KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 22.12.2021
COM(2021) 569 final
2021/0429(APP)
Wniosek
ROZPORZĄDZENIE RADY
zmieniające rozporządzenie (UE, Euratom) 2020/2093 określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2021–2027
UZASADNIENIE
1.KONTEKST WNIOSKU
1.1Wspieranie sprawiedliwej społecznie zielonej transformacji
Pakiet „Gotowi na 55” zaproponowany w dniu 14 lipca 2021 r. ma na celu dokonanie niezbędnych zmian transformacyjnych w naszej gospodarce, naszym społeczeństwie i przemyśle.
Proponowane wprowadzenie nowego systemu handlu uprawnieniami do emisji w sektorach budynków i transportu drogowego jest ważnym elementem działań UE na rzecz osiągnięcia ambitnych celów klimatycznych. Powinno przyczynić się do rozwiązania problemu dotychczasowego braku redukcji emisji w tych sektorach w sposób najbardziej racjonalny pod względem kosztów. Wprowadzenie tego systemu stworzy również źródło nowych zasobów własnych dla budżetu Unii. Jednocześnie oczekuje się, że dostosowania wymagane w tych sektorach w perspektywie krótkoterminowej będą miały bezpośredni wpływ na te gospodarstwa domowe i mikroprzedsiębiorstwa znajdujące się w trudnej sytuacji w całej UE, które są uzależnione od wysokoemisyjnych rodzajów transportu i ogrzewania. Aby pomóc w ograniczeniu tych niekorzystnych skutków społecznych Komisja przedstawiła nową inicjatywę: Społeczny Fundusz Klimatyczny.
1.2 Wdrażanie kolejnej generacji zasobów własnych dla budżetu UE
Zgodnie ze swoim zobowiązaniem zawartym w planie działania uzgodnionym w ramach porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia 16 grudnia 2020 r. Komisja proponuje zmianę decyzji w sprawie zasobów własnych w celu ustanowienia następujących nowych zasobów własnych dla budżetu UE:
–część dochodów uzyskiwanych na podstawie dyrektywy w sprawie systemu handlu uprawnieniami do emisji (ETS), którą Komisja zaproponowała zmienić,
–część przyszłych dochodów pochodzących z mechanizmu dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2,
–stosowanie jednolitej stawki poboru do części zysków rezydualnych przedsiębiorstw wielonarodowych, realokowanych do państw członkowskich [zgodnie z dyrektywą w sprawie wdrożenia globalnego porozumienia dotyczącego ponownego przydziału praw do opodatkowania].
W swoich konkluzjach z dnia 21 lipca 2020 r. Rada Europejska stwierdziła, że wpływy z nowych zasobów własnych wprowadzonych po 2021 r. powinny być wykorzystywane do spłaty pożyczek zaciągniętych w ramach Next Generation EU. Ponadto Rada poprosiła Komisję o „przedstawienie w tym celu w odpowiednim czasie wniosku w sprawie rewizji WRF”.
W porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 16 grudnia 2020 r. Parlament Europejski, Rada i Komisja uzgodniły, że spłata kwoty głównej takich środków finansowych wykorzystanych na wydatki w ramach Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy (Next Generation EU) oraz odpowiednich należnych odsetek będzie musiała zostać sfinansowana z budżetu ogólnego Unii, w tym z wystarczających wpływów z tytułu nowych zasobów własnych wprowadzonych po 2021 r. Ponadto wymienione trzy instytucje uznały znaczenie kontekstu Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy i stwierdziły, że „[w]ydatki z budżetu Unii związane ze spłatą Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy nie powinny prowadzić do nieuzasadnionego zmniejszenia wydatków na programy lub instrumentów inwestycyjnych w ramach WRF”. Porozumienie międzyinstytucjonalne stanowi ponadto, że „[p]ożądane jest również ograniczenie zwiększania zasobów własnych opartych na DNB w odniesieniu do państw członkowskich”.
Wprowadzenie proponowanych dziś nowych zasobów własnych przewiduje się do 2023 r.
1.3Przyczyny i cele wniosku
Komisja proponuje ukierunkowany przegląd rozporządzenia Rady (UE, Euratom) 2020/2093 z dnia 17 grudnia 2020 r. w następujących celach:
–zwiększenie pułapów wieloletnich ram finansowych dla proponowanego Społecznego Funduszu Klimatycznego;
–wprowadzenie automatycznego dostosowania pułapów wieloletnich ram finansowych w oparciu o nowe zasoby własne, co umożliwiłoby spłatę pożyczek zaciągniętych w ramach Next Generation EU.
