KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 20.7.2021
COM(2021) 411 final
Zalecenie
DECYZJA RADY
zatwierdzająca rozpoczęcie negocjacji w sprawie umowy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony, w odniesieniu do Gibraltaru
UZASADNIENIE
1.KONTEKST ZALECENIA
Komisja niniejszym zaleca, aby Rada zatwierdziła rozpoczęcie negocjacji w sprawie umowy między Unią i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony, w odniesieniu do brytyjskiego terytorium zamorskiego Gibraltaru w celu wyznaczenia Komisji jako negocjatora Unii oraz skierowania wytycznych do negocjatora [oraz wyznaczenia specjalnego komitetu, w porozumieniu z którym należy prowadzić negocjacje].
2.KONTEKST
W dniu 1 lutego 2020 r. Zjednoczone Królestwo wystąpiło z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej („Euratom”).
Uzgodnienia dotyczące wystąpienia określono w Umowie o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej („Zjednoczone Królestwo”) z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej („umowa o wystąpieniu”) 1 , z uwzględnieniem Protokołu dotyczącego konkretnych uzgodnień w odniesieniu do brytyjskiego terytorium zamorskiego Gibraltaru (zwanego dalej „Gibraltarem”). Umowa o wystąpieniu weszła w życie w dniu 1 lutego 2020 r. i ustanowiła okres przejściowy, w trakcie którego prawo Unii 2 miało zastosowanie do Zjednoczonego Królestwa i w Zjednoczonym Królestwie, zgodnie z tą umową. Okres ten dobiegł końca w dniu 31 grudnia 2020 r. Umowa i protokół miały zastosowanie do Gibraltaru zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. a) umowy o wystąpieniu. Wdrażanie protokołu w sprawie Gibraltaru nadzorował specjalny komitet ds. protokołu w sprawie Gibraltaru, w którym Hiszpania odgrywała aktywną rolę. Protokół, z wyjątkiem art. 1, przestał mieć zastosowanie na terytorium Gibraltaru po zakończeniu okresu przejściowego.
W tym okresie przejściowym Unia Europejska, Euratom i Zjednoczone Królestwo zawarły umowę o handlu i współpracy, która została zawarta przez Unię na podstawie decyzji Rady (UE) 2021/689 3 i która była tymczasowo stosowana od dnia 1 stycznia 2021 r. 4 Umowa ta weszła w życie w dniu 1 maja 2021 r. Umowa nie ma zastosowania do Gibraltaru ani nie wywołuje jakichkolwiek skutków na tym terytorium, które jest wyłączone z jej zakresu terytorialnego.
Ponadto Euratom i Zjednoczone Królestwo zawarły umowę o współpracy w zakresie bezpiecznego i pokojowego wykorzystania energii jądrowej, która była tymczasowo stosowana od dnia 1 stycznia 2021 r. 5 i która weszła w życie w dniu 1 maja 2021 r. 6 Umowa ta nie ma zastosowania do Gibraltaru.
3. UMOWA MIĘDZY UE A ZJEDNOCZONYM KRÓLESTWEM W SPRAWIE GIBRALTARU
W oświadczeniu włączonym do protokołu obrad Rady Europejskiej z dnia 25 listopada 2018 r. zawarto następującą deklarację Rady Europejskiej i Komisji: „Po wyjściu Zjednoczonego Królestwa z Unii Gibraltar nie będzie uwzględniany w zakresie terytorialnym umów, które będą zawierane między Unią a Zjednoczonym Królestwem. Nie wyklucza to jednak możliwości posiadania odrębnych umów między Unią a Zjednoczonym Królestwem w odniesieniu do Gibraltaru. Bez uszczerbku dla kompetencji Unii i w pełnym poszanowaniu integralności terytorialnej jej państw członkowskich, jak gwarantuje art. 4 ust. 2 Traktatu o Unii Europejskiej, te odrębne umowy będą wymagały uprzedniej zgody Królestwa Hiszpanii”.
Ponadto do decyzji Rady w sprawie podpisania umowy o handlu i współpracy między Unią Europejską, Euratomem i Zjednoczonym Królestwem dołączono następującą deklarację Komisji: „W następstwie wspólnej deklaracji Rady Europejskiej i Komisji Europejskiej w sprawie zakresu terytorialnego umów, które mają zostać zawarte między Unią a Zjednoczonym Królestwem w dniu 25 listopada 2018 r., umowa, która ma zostać podpisana między Unią a Zjednoczonym Królestwem w dniu 30 grudnia 2020 r., nie obejmuje Gibraltaru. Nie wyklucza to jednak możliwości posiadania odrębnych umów między Unią a Zjednoczonym Królestwem w odniesieniu do Gibraltaru. Komisja jest gotowa rozpatrzyć ewentualny wniosek Hiszpanii, w porozumieniu ze Zjednoczonym Królestwem, o wszczęcie procedury negocjacyjnej dotyczącej takich odrębnych umów, o ile będą one zgodne z prawem i interesami Unii”.
Królestwo Hiszpanii i Zjednoczone Królestwo osiągnęły porozumienie w sprawie możliwych ram dotyczących umowy w sprawie Gibraltaru i w dniu 31 grudnia 2020 r. na podstawie tego porozumienia Królestwo Hiszpanii zwróciło się do Komisji o wszczęcie negocjacji dotyczących takiej umowy na poziomie Unii.
Zgodnie z oświadczeniem włączonym do protokołu posiedzenia Rady Europejskiej z dnia 25 listopada 2018 r. w sprawie zakresu terytorialnego przyszłych umów, które będą zawierane między Unią a Zjednoczonym Królestwem, planowana umowa „będzie wymagała uprzedniej zgody Królestwa Hiszpanii”. Biorąc pod uwagę, że umowa będzie miała szczególny wpływ na Hiszpanię jako sąsiadujące państwo członkowskie oraz jako państwo członkowskie, któremu zostanie powierzone stosowanie i wdrażanie niektórych postanowień przyszłej umowy, Komisja będzie utrzymywać bliskie kontakty z organami Hiszpanii przez cały czas trwania negocjacji i należycie uwzględniać ich opinie.
W planowanej umowie należy uwzględnić szczególne uwarunkowania polityczne, prawne i geograficzne Gibraltaru zgodnie z prawem międzynarodowym.
Zawarcie takiej umowy byłoby korzystne z uwagi na bliskość geograficzną Gibraltaru i gospodarczą współzależność z Unią.
Planowana umowa ma na celu ustanowienie nowych stosunków między Unią a Zjednoczonym Królestwem w odniesieniu do Gibraltaru, które usuwają bariery fizyczne w przepływie osób i towarów, aby przyczynić się do wspólnego dobrobytu w regionie.
W odniesieniu do przepływu osób celem umowy jest usunięcie istniejących struktur fizycznych przy jednoczesnym stwierdzeniu, że Gibraltar nie stanie się częścią strefy Schengen bez kontroli na granicach wewnętrznych ani częścią unii celnej.
Aby zapewnić pełną ochronę strefy Schengen, kontrola i ochrona granic zewnętrznych odbywałyby się w porcie morskim i lotniczym i na wodach Gibraltaru oraz byłyby prowadzone przez Hiszpanię z zastosowaniem odpowiednich przepisów UE. Przejścia graniczne, które mają zostać utworzone w porcie morskim i lotniczym, umożliwiłyby stosowanie odpowiednich przepisów UE, w tym wdrożenie i wykorzystanie baz danych niezbędnych do przeprowadzania odpraw granicznych 7 . Hiszpańscy funkcjonariusze straży granicznej mieliby wszelkie niezbędne uprawnienia do prowadzenia kontroli granicznych i ochrony granicy oraz związane z tym obowiązki, w tym w odniesieniu do podejmowania działań w związku z wpisami w bazach danych (np. w celu odmowy wjazdu). W przypadku wpisów, w tym odmowy wjazdu i aresztowania, Hiszpania podejmowałaby działania następcze, a w razie potrzeby organy Zjednoczonego Królestwa odpowiedzialne za kwestie związane z Gibraltarem pomogłyby i ułatwiły wdrożenie wpisu, np. przekazanie danej osoby lub danego przedmiotu organom Hiszpanii.
Pełnienie tych funkcji przez Hiszpanię podlegałoby regularnej weryfikacji w formie ocen Schengen.
Czas spędzony na Gibraltarze byłby liczony jako czas spędzony w strefie Schengen do celów obliczania dozwolonego okresu pobytu. Obywatele Zjednoczonego Królestwa, którzy w chwili podpisania umowy nie mają miejsca zamieszkania na Gibraltarze byliby traktowani do celów wjazdu i pobytu na terytorium Gibraltaru jak obywatele państw trzecich. Osoby zamieszkałe na Gibraltarze byłyby nadal uznawane za obywateli państw trzecich do celów prawa Unii, ale miałyby prawo do bezwizowego wjazdu do strefy Schengen przez maksymalnie 90 dni w dowolnym okresie 180 dni zgodnie z odpowiednimi przepisami mającego zastosowanie prawa Unii. Byłyby one zwolnione z wymogu stemplowania 8 , systemu wjazdu/wyjazdu 9 oraz ETIAS 10 . Ponadto osobom zamieszkałym legalnie na Gibraltarze nie można byłoby odmówić wjazdu na terytorium Gibraltaru.
