KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 17.12.2021

COM(2021) 797 final

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW

Europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne

Sprawozdanie za 2021 r. podsumowujące roczne sprawozdania z wdrażania programów obejmujące ich realizację w latach 2014–2020

{SWD(2021) 384 final}

1.Wprowadzenie

Rok 2020, stanowiący kolejny rok realizacji europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych (fundusze ESI), był nietypowy i pełen wyzwań. Kryzys w dziedzinie zdrowia publicznego i wynikający z niego wstrząs gospodarczy zasadniczo zmieniły nasze społeczności i nasze codzienne życie. Uruchomiono wsparcie UE, aby zapewnić szybką reakcję na sytuację nadzwyczajną, a jednocześnie wypracować bezprecedensowe rozwiązania służące odbudowie w celu pomocy naszym społecznościom w przezwyciężeniu ogromnych trudności, z którymi się zmagały. W sposób bardzo szybki i elastyczny dostosowano politykę UE, co zapewniło natychmiastową płynność, wsparcie finansowe w celu zaspokojenia pilnych potrzeb oraz wsparcie państw członkowskich w radzeniu sobie ze wstrząsem, który dotknął ich gospodarki i społeczeństwa.

Jednocześnie UE znajduje się w punkcie zwrotnym. Aby wyjść z kryzysu silniejsza i odporniejsza, Europa musi przyspieszyć dwojaką transformację w kierunku ekologicznej i cyfrowej Europy. Fundusze ESI znajdują się na pierwszej linii tego przedsięwzięcia.

Fundusze te, będące jednym z największych instrumentów inwestycyjnych w ramach budżetu UE, wspierają spójność terytorialną, gospodarczą i społeczną regionów Europy, a także ich odporność i zdolność do wyjścia z kryzysu, z którym borykały się w ostatnich latach. Obejmują one:

·Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR);

·Europejski Fundusz Społeczny (EFS);

·Fundusz Spójności (FS);

·Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz

·Europejski Fundusz Morski, Rybacki i Akwakultury (EFMRA).

Fundusze ESI w wieloletnich ramach finansowych na lata 2014–2020 (budżet UE) mają dziesięcioletni okres realizacji 1 , z czego 2020 r. był rokiem siódmym. W niniejszym sprawozdaniu, zgodnie z wymogami art. 53 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013, przedstawiono zmiany w realizacji finansowej funduszy ESI do końca 2020 r. 2 Przedstawiono w nim skumulowane osiągnięcia okresu programowania 2014–2020 zgłoszone przez państwa członkowskie, a także wstępne informacje na temat działań podejmowanych w ramach programów funduszy ESI w odpowiedzi na pandemię COVID-19. 

Fundusze ESI, których łączna wartość inwestycji na koniec 2020 r. wyniosła 640 mld EUR, co obejmuje 461 mld EUR finansowania UE, są ukierunkowane na szereg celów politycznych o zasadniczym znaczeniu dla przyszłości Europy. Te cele polityczne obejmują:

·inteligentny, trwały wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu,

·wzmacnianie zdolności instytucjonalnych administracji publicznej,

·rozwój terytorialny i rozwój obszarów miejskich oraz współpracę terytorialną (INTERREG).

Do końca 2020 r. państwa członkowskie otrzymały już ponad 55 % środków. Wskaźnik wydatkowania przyspieszył, zwłaszcza w przypadku gospodarki cyfrowej, MŚP, działań w dziedzinie klimatu i inwestycji społecznych.

Fundusze ESI przyczyniły się w tym okresie do:

·wsparcia 3 mln przedsiębiorstw;

·poprawy efektywności energetycznej ponad 359 000 gospodarstw domowych;

·wsparcia 45 mln osób dzięki działaniom na rzecz zatrudnienia, włączenia społecznego lub edukacji;

·wsparcia ponad 2 mln projektów w sektorze rolnym i na obszarach wiejskich;

·stworzenia 236 500 nowych miejsc pracy na szczeblu regionalnym;

·utrzymania 31 500 miejsc pracy i stworzenia 4 000 nowych miejsc pracy w sektorze morskim i sektorze gospodarki rybnej.

