KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 5.8.2021
COM(2021) 450 final
2021/0254(NLE)
Wniosek
DECYZJA RADY
w sprawie stanowiska, jakie ma być zajęte w imieniu Unii Europejskiej w ramach Międzynarodowej Rady Zbożowej w odniesieniu do zmiany definicji „zboża” lub „zbóż” na podstawie Konwencji o handlu zbożem z 1995 r.
UZASADNIENIE
1.Przedmiot wniosku
Niniejszy wniosek dotyczy decyzji określającej stanowisko, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii na forum Międzynarodowej Rady Zbożowej w związku z zamierzonym dodaniem nasion roślin strączkowych do definicji „zboża” lub „zbóż” na podstawie Konwencji o handlu zbożem z 1995 r.
2.Kontekst wniosku
2.1.Konwencja o handlu zbożem z 1995 r.
Celem Konwencji o handlu zbożem z 1995 r. („konwencja”) jest rozwój współpracy międzynarodowej we wszystkich aspektach handlu zbożem, promowanie rozszerzenia zakresu międzynarodowego handlu zbożem oraz dopilnowanie, by przepływy handlowe w tym sektorze były jak najbardziej swobodne. Ponadto konwencja ma na celu przyczynienie się w jak największym stopniu do stabilności międzynarodowych rynków zboża w interesie wszystkich członków, zwiększenie światowego bezpieczeństwa żywnościowego oraz stworzenie forum wymiany informacji i zapewnienie członkom forum dyskusji o ich wątpliwościach dotyczących handlu zbożem.
Konwencja weszła w życie dnia 1 lipca 1995 r.
Unia Europejska jest stroną konwencji 1 .
2.2.Międzynarodowa Rada Zbożowa
Międzynarodowa Rada Zbożowa jest organizacją międzyrządową, która dąży do osiągnięcia celów określonych w art. 1 konwencji. W szczególności Międzynarodowa Rada Zbożowa ma na celu:
·pogłębianie międzynarodowej współpracy we wszystkich aspektach handlu zbożem;
·promowanie rozszerzenia zakresu, otwartości i sprawiedliwości międzynarodowego handlu zbożem;
·przyczynianie się do stabilności międzynarodowych rynków zboża, zwiększanie światowego bezpieczeństwa żywnościowego oraz przyczynianie się do rozwoju krajów, których gospodarki w dużym stopniu zależą od sprzedaży zboża.
Sposobem osiągnięcia tych celów jest poprawa przejrzystości rynku dzięki wymianie informacji, analizie i konsultacjom na temat rozwoju rynku i polityki.
Międzynarodowa Rada Zbożowa liczy 30 członków, w tym wielu największych na świecie producentów i importerów zbóż. Poza Unią Europejską jej członkami są między innymi Argentyna, Australia, Kanada, Egipt, Indie, Japonia, Rosja, Ukraina, Zjednoczone Królestwo i USA. Jej członkami nie są jednak Chiny ani Brazylia.
30 członków Rady posiada łącznie 2 000 głosów.
W odniesieniu do procedur budżetowych (zob. art. 11 konwencji), tj. w kwestii ustalania rocznych wkładów finansowych członków, Unia dysponuje w latach 2020/21 371 głosami 2 .
W przypadku podejmowania decyzji, tj. w przypadku głosowania (zob. art. 12 konwencji) 1 000 głosów zostaje podzielonych wśród 11 członków eksportujących (w tym Unię z 244 głosami) oraz 1 000 głosów wśród 19 członków importujących. Należy podkreślić, że zasadniczo Międzynarodowa Rada Zbożowa działa na zasadzie konsensusu, a głosowanie przeprowadzane jest bardzo rzadko.
Na posiedzeniach Międzynarodowej Rady Zbożowej Unia Europejska jest reprezentowana przez Komisję Europejską. Państwa członkowskie mogą uczestniczyć w spotkaniach Międzynarodowej Rady Zbożowej, w szczególności w jej posiedzeniach.
2.3.Planowany akt Międzynarodowej Rady Zbożowej
W dniu 14 maja 2021 r. Międzynarodowa Rada Zbożowa zaproponowała włączenie nasion roślin strączkowych do definicji „zboża” lub „zbóż” w art. 2 ust. 1 lit. e) konwencji („planowany akt”). Proponuje się, aby decyzja Międzynarodowej Rady Zbożowej została podjęta korespondencyjnie (tj. procedura pisemna) w terminie do dnia 31 października 2021 r. Jeżeli żaden z członków Międzynarodowej Rady Zbożowej nie zgłosi sprzeciwu na piśmie, nasiona roślin strączkowych zostaną dodane do definicji „zboża” lub „zbóż” w art. 2 ust. 1 lit. e) konwencji ze skutkiem od dnia 1 listopada 2021 r.