Ponieważ znaczna większość przekroczeń granicy będzie nadal odbywała się na zewnętrznej granicy lądowej, prowadzenie przez Hiszpanię odpraw granicznych i ochrony granicy zostałoby uzupełnione o dalsze szczegółowe ustalenia dotyczące współpracy („środki ochronne”), mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa strefy Schengen bez kontroli na granicach wewnętrznych w równoważny sposób. Umożliwiłyby one ograniczenie ryzyka migracji nieuregulowanej i ryzyka dla bezpieczeństwa, w tym ryzyka wynikającego z ułatwień w przepływie towarów lub złagodzenia procedur celnych, oraz zapewniłyby ochronę równoważną ochronie zewnętrznej granicy lądowej i całej strefy Schengen. Środki ochronne obejmowałyby między innymi współpracę policyjną i wymiarów sprawiedliwości, ochronę danych, powroty migrantów o nieuregulowanym statusie i zapobieganie migracji nieuregulowanej, ustalenia dotyczące odpowiedzialności osób ubiegających się o udzielenie ochrony międzynarodowej, dostosowanie polityki wizowej i polityki w zakresie zezwoleń na pobyt.
Dokładniej rzecz ujmując, środki ochronne obejmowałyby co najmniej następujące elementy:
–postanowienia określające, że Hiszpania – w porozumieniu ze Zjednoczonym Królestwem – będzie odpowiedzialna za rozpatrywanie wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej składanych na Gibraltarze zgodnie z mającym zastosowanie prawem Unii, w tym za stosowanie systemu Eurodac do pobierania odcisków palców osób ubiegających się o azyl oraz osób zatrzymanych podczas próby nielegalnego przekroczenia granicy. W stosownych przypadkach organy Zjednoczonego Królestwa odpowiedzialne za kwestie związane z Gibraltarem będą musiały wspierać organy Hiszpanii w wykonywaniu ich zadań oraz ułatwiać im ich wykonywanie. W wyniku takiego uzgodnienia przepływ osób ubiegających się o udzielenie ochrony międzynarodowej między terytorium państw członkowskich i państw stowarzyszonych w ramach systemu dublińskiego, z jednej strony, a Gibraltarem, z drugiej strony, nie powinien powodować wygaśnięcia odpowiedzialności na podstawie rozporządzenia dublińskiego 11 ;
–postanowienia ustanawiające zobowiązanie Hiszpanii do przeprowadzania, w porozumieniu ze Zjednoczonym Królestwem, powrotów obywateli państw trzecich przebywających nielegalnie na terytorium Gibraltaru, w tym na granicy, oraz do wprowadzenia wszystkich środków niezbędnych do egzekwowania takich powrotów zgodnie z mającym zastosowanie prawem Unii. W stosownych przypadkach organy Zjednoczonego Królestwa odpowiedzialne za kwestie związane z Gibraltarem będą musiały wspierać organy Hiszpanii w wykonywaniu ich zadań oraz ułatwiać im ich wykonywanie;
–postanowienia zapewniające, aby przemyt migrantów był karalny na mocy prawa Gibraltaru jako przestępstwo;
–postanowienia zapewniające stosowanie w porcie lotniczym na Gibraltarze prawa Unii dotyczącego odpowiedzialności przewoźników 12 ;
–postanowienia zapewniające stosowanie w porcie morskim i lotniczym na Gibraltarze dyrektywy w sprawie danych pasażera przekazywanych przed podróżą 13 ;
–postanowienia stanowiące, że Hiszpania będzie miała wyłączne kompetencje w zakresie wydawania wiz krótkoterminowych w odniesieniu do Gibraltaru, zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami UE;
–postanowienia stanowiące, że Hiszpania będzie miała wyłączne kompetencje w zakresie wydawania obywatelom państw trzecich wiz długoterminowych i zezwoleń na pobyt w odniesieniu do Gibraltaru. Chociaż warunki przyznawania wiz długoterminowych i zezwoleń na pobyt zostałyby ustanowione na mocy prawa Gibraltaru, Hiszpania wydawałaby takie dokumenty, stosując odpowiednie przepisy i procedury przewidziane w prawie Unii oraz w odpowiednim formacie. Zezwolenia na pobyt byłyby wyraźnie oznaczone jako ważne na Gibraltarze 14 . Hiszpania sprawdzałaby niezbędne informacje w informatycznych bazach danych i mogłaby odmówić wydania wizy długoterminowej lub zezwolenia na pobyt na podstawie wpisu w Systemie Informacyjnym Schengen. Hiszpania konsultowałaby się z innymi państwami członkowskimi lub państwami stowarzyszonymi w ramach Schengen, które wprowadziły wpisy do SIS, i państwa te miałyby prawo sprzeciwić się wydaniu wizy długoterminowej lub zezwolenia na pobyt. W przypadku wydania wizy długoterminowej lub zezwolenia na pobyt państwa członkowskie lub państwa stowarzyszone w ramach Schengen nie byłyby zobowiązane do usuwania wpisów do celów odmowy wjazdu z SIS;
–postanowienia dotyczące wymiany istotnych informacji operacyjnych między organami Zjednoczonego Królestwa odpowiedzialnymi za kwestie związane z Gibraltarem a organami państw członkowskich, w tym informacji pochodzących z rejestrów karnych oraz informacji dotyczących poszukiwanych i zaginionych osób i przedmiotów, zarówno spontanicznej, jak i na wniosek;
–postanowienia dotyczące współpracy między organami Zjednoczonego Królestwa odpowiedzialnymi za kwestie związane z Gibraltarem a Europolem i Eurojustem zgodnie z określonymi w odpowiednich przepisach Unii uzgodnieniami dotyczącymi współpracy z państwami trzecimi;
–postanowienia przewidujące możliwość transgranicznej współpracy operacyjnej policji;
–postanowienia zobowiązujące Zjednoczone Królestwo w odniesieniu do Gibraltaru do wymagania udostępniania organom Hiszpanii danych dotyczących przelotu pasażera w przypadku wszystkich przylotów do portu lotniczego na Gibraltarze zgodnie z dyrektywą w sprawie danych dotyczących przelotu pasażera 15 ;
–postanowienia nakładające wymóg przeprowadzania wzmożonych kontroli policyjnych w obszarach położonych w pobliżu zewnętrznej granicy lądowej między Hiszpanią a Gibraltarem, zarówno do celów ścigania przestępstw, jak i związanych z migracją;
–postanowienia dotyczące broni palnej, prekursorów materiałów wybuchowych i środków odurzających;
–postanowienia nakładające na Zjednoczone Królestwo w odniesieniu do Gibraltaru wymóg zapewnienia, aby osobom, którym w innych okolicznościach odmówiono by wjazdu do strefy Schengen, między innymi ze względu na fakt, iż uznaje się je za stwarzające zagrożenie dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego, zakazano opuszczenia terytorium Gibraltaru i wjazdu do strefy Schengen oraz uniemożliwiono im to. Z uwagi na powyższe w umowie należy określić system uprzedniego informowania lub uprzedniego zezwolenia w odniesieniu do osób zamieszkałych na Gibraltarze w celu umożliwienia podróży do strefy Schengen;
–ramy prawne umożliwiające skuteczną współpracę wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych w kluczowych obszarach, które to ramy powinny obejmować przynajmniej postanowienia zapewniające zastosowanie odpowiednich konwencji Rady Europy o ekstradycji, pomocy prawnej w sprawach karnych i zamrożeniu i konfiskacie aktywów oraz protokołów dodatkowych do tych konwencji do Gibraltaru.
Umowa zawierałaby również szczegółowe postanowienia, zgodnie z którymi uzyskanie i utrzymanie prawa pobytu na Gibraltarze byłoby uzależnione od istnienia rzeczywistego związku z Gibraltarem.
Umowa nakładałaby na strony obowiązek zapewnienia, by ich przepisy zezwalały na przekraczanie granicy między Unią a Gibraltarem bez kontroli na przejściu granicznym. Na późniejszym etapie zostanie przeprowadzona ocena, czy, a jeżeli tak, to w jakim zakresie, Unia może być zmuszona do zmiany odpowiednich przepisów unijnych w celu wypełnienia tego obowiązku lub zapewnienia funkcjonowania wyżej wymienionych zabezpieczeń.
W umowie zostałby przewidziany mechanizm umożliwiający jej zmianę, aby odzwierciedlić – w stosownych przypadkach – przyszłe istotne zmiany prawa Unii w obszarze przepływu osób. Umowa powinna ponadto zawierać postanowienie, zgodnie z którym w razie braku zmiany umowy może ona zostać rozwiązana przez Unię. W umowie zostałby również przewidziany mechanizm oceny wdrażania części umowy dotyczącej przepływu osób. Stosując ten mechanizm, Komisja zwróci się do państw członkowskich, w szczególności do Hiszpanii jako sąsiadującego państwa członkowskiego i jako państwa członkowskiego odpowiedzialnego za przeprowadzanie kontroli Schengen, o opinie na temat możliwości kontynuowania wdrażania umowy. Opinie te zostaną należycie uwzględnione. Ponadto w umowie przewidziano by mechanizm oceny wykonania tej części umowy oraz możliwość podjęcia przez każdą ze stron – po upływie pierwszych czterech lat wdrażania umowy i bez uszczerbku dla ogólnych postanowień dotyczących jej rozwiązania – decyzji o kontynuowaniu lub zakończeniu obowiązywania części umowy związanej z przepływem osób.
W odniesieniu do przepływu towarów celem planowanej umowy jest usunięcie barier fizycznych, w tym wszelkiej infrastruktury fizycznej lub punktów kontroli oraz powiązanych z nimi odpraw i kontroli w odniesieniu do towarów, między Gibraltarem a Unią na potrzeby swobodnego obrotu towarami. W celu ochrony integralności jednolitego rynku Unii i unii celnej oraz interesów finansowych Unii można to osiągnąć, jeżeli zostanie ustanowiona unia celna, zgodnie z art. XXIV GATT z 1994 r., między Unią a Zjednoczonym Królestwem w odniesieniu do Gibraltaru, a także zostanie zapewnione pełne stosowanie unijnego dorobku prawnego dotyczącego jednolitego rynku towarów w odniesieniu do Gibraltaru i na jego terytorium, wraz ze współpracą podatkową i celną, dostosowaniem systemu opodatkowania towarów na Gibraltarze do systemu hiszpańskiego, odpowiednimi odprawami i kontrolami na Gibraltarze, monitorowaniem przez Unię i organy Hiszpanii powiązanych działań właściwych organów w odniesieniu do Gibraltaru, możliwością jednostronnego wprowadzania przez Unię odpowiednich środków, odpowiednim przypisywaniem do budżetu Unii należności celnych oraz ustaleniami mającymi na celu zwalczanie nadużyć finansowych i wszelkich innych nielegalnych działań naruszających interesy finansowe Unii oraz zwalczanie prania pieniędzy i finansowania terroryzmu.