Informacje przekazane przez państwa członkowskie na temat realizacji programów funduszy ESI na 2020 r. mają charakter wstępny. Wynika to z faktu, że skutki kryzysu związanego z COVID-19 wciąż się kształtują. W ramach programów nadal uruchamiane jest finansowanie unijne, aby przeciwdziałać skutkom pandemii, a jednocześnie realizować ich pierwotne cele strategiczne w dość odmiennym kontekście. Od wiosny 2020 r. zapewniono dodatkową elastyczność w przeprogramowywaniu funduszy za pośrednictwem inicjatyw inwestycyjnych w odpowiedzi na koronawirusa (CRII i CRII+), a w ramach REACT-EU zaplanowano zwiększenie środków finansowych na programy na lata 2014–2020 z wykorzystaniem finansowania z NextGenerationEU. W poniższych sekcjach skupiono się na pierwszej ocenie tych wyjątkowych środków.

2.Przegląd realizacji

2.1.Realizacja finansowa 3

5 funduszy ESI umożliwiło inwestycje o wartości 640 mld EUR

W ramach pięciu funduszy ESI (tj. EFRR, FS, EFS, EFRROW, EFMRA) pierwotnie przeznaczono 461 mld EUR w budżetowym okresie programowania 2014–2020. Środki te, uzupełnione współfinansowaniem krajowym, umożliwiły inwestycje o łącznej wartości 640 mld EUR (z wyłączeniem nowych zasobów REACT-EU). Koszty ponoszone przez beneficjentów projektów kwalifikują się do współfinansowania z funduszy ESI do końca 2023 r. 4  

Całkowity koszt projektów wybranych przez państwa członkowskie do wsparcia z funduszy ESI do końca 2020 r. wynosi 676 mld EUR i stanowi 106 % łącznego przydziału. Jest to wzrost o 17 punktów procentowych w porównaniu z sytuacją na koniec 2019 r. Większość państw członkowskich przydzieliła cały dostępny budżet na cykl 2014–2020. Przydział przekraczający 100 % wynika z praktyki stosowanej w wielu programach, polegającej na przyznawaniu wsparcia dla takiej liczby projektów, która przekracza całkowity planowany koszt programu. Uznaje się to za ostrożną technikę zarządzania. Państwa członkowskie wybierają więcej projektów do dofinansowania, aby stworzyć bufor, na wypadek gdyby niektóre projekty nie powiodły się w trakcie realizacji lub gdyby pojawiły się dodatkowe środki, co zapewnia optymalne wykorzystanie funduszy.

Jeżeli chodzi o płatności UE, dotychczasowe dowody wskazują, że realizacja finansowa jest zazwyczaj powolna w początkowych latach realizacji, natomiast znacznie przyspiesza w kolejnych latach, co odzwierciedla cykl życia projektu. Okres 2014–2020 potwierdza tę regułę. Wskaźnik płatności UE wynosił zaledwie 7 % pod koniec 2016 r. i zaczął znacznie przyspieszać w 2017 r. Biorąc pod uwagę zarówno wysoki poziom zaawansowania realizacji programów, jak i natychmiastową elastyczność funduszy zapewnioną w ramach reagowania kryzysowego w kontekście CRII, w tym 100 % finansowania UE, nastąpił wyraźny wzrost płatności UE na rzecz programów. Jeżeli chodzi o płatności z budżetu UE na rzecz państw członkowskich, do końca 2020 r. wypłacono ogółem 253,8 mld EUR netto (55 % planowanej kwoty UE na cały okres). Wskaźnik wydatkowania musi nadal przyspieszać w nadchodzących latach do czasu zamknięcia programów. W 2020 r. umorzono jedynie 4,7 mln EUR.

Najnowsze dane finansowe przekazane przez państwa członkowskie za wrzesień 2021 r. odzwierciedlają obecnie znaczne dodatkowe zasoby przeznaczone w 2021 r. na politykę spójności w ramach REACT-EU (36 mld EUR) i EFRROW (29 mld EUR). W przypadku polityki spójności dane finansowe z września 2021 r. potwierdzają utrzymujące się wysokie wydatki. W ciągu dziewięciu miesięcy zgłoszono dodatkowe wydatki w wysokości 51 mld EUR.