Zgodnie z wnioskiem „soczewicę, groch suchy, ciecierzycę, fasolę suchą, inne nasiona roślin strączkowych i ich produkty włącza się do definicji »zboża« lub »zbóż« w art. 2 ust. 1 lit. e) Konwencji o handlu zbożem z 1995 r.”.
Celem planowanego aktu jest umożliwienie Międzynarodowej Radzie Zbożowej rozszerzenia jej regularnej pracy, o której mowa w art. 3 konwencji, na nasiona roślin strączkowych. W szczególności od dnia 1 listopada 2021 r. regularne sprawozdania, wymiana informacji i badania specjalne, o których mowa w art. 3 konwencji, powinny obejmować nasiona roślin strączkowych i ich produkty. Rządy państw członkowskich powinny współpracować z Sekretariatem Międzynarodowej Rady Zbożowej poprzez dostarczanie odpowiednich informacji na temat nasion roślin strączkowych i ich produktów.
Chociaż w konwencji nie określono szczegółowych zasad dotyczących procedury głosowania korespondencyjnego (ani procedury pisemnej), art. 14 konwencji dotyczący decyzji Rady nie zawiera wymogu, aby takie decyzje były podejmowane na posiedzeniu Rady.
3.Stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu Unii
Konwencja o handlu zbożem z 1995 r. została zawarta przez Unię Europejską decyzją Rady 96/88/WE 3 do dnia 30 czerwca 1998 r. i od tego czasu okres jej obowiązywania jest regularnie przedłużany. Za każdym razem konwencja zostaje przedłużona na okres nie dłuższy niż dwa lata zgodnie z art. 33 konwencji. Okres obowiązywania konwencji przedłużono ostatnio do dnia 30 czerwca 2023 r. decyzją Międzynarodowej Rady Zbożowej z dnia 7 czerwca 2021 r.
W momencie zawarcia konwencji definicja „zboża” lub „zbóż” w art. 2 ust. 1 lit. e) obejmowała następujące produkty: „jęczmień, kukurydza, proso, owies, żyto, sorgo, pszenżyto i pszenica oraz ich produkty”.
Następnie w 2008 r. członkowie Międzynarodowej Rady Zbożowej postanowili włączyć do definicji „zboża” lub „zbóż” ryż i jego produkty ze skutkiem od dnia 1 lipca 2009 r. Ponadto definicja „zboża” lub „zbóż” została ponownie rozszerzona ze skutkiem od dnia 1 lipca 2013 r. na różne nasiona oleiste, a mianowicie koprę, nasiona bawełny, ziarna palmy, orzeszki ziemne, ziarna rzepaku, nasiona soi i nasiona słonecznika oraz ich produkty.
Unia Europejska zawsze była aktywnym członkiem Międzynarodowej Rady Zbożowej i wspierała rozszerzenie jej prac na analizę sytuacji rynkowej i handlowej także w zakresie nasion roślin strączkowych. Do tej pory odbywało się to na zasadzie ad hoc, z zastrzeżeniem zatwierdzenia rocznego programu prac Międzynarodowej Rady Zbożowej.
Celem niniejszego wniosku jest upoważnienie Komisji przez Radę do głosowania w imieniu Unii Europejskiej za dodaniem nasion roślin strączkowych do definicji „zboża” lub „zbóż” w art. 2 ust. 1 lit. e) konwencji ze skutkiem od dnia 1 listopada 2021 r. Formalna decyzja Międzynarodowej Rady Zbożowej w sprawie wniosku zostanie podjęta w drodze procedury pisemnej (głosowanie korespondencyjne), z terminem ustalonym na dzień 31 października 2021 r.
4.Podstawa prawna
4.1.Proceduralna podstawa prawna
4.1.1.Zasady
Art. 218 ust. 9 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) określa tryb przyjmowania decyzji ustalających „stanowiska, które mają być zajęte w imieniu Unii w ramach organu utworzonego przez umowę, gdy organ ten ma przyjąć akty mające skutki prawne, z wyjątkiem aktów uzupełniających lub zmieniających ramy instytucjonalne umowy”.
Pojęcie „akty mające skutki prawne” obejmuje akty, które mają skutki prawne na mocy przepisów prawa międzynarodowego dotyczących danego organu. Obejmuje ono ponadto instrumenty, które nie są wiążące na mocy prawa międzynarodowego, ale mogą „w sposób decydujący wywrzeć wpływ na treść przepisów przyjętych przez prawodawcę Unii” 4 .
4.1.2.Zastosowanie w niniejszej sprawie
Planowany akt Międzynarodowej Rady Zbożowej skutkuje zmianą konwencji, która jest umową międzynarodową wiążącą Unię, poprzez rozszerzenie definicji „zboża” lub „zbóż” w art. 2 ust. 1 lit. e) konwencji. Planowany akt ma zatem skutki prawne.
Planowany akt nie uzupełnia ani nie zmienia ram instytucjonalnych umowy.
W związku tym proceduralną podstawą prawną proponowanej decyzji jest art. 218 ust. 9 TFUE.
4.2.Materialna podstawa prawna
4.2.1.Zasady
Materialna podstawa prawna decyzji przyjętej w trybie art. 218 ust. 9 TFUE jest uzależniona głównie od celu i treści planowanego aktu, którego dotyczy stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu Unii Europejskiej. Jeżeli planowany akt ma dwojaki cel lub dwa elementy składowe, a jeden z tych celów lub elementów da się określić jako główny, zaś drugi ma jedynie pomocniczy charakter, decyzja przyjęta na mocy art. 218 ust. 9 TFUE musi mieć jedną materialną podstawę prawną, tj. podstawę, której wymaga główny lub dominujący cel lub element składowy.
4.2.2.Zastosowanie w niniejszej sprawie
Główny cel i treść planowanego aktu odnoszą się do handlu produktami rolnymi.
Materialną podstawą prawną proponowanej decyzji jest zatem art. 207 ust. 3 akapit pierwszy TFUE.
4.3.Podsumowanie
Podstawą prawną proponowanej decyzji powinien być art. 207 ust. 3 akapit pierwszy TFUE w związku z art. 218 ust. 9 TFUE.
5.Publikacja planowanego aktu
Ponieważ akt Międzynarodowej Rady Zbożowej zmieni konwencję poprzez dodanie nasion roślin strączkowych do definicji „zboża” lub „zbóż” w art. 2 ust. 1 lit. e) konwencji, należy opublikować decyzję Rady w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej po jego przyjęciu.
2021/0254 (NLE)
Wniosek
DECYZJA RADY
w sprawie stanowiska, jakie ma być zajęte w imieniu Unii Europejskiej w ramach Międzynarodowej Rady Zbożowej w odniesieniu do zmiany definicji „zboża” lub „zbóż” na podstawie Konwencji o handlu zbożem z 1995 r.
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 207 ust. 3 akapit pierwszy w związku z art. 218 ust. 9,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)Konwencja o handlu zbożem z 1995 r. („konwencja”) została zawarta przez Unię w drodze decyzji Rady 96/88/WE 5 i weszła w życie w dniu 1 lipca 1995 r. Konwencja została zawarta na okres trzech lat.
(2)W art. 2 ust. 1 lit. e) konwencji definiuje się znaczenie terminu „zboże” lub „zboża” do celów konwencji. Członkowie Międzynarodowej Rady Zbożowej mogą podjąć decyzję o zmianie tej definicji zgodnie z art. 32 konwencji.
(3)W dniu 14 maja 2021 r. Sekretariat Międzynarodowej Rady Zbożowej zaproponował dodanie nasion roślin strączkowych do definicji „zboża” lub „zbóż” w art. 2 ust. 1 lit. e) konwencji ze skutkiem od dnia 1 listopada 2021 r. Zgodnie z wnioskiem „soczewica, groch suchy, ciecierzyca, fasola sucha, inne nasiona roślin strączkowych i ich produkty włącza się do definicji »zboża« lub »zbóż« w art. 2 ust. 1 lit. e) Konwencji o handlu zbożem z 1995 r.” 6 .
(4)Należy ustalić stanowisko, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii w ramach Międzynarodowej Rady Zbożowej w odniesieniu do zmiany definicji „zboża” lub „zbóż” w art. 2 ust. 1 lit. e) konwencji, ponieważ rozszerzenie zakresu produktów podlegających Międzynarodowej Radzie Zbożowej – poprzez dodanie nasion roślin strączkowych do definicji „zboża” lub „zbóż” – leży w interesie Unii,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Stanowisko, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii w ramach Międzynarodowej Rady Zbożowej, polega na głosowaniu za zmianą art. 2 ust. 1 lit. e) Konwencji o handlu zbożem poprzez dodanie nasion strączkowych do definicji „zboża” lub „zbóż”, zgodnie z propozycją przedstawioną przez Sekretariat Międzynarodowej Rady Zbożowej w dniu 14 maja 2021 r.
Artykuł 2
Niniejsza decyzja skierowana jest do Komisji.
Sporządzono w Brukseli dnia […] r.
W imieniu Rady
Przewodniczący