Planowana umowa obejmowałaby również dziedziny transportu, środowiska i klimatu, koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i praw obywateli w zakresie niezbędnym do osiągnięcia celu, jakim jest wspólny dobrobyt w regionie.
Ponadto planowana umowa obejmowałaby solidną strukturę zarządzania, która zapewnia prawidłowe wdrażanie umowy i autonomię Unii Europejskiej, w tym klauzule dotyczące rozwiązania i zawieszenia umowy. W planowanej umowie należy ustanowić organ zarządzający odpowiedzialny za zarządzanie wdrażaniem i funkcjonowaniem planowanej umowy oraz za nadzór nad tymi aspektami, a także za ułatwianie rozstrzygania sporów. Organ zarządzający powinien podejmować decyzje i wydawać zalecenia dotyczące zmian umowy. Państwa członkowskie, w szczególności Hiszpania, powinny wyznaczyć członków delegacji reprezentującej Unię w organie zarządzającym.
Wdrażając postanowienia umowy, w tym dotyczące zawieszenia i rozwiązania umowy, Komisja należycie uwzględni szczególne stanowisko Hiszpanii jako sąsiadującego państwa członkowskiego oraz jako państwa członkowskiego odpowiedzialnego za wdrożenie niektórych części umowy w odniesieniu do jej stosowania, wdrażania i rozwiązania. W tym kontekście Hiszpania i każde inne państwo członkowskie mogą zwrócić się do Komisji o uruchomienie stosowania klauzul umowy dotyczących jej zawieszenia i rozwiązania.
Komisja będzie prowadzić negocjacje zgodnie z wytycznymi negocjacyjnymi zawartymi w załączniku do decyzji oraz w porozumieniu ze specjalnym komitetem wyznaczonym przez Radę, pozostając w stałym i bezpośrednim kontakcie z organami Hiszpanii.
Komisja będzie terminowo i wyczerpująco informowała Parlament Europejski o stanie negocjacji.
4.PODSTAWA PRAWNA
Proceduralną podstawą prawną decyzji upoważniającej do rozpoczęcia negocjacji umowy między Unią a państwem trzecim oraz skierowania wytycznych do negocjatora jest art. 218 ust. 3 i 4 TFUE. Ponadto w zakresie, w jakim umowa byłaby również negocjowana w imieniu Euratomu, ponieważ załącznik do decyzji zawiera wytyczne negocjacyjne dotyczące kwestii wchodzących w zakres Traktatu Euratom, podstawa prawna decyzji powinna obejmować art. 101 Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej („traktat EWEA”).
Podstawą prawną zalecanej decyzji powinny być zatem art. 218 ust. 3 i 4 TFUE oraz art. 101 traktatu EWEA. Materialną podstawę prawną podpisania i zawarcia nowej umowy można ustalić dopiero po zakończeniu negocjacji, w świetle jej treści.
Zalecenie
DECYZJA RADY
zatwierdzająca rozpoczęcie negocjacji w sprawie umowy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony, w odniesieniu do Gibraltaru
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 218 ust. 3 i 4,
uwzględniając Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Energii Atomowej, w szczególności jego art. 101,
uwzględniając zalecenie Komisji Europejskiej,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)W dniu 1 lutego 2020 r. Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej („Zjednoczone Królestwo”) wystąpiło z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej („Euratom”).
(2)Umowa o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej zawiera uzgodnienia dotyczące uporządkowanego wystąpienia Zjednoczonego Królestwa, z uwzględnieniem Protokołu dotyczącego konkretnych uzgodnień w odniesieniu Gibraltaru. Zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. a) umowy prawo Unii miało zastosowanie do Zjednoczonego Królestwa oraz w Zjednoczonym Królestwie w okresie przejściowym, który upłynął dnia 31 grudnia 2020 r. Protokół, z wyjątkiem art. 1, przestał mieć zastosowanie do Gibraltaru po zakończeniu okresu przejściowego.
(3)Unia Europejska i Euratom, z jednej strony, oraz Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony, podpisały umowę o handlu i współpracy, która została zawarta przez Unię na podstawie decyzji Rady (UE) 2021/689 oraz która była tymczasowo stosowana od dnia 1 stycznia 2021 r. Umowa ta weszła w życie w dniu 1 maja 2021 r. Umowa nie ma zastosowania do Gibraltaru ani nie wywołuje jakichkolwiek skutków na tym terytorium, które jest wyłączone z jej zakresu terytorialnego.
(4)Na posiedzeniu Rady Europejskiej z dnia 25 listopada 2018 r. do protokołu tego posiedzenia włączono oświadczenie, w którym dopuszczono możliwość posiadania odrębnych umów między Unią a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w odniesieniu do Gibraltaru, bez uszczerbku dla kompetencji Unii i w pełnym poszanowaniu integralności terytorialnej jej państw członkowskich, jak gwarantuje art. 4 ust. 2 Traktatu o Unii Europejskiej, przy czym te odrębne umowy będą wymagały uprzedniej zgody Królestwa Hiszpanii.
(5)W dniu 31 grudnia 2020 r. Królestwo Hiszpanii przekazało swoją wolę, aby Unia zawarła szerokie i wyważone porozumienie w odniesieniu do Gibraltaru w oparciu o porozumienie osiągnięte ze Zjednoczonym Królestwem w sprawie ewentualnych ram porozumienia w sprawie Gibraltaru.
(6)Zawarcie takiej umowy zdawałoby się korzystne z uwagi na bliskość geograficzną Gibraltaru i gospodarczą współzależność z Unią.
(7)Należy zatem rozpocząć negocjacje w sprawie zawarcia umowy między Unią i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony, w odniesieniu do Gibraltaru. Na negocjatora Unii należy wyznaczyć Komisję.
(8)Umowa ta powinna pozostawać bez uszczerbku dla kwestii suwerenności i jurysdykcji i nie powinna wpływać na sytuację prawną Królestwa Hiszpanii w zakresie suwerenności i jurysdykcji w odniesieniu do Gibraltaru.
(9)Umowa powinna respektować integralność terytorialną państw członkowskich, którą gwarantuje art. 4 ust. 2 Traktatu o Unii Europejskiej,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Niniejszym upoważnia się Komisję do prowadzenia negocjacji w sprawie umowy ze Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w odniesieniu do brytyjskiego terytorium zamorskiego Gibraltaru.
Negocjacje są prowadzone na podstawie wytycznych negocjacyjnych Rady określonych w załączniku do niniejszej decyzji.
Negocjacje prowadzone są w konsultacji z Grupą Roboczą ds. Zjednoczonego Królestwa.
Artykuł 2
Komisja zostaje niniejszym wyznaczona na negocjatora Unii.
Artykuł 3
Niniejsza decyzja skierowana jest do Komisji.
Sporządzono w Brukseli dnia […] r.
W imieniu Rady
Przewodniczący
KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 20.7.2021
COM(2021) 411 final
ZAŁĄCZNIK
do
zalecenia w sprawie decyzji Rady
zatwierdzającej rozpoczęcie negocjacji w sprawie umowy między Unią i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony, w odniesieniu do Gibraltaru
ZAŁĄCZNIK
WYTYCZNE NEGOCJACYJNE DOTYCZĄCE UMOWY ZE ZJEDNOCZONYM KRÓLESTWEM WIELKIEJ BRYTANII I IRLANDII PÓŁNOCNEJ
W ODNIESIENIU DO GIBRALTARU
I. KONTEKST OGÓLNY
1. W dniu 1 lutego 2020 r. Zjednoczone Królestwo wystąpiło z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej („Euratom”).
2. Uzgodnienia dotyczące wystąpienia określono w Umowie o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej („Zjednoczone Królestwo”) z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej („umowa o wystąpieniu”) 1 , z uwzględnieniem Protokołu dotyczącego konkretnych uzgodnień w odniesieniu do brytyjskiego terytorium zamorskiego Gibraltaru (zwanego dalej „Gibraltarem”). Umowa o wystąpieniu weszła w życie w dniu 1 lutego 2020 r. i ustanowiła okres przejściowy, w trakcie którego prawo Unii 2 miało zastosowanie do Zjednoczonego Królestwa i w Zjednoczonym Królestwie, zgodnie z tą umową. Okres ten dobiegł końca w dniu 31 grudnia 2020 r. Uzgodnienia przejściowe miały zastosowanie do Gibraltaru zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. b) umowy o wystąpieniu.
3. W okresie przejściowym Unia Europejska i Euratom, z jednej strony, oraz Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony, wynegocjowały umowę o handlu i współpracy, która była tymczasowo stosowana od dnia 1 stycznia 2021 r. 3 i która została zawarta przez Unię na podstawie decyzji Rady (UE) 2021/689 4 . Rozporządzenie weszło w życie w dniu 1 maja 2021 r. Zgodnie z oświadczeniem włączonym do protokołu posiedzenia Rady Europejskiej z dnia 25 listopada 2018 r. w sprawie zakresu terytorialnego przyszłych umów, które będą zawierane między Unią a Zjednoczonym Królestwem 5 , w art. 774 ust. 3 umowy o handlu i współpracy przewidziano, że umowa ta nie ma zastosowania do Gibraltaru ani nie wywołuje jakichkolwiek skutków na tym terytorium. Również zgodnie z powyższym oświadczeniem planowana umowa będzie wymagała „uprzedniej zgody Królestwa Hiszpanii”.