Wsparto 3 mln przedsiębiorstw

2.2.Kluczowe osiągnięcia funduszy ESI

W ramach regulacyjnych na lata 2014–2020 regulujących fundusze ESI przewidziano wspólne wskaźniki dla każdego z funduszy UE, co pozwala na coroczne zagregowane monitorowanie przez Komisję działań inwestycyjnych oraz produktów i rezultatów inwestycji.

Łączne najważniejsze dane dotyczące wyników zgłoszone przez państwa członkowskie do końca 2020 r. były następujące:

·3,6 mln przedsiębiorstw skorzysta z projektów wybranych do wsparcia z funduszy ESI, z czego 3 mln przedsiębiorstw 5 otrzymywało już wsparcie;

·dzięki wsparciu z EFRR utworzono 236 500 nowych miejsc pracy;

·45,3 mln uczestników skorzystało z projektów wspieranych z EFS i Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych;

·do tej pory wsparcie otrzymało 2 mln projektów, których celem jest zwiększenie konkurencyjności sektora rolnego i przedsiębiorstw wiejskich oraz tworzenie i utrzymanie miejsc pracy na obszarach wiejskich;

·w celu udzielenia wsparcia w zakresie gospodarowania gruntami, aby lepiej chronić różnorodność biologiczną, wybrano 32 mln ha gruntów rolnych, czyli 18,5 % wykorzystywanej powierzchni użytków rolnych;

·64 % całej ludności wiejskiej (184,5 mln mieszkańców) objęto działaniami LEADER prowadzonymi przez niemal 3 650 lokalnych grup działania wdrażających strategie rozwoju lokalnego, które są wspierane z EFRROW.

2.3.Pierwszy krok w walce z kryzysem związanym z COVID-19: inicjatywy inwestycyjne w odpowiedzi na koronawirusa

21 mld EUR przesunięto na walkę z kryzysem COVID-19

W 2020 r. kryzys związany z COVID-19 stanowił poważne wyzwanie dla całej Unii Europejskiej. Społeczności krajowe, regionalne i lokalne znajdowały się na pierwszej linii walki z tą chorobą i radzenia sobie z jej skutkami społeczno-ekonomicznymi.

Wiosną 2020 r. państwa członkowskie otrzymały możliwość przeniesienia niewykorzystanych funduszy polityki spójności w ramach pakietu inicjatyw inwestycyjnych w odpowiedzi na koronawirusa (CRII i CRII+). Od początku kryzysu przeniesiono kwotę około 21,3 mld EUR. Sektor opieki zdrowotnej otrzymał kwotę 7,4 mld EUR na szybkie zabezpieczenie niezbędnych środków ochrony indywidualnej, respiratorów i karetek pogotowia ratunkowego. W znacznym stopniu zreorganizowano wsparcie dla przedsiębiorstw, przeznaczając 11,5 mld EUR na wsparcie MŚP za pośrednictwem dotacji kryzysowych i niskooprocentowanych pożyczek, aby umożliwić przedsiębiorstwom utrzymanie się na rynku w trakcie obowiązywania obostrzeń. Słabsze grupy społeczne otrzymały 4,1 mld EUR z funduszy ESI dzięki nowym środkom na rzecz zatrudnienia mającym na celu utrzymanie dochodów.

Sprawozdania roczne państw członkowskich za 2020 r. dostarczyły pierwszych danych z monitorowania wskaźników specyficznych dla COVID-19. Wskaźniki te, zaproponowane przez Komisję w celu pomiaru postępów w zakresie środków nadzwyczajnych w ramach polityki spójności, wykorzystano w ponad 219 programach w niemal wszystkich państwach członkowskich do października 2021 r. W przypadku większości programów udało się przedstawić wartości monitorowania dotyczące wdrażania wprowadzonych środków w sprawozdaniach z realizacji tych programów za 2020 r. Kluczowe wartości ze sprawozdań krajowych wskazują na następujące wstępne osiągnięcia do końca 2020 r.:

·W odniesieniu do wskaźników specyficznych dla COVID-19 dotyczących wydatków związanych ze zdrowiem: 70 % całkowitej zaplanowanej kwoty 2 mld EUR zgłoszono jako przeznaczone na wybrane projekty, a 14 % potwierdzono jako wydane do końca 2020 r.

