencyjnym, który przypada 12 miesięcy przed dniem niewykonania zobowiązania.

Do celów lit. h) IRB-CCF stosowany do poszczególnych ekspozycji nie może opierać się na danych, które łączą w sobie skutki rozbieżnych charakterystyk, lub na danych pochodzących z ekspozycji, które wykazują różną charakterystykę ryzyka. IRB-CCF musi opierać się na odpowiednio jednorodnych segmentach. Z tego względu niedozwolone są następujące praktyki:

a)stosowanie danych bazowych dotyczących MŚP lub spółek o średniej kapitalizacji rynkowej do większych dłużników korporacyjnych;

b)stosowanie danych dotyczących zobowiązań o »małej« dostępności niewykorzystanego limitu do pozycji o »dużej« dostępności niewykorzystanego limitu;

c)stosowanie danych dotyczących dłużników zalegających z płatnościami lub wobec których w dniu odniesienia zablokowano możliwość dalszego wykorzystania środków do dłużników bez znanych zaległości lub odpowiednich ograniczeń;

d)stosowanie danych, na które miały wpływ zaistniałe w okresie obserwacji zmiany w koszyku posiadanych przez dłużników produktów pożyczkowych i innych produktów kredytowych, chyba że dane te zostały skutecznie skorygowane dzięki usunięciu skutków zmian w koszyku produktów.

Do celów lit. d) akapit czwarty instytucje wykazują właściwym organom, że posiadają szczegółowe zrozumienie wpływu zmian w koszyku produktów klienta na zbiory danych referencyjnych dotyczących ekspozycji i związane z nimi oszacowania CCF oraz że wpływ ten jest nieistotny lub został skutecznie ograniczony w ramach ich procesu dokonywania oszacowań. W związku z tym za niewłaściwe uznaje się poniższe praktyki:

a)ustalanie dolnych pułapów dla obserwacji dotyczących CCF lub wartości ekspozycji;

b)wykorzystywanie oszacowań na poziomie dłużnika, które nie obejmują w pełni odnośnych wariantów przekształcenia produktu lub w niewłaściwy sposób łączą produkty o bardzo różnych charakterystykach;

c)korygowanie tylko istotnych obserwacji, na które wpływ ma przekształcenie produktu;

d)wyłączenie obserwacji, na które wpływ ma przekształcenie profilu produktu.”;

b)w ust. 3 uchyla się akapit pierwszy;

c)dodaje się ust. 5 w brzmieniu:

„5. Zgodnie z art. 16 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010 EUNB wydaje wytyczne określające metodę, którą instytucje stosują do szacowania IRB-CCF.

EUNB przedstawia Komisji te projekty regulacyjnych standardów technicznych do dnia 31 grudnia 2026 r.

Komisja jest uprawniona do przyjęcia regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym, zgodnie z art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010.”;

93)w art. 183 wprowadza się następujące zmiany:

a)tytuł otrzymuje brzmienie:

„Wymogi dotyczące oceny wpływu ochrony kredytowej nierzeczywistej na ekspozycje wobec przedsiębiorstw, rządów centralnych i banków centralnych w przypadku stosowania własnych oszacowań LGD oraz na ekspozycje detaliczne”;

b)w ust. 1 wprowadza się następujące zmiany:

(i)lit. c) otrzymuje brzmienie:

„c) gwarancja jest potwierdzona na piśmie, nieodwołalna i niezmienna ze strony gwaranta, obowiązuje do chwili całkowitego uregulowania zobowiązania (w zakresie kwoty gwarancji i terminu jej obowiązywania) i jest możliwa do wyegzekwowania na drodze prawnej wobec gwaranta w jurysdykcji, w której posiada on aktywa, które mogą być przedmiotem zajęcia i wobec których możliwe jest wykonanie orzeczenia sądowego;”;

(ii)dodaje się litery d) i e) w brzmieniu:

„d) gwarancja jest bezwarunkowa;