4. Euratom i Zjednoczone Królestwo zawarły umowę o współpracy w zakresie bezpiecznego i pokojowego wykorzystania energii jądrowej, która miała tymczasowe zastosowanie od dnia 1 stycznia 2021 r. i która weszła w życie w dniu 1 maja 2021 r. 6 Niniejsza umowa nie ma zastosowania do Gibraltaru.
5. W deklaracji dołączonej do decyzji w sprawie podpisania umowy o handlu i współpracy między Unią Europejską, Euratomem i Zjednoczonym Królestwem Komisja oświadczyła, że będzie gotowa rozpatrzeć ewentualny wniosek Hiszpanii, w porozumieniu ze Zjednoczonym Królestwem, o wszczęcie procedury negocjacyjnej dotyczącej odrębnej umowy w sprawie Gibraltaru, o ile będzie ona zgodna z prawem i interesami Unii.
6. Królestwo Hiszpanii i Zjednoczone Królestwo osiągnęły porozumienie w sprawie możliwych ram dotyczących umowy w sprawie Gibraltaru i w dniu 31 grudnia 2020 r. na podstawie tego porozumienia Królestwo Hiszpanii zwróciło się do Komisji o wszczęcie negocjacji dotyczących takiej umowy na poziomie Unii.
II. CEL I ZAKRES PLANOWANEJ UMOWY
7. Celem negocjacji jest przygotowanie szerokiej i zrównoważonej umowy między Unią i Euratomem, z jednej strony, oraz Zjednoczonym Królestwem w odniesieniu do Gibraltaru, z drugiej strony, uwzględniającej szczególne położenie geograficzne Gibraltaru, jego status na mocy prawa międzynarodowego oraz specyfiki Gibraltaru i jego szczególnych powiązań z Hiszpanią.
8. Planowana umowa powinna mieć na celu osiągnięcie zrównoważonego rozwoju gospodarczego i społecznego Gibraltaru oraz otaczających go obszarów, w szczególności terytorium gmin tworzących związek gminny Mancomunidad de Municipios del Campo de Gibraltar w Królestwie Hiszpanii.
9. Planowana umowa powinna zapewniać równowagę praw i obowiązków oraz równe warunki działania, które przetrwają próbę czasu. Równowaga ta musi zapewniać autonomię unijnego porządku prawnego i procesu decyzyjnego, a także ochronę interesów finansowych Unii oraz być zgodna z podstawowymi zasadami Unii.
III. TREŚĆ PLANOWANEJ UMOWY
ZASADY OGÓLNE
10. Planowana umowa między Unią a Zjednoczonym Królestwem powinna pozostawać bez uszczerbku dla kwestii suwerenności i jurysdykcji. Nie powinna ona wpływać na sytuację prawną Królestwa Hiszpanii w zakresie suwerenności i jurysdykcji w odniesieniu do Gibraltaru.
11. Planowana umowa między Unią a Zjednoczonym Królestwem powinna być negocjowana w pełnym poszanowaniu integralności terytorialnej państw członkowskich Unii, jak gwarantuje art. 4 ust. 2 Traktatu o Unii Europejskiej.
12. Planowana umowa nie powinna uniemożliwiać zawierania porozumień administracyjnych między Hiszpanią a Zjednoczonym Królestwem w odniesieniu do Gibraltaru w sprawach objętych zakresem niniejszej umowy, o ile ich postanowienia są zgodne z postanowieniami umowy oraz z prawem Unii.
PODSTAWY WSPÓŁPRACY
13. Najważniejszymi elementami planowanych stosunków powinny być: poszanowanie i ochrona praw człowieka i podstawowych wolności, zasad demokracji, praworządności, w tym stałe zaangażowanie Zjednoczonego Królestwa w poszanowanie Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (EKPC) i wspieranie nieproliferacji. Jednym z podstawowych elementów tych stosunków powinno również być przeciwdziałanie zmianie klimatu, jak wyjaśniono w ramach procesu UNFCCC i w szczególności w porozumieniu paryskim. Podobnie jak przyjęty przez MOP program godnej pracy, w tym kwestie dotyczące tworzenia wysokiej jakości miejsc pracy, praw w pracy, bezpiecznych warunków pracy, ochrony socjalnej i dialogu społecznego, z uwzględnieniem równouprawnienia płci jako celu przekrojowego. Stosunki te powinny umacniać zaangażowanie stron w propagowanie skutecznego multilateralizmu opartego na zasadach.
14. Z uwagi na znaczenie przepływu danych planowana umowa powinna potwierdzać zaangażowanie stron w zapewnianie wysokiego poziomu ochrony danych osobowych i pełnego poszanowania – poprzez pełne dynamiczne dostosowywanie prawodawstwa – unijnych przepisów o ochronie danych osobowych, w tym rozporządzenia (UE) 2016/679 w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz dyrektywy (UE) 2016/680 w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez właściwe organy do celów zapobiegania przestępczości, prowadzenia postępowań przygotowawczych, wykrywania i ścigania czynów zabronionych i wykonywania kar oraz w sprawie swobodnego przepływu takich danych, a także ich interpretacji i nadzoru nad ich wykonaniem ze strony Europejskiej Rady Ochrony Danych i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
PRZEPŁYW OSÓB
15. Celem planowanej umowy powinno być dążenie do usunięcia wszystkich barier fizycznych uniemożliwiających przepływ osób między Gibraltarem a strefą Schengen. Umowa nie powinna przewidywać uczestnictwa Gibraltaru w dorobku Schengen ani jego włączenia we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen. Organy Zjednoczonego Królestwa odpowiedzialne za kwestie związane z Gibraltarem nie powinny mieć dostępu do baz danych zarezerwowanych na mocy prawa Unii dla państw członkowskich lub państw stowarzyszonych w ramach dorobku Schengen lub dorobku dublińskiego.
16. Planowana umowa powinna stanowić, że za przeprowadzanie kontroli granicznych w pełnej zgodności z dorobkiem Schengen odpowiada Hiszpania; takie kontrole graniczne powinny obejmować przeprowadzanie przez Hiszpanię odprawy granicznej przy wjeździe i wyjeździe przez nowo ustanowione przejścia graniczne w porcie lotniczym i morskim na Gibraltarze, jak również zapewnianie ochrony granicy na przyległych wodach.
17. Planowana umowa powinna przewidywać powierzenie hiszpańskim funkcjonariuszom straży granicznej wszystkich uprawnień i obowiązków niezbędnych do przeprowadzania kontroli granicznych i zapewniania ochrony granicy, w tym w odniesieniu do odmowy wjazdu, przyjmowania wniosków o ochronę międzynarodową, aresztowania osób i zajmowania mienia oraz stosowania i wykorzystywania systemów informatycznych, zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami Unii. W przypadku konieczności podjęcia działań następczych umowa powinna przewidywać nałożenie na organy Zjednoczonego Królestwa odpowiedzialne za kwestie związane z Gibraltarem obowiązku wsparcia i ułatwienia przekazania danej osoby lub danego przedmiotu organom Hiszpanii.
18. Umowa powinna stanowić, że do celów obliczania dozwolonego okresu pobytu czas spędzony na Gibraltarze będzie liczony jako czas spędzony w strefie Schengen.
19. Usunięcie barier fizycznych, w tym wszelkiej infrastruktury fizycznej i powiązanych z nią odpraw i kontroli w odniesieniu do osób, między terytorium Gibraltaru a strefą Schengen wymaga – jako warunek – kompleksowych zabezpieczeń w celu ochrony bezpieczeństwa i integralności strefy Schengen.
20. Te zabezpieczenia powinny obejmować co najmniej następujące elementy:
[Szczególne postanowienia dotyczące osób zamieszkałych na Gibraltarze]
a)Umowa powinna stanowić, że osoby zamieszkałe legalnie na Gibraltarze mają prawo do bezwizowego wjazdu do strefy Schengen przez maksymalnie 90 dni w dowolnym okresie 180 dni zgodnie z odpowiednimi przepisami prawa Unii. Paszporty takich osób nie będą stemplowane przy wjeździe do strefy Schengen ani przy wyjeździe z tej strefy, a osoby te będą zwolnione z wymogów na mocy rozporządzeń w sprawie EES 7 i ETIAS 8 .
b)W umowie należy przewidzieć, że osobom zamieszkałym legalnie na Gibraltarze nie można odmówić wjazdu na terytorium Gibraltaru.
c)Umowa powinna stanowić, że uzyskanie i utrzymanie prawa pobytu na Gibraltarze będzie uwarunkowane istnieniem rzeczywistego związku z Gibraltarem stwierdzonego na podstawie faktycznej i regularnej obecności fizycznej w odpowiednim okresie oraz spełnieniem innych obiektywnych i możliwych do zweryfikowania kryteriów, z wyłączeniem inwestycji w gospodarkę i nieruchomości na Gibraltarze lub z góry określonych płatności finansowych na rzecz władz Gibraltaru; w umowie należy przewidzieć, że obywatele Zjednoczonego Królestwa niebędący w chwili podpisania umowy osobami zamieszkałymi legalnie na Gibraltarze powinni być traktowani jak obywatele państw trzecich do celów ubiegania się o prawo pobytu na Gibraltarze i uzyskania tego prawa po podpisaniu umowy.
d)Obywatele Zjednoczonego Królestwa niebędący w chwili podpisania umowy obywatelami Zjednoczonego Królestwa zamieszkałymi legalnie na Gibraltarze mają być traktowani jak wszyscy inni obywatele państw trzecich do celów wjazdu i pobytu na terytorium Gibraltaru.