·Kluczowe specyficzne dla COVID-19 wskaźniki produktów związanych ze zdrowiem wskazują na wysoki stopień wykonania:

oz docelowej liczby 2,3 mld sztuk środków ochrony indywidualnej, określonej w programach państw członkowskich, 71 % jest objętych wybranymi projektami (zgłoszono, że osiągnięto 28 % wartości docelowej);

oz docelowej liczby 4 300 nowych respiratorów zakup ponad 3 500 respiratorów (81 %) zgłoszono jako zakończony.

·W odniesieniu do celu, jakim jest przeznaczenie 6,8 mld EUR na wsparcie w sytuacjach nadzwyczajnych na rzecz kapitału obrotowego dla MŚP (dotacje i pożyczki), zgłoszono, że osiągnięto 75 % wartości docelowej. W odniesieniu do celu polegającego na wsparciu 640 000 MŚP kapitałem obrotowym wskazano, że cel ten został osiągnięty w 96 % do końca 2020 r. – zgłoszono 615 000 przedsiębiorstw objętych wsparciem.

·EFS był głównym funduszem wykorzystywanym do wspierania usług społecznych, utrzymania zatrudnienia, wsparcia dla słabszych grup społecznych i innych osób, np. za sprawą wspierania rozwiązań w zakresie pracy w zmniejszonym wymiarze czasu, dodatkowego wynagrodzenia dla personelu opieki zdrowotnej, sprzętu informatycznego, sprzętu ochronnego i usług dla słabszych grup społecznych.

·Elastyczność CRII/CRII+ rozszerzono na Europejski Fundusz Pomocy Najbardziej Potrzebującym 6 : wprowadzono zmiany w programach w celu zwiększenia finansowania UE o 500 mln EUR, aby umożliwić zwiększenie stopy współfinansowania UE lub wprowadzić środki nadzwyczajne.

Aby zapewnić pełną przejrzystość i rozliczalność zasobów polityki spójności podczas kryzysu związanego z COVID-19, opracowana przez Komisję tablica danych na temat koronawirusa na platformie otwartych danych w obszarze spójności dostarcza aktualnych informacji dotyczących stosowania środków w ramach CRII/CRII+.

Wprowadzono nowy środek EFRROW, który zapewnia tymczasowe wsparcie płynności dla rolników i przedsiębiorstw wiejskich szczególnie dotkniętych kryzysem związanym z COVID-19. Do końca 2020 r. nowy środek uruchomiono w ramach ponad 40 krajowych lub regionalnych programów rozwoju obszarów wiejskich w 14 państwach członkowskich. Na środek ten przeznaczono ponad 700 mln EUR w ramach planowanej łącznej kwoty wydatków publicznych w wysokości ponad 1 mld EUR (uwzględniając współfinansowanie krajowe). Blisko 70 % tej kwoty wykorzystano do końca 2020 r., z czego niemal 98 % jako wsparcie dla rolników. Wsparcie otrzymało ponad 500 000 gospodarstw rolnych i 1 000 MŚP.

W ramach EFMRA wprowadzono wsparcie w sytuacjach nadzwyczajnych w celu zrekompensowania tymczasowego zaprzestania działalności połowowej oraz zawieszenia lub ograniczenia produkcji i przetwórstwa w kontekście pandemii. W 2020 r. przeznaczono 109 mln EUR na łagodzenie skutków pandemii COVID-19 dla przedsiębiorstw prowadzących działalność w obszarze rybołówstwa i akwakultury. Oczekuje się, że środki te będą kontynuowane w 2021 r. i że przyczynią się do utrzymania inwestycji i działalności.

2.4.Drugi krok w walce z kryzysem COVID-19: REACT-EU (2021–2022)

Politykę spójności zasilono kwotą 50,6 mld EUR na walkę z pandemią

UE przyjęła największy jak dotąd pakiet na rzecz odbudowy, aby wyjść z kryzysu odporniejszą i wesprzeć cyfrową i ekologiczną transformację Europy finansowaną w ramach NextGenerationEU.