2.ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU
2.1Zwiększenie pułapów wydatków w wieloletnich ramach finansowych na Społeczny Fundusz Klimatyczny
W ramach pakietu legislacyjnego „Gotowi na 55” Komisja zaproponowała utworzenie Społecznego Funduszu Klimatycznego (zwanego dalej „funduszem”), aby pomóc w ograniczeniu niekorzystnych skutków społecznych wynikających z systemu handlu uprawnieniami do emisji w sektorach budynków i transportu drogowego. Fundusz powinien zapewniać państwom członkowskim środki finansowe na wspieranie działań i inwestycji w dziedzinie efektywności energetycznej, nowych systemów ogrzewania i chłodzenia, czystszej mobilności, a także na tymczasowe bezpośrednie wsparcie dochodu.
Fundusz będzie skierowany do znajdujących się w trudnej sytuacji gospodarstw domowych, użytkowników transportu i mikroprzedsiębiorstw dotkniętych skutkami nowego systemu handlu uprawnieniami do emisji w sektorach budynków i transportu drogowego.
Fundusz będzie finansowany w ramach działu 3 wieloletnich ram finansowych „Zasoby naturalne i środowisko”, a w rocznej nomenklaturze budżetowej jako część grupy polityk „Polityka w zakresie środowiska i klimatu”.
Należy zatem zmienić załącznik I do rozporządzenia Rady (UE, Euratom) 2020/2093 z dnia 17 grudnia 2020 r. i zastąpić go załącznikiem do niniejszego wniosku.
2.2Specjalne roczne dostosowanie oparte na nowych zasobach własnych
Aby umożliwić spłatę pożyczek zaciągniętych w ramach Next Generation EU, Komisja proponuje mechanizm automatycznego dostosowania pułapów wieloletnich ram finansowych.
Mechanizm dostosowawczy, zaproponowany jako nowy art. 4a rozporządzenia w sprawie wieloletnich ram finansowych, przewiduje, co następuje:
–dostosowanie pułapu wieloletnich ram finansowych dla poddziału 2b w środkach na zobowiązania oraz pułapu środków na płatności, dokonywane corocznie, proporcjonalnie do rzeczywistych dochodów pochodzących z nowych zasobów własnych pobranych w poprzednim roku, zgodnie z zapisami dokonanymi we wstępnym sprawozdaniu finansowym Komisji zgodnie z art. 245 ust. 3 rozporządzenia finansowego;
–mechanizm corocznego dostosowania będzie wdrażany od 2024 r. przy założeniu wprowadzenia nowych zasobów własnych do dnia 1 stycznia 2023 r.;
–kwota dostosowania zostanie ograniczona do rocznej kwoty 15 mld EUR w cenach z 2018 r. W odniesieniu do 2027 r. kwota dostosowania zostanie zmniejszona o kwotę 8 mld EUR (w cenach z 2018 r.);
–Komisja poinformuje o dostosowaniu Parlament Europejski i Radę wkrótce po przyjęciu tymczasowych sprawozdań finansowych, czyli do połowy kwietnia.
Kwota w wysokości 15 mld EUR odpowiada liniowemu profilowi spłaty z budżetu Unii w odniesieniu do bezzwrotnego wsparcia na podstawie opracowanego przez Komisję planu emisji dla Next Generation EU, w tym profilu zapadalności.
Stała kwota w wysokości 8 mld EUR, która zostanie odliczona przy obliczaniu dostosowania w 2027 r., odpowiada średnim rocznym wydatkom na Społeczny Fundusz Klimatyczny od 2026 r., kiedy to zaczną wpływać dochody z systemu handlu uprawnieniami do emisji w sektorach budynków i transportu drogowego, do 2032 r.
To szczególne roczne dostosowanie pułapu płatności nie będzie brane pod uwagę przy obliczaniu maksymalnych kwot rocznego dostosowania pułapu płatności w ramach jednolitego marginesu, o którym mowa w art. 11 ust. 3 rozporządzenia w sprawie WRF.
Mechanizmowi dostosowawczemu opartemu na nowych zasobach własnych towarzyszyć będzie projekt budżetu korygującego w celu zwiększenia, w stosownych przypadkach, linii budżetowych po stronie wydatków w budżecie na rok, w którym stosowany jest mechanizm.