[Odpowiedzialność za osoby ubiegające się o udzielenie ochrony międzynarodowej (rozporządzenie dublińskie i rozporządzenie Eurodac)]
e)Postanowienia określające, że Hiszpania – w porozumieniu ze Zjednoczonym Królestwem – będzie odpowiedzialna za rozpatrywanie wniosków o azyl składanych na Gibraltarze zgodnie z mającym zastosowanie prawem Unii. W stosownych przypadkach organy Zjednoczonego Królestwa odpowiedzialne za kwestie związane z Gibraltarem będą musiały wspierać organy Hiszpanii w wykonywaniu ich zadań oraz ułatwiać im ich wykonywanie, w tym w zakresie pobierania odcisków palców osób ubiegających się o udzielenie ochrony międzynarodowej i zatrzymanych przy próbie nielegalnego przekroczenia granicy, na potrzeby systemu Eurodac. W wyniku takiego uzgodnienia przepływ osób ubiegających się o udzielenie ochrony międzynarodowej między terytorium państw członkowskich i państw stowarzyszonych w ramach systemu dublińskiego, z jednej strony, a Gibraltarem, z drugiej strony, nie powinien powodować wygaśnięcia odpowiedzialności na podstawie rozporządzenia dublińskiego.
[Powroty/migracja nieuregulowana]
f)Postanowienia ustanawiające zobowiązanie Hiszpanii do przeprowadzania, w porozumieniu ze Zjednoczonym Królestwem, powrotów obywateli państw trzecich przebywających nielegalnie na terytorium Gibraltaru, w tym na granicy, oraz do wprowadzenia wszystkich środków niezbędnych do egzekwowania takich powrotów zgodnie z mającym zastosowane prawem Unii. W stosownych przypadkach organy Zjednoczonego Królestwa odpowiedzialne za kwestie związane z Gibraltarem będą musiały wspierać organy Hiszpanii w wykonywaniu ich zadań oraz ułatwiać im ich wykonywanie.
g)Postanowienia zapewniające, aby przemyt migrantów był karalny na mocy prawa Gibraltaru jako przestępstwo.
[Odpowiedzialność przewoźników]
h)Postanowienia zapewniające stosowanie na przejściach granicznych w porcie morskim i lotniczym na Gibraltarze prawa Unii dotyczącego odpowiedzialności przewoźników [art. 26 konwencji z Schengen i dyrektywa 2001/51/WE] za przewóz z państwa trzeciego obywateli państw trzecich, którzy nie posiadają dokumentów podróży niezbędnych do wjazdu do strefy Schengen, na Gibraltar drogą morską lub powietrzną oraz dotyczącego zobowiązania tych przewoźników do przewiezienia tych obywateli państw trzecich do ich kraju wyjazdu; w umowie należy również określić, że Gibraltar nie będzie uznawany przez państwa członkowskie Unii za terytorium państwa trzeciego do celów stosowania wspomnianych postanowień dotyczących odpowiedzialności przewoźników.
[Dane pasażera przekazywane przed podróżą]
i)Postanowienia zapewniające stosowanie na terytorium Gibraltaru dyrektywy w sprawie danych pasażera przekazywanych przed podróżą [art. 26 konwencji z Schengen i dyrektywa 2004/82/WE]; Zjednoczone Królestwo w odniesieniu do Gibraltaru powinno zapewnić, aby w przypadku lotów spoza strefy Schengen do portu lotniczego na Gibraltarze dane pasażera przekazywane przed podróżą były przekazywane organom Hiszpanii przeprowadzającym odprawę graniczną.
[Wizy i zezwolenia na pobyt]
j)Planowana umowa powinna stanowić, że Hiszpania będzie miała wyłączne kompetencje w zakresie wydawania – na podstawie prawa Unii – wiz krótkoterminowych w odniesieniu do Gibraltaru.
k)Postanowienia zapewniające, aby Hiszpania miała wyłączne kompetencje w zakresie wydawania lub przedłużania wiz długoterminowych ważnych na Gibraltarze. Takie wizy długoterminowe mogą być wydawane lub przedłużane jedynie w przypadku spełnienia odpowiednich warunków na podstawie prawa mającego zastosowanie na terytorium Gibraltaru, które to warunki określą organy Zjednoczonego Królestwa odpowiedzialne za kwestie związane z Gibraltarem; Hiszpania może odmówić wydania lub przedłużenia wizy na podstawie wpisu w Systemie Informacyjnym Schengen; umowa będzie stanowić, że wydawanie wiz długoterminowych ważnych na Gibraltarze nie powinno zobowiązywać państw członkowskich do wycofywania wpisów do celów odmowy wjazdu z Systemu Informacyjnego Schengen.
l)Postanowienia zapewniające, aby Hiszpania miała kompetencje do wydawania lub przedłużania obywatelom państw trzecich zezwoleń na pobyt ważnych na Gibraltarze na wniosek organów Zjednoczonego Królestwa odpowiedzialnych za kwestie związane z Gibraltarem w odniesieniu do osób, które spełniają odpowiednie warunki na podstawie prawa mającego zastosowanie na terytorium Gibraltaru, i pod warunkiem spełnienia postanowień określonych w pkt 20 lit. c). Hiszpania może odmówić wydania zezwolenia na pobyt na podstawie wpisu w Systemie Informacyjnym Schengen; umowa będzie stanowić, że wydawanie lub przedłużanie zezwoleń na pobyt ważnych na Gibraltarze nie powinno zobowiązywać państw członkowskich do wycofywania wpisów do celów odmowy wjazdu z Systemu Informacyjnego Schengen. W umowie należy określić, że zezwolenia na pobyt są wyraźnie oznaczone jako ważne na Gibraltarze. Organy Zjednoczonego Królestwa odpowiedzialne za kwestie związane z Gibraltarem mogą być upoważnione do wydawania takich zezwoleń na pobyt pod pewnymi warunkami.
m)Postanowienia nakładające wymóg zastąpienia zezwoleń na pobyt i wiz długoterminowych już wydanych przez Gibraltar obywatelom państw trzecich przebywającym legalnie na Gibraltarze w chwili wejścia w życie umowy zezwoleniami na pobyt wydanymi zgodnie z umową w ciągu dwóch lat od jej wejścia w życie. Umowa powinna stanowić, że dotychczasowe zezwolenia na pobyt powinny być zgłaszane Hiszpanii, która może przeprowadzić kontrolę w odpowiednich bazach danych i zwrócić się do właściwych organów na Gibraltarze o wycofanie tych zezwoleń ze względów porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego.
[Bezpieczeństwo]
n)Postanowienia dotyczące wymiany informacji operacyjnych między organami Zjednoczonego Królestwa odpowiedzialnymi za kwestie związane z Gibraltarem a państwami członkowskimi, w tym informacji pochodzących z rejestrów karnych oraz informacji dotyczących poszukiwanych i zaginionych osób i przedmiotów, zarówno spontanicznej, jak i na wniosek, w przypadku gdy jest to istotne dla zapobieżenia poważnemu przestępstwu, wykrycia takiego przestępstwa lub prowadzenia postępowań przygotowawczych dotyczących takiego przestępstwa na Gibraltarze lub w państwach członkowskich, wykonania wyroku lub środka zabezpieczającego polegającego na pozbawieniu wolności, zapewnienia ochrony przeciwko zagrożeniom dla bezpieczeństwa publicznego i zapobiegania takim zagrożeniom; Organy Zjednoczonego Królestwa odpowiedzialne za kwestie związane z Gibraltarem nie powinny mieć dostępu do baz danych ustanowionych na podstawie prawa Unii.
o)Postanowienia dotyczące współpracy między organami Zjednoczonego Królestwa odpowiedzialnymi za kwestie związane z Gibraltarem a Europolem i Eurojustem zgodnie z określonymi w odpowiednich przepisach Unii uzgodnieniami dotyczącymi współpracy z państwami trzecimi, w tym postanowienia dotyczące wymiany danych osobowych między tymi agencjami a właściwymi organami Zjednoczonego Królestwa odpowiedzialnymi za kwestie związane z Gibraltarem.
p)Postanowienia zapewniające możliwość transgranicznej współpracy operacyjnej, w tym możliwość obserwacji transgranicznej, pościgu transgranicznego w stosunku do osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa, organizacji wspólnych patroli i innych wspólnych operacji.
q)Postanowienia zobowiązujące Zjednoczone Królestwo w odniesieniu do Gibraltaru do wymagania udostępniania organom Hiszpanii danych dotyczących przelotu pasażera w przypadku wszystkich przylotów do portu lotniczego na Gibraltarze zgodnie z dyrektywą w sprawie danych dotyczących przelotu pasażera [dyrektywa (UE) 2016/681]; w tym celu w umowie należy określić, że do celów stosowania dyrektywy w sprawie danych dotyczących przelotu pasażera Gibraltar nie będzie uznawany za terytorium państwa trzeciego.
r)Postanowienia nakładające wymóg przeprowadzania wzmożonych kontroli policyjnych w obszarach położonych w pobliżu granicy lądowej między Hiszpanią a terytorium Gibraltaru, zarówno do celów ścigania przestępstw, jak i związanych z migracją.
s)Postanowienia zapewniające stosowanie na terytorium Gibraltaru unijnych przepisów dotyczących broni palnej[dyrektywa (UE) 2021/555 w sprawie broni palnej]; umowa powinna stanowić, że organy Zjednoczonego Królestwa odpowiedzialne za kwestie związane z Gibraltarem wprowadzają zezwolenia na wywóz oraz środki w zakresie przywozu i tranzytu związane z wdrażaniem art. 10 przyjętego przez ONZ Protokołu przeciwko nielegalnemu wytwarzaniu i obrotowi bronią palną, jej częściami i komponentami oraz amunicją, uzupełniającego Konwencję Narodów Zjednoczonych przeciwko międzynarodowej przestępczości zorganizowanej.
t)Postanowienia zapewniające stosowanie na terytorium Gibraltaru unijnych przepisów dotyczących prekursorów materiałów wybuchowych[rozporządzenie (UE) 2019/1148].
u)Postanowienia zapewniające, aby nielegalny obrót środkami odurzającymi karalny na mocy prawa Unii był również karalny na mocy prawa Gibraltaru jako przestępstwo, oraz postanowienia dotyczące środków odurzających i substancji psychotropowych.
v)Postanowienia nakładające na Zjednoczone Królestwo w odniesieniu do Gibraltaru wymóg zapewnienia, aby osobom, którym w innych okolicznościach odmówiono by wjazdu do strefy Schengen, między innymi ze względu na fakt, iż uznaje się je za stwarzające zagrożenie dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego, zakazano opuszczenia terytorium Gibraltaru oraz wjazdu do strefy Schengen i uniemożliwiono im to; z uwagi na powyższe w umowie należy ustanowić system uprzedniego informowania lub uprzedniego zezwolenia w odniesieniu do osób zamieszkałych na Gibraltarze w celu umożliwienia podróży do strefy Schengen.