W kluczowych pierwszych latach odbudowy nowe środki w wysokości 50,6 mld EUR w ramach REACT-EU – Wsparcia na rzecz odbudowy służącej spójności oraz terytoriom Europy – będą wspierać kryzysowe działania naprawcze w ramach funduszy strukturalnych na lata 2014–2020. Zasoby te mają zasadnicze znaczenie dla inteligentnej i trwałej odbudowy, ponieważ umożliwiają kontynuację i rozszerzenie wsparcia z rodzaju CRII dla opieki zdrowotnej, pracowników i przedsiębiorstw, a jednocześnie koncentrują się na ekologicznych i cyfrowych inwestycjach regionalnych. Dzięki temu nowemu finansowaniu, dodanemu do istniejących programów polityki spójności na lata 2014–2020, państwa członkowskie mogą wznowić projekty, które wstrzymano w czasie kryzysu, aby zapewnić naprawę i odporność w perspektywie średnioterminowej.

Inicjatywa REACT-EU była pierwszym instrumentem wykorzystywanym w ramach NextGenerationEU, przy czym pierwszej płatności dokonano w dniu 28 czerwca 2021 r. W ciągu zaledwie trzech miesięcy Komisja zatwierdziła ponad 90 % z 39,8 mld EUR dostępnych w 2021 r. Do dnia 5 listopada 2021 r. państwa członkowskie przeznaczyły formalnie na programy kwotę 36 mld EUR. Finansowanie wkrótce trafi do zakładów opieki zdrowotnej, naukowców, właścicieli przedsiębiorstw, pracowników i osób znajdujących się w trudnej sytuacji. Dotychczas przeznaczono 5,5 mld EUR na zielone inwestycje (w tym 4,7 mld EUR na działania w dziedzinie klimatu), 2,7 mld EUR na gospodarkę cyfrową; 6,7 mld EUR na przedsiębiorstwa; 5,7 mld EUR na sektor zdrowia oraz 12,3 mld EUR na rynek pracy, włączenie społeczne oraz kształcenie i szkolenie.

Aby zapewnić przejrzystość i sprawozdawczość w czasie rzeczywistym w zakresie nowych zasobów, Komisja opracowała tablicę danych na temat REACT-EU na platformie otwartych danych w obszarze spójności . Państwa członkowskie przedstawią swoje pierwsze sprawozdania okresowe z realizacji REACT-EU w połowie 2022 r.

3.Realizacja w podziale na główne tematy

W dalszych sekcjach przedstawiono przegląd osiągnięć funduszy ESI w podziale na główne obszary polityki, zgodnie z informacjami przekazanymi przez państwa członkowskie na koniec 2020 r.

3.1.Inteligentny wzrost gospodarczy

189 mld EUR na inteligentny wzrost

Inwestycje na rzecz inteligentnego wzrostu stanowią około 30 % całkowitego finansowania w ramach funduszy ESI. Na trzy następujące inteligentne cele przeznaczono ponad 189 mld EUR: badania naukowe i innowacje (66 mld EUR), technologie informacyjno-komunikacyjne (18 mld EUR) oraz konkurencyjność MŚP (105 mld EUR) 7 .

Do końca 2020 r. państwa członkowskie przydzieliły 190 mld EUR, czyli 101 % 8 całkowitego dostępnego finansowania, na projekty przeznaczone na te trzy cele (przydzielone na projekty na wykresie powyżej), natomiast 102 mld EUR, czyli 54 % przydziału, wypłacono już beneficjentom projektów (wydane w ramach projektów). Stanowi to wzrost o 14 punktów procentowych w porównaniu z rokiem poprzednim, co wskazuje na dobry rytm wydatkowania środków w ramach funduszy ESI. Na poniższym wykresie przedstawiono bardziej szczegółowy podział wskaźnika realizacji dla każdego z trzech celów oraz średnią odpowiadającą grupie inteligentnego wzrostu.

Wykorzystanie funduszy ESI do propagowania badań naukowych i innowacji ma kluczowe znaczenie dla pomocy państwom członkowskim i regionom w tworzeniu warunków niezbędnych dla innowacji, badań i rozwoju. Wspieranie innowacji za pomocą strategii inteligentnej specjalizacji ma kluczowe znaczenie dla szeregu priorytetów Unii, w szczególności dla Europejskiego Zielonego Ładu, Gospodarki służącej ludziom oraz przystosowywania Europy na miarę ery cyfrowej.