3.WPŁYW NA BUDŻET
Wpływ na budżet specjalnego rocznego dostosowania opartego na nowych zasobach własnych będzie miał miejsce począwszy od 2024 r. Jego kwota będzie równa rzeczywistej kwocie dochodów pochodzących z nowych zasobów własnych zebranych w poprzednim roku, zapisanej w tymczasowym sprawozdaniu finansowym, i zostanie ograniczona do kwoty 15 mld EUR rocznie w cenach z 2018 r. W odniesieniu do 2027 r. kwota dostosowania zostanie zmniejszona o kwotę 8 mld EUR (w cenach z 2018 r.).
Jeżeli chodzi o Społeczny Fundusz Klimatyczny, Komisja proponuje zwiększenie pułapu środków na zobowiązania w dziale 3 „Zasoby naturalne i środowisko” o kwotę 2 176 mln EUR w 2025 r., 9 132 mln EUR w 2026 r. i 8 786 mln EUR w 2027 r. w cenach z 2018 r.
Proponowane zwiększenie pułapu zobowiązań spowoduje zwiększenie potrzeb w zakresie płatności. Komisja proponuje zatem zmianę pułapu płatności na lata 2025, 2026 i 2027 odpowiednio o 2 176 mln EUR, 9 132 mln EUR i 8 786 mln EUR w cenach z 2018 r.
2021/0429 (APP)
Wniosek
ROZPORZĄDZENIE RADY
zmieniające rozporządzenie (UE, Euratom) 2020/2093 określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2021–2027
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 312,
uwzględniając Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Energii Atomowej, w szczególności jego art. 106a,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
uwzględniając zgodę Parlamentu Europejskiego,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
stanowiąc zgodnie ze specjalną procedurą ustawodawczą,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)W ramach Porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia 16 grudnia 2020 r. między Parlamentem Europejskim, Radą Unii Europejskiej i Komisją Europejską w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w kwestiach budżetowych i należytego zarządzania finansami oraz w sprawie nowych zasobów własnych, w tym również harmonogramu wprowadzania nowych zasobów własnych, Parlament Europejski, Rada i Komisja zobowiązały się do opracowania harmonogramu wprowadzania nowych zasobów własnych w okresie obowiązywania wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027 oraz do działania na rzecz wprowadzenia wystarczających nowych zasobów własnych z myślą o pokryciu kwoty odpowiadającej spodziewanym wydatkom związanym ze spłatą pożyczek zaciągniętych w ramach Next Generation EU.
(2)Należy ustanowić mechanizm umożliwiający spłatę kosztów finansowania Next Generation EU w okresie obowiązywania wieloletnich ram finansowych na lata 2024–2027 w kwotach równoważnych nowym zasobom własnym pobranym zgodnie z decyzją Rady (UE, Euratom) 2020/2053 („decyzja w sprawie zasobów własnych”) i ujętym w tymczasowych sprawozdaniach finansowych, bez zmniejszania wydatków na programy Unii.
(3)Wprowadzenie unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji dla sektorów budynków i transportu drogowego zgodnie z dyrektywą 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady może wywołać krótkoterminowe niekorzystne skutki społeczne. Aby sprostać temu wyzwaniu, rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) [XXX] final ustanowiono Społeczny Fundusz Klimatyczny, który ma być finansowany z budżetu ogólnego Unii na podstawie wieloletnich ram finansowych. Należy zatem dostosować pułap środków na zobowiązania w dziale 3 „Zasoby naturalne i środowisko” oraz pułap środków na płatności na lata 2025, 2026 i 2027.
(4)Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie (UE, Euratom) 2020/2093,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
W rozporządzeniu (UE, Euratom) 2020/2093 wprowadza się następujące zmiany:
1)art. 4 ust. 4 otrzymuje brzmienie:
„4. Bez uszczerbku dla art. 4a, 6 i 7, w stosunku do danego roku nie można dokonywać żadnych dalszych dostosowań technicznych ani w ciągu tego roku, ani na zasadzie ex post w latach kolejnych.”;
2)dodaje się art. 4a w brzmieniu:
„Artykuł 4a
Specjalne roczne dostosowanie oparte na nowych zasobach własnych
1.Począwszy od 2024 r., po przedłożeniu wstępnego sprawozdania finansowego za rok n-1 zgodnie z art. 245 ust. 3 rozporządzenia finansowego, dokonuje się dostosowania w górę pułapu wydatków na środki na zobowiązania w poddziale 2b oraz pułapu środków na płatności na bieżący rok.
2.To roczne dostosowanie składa się z następujących kwot:
a)na lata 2024, 2025 i 2026: kwota równoważna dochodom wpisanym do wstępnego sprawozdania finansowego, o którym mowa w ust. 1, pochodzącym z zasobów określonych w art. 2 ust. 1 lit. e), f) i g) decyzji w sprawie zasobów własnych;
b)na rok 2027: kwota równoważna dochodom wpisanym do wstępnego sprawozdania finansowego, o którym mowa w ust. 1, pochodzącym z zasobów określonych w art. 2 ust. 1 lit. e), f) i g) decyzji w sprawie zasobów własnych, pomniejszona o kwotę 8 000 mln EUR (w cenach z 2018 r.).
Roczne dostosowanie, o którym mowa w akapicie pierwszym, nie przekracza kwoty 15 000 mln EUR (w cenach z 2018 r.) rocznie w latach 2024–2027.
3.Komisja przekazuje wyniki rocznego dostosowania, o którym mowa w ust. 2, Parlamentowi Europejskiemu i Radzie w terminie 15 dni od przedłożenia wstępnego sprawozdania finansowego za rok n-1 zgodnie z art. 245 ust. 3 rozporządzenia finansowego.”;
3)art. 11 ust. 3 akapit drugi otrzymuje brzmienie:
„Kwoty odpowiadające dostosowaniom w górę, o których mowa w art. 4a ust. 1 i w art. 5 ust. 2 akapit drugi, mają charakter dodatkowy względem maksymalnych kwot, o których mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu.”;
4)załącznik I zastępuje się tekstem znajdującym się w załączniku do niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 2
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia […] r.
W imieniu Rady
Przewodniczący
KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 22.12.2021
COM(2021) 569 final
ZAŁĄCZNIK
do
wniosku w sprawie rozporządzenia Rady
zmieniającego rozporządzenie (UE, Euratom) 2020/2093 określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2021–2027
ZAŁĄCZNIK
„ZAŁĄCZNIK I
WIELOLETNIE RAMY FINANSOWE (UE-27)
|
(w mln EUR – ceny z 2018 r.)
|
|
ŚRODKI NA ZOBOWIĄZANIA
|
2021
|
2022
|
2023
|
2024
|
2025
|
2026
|
2027
|
Łącznie
2021–2027
|
|
1. Jednolity rynek, innowacje i gospodarka cyfrowa
|
19 712
|
20 211
|
19 133
|
18 633
|
18 518
|
18 646
|
18 473
|
133 326
|
|
2. Spójność, odporność i wartości
|
49 741
|
51 920
|
52 194
|
53 954
|
55 182
|
56 787
|
58 809
|
378 587
|
|
2a. Spójność gospodarcza, społeczna i terytorialna
|
45 411
|
45 951
|
46 493
|
47 130
|
47 770
|
48 414
|
49 066
|
330 235
|
|
2b. Odporność i wartości
|
4 330
|
5 969
|
5 701
|
6 824
|
7 412
|
8 373
|
9 743
|
48 352
|
|
3. Zasoby naturalne i środowisko
|
55 242
|
52 214
|
51 489
|
50 617
|
51 895
|
58 064
|
56 947
|
376 468
|
|
z czego: Wydatki związane z rynkiem i płatności bezpośrednie
|
38 040
|
37 544
|
37 604
|
36 983
|
36 373
|
35 772
|
35 183
|
257 499
|
|
4. Migracja i zarządzanie granicami
|
2 324
|
2 947
|
3 164
|
3 282
|
3 672
|
3 682
|
3 736
|
22 807
|
|
5. Bezpieczeństwo i obrona
|
1 700
|
1 725
|
1 737
|
1 754
|
1 928
|
2 078
|
2 263
|
13 185
|
|
6. Sąsiedztwo i świat
|
15 309
|
15 522
|
14 789
|
14 056
|
13 323
|
12 592
|
12 828
|
98 419
|
|
7. Europejska administracja publiczna
|
10 021
|
10 215
|
10 342
|
10 454
|
10 554
|
10 673
|
10 843
|
73 102
|
|
z czego: Wydatki administracyjne instytucji
|
7 742
|
7 878
|
7 945
|
7 997
|
8 025
|
8 077
|
8 188
|
55 852
|
|
ŚRODKI NA ZOBOWIĄZANIA OGÓŁEM
|
154 049
|
154 754
|
152 848
|
152 750
|
155 072
|
162 522
|
163 899
|
1 095 894
|
|
ŚRODKI NA PŁATNOŚCI OGÓŁEM
|
156 557
|
156 322
|
149 936
|
149 936
|
152 112
|
159 068
|
158 722
|
1 082 652”
|