[Ramy prawne skutecznej współpracy wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych w kluczowych obszarach]
w)Umowa powinna zapewnić wprowadzenie ram prawnych umożliwiających skuteczną współpracę wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych w kluczowych obszarach, które to ramy powinny obejmować co najmniej następujące elementy:
-postanowienia zapewniające zastosowanie opracowanej przez Radę Europy Europejskiej konwencji o ekstradycji oraz jej protokołów dodatkowych do Gibraltaru;
-postanowienia zapewniające zastosowanie odpowiednich konwencji Rady Europy o pomocy prawnej w sprawach karnych oraz ich protokołów dodatkowych do Gibraltaru;
-postanowienia zapewniające zastosowanie odpowiednich konwencji Rady Europy o zamrożeniu i konfiskacie aktywów oraz ich protokołów dodatkowych do Gibraltaru.
21. Na mocy przewidywanej umowy strony powinny zapewnić, aby ich przepisy zezwalały na przekraczanie granicy między Unią a Gibraltarem bez kontroli na przejściu granicznym.
22. W planowanej umowie należy przewidzieć mechanizm umożliwiający jej zmianę, aby odzwierciedlić – w stosownych przypadkach – przyszłe istotne zmiany prawa Unii; umowa powinna ponadto zawierać postanowienia, zgodnie z którymi w razie braku zmiany umowy jej część dotycząca przepływu osób może zostać uchylona przez Unię.
23. W planowanej umowie należy przewidzieć obowiązek przyjmowania wszelkich ocen Schengen związanych z działalnością instytucji Unii i państw członkowskich na terytorium Gibraltaru.
24. Na wypadek braku poszanowania wprowadzonych zabezpieczeń w planowanej umowie należy przewidzieć możliwość jednostronnego zawieszenia przez Unię wszystkich postanowień dotyczących przepływu osób między Unią a Gibraltarem.
25. W planowanej umowie należy przewidzieć mechanizm oceny wdrażania tej części umowy. W umowie należy przewidzieć możliwość podjęcia przez każdą ze stron decyzji o kontynuowaniu lub zakończeniu obowiązywania tej części umowy po upływie pierwszych czterech lat wdrażania umowy i nie naruszając zasady określonej w pkt 57.
GOSPODARKA I HANDEL
RÓWNE WARUNKI DZIAŁANIA
26. Z uwagi na bliskość geograficzną Unii i Gibraltaru oraz współzależności gospodarcze między nimi planowana umowa powinna zapewnić otwartą i uczciwą konkurencję dzięki zawarciu w niej znaczących zobowiązań do zapewnienia równych warunków działania i do działania na rzecz zrównoważonego rozwoju. W zobowiązaniach tych należy uwzględnić zakres i stopień szczegółowości planowanej umowy, ogólne relacje i powiązania ekonomiczne. W planowanej umowie należy zapewnić podtrzymanie wysokich norm mimo upływu czasu, za punkt odniesienia przyjmując normy unijne i międzynarodowe stosowane w UE 9 , w szczególności w obszarach pomocy państwa, norm pracy i standardów społecznych, środowiska i klimatu, kwestii podatkowych, przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, a także innych środków i praktyk regulacyjnych w tych obszarach. Planowana umowa powinna zapewniać, aby port na Gibraltarze konkurował w sposób sprawiedliwy z naszymi europejskimi portami, w szczególności z portem w Algeciras, w tym między innymi w odniesieniu do usług bunkrowania.
27. Bez uszczerbku dla pkt 62 i 65 w umowie należy uwzględnić odpowiednie mechanizmy zapewniające skuteczne jej wdrożenie, egzekwowanie i rozstrzyganie związanych z nią sporów, w tym odpowiednie środki odwoławcze. W planowanej umowie należy także przewidzieć autonomiczne środki umożliwiające szybkie reagowanie na zakłócenia równych warunków konkurencji w odpowiednich obszarach, za punkt odniesienia przyjmując normy unijne.
28. Organ zarządzający powinien być uprawniony do podejmowania działań w związku ze zmianami poziomu ochrony i do modyfikowania zobowiązań w zakresie równych warunków działania w celu uwzględnienia w nich dodatkowych obszarów lub określenia wyższych norm z upływem czasu.
Pomoc państwa
29. W kwestii pomocy państwa planowana umowa powinna zapewniać stosowanie do Gibraltaru i na jego terytorium zasad pomocy państwa, przy czym podstawą i punktem odniesienia powinny być normy unijne; w umowie należy ponadto przewidzieć mechanizmy umożliwiające podejmowanie działań w związku ze zmianami takich zasad z upływem czasu, tak aby uniknąć zakłóceń handlu lub konkurencji. Unia i Zjednoczone Królestwo w odniesieniu do Gibraltaru powinny również zobowiązać się do skutecznego egzekwowania umowy, w tym w drodze postępowań administracyjnych i sądowych, a także skutecznych środków odwoławczych.
Normy pracy i standardy społeczne
30. W kwestii norm pracy i standardów społecznych planowana umowa powinna zapewniać, aby Unia i Zjednoczone Królestwo w odniesieniu do Gibraltaru podtrzymywały swoje wysokie poziomy ochrony mimo upływu czasu, za punkt odniesienia przyjmując normy unijne, w odniesieniu do co najmniej następujących obszarów: prawa podstawowe w pracy; normy bezpieczeństwa i higieny pracy; uczciwe warunki pracy i normy zatrudnienia; prawa do informacji i konsultacji na poziomie przedsiębiorstwa oraz restrukturyzacja przedsiębiorstw. Umowa powinna także zapewniać skuteczne egzekwowanie tych norm w kraju.
Środowisko i klimat
31. W kwestii środowiska i klimatu planowana umowa powinna zapewniać, aby Unia i Zjednoczone Królestwo w odniesieniu do Gibraltaru podtrzymywały wysokie poziomy ochrony mimo upływu czasu, za punkt odniesienia przyjmując normy unijne, w odniesieniu do co najmniej następujących obszarów, które są istotne z uwagi na kontekst geograficzny Gibraltaru:
dostęp do informacji o środowisku; udział społeczeństwa i dostęp do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska; ocena oddziaływania na środowisko oraz strategiczna ocena oddziaływania na środowisko; emisje do powietrza i jakość powietrza; ochrona przyrody i różnorodności biologicznej; gospodarowanie odpadami w tym w porcie na Gibraltarze; emisje hałasu; ochrona i zachowanie środowiska wodnego i morskiego, w tym w portowych urządzeniach odbiorczych zlokalizowanych w portach na Gibraltarze; ograniczanie i eliminowanie zagrożeń dla zdrowia ludzkiego i zdrowia zwierząt lub dla środowiska wynikających z produkcji, stosowania, uwalniania i usuwania substancji chemicznych, jak również do zapobiegania tym zagrożeniom oraz zmiana klimatu, w szczególności emisje i usuwanie gazów cieplarnianych, w tym skuteczne systemy ustalania opłat za emisje gazów cieplarnianych.
32. Planowana umowa powinna zapewniać, aby Unia i Zjednoczone Królestwo w odniesieniu do Gibraltaru szanowały zasadę ostrożności oraz zasady działania zapobiegawczego, naprawiania szkody w pierwszym rzędzie u źródła, uwzględniania ochrony środowiska w kształtowaniu polityki i zasady „zanieczyszczający płaci”. Umowa powinna także zapewniać skuteczne egzekwowanie tych norm w kraju.
Podatki bezpośrednie
33. W kwestii podatków bezpośrednich w planowanej umowie należy uznać zasady dobrych rządów w obszarze opodatkowania, w tym międzynarodowych norm w zakresie przejrzystości i wymiany informacji, sprawiedliwego opodatkowania i norm OECD dotyczących erozji bazy podatkowej i przenoszenia zysków (BEPS), a także należy zobowiązać Unię i Zjednoczone Królestwo w odniesieniu do Gibraltaru do wdrożenia tych zasad. Planowana umowa powinna zapewniać, aby Gibraltar stosował z upływem czasu odpowiednie kluczowe normy w zakresie opodatkowania mające zastosowanie w Unii w odniesieniu do wymiany informacji na żądanie, a także spontanicznej i automatycznej wymiany informacji. Umowa powinna też zapewniać, aby Gibraltar stosował normy mające zastosowanie w Unii w odniesieniu do zwalczania praktyk mających na celu unikanie opodatkowania, publicznej sprawozdawczości w podziale na kraje ze strony instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych. W planowanej umowie należy potwierdzić spoczywające na Unii i Zjednoczonym Królestwie w odniesieniu do Gibraltaru zobowiązanie do ograniczenia szkodliwych instrumentów podatkowych, z uwzględnieniem opracowanego przez OECD we współpracy z grupą G-20 planu przeciwdziałania BEPS, a także należy zapewnić, aby Zjednoczone Królestwo w odniesieniu do Gibraltaru zobowiązało się do przestrzegania kodeksu postępowania w zakresie opodatkowania działalności gospodarczej.