Do końca 2020 r. odnotowano znaczące osiągnięcia w dziedzinie badań naukowych i innowacji. Na przykład w wyniku wsparcia UE ponad 44 800 przedsiębiorstw współpracowało z instytucjami badawczymi (72 % wartości docelowej), a ok. 24 000 przedsiębiorstw wprowadziło na rynek nowe produkty (79 % wartości docelowej i wzrost o 18 punktów procentowych od 2019 r.).

Fundusze ESI w znacznym stopniu przyczyniają się do transformacji cyfrowej europejskiej gospodarki dzięki poprawie infrastruktury IT oraz wzmocnieniu pozycji osób, przedsiębiorstw i organów publicznych dzięki technologiom i umiejętnościom nowej generacji. W 2020 r. nastąpił znaczny wzrost pod względem wyboru projektów – o 22 mld EUR, osiągając 101 % łącznego przydziału. W 2020 r. wydatki wzrosły o 14 punktów procentowych. Ponieważ inwestycje są już wdrażane, fundusze UE przyczyniają się do realizacji celu „Europa na miarę ery cyfrowej”.

Dzięki wybranym projektom EFRR ponad 5,5 mln gospodarstw domowych korzysta z lepszego dostępu szerokopasmowego. Oczekuje się, że do końca 2023 r. będzie z niego korzystać niemal 12 mln gospodarstw domowych. Na obszarach wiejskich w ramach ponad 1 900 operacji inwestycyjnych skorzystano ze wsparcia EFRROW w łącznej wysokości ponad 1,1 mld EUR w celu zwiększenia dostępności, wykorzystania i jakości technologii informacyjno-komunikacyjnych. Ponad 5,1 mln osób na obszarach wiejskich skorzystało z ulepszonej infrastruktury lub usług informatycznych.

Fundusze ESI te zapewniają istotne wsparcie dla przedsiębiorstw, aby mogły się rozwijać, zwiększać swoją produktywność i konkurencyjność oraz wprowadzać innowacyjne rozwiązania. Ogółem kwotę 105 mld EUR (16 % całkowitego budżetu) planuje się przeznaczyć na zwiększenie konkurencyjności europejskich małych i średnich przedsiębiorstw, wspierając dążenie Komisji do propagowania „gospodarki służącej ludziom”. Z uwagi na fakt, że 96 % planowanej kwoty już przydzielono na projekty, a 61 % wydano, był to jeden z najlepiej funkcjonujących obszarów wsparcia według stanu na koniec 2020 r.

3.2.Trwały wzrost gospodarczy

257 mld EUR na trwały wzrost gospodarczy

Dzięki wspieraniu neutralnych dla klimatu, czystych inwestycji zgodnych z zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym, a także inwestycji w środowisko i działania służące przystosowaniu się do zmiany klimatu, fundusze ESI przyczyniają się w istotnym stopniu do osiągnięcia ambitnych celów wyznaczonych w Europejskim Zielonym Ładzie. W ramach różnych programów na działania związane z trwałym wzrostem gospodarczym przeznaczono 250,6 mld EUR, co stanowi 39 % całkowitego przydziału. Do końca 2020 r. na realizację projektów przydzielono 257,3 mld EUR (103 % finansowania specjalnego), a wydatki wzrosły do 149,1 mld EUR (59 % łącznej planowanej kwoty).     

Zaobserwowano istotne różnice, jeżeli chodzi o postępy finansowe w realizacji poszczególnych tematów. Przystosowanie się do zmiany klimatu i zapobieganie ryzyku to jedne z celów tematycznych, w przypadku których odnotowuje się najszybsze postępy pod względem kwot już wydanych przez beneficjentów. Z kolei inwestycje w gospodarkę niskoemisyjną pozostają w tyle ze względu na wolniejszy start – przyspieszenie tempa inwestycji na przestrzeni ostatnich trzech lat nie było wystarczające do pokrycia tej różnicy. Jest to spowodowane faktem, że duża część funduszy ESI jest wykorzystywana do wspierania realizacji inwestycji infrastrukturalnych takich jak inwestycje służące poprawie efektywności energetycznej w budynkach, inwestycje w energię odnawialną, w inteligentne sieci dystrybucji energii elektrycznej lub w zrównoważony transport miejski, w przypadku których cykl realizacji projektu jest zazwyczaj dłuższy.

Do końca 2020 r. odnotowano następujące wymierne osiągnięcia:

·zdolność produkcyjna w zakresie energii odnawialnej wzrośnie o 7 400 MW, z czego 2 700 MW zostało już zainstalowane, co stanowi wzrost o 40 % w porównaniu z poprzednim rokiem;

·poprawi się charakterystyka energetyczna 663 000 gospodarstw domowych (110 % wartości docelowej); do końca 2020 r. aż 359 000 gospodarstw domowych odniosło już korzyści wynikające z poprawy warunków (niemal o 76 000 więcej niż do końca 2019 r.);

·zużycie energii w budynkach publicznych zmniejszy się w skali rocznej o 7 terawatogodzin (109 % wartości docelowej), przy czym wielkość rocznych oszczędności wynosi już 1,9 terawatogodziny, co oznacza wynik o 53 % wyższy niż w poprzednim roku;

·19,5 mln osób będzie odnosiło korzyści dzięki usprawnieniu systemu zaopatrzenia w wodę (3,5 mln osób odnosi korzyści z tego tytułu już teraz);

·środki ochrony przeciwpowodziowej zmniejszą narażenie na powodzie w przypadku 42 mln osób (151 % wartości docelowej), z czego 11,3 mln osób już teraz nie jest narażone na ryzyko powodziowe dzięki realizacji wspieranych inwestycji;

·wdrożenie projektów w dziedzinie czystego transportu miejskiego doprowadziło do powstania 137 km nowych lub zmodernizowanych linii tramwajowych i linii metra (29 % wartości docelowej), przy czym realizowane obecnie projekty mają doprowadzić do powstania dodatkowych 405 km takich linii;

·za sprawą lepszego gospodarowania gruntami rolnymi i leśnymi poczyniono znaczne postępy w zakresie sekwestracji dwutlenku węgla i ochrony węgla oraz ograniczania emisji gazów cieplarnianych i amoniaku. Pod koniec 2020 r. UE przekroczyła już swoje cele na 2023 r. w tych obszarach;

·1,5 mld EUR, czyli niemal 37 % wsparcia z EFMRA dla sektorów rybołówstwa i akwakultury, zostało przeznaczone na działania w obszarze zachowania i ochrony środowiska naturalnego, np. przez ochronę obszarów Natura 2000, oraz wspieranie efektywnego gospodarowania zasobami i zmniejszania ilości odpadów.

3.3.Wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu

174 mld EUR na wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu

Inwestycje na rzecz wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu stanowią około 27 % całkowitego finansowania. Kategoria ta obejmuje trzy następujące cele, na które przeznaczono 174 mld EUR: trwałe, wysokiej jakości zatrudnienie (59 mld EUR), włączenie społeczne (68 mld EUR) oraz kształcenie i szkolenie zawodowe (47 mld EUR).

Kryzys związany z COVID-19 oddziałał pośrednio na całe społeczeństwo i ludzi na różne sposoby. Europejska agenda społeczna i Europejski filar praw socjalnych mają obecnie do odegrania większą rolę niż kiedykolwiek wcześniej – są niezbędne dla złagodzenia gospodarczych i społecznych skutków pandemii COVID-19 oraz nadania gospodarkom i społeczeństwom UE bardziej zrównoważonego charakteru i większej odporności oraz lepszego przygotowania ich na wyzwania i szanse związane z transformacją ekologiczną i cyfrową. W obecnym scenariuszu krytycznym fundusze strukturalne – a w szczególności EFS – stanowią podstawę reform strukturalnych, w tym modernizacji usług publicznych, wspierania zatrudnienia ludzi młodych oraz zmniejszania ubóstwa i nierówności.

EFS jest głównym funduszem wykorzystywanym do wspierania usług społecznych, utrzymania zatrudnienia, wsparcia dla słabszych grup społecznych i innych osób, np. za sprawą wspierania rozwiązań w zakresie pracy w zmniejszonym wymiarze czasu, dodatkowego wynagrodzenia dla personelu opieki zdrowotnej, sprzętu informatycznