KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 15.10.2021
COM(2021) 635 final
2021/0329(NLE)
Wniosek
DECYZJA RADY
w sprawie stanowiska, które ma być zajęte w imieniu Unii Europejskiej we Wspólnym Komitecie EOG w sprawie zmiany protokołu 31 w sprawie współpracy w konkretnych dziedzinach poza czterema swobodami i protokołu 37 zawierającego wykaz przewidziany w artykule 101 do Porozumienia EOG
(Unijny program kosmiczny)
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
UZASADNIENIE
1.Przedmiot wniosku
Niniejszy wniosek dotyczy decyzji ustalającej stanowisko, które ma być zajęte w imieniu Unii we Wspólnym Komitecie EOG w związku z planowanym przyjęciem decyzji Wspólnego Komitetu dotyczącej zmiany protokołu 31 (w sprawie współpracy w konkretnych dziedzinach poza czterema swobodami) i protokołu 37 (zawierającego wykaz przewidziany w artykule 101) do Porozumienia EOG.
2.Kontekst wniosku
2.1.Porozumienie EOG
Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym („Porozumienie EOG”) gwarantuje obywatelom i podmiotom gospodarczym EOG równe prawa i obowiązki w ramach rynku wewnętrznego. Porozumienie przewiduje objęcie prawodawstwem UE dotyczącym czterech swobód wszystkich 30 państw EOG, a mianowicie państw członkowskich UE, Norwegii, Islandii i Liechtensteinu. Ponadto Porozumienie EOG obejmuje współpracę w innych ważnych dziedzinach, takich jak badania i rozwój, kształcenie, polityka społeczna, środowisko, ochrona konsumentów, turystyka i kultura, zwanych wspólnie „działaniami wspierającymi i politykami horyzontalnymi”. Umowa weszła w życie z dniem 1 stycznia 1994 r. Unia Europejska wraz z jej państwami członkowskimi jest stroną Porozumienia.
2.2.Wspólny Komitet EOG
Za zarządzanie Porozumieniem EOG odpowiada Wspólny Komitet EOG. Jest to forum wymiany poglądów dotyczących funkcjonowania Porozumienia EOG. Jego decyzje podejmowane są w drodze konsensusu. Zgodnie z Traktatem z Lizbony odpowiedzialność za koordynację spraw dotyczących EOG po stronie UE spoczywa na Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych.
2.3.Planowany akt Wspólnego Komitetu EOG
Oczekuje się, że Wspólny Komitet EOG przyjmie decyzję Wspólnego Komitetu EOG („planowany akt”) dotyczącą zmiany Protokołu 31 do Porozumienia EOG w sprawie współpracy w konkretnych dziedzinach poza czterema swobodami.
Celem planowanego aktu jest rozszerzenie współpracy między umawiającymi się stronami Porozumienia EOG, tak aby państwa EOG–EFTA mogły dołączyć do Unijnego programu kosmicznego. W Porozumieniu EOG należy zatem uwzględnić rozporządzenie Komisji (UE) 2021/696 1 .
Z uwagi na fakt, że Liechtenstein nie wyraził zainteresowania uczestnictwem w Unijnym programie kosmicznym, projekt decyzji Wspólnego Komitetu EOG dotyczy jedynie Norwegii i Islandii.
Zgodnie z unijną polityką budżetową jakiekolwiek uczestnictwo w działaniach UE może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy wpłacony zostanie odpowiedni wkład finansowy. Płatność może jednak nastąpić dopiero po przyjęciu niniejszego projektu decyzji Rady oraz przedstawieniu państwom EOG–EFTA wezwania UE do wniesienia środków, ustanowionego przez Komisję Europejską.
W związku z tym, w celu uzupełnienia luki w finansowaniu w okresie od 1 stycznia 2021 r. do otrzymania odpowiedniej płatności, projekt decyzji Wspólnego Komitetu również stosuje się z mocą wsteczną od 1 stycznia 2021 r. Stosowanie z mocą wsteczną nie ma wpływu na prawa i obowiązki zainteresowanych podmiotów i nie narusza zasady uzasadnionych oczekiwań.
Planowany akt będzie wiążący dla stron zgodnie z art. 103 i 104 Porozumienia EOG.
3.Stanowisko, które ma być zajęte w imieniu Unii
Komisja przedkłada projekt decyzji Wspólnego Komitetu EOG do przyjęcia przez Radę jako stanowisko Unii. Komisja przedstawi stanowisko Unii Wspólnemu Komitetowi EOG w najbliższym możliwym terminie.
Treść i charakter projektu załączonej decyzji Wspólnego Komitetu EOG wykraczają poza to, co można uznać za zwykłe dostosowania techniczne w rozumieniu rozporządzenia Rady nr 2894/94 2 . Rada powinna zatem ustalić stanowisko Unii.
4.Podstawa prawna
4.1.Proceduralna podstawa prawna
4.1.1.Zasady
Art. 218 ust. 9 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) określa tryb przyjmowania decyzji ustalających „stanowiska, które mają być zajęte w imieniu Unii w ramach organu utworzonego przez umowę, gdy organ ten ma przyjąć akty mające skutki prawne, z wyjątkiem aktów uzupełniających lub zmieniających ramy instytucjonalne umowy”.
Pojęcie „akty mające skutki prawne” obejmuje akty, które mają skutki prawne na mocy przepisów prawa międzynarodowego dotyczących danego organu. Obejmuje ono ponadto instrumenty, które nie są wiążące na mocy prawa międzynarodowego, ale mogą „w sposób decydujący wywrzeć wpływ na treść przepisów przyjętych przez prawodawcę Unii” 3 .
4.1.2.Zastosowanie w niniejszej sprawie
Wspólny Komitet EOG jest organem utworzonym Porozumieniem EOG. Akt, który ma zostać przyjęty przez Wspólny Komitet EOG, stanowi akt mający skutki prawne. Planowany akt będzie wiążący na mocy prawa międzynarodowego zgodnie z art. 103 i 104 Porozumienia EOG.
Planowany akt nie uzupełnia ani nie zmienia ram instytucjonalnych umowy. W związku z tym proceduralną podstawą prawną proponowanej decyzji jest art. 218 ust. 9 TFUE w związku z art. 1 ust. 3 rozporządzenia Rady nr 2894/94 w sprawie uzgodnień dotyczących stosowania Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym.
4.2.Materialna podstawa prawna
4.2.1.Zasady
Materialna podstawa prawna decyzji przyjętej w trybie art. 218 ust. 9 TFUE jest uzależniona głównie od celu i treści planowanego aktu, którego dotyczy stanowisko, które ma być zajęte w imieniu Unii. Jeżeli planowany akt ma dwojaki cel lub dwa elementy składowe, a jeden z tych celów lub elementów da się określić jako główny, zaś drugi ma jedynie poboczny charakter, decyzja przyjęta w trybie art. 218 ust. 9 TFUE musi mieć jedną materialną podstawę prawną, a mianowicie podstawę, której wymaga główny lub dominujący cel lub element składowy.
4.2.2.Zastosowanie w niniejszej sprawie
Materialna podstawa prawna proponowanej decyzji będzie odpowiadać materialnej podstawie prawnej aktu prawnego uwzględnionego w Porozumieniu EOG. Podstawą prawną Unijnego programu kosmicznego jest art. 189 ust. 2 TFUE. W związku z tym materialną podstawą prawną proponowanej decyzji powinien być również art. 189 ust. 2 TFUE.
4.3.Podsumowanie
Podstawą prawną proponowanej decyzji powinien być art. 189 ust. 2 TFUE w związku z art. 218 ust. 9 TFUE i art. 1 ust. 3 rozporządzenia Rady nr 2894/94 w sprawie uzgodnień dotyczących stosowania Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym.
5.Wpływ na budżet
Norwegia i Islandia są zobowiązane wnieść wkład finansowy do budżetu Unii. Dokładna kwota zostanie ustalona zgodnie z postanowieniami Porozumienia EOG po przyjęciu niniejszego projektu decyzji Rady.
6.Publikacja planowanego aktu
Ponieważ akt Wspólnego Komitetu EOG zmieni Protokół 31 do Porozumienia EOG w sprawie współpracy w konkretnych dziedzinach poza czterema swobodami, po przyjęciu należy go opublikować w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
2021/0329 (NLE)
Wniosek
DECYZJA RADY
w sprawie stanowiska, które ma być zajęte w imieniu Unii Europejskiej we Wspólnym Komitecie EOG w sprawie zmiany protokołu 31 w sprawie współpracy w konkretnych dziedzinach poza czterema swobodami i protokołu 37 zawierającego wykaz przewidziany w artykule 101 do Porozumienia EOG
(Unijny program kosmiczny)
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 189 ust. 2 w związku z art. 218 ust. 9,
uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 2894/94 z dnia 28 listopada 1994 r. w sprawie uzgodnień dotyczących stosowania Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym 4 , w szczególności jego art. 1 ust. 3,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym 5 („Porozumienie EOG”) weszło w życie z dniem 1 stycznia 1994 r.
(2)Na podstawie art. 98 Porozumienia EOG Wspólny Komitet EOG może podjąć decyzję o zmianie, między innymi, protokołu 31 i protokołu 37 do Porozumienia EOG, w których zawarto, odpowiednio, postanowienia w sprawie współpracy w konkretnych dziedzinach poza czterema swobodami i wykaz przewidziany w artykule 101.
(3)W Porozumieniu EOG należy uwzględnić rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/696 6 . Niniejsza zmiana dotyczy jedynie Norwegii i Islandii.
(4)Należy zatem odpowiednio zmienić protokół 31 (w sprawie współpracy w konkretnych dziedzinach poza czterema swobodami) i protokół 37 (zawierający wykaz przewidziany w artykule 101) do Porozumienia EOG.
(5)Stanowisko Unii we Wspólnym Komitecie EOG powinno w związku z tym opierać się na projekcie decyzji Wspólnego Komitetu EOG określonym w załączniku do niniejszej decyzji,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Stanowisko, które ma być zajęte w imieniu Unii we Wspólnym Komitecie EOG w związku z proponowaną zmianą protokołu 31 (w sprawie współpracy w konkretnych dziedzinach poza czterema swobodami) do Porozumienia EOG i protokołu 37 (zawierającego wykaz przewidziany w artykule 101) do Porozumienia EOG, opiera się na projekcie decyzji Wspólnego Komitetu EOG dołączonym do niniejszej decyzji.
Artykuł 2
Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej przyjęcia.
Sporządzono w Brukseli dnia […] r.
W imieniu Rady
Przewodniczący
KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 15.10.2021
COM(2021) 635 final
ZAŁĄCZNIK
do
wniosku dotyczącego DECYZJI RADY
w sprawie stanowiska, które ma być zajęte w imieniu Unii Europejskiej we Wspólnym Komitecie EOG w sprawie zmiany protokołu 31 w sprawie współpracy w konkretnych dziedzinach poza czterema swobodami i protokołu 37 zawierającego wykaz przewidziany w artykule 101 do Porozumienia EOG
(Unijny program kosmiczny)
ZAŁĄCZNIK
DECYZJA WSPÓLNEGO KOMITETU EOG
Nr […]
z dnia [...] r.
zmieniająca protokół 31 (w sprawie współpracy w konkretnych dziedzinach poza czterema swobodami) i protokół 37 (zawierający wykaz przewidziany w artykule 101) do Porozumienia EOG
WSPÓLNY KOMITET EOG,
uwzględniając Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym („Porozumienie EOG”), w szczególności jego art. 86 i 98,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)Należy rozszerzyć współpracę pomiędzy umawiającymi się stronami Porozumienia EOG w celu uwzględnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/696 z dnia 28 kwietnia 2021 r. ustanawiającego Unijny program kosmiczny i Agencję Unii Europejskiej ds. Programu Kosmicznego oraz uchylającego rozporządzenia (UE) nr 912/2010, (UE) nr 1285/2013 i (UE) nr 377/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE 1 .
(2)Właściwe jest, by udział państw EFTA w działaniach wynikających z rozporządzenia (UE) 2021/696 rozpoczął się od dnia 1 stycznia 2021 r., bez względu na to, kiedy niniejsza decyzja zostanie przyjęta lub czy spełnienie wymogów konstytucyjnych, o ile występują, dotyczących przyjęcia niniejszej decyzji zostanie zgłoszone po dniu 10 lipca 2021 r.
(3)Podmioty mające siedzibę w państwach EFTA powinny być uprawnione do uczestnictwa w działaniach, które rozpoczynają się przed wejściem w życie niniejszej decyzji. Koszty poniesione na takie działania, których realizacja rozpoczyna się po dniu 1 stycznia 2021 r., można uznać za kwalifikowalne na tych samych warunkach jak te mające zastosowanie do kosztów poniesionych przez podmioty mające siedzibę w państwach członkowskich UE, pod warunkiem że niniejsza decyzja wejdzie w życie przed zakończeniem danego działania.
(4)Warunki udziału państw EFTA i ich instytucji, przedsiębiorstw, organizacji i obywateli w programach Unii Europejskiej są zawarte w Porozumieniu EOG, w szczególności w jego art. 81.
(5)Umawiające się strony uznają istniejącą formalną współpracę w ramach różnych programów kosmicznych UE. Pragną one oprzeć się na tym silnym partnerstwie i rozszerzyć współpracę na wszystkie odpowiednie komponenty nowego programu kosmicznego.
(6)W odniesieniu do uczestnictwa Norwegii należy również uwzględnić Umowę o współpracy w zakresie nawigacji satelitarnej między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi a Norwegią 2 .
(7)Należy zatem odpowiednio zmienić protokoły 31 i 37 do Porozumienia EOG, aby umożliwić podjęcie rozszerzonej współpracy od dnia 1 stycznia 2021 r.,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Po art. 1 ust. 8d protokołu 31 do Porozumienia EOG dodaje się ustęp w brzmieniu:
„8e.a)Począwszy od dnia 1 stycznia 2021 r. państwa EFTA uczestniczą w działaniach, które mogą wynikać z następującego aktu prawnego Unii, oraz w Agencji Unii Europejskiej ds. Programu Kosmicznego, zwanej dalej »Agencją«, z wyjątkiem działań GOVSATCOM i SSA SST, ustanowionych przez następujący akt prawny Unii:
-32021 R 0696: rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/696 z dnia 28 kwietnia 2021 r. ustanawiające Unijny program kosmiczny i Agencję Unii Europejskiej ds. Programu Kosmicznego oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 912/2010, (UE) nr 1285/2013 i (UE) nr 377/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE (Dz.U. L 170 z 12.5.2021, s. 69).
b)Państwa EFTA wnoszą wkład finansowy w działania, o których mowa w lit. a) zgodnie z art. 82 ust. 1 lit. a) protokołu 32 do Porozumienia.
c)Wkład finansowy, o którym mowa w lit. b), pokrywa również koszty włączenia państw EFTA w misję EGNOS oraz rozszerzenia zasięgu usług EGNOS na terytoria uczestniczących państw EFTA. Rozszerzenie takie jest uzależnione od wykonalności technicznej i nie opóźnia rozszerzenia geograficznego zasięgu systemu EGNOS na całych terytoriach państw członkowskich położonych w Europie.
d)Koszty poniesione na działania, których realizacja rozpoczyna się po dniu 1 stycznia 2021 r., można uznać za kwalifikowalne od daty rozpoczęcia działania określonej w odpowiedniej umowie o udzielenie dotacji lub decyzji o przyznaniu dotacji, na warunkach określonych w tej umowie lub decyzji, z zastrzeżeniem że decyzja Wspólnego Komitetu EOG nr XX/2021 z dnia xx 2021 r. [niniejsza decyzja] wejdzie w życie przed zakończeniem działania.
e)Kwalifikujące się państwa EFTA w pełni uczestniczą, bez prawa głosu, w Radzie Administracyjnej Agencji.
f)Kwalifikujące się państwa EFTA uczestniczą, bez prawa głosu, w Radzie ds. Akredytacji w zakresie Bezpieczeństwa w ramach Agencji w zakresie odpowiednich części programu, podlegając zasadzie ograniczonego dostępu ustanowionej w programie.
g)Agencja ma osobowość prawną. We wszystkich państwach reprezentowanych przez Umawiające się Strony korzysta ona z najszerszej zdolności do czynności prawnych przyznawanej osobom prawnym przez ich prawo krajowe.
h)Państwa EFTA przyznają Agencji i jej pracownikom przywileje i immunitety równoważne przywilejom i immunitetom zawartym w Protokole w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej.
i)Na zasadzie odstępstwa od przepisów art. 12 ust. 2 lit. a) oraz art. 82 ust. 3 lit. a) warunków zatrudnienia innych pracowników Unii Europejskiej, obywatele państw EFTA posiadający pełnię praw obywatelskich mogą być zatrudniani na podstawie umowy przez dyrektora wykonawczego Agencji.
j)W drodze odstępstwa od przepisów art. 12 ust. 2 lit. e), art. 82 ust. 3 lit. e) i art. 85 ust. 3 warunków zatrudnienia innych pracowników Unii Europejskiej języki, o których mowa w art. 129 ust. 1 Porozumienia EOG, są uznawane przez Agencję, w odniesieniu do jej personelu, za języki Unii, o których mowa w art. 55 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej.
k)Na mocy art. 79 ust. 3 Porozumienia do niniejszego ustępu stosuje się część VII (Postanowienia instytucjonalne) Porozumienia, z wyjątkiem sekcji 1 i 2 rozdziału 3 Porozumienia.
l)Dla celów stosowania tego rozporządzenia rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r. w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji stosuje się również do wszelkich dokumentów Agencji dotyczących państw EFTA.
m)Kwalifikujące się państwa EFTA w pełni uczestniczą, bez prawa głosu, w komitetach Unii, które wspierają Komisję Europejską w zarządzaniu komponentami Galileo, EGNOS, Copernicus oraz podkomponentami SSA SWE i SSA NEO działań, o których mowa w lit. a), oraz ich rozwoju i realizacji.
Udział w tych komitetach w składzie zajmującym się bezpieczeństwem podlega zasadzie ograniczonego dostępu ustanowionej w programie.
n)Liechtenstein zostaje wyłączony z udziału w programie oraz z obowiązku wnoszenia wkładu finansowego na jego rzecz.
o)Islandia uczestniczy w następujących działaniach w ramach programu i wnosi do nich wkład finansowy: EGNOS, Copernicus oraz podkomponenty SWE i NEO.”.
Artykuł 2
W protokole 37 do Porozumienia EOG wprowadza się następujące zmiany:
1.skreśla się tekst w pkt 36 i pkt 37;
2.dodaje się punkty w brzmieniu:
„43.Rada ds. Akredytacji Bezpieczeństwa w ramach Agencji Unii Europejskiej ds. Programu Kosmicznego (rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/696).
44.Rada Administracyjna Agencji Unii Europejskiej ds. Programu Kosmicznego (rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/696).”.
Artykuł 3
Niniejsza decyzja wchodzi w życie następnego dnia po złożeniu ostatniej notyfikacji zgodnie z art. 103 ust. 1 Porozumienia EOG 3*.
Niniejszą decyzję stosuje się od dnia 1 stycznia 2021 r.
Artykuł 4
Niniejsza decyzja zostaje opublikowana w sekcji EOG i w Suplemencie EOG do Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej.
Sporządzono w Brukseli dnia […] r.
W imieniu Wspólnego Komitetu EOG
Przewodniczący
[...]
Sekretarze
Wspólnego Komitetu EOG
[...]