Inne instrumenty na rzecz handlu i zrównoważonego rozwoju
34. Planowana umowa powinna służyć propagowaniu zrównoważonego rozwoju przez handel i inwestycje, z uwzględnieniem najnowszego podejścia UE, a jednocześnie współmiernie do stopnia relacji ze Zjednoczonym Królestwem w odniesieniu do Gibraltaru.
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu
35. Planowana umowa powinna zawierać zobowiązania do wspierania międzynarodowych starań zmierzających do przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu oraz zwalczania ich, a także powinna zapewniać, aby Zjednoczone Królestwo w odniesieniu do Gibraltaru stosowało normy w zakresie zapobiegania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu mające zastosowanie w Unii.
HANDEL TOWARAMI
36. Celem planowanej umowy powinno być dążenie do usunięcia barier fizycznych uniemożliwiających swobodny obrót towarami między Gibraltarem a Unią. Usunięcie barier fizycznych, w tym wszelkiej infrastruktury fizycznej lub punktów kontroli oraz powiązanych z nimi odpraw i kontroli w odniesieniu do towarów, między Gibraltarem a Unią wymaga – jako warunek – kompleksowych uzgodnień w celu ochrony integralności jednolitego rynku Unii i unii celnej oraz interesów finansowych Unii.
37. W związku z powyższym celem planowanej umowy powinno być wprowadzenie unii celnej zgodnie z art. XXIV GATT 1994 między Unią a Zjednoczonym Królestwem w odniesieniu do Gibraltaru, a także powinna ona zawierać uzgodnienia zapewniające stosowanie do Gibraltaru i na jego terytorium odpowiednich przepisów prawa Unii, w szczególności w obszarze towarów, w tym:
-przepisów prawa celnego określonych w unijnym kodeksie celnym, w tym dotyczących zakazów i ograniczeń, środków bezpieczeństwa i kontroli fizycznych przepływów środków pieniężnych, z wyjątkiem postanowień zawartych przez Unię umów o wolnym handlu;
-przepisów dotyczących unijnej wspólnej taryfy zewnętrznej, ceł i środków polityki handlowej, w tym instrumentów ochrony handlu (TDI) oraz statystyk dotyczących handlu;
-przepisów dotyczących akcyzy i podatku od wartości dodanej (VAT), w tym od usług, w celu włączenia Gibraltaru do obszaru objętego unijnym podatkiem VAT i podatkiem akcyzowym;
-przepisów dotyczących współpracy administracyjnej i wzajemnej pomocy administracyjnej między państwami członkowskimi Unii, w tym w kwestiach związanych z podatkami i cłami, a także przy dochodzeniu roszczeń dotyczących podatków i należności celnych;
-przepisów dotyczących systemów przyznawania licencji istotnych w kontekście przywozu i wywozu; oraz
-wymogów i norm dotyczących produktów mających zastosowanie na jednolitym rynku, w tym w odniesieniu do wyrobów tytoniowych i pokrewnych, a także środków sanitarnych i fitosanitarnych.
38. Uzgodnienia te powinny obejmować, w szczególności, postanowienia dotyczące współpracy celnej i podatkowej oraz wymiany informacji w celu zapobiegania oszustwom, przemytowi, w szczególności produktów objętych podatkami akcyzowymi lub specjalnymi podatkami takich tak wyroby tytoniowe, a także handlowi środkami odurzającymi, handlowi bronią palną i prekursorami materiałów wybuchowych, z uwzględnieniem powiązanych z tymi zjawiskami przepływami środków pieniężnych oraz praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu, a także zwalczania tych zjawisk. Współpraca celna powinna ponadto obejmować współpracę w zakresie kontroli celnych, w zakresie wspólnych operacji, a także szczególne formy współpracy obowiązujące w Unii.
39. W przypadku gdy prawo Unii mające zastosowanie na terytorium Gibraltaru przewiduje przyznanie pewnej swobody państwom członkowskim Unii, Zjednoczone Królestwo w odniesieniu do Gibraltaru powinno dostosować się do środków przyjętych przez Hiszpanię w przypadku korzystania przez nią z tej swobody, w tym w odniesieniu do poziomu opodatkowania towarów. W szczególności planowana umowa powinna zawierać postanowienia zapewniające stosowanie na terytorium Gibraltaru systemu opodatkowania towarów ujednoliconego z systemem opodatkowania obowiązującym w Hiszpanii. To ujednolicenie pozwoli zminimalizować różnicę w poziomie cen detalicznych w stosunku z Hiszpanią w odniesieniu do produktów objętych podatkiem akcyzowym lub specjalnymi podatkami, w szczególności alkoholu, paliwa i wyrobów tytoniowych, w celu zapobiegania przesunięciu handlu lub przemytowi.
40. Planowana umowa powinna zawierać uzgodnienia zapewniające, aby żaden towar nie mógł wjechać na terytorium unii celnej z Gibraltaru bez uprzedniego zgłoszenia i poddania go niezbędnej odprawie i kontroli, które są obowiązkowe w każdym innym miejscu wprowadzenia w unii celnej na podstawie odpowiednich przepisów prawa Unii mających zastosowanie do Gibraltaru i na jego terytorium. Niezbędne odprawy i kontrole mogą być przeprowadzane na Gibraltarze lub w innych punktach wejścia na terytorium unii celnej, w których jest obecna odpowiednia infrastruktura. Planowana umowa powinna obejmować postanowienia zapewniające, aby wszelkie celne, sanitarne i fitosanitarne lub jakiekolwiek inne kontrole i odprawy w punktach odprawy granicznej lub w urzędach celnych na Gibraltarze były przeprowadzane przez organy Hiszpanii albo – jako minimum – wspólnie przez organy Hiszpanii oraz właściwe organy na Gibraltarze. W odniesieniu do odpraw i kontroli punkty kontroli granicznej i urzędy celne powinny być ustanowione w porcie morskim i lotniczym na Gibraltarze, a ponadto obowiązkowe powinno być wykorzystywanie systemu TRACES. Organy Hiszpanii powinny mieć bieżący, stały i pełen dostęp elektroniczny w czasie rzeczywistym do odpowiednich informatycznych systemów celnych, sanitarnych i fitosanitarnych lub systemów podatków pośrednich właściwych organów na Gibraltarze na potrzeby przeprowadzania odpraw i kontroli.
41. Planowana umowa powinna również zawierać postanowienia umożliwiające monitorowanie wszelkiej innej działalności właściwych organów na Gibraltarze, w szczególności organów nadzoru rynku, związanej z wdrażaniem i stosowaniem przepisów prawa Unii mających zastosowanie na mocy planowanej umowy, w tym z uwzględnieniem prawa przedstawicieli Unii do przebywania na Gibraltarze i do ich dostępu do odpowiednich systemów informatycznych właściwych organów na Gibraltarze.
42. W planowanej umowie należy również przewidzieć możliwość jednostronnego wprowadzania przez Unię odpowiednich środków, w tym przywrócenia usuniętej infrastruktury fizycznej oraz powiązanych z nią odpraw i kontroli towarów, a także wycofania wszelkich przyznanych preferencji handlowych, w przypadku niedostatecznego lub wadliwego stosowania postanowień planowanej umowy, błędów, niewłaściwego administrowania lub nadużyć po stronie organów Zjednoczonego Królestwa odpowiedzialnych za kwestie związane z Gibraltarem, braku współpracy, wystąpienia nieprawidłowości lub oszustw bądź poważnych trudności gospodarczych, społecznych lub środowiskowych lub przesunięcia handlu.
43. W planowanej umowie należy przewidzieć mechanizm umożliwiający jej zmianę, aby odzwierciedlić – w stosownych przypadkach – przyszłe istotne zmiany prawa Unii, na przykład dotyczącego mechanizmu dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2, a ponadto w umowie należy przewidzieć odpowiednie środki na wypadek niewprowadzenia w niej niezbędnych zmian.
44. W planowanej umowie należy również przewidzieć odpowiednie przypisanie do budżetu Unii należności celnych zebranych na Gibraltarze lub w imieniu organów Zjednoczonego Królestwa w odniesieniu do Gibraltaru. Planowana umowa powinna też zawierać uzgodnienia służące zwalczaniu nadużyć finansowych i wszelkiej innej nielegalnej działalności naruszającej interesy finansowe Unii lub Zjednoczonego Królestwa w odniesieniu do Gibraltaru.
TRANSPORT
45. Z zastrzeżeniem uprzedniego porozumienia między Hiszpanią a Zjednoczonym Królestwem w sprawie portu lotniczego na Gibraltarze, planowana umowa powinna:
a) zapewniać, aby usługi transportu lotniczego między Gibraltarem a punktami na terytorium Unii były świadczone wyłącznie przez unijnych przewoźników lotniczych oraz
b) zawierać odpowiednie postanowienia dotyczące bezpiecznego i racjonalnego ekologicznie funkcjonowania portu lotniczego na Gibraltarze oraz dotyczące konkurencji na uczciwych warunkach między portem lotniczym na Gibraltarze a unijnymi portami lotniczymi.
46. Planowana umowa powinna umożliwiać przewóz towarów i pasażerów drogą lądową między stronami, pod warunkiem że te operacje transportowe będą ograniczone do przygranicznej strefy przyległej.
SZCZEGÓLNE OBSZARY WSPÓŁPRACY
ŚRODOWISKO
47. W planowanej umowie należy określić uzgodnienia dotyczące wzmożonej współpracy między właściwymi organami w odniesieniu do środowiska, w tym w zakresie ułatwiania badań naukowych nad środowiskiem morskim. Umowa powinna przewidywać poziom ochrony środowiska równoważny poziomowi zapewnianemu przez normy unijne. Taką ochronę można zapewnić za pomocą uzgodnień administracyjnych między Hiszpanią a Zjednoczonym Królestwem w odniesieniu do Gibraltaru we wszystkich odpowiednich obszarach, w tym w obszarze rekultywacji gruntów.
PRAWA PRACOWNIKÓW (w tym koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego)
48. Planowana umowa powinna zapewniać, aby obywatelom Unii przebywającym legalnie w Hiszpanii i obywatelom Zjednoczonego Królestwa zamieszkałym legalnie na Gibraltarze, z wyjątkiem osób, które zgodnie z pkt 20 lit. c) i m) uzyskają prawo pobytu po podpisaniu planowanej umowy, odpowiednio na Gibraltarze i w Hiszpanii przysługiwało prawo do podjęcia zatrudnienia i do prowadzenia działalności zgodnie z przepisami mającymi zastosowanie do obywateli Zjednoczonego Królestwa na Gibraltarze i obywateli Unii w Hiszpanii. Aby zapewnić pełne wdrożenie tego prawa, wspomnianym obywatelom powinny przysługiwać również wszystkie powiązane prawa, które na mocy prawa Unii przysługują pracownikom mobilnym, w tym prawo wjazdu do i wyjazdu z Gibraltaru i Hiszpanii, prawo pobytu w tych państwach podczas pracy, prawo do nabywania prawa stałego pobytu i prawo do powołania się na środki ochrony w przypadku gdy Zjednoczone Królestwo lub Hiszpania będą starały się ograniczyć ich prawa odpowiednio na Gibraltarze i w Hiszpanii.
49. Planowana umowa powinna zawierać zakaz wszelkiej dyskryminacji ze względu na narodowość na Gibraltarze i w Hiszpanii w odniesieniu do beneficjentów umowy, jak określono w odpowiednich przepisach dorobku prawnego UE, w szczególności w odniesieniu do warunków życia, zatrudnienia i pracy.
50. Należy także przyznać odpowiednie prawa członkom rodzin beneficjentów umowy, jak określono w odpowiednich przepisach unijnych, niezależnie od ich narodowości.
51. Biorąc pod uwagę, że ochrona praw w zakresie zabezpieczenia społecznego jest kluczowa dla zagwarantowania skutecznego wykonywania pracy o charakterze transgranicznym, postanowienia dotyczące praw pracowników zawarte w planowanej umowie należy uzupełnić postanowieniami dotyczącymi koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W szczególności umowa powinna zapewniać, aby jej beneficjenci pracujący obecnie lub w przeszłości na Gibraltarze mieli zapewniony wysoki poziom ochrony w zakresie zabezpieczenia społecznego, a także powinna być zgodna z podstawową zasadą równego traktowania.
52. Beneficjentom umowy będącym pracownikami delegowanymi do świadczenia usług za pomocą sposobu 4 powinny przysługiwać prawa, o których mowa w pkt 48–51, odpowiednio, wyłącznie w odniesieniu do usług, które są jednocześnie świadczone i wykorzystywane lokalnie w przygranicznej strefie przyległej.
KWESTIE ZWIĄZANE Z EURATOMEM
53. Planowana umowa może obejmować odpowiednie kwestie regulowane na mocy traktatu EWEA i prawodawstwa wtórnego względem tego traktatu, w szczególności – między innymi – może zawierać postanowienia dotyczące zdrowia i bezpieczeństwa, wspólnego rynku atomowego i zabezpieczeń materiałów jądrowych.
MECHANIZM FINANSOWY
54. Należy ustanowić mechanizm finansowy w cel propagowania spójności między Gibraltarem a związkiem gminnym Campo de Gibraltar, na przykład w zakresie szkoleń i zatrudnienia. Obie strony powinny zapewnić finansowanie tego mechanizmu. Mechanizm powinien obejmować środki mające na celu ochronę interesów finansowych Unii przed oszustwami i inną nielegalną działalnością oraz przed nieprawidłowościami.
POSTANOWIENIA INSTYTUCJONALNE
STRUKTURA
55. Planowana umowa powinna wpisywać się w ogólne ramy zarządzania obejmujące wszystkie obszary współpracy oraz, w stosownych przypadkach, porozumienia i uzgodnienia uzupełniające planowaną umowę.
56. W planowanej umowie należy przewidzieć możliwość przeprowadzania jej okresowego przeglądu.
57. Planowaną umowę należy zawrzeć na czas nieokreślony z możliwością jej wypowiedzenia na żądanie jednej ze stron, z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia.
ZARZĄDZANIE
58. W celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania planowanej umowy należy określić w niej efektywne i skuteczne uzgodnienia dotyczące zarządzania umową, nadzoru nad nią, jej wdrożenia i przeglądu, a także dotyczące rozstrzygania związanych z nią sporów i egzekwowania jej, z pełnym poszanowaniem autonomii porządku prawnego stron.
59. W planowanej umowie należy przewidzieć możliwość stosowania autonomicznych środków, w tym zawieszenia stosowania umowy, jak również wszelkich porozumień uzupełniających, w całości lub częściowo, w przypadku naruszenia jej najważniejszych elementów.
60. W planowanej umowie należy ustanowić organ zarządzający odpowiedzialny za zarządzanie wdrażaniem i funkcjonowaniem planowanej umowy oraz za nadzór nad tymi aspektami, a także za ułatwianie rozstrzygania sporów. Organ ten powinien podejmować decyzje i wydawać zalecenia dotyczące zmian umowy. Państwa członkowskie, w tym Hiszpania, powinny wyznaczyć członków delegacji reprezentującej Unię w organie zarządzającym.
61. Organ zarządzający powinien składać się z przedstawicieli stron na odpowiednim szczeblu, podejmować decyzje za wspólną zgodą i spotykać się tak często jak to konieczne na potrzeby wykonywania jego zadań. W miarę konieczności organ ten mógłby również ustanowić wyspecjalizowane podkomitety wspomagające go w wykonywaniu zadań.
62. W odniesieniu do przepisów prawa Unii mających zastosowanie do Gibraltaru instytucje, w szczególności Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, oraz organy i jednostki organizacyjne Unii w odniesieniu do Zjednoczonego Królestwa (Gibraltaru) oraz osób fizycznych i prawnych odpowiednio zamieszkałych lub ustanowionych na terytorium Gibraltaru powinny posiadać uprawnienia powierzone im na mocy prawa Unii. W szczególności Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) powinien być właściwy na mocy Traktatów do orzekania w tym zakresie.
63. Planowana umowa powinna zawierać odpowiednie uzgodnienia dotyczące rozstrzygania sporów przez niezależny sąd arbitrażowy, którego decyzje są wiążące dla stron, a także dotyczące egzekwowania, w tym postanowienia dotyczące doraźnego rozwiązywania problemów.
64. Jeżeli w przypadku sporu powstanie wątpliwość co do interpretacji prawa Unii, którą to wątpliwość może też wyrazić każda ze stron, sąd arbitrażowy powinien skierować tę sprawę do TSUE jako ostatecznego arbitra w kwestii prawa Unii, aby wydał wiążące orzeczenie. Sąd arbitrażowy powinien rozstrzygnąć spór zgodnie z orzeczeniem TSUE.
65. W przypadku gdy jedna ze stron nie wprowadzi w rozsądnym czasie środków niezbędnych do zapewnienia zgodności z wiążącym rozstrzygnięciem sporu, druga strona powinna mieć prawo żądania odszkodowania finansowego lub wprowadzenia proporcjonalnych i tymczasowych środków, w tym zawieszenia swoich zobowiązań wchodzących w zakres planowanej umowy.
66. W przypadku domniemanego niewypełnienia przez jedną ze stron jej zobowiązań określonych w umowie druga strona powinna mieć prawo zastosowania tymczasowych środków zaradczych, w tym zawieszenia części lub całości umowy, proporcjonalnych do domniemanego niewypełnienia zobowiązań oraz ich gospodarczego i społecznego wypływu, a także pod warunkiem, że strona ta rozpocznie procedurę rozstrzygania sporów w związku z domniemanym naruszeniem.
WYJĄTKI I ŚRODKI OCHRONNE
67. W planowanej umowie należy przewidzieć odpowiednie wyjątki. Powinny one obejmować ujawnianie informacji dotyczących interesów stron związanych z bezpieczeństwem.
AUTENTYCZNE WERSJE JĘZYKOWE
68. Planowana umowa, która powinna być jednakowo autentyczna we wszystkich językach urzędowych Unii, powinna zawierać stosowną klauzulę dotyczącą wersji językowych.
Decyzja Rady (UE) 2020/2252 z dnia 29 grudnia 2020 r. w sprawie podpisania, w imieniu Unii, i tymczasowego stosowania Umowy o handlu i współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony, oraz Umowy między Unią Europejską a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w sprawie procedur bezpieczeństwa na potrzeby wymiany i ochrony informacji niejawnych (Dz.U. L 444 z 31.12.2020, s. 2).
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/2226 z dnia 30 listopada 2017 r. ustanawiające system wjazdu/wyjazdu (EES) w celu rejestrowania danych dotyczących wjazdu i wyjazdu obywateli państw trzecich przekraczających granice zewnętrzne państw członkowskich i danych dotyczących odmowy wjazdu w odniesieniu do takich obywateli oraz określające warunki dostępu do EES na potrzeby ochrony porządku publicznego i zmieniające konwencję wykonawczą do układu z Schengen i rozporządzenia (WE) nr 767/2008 i (UE) nr 1077/2011 (Dz.U. L 327 z 9.12.2017, s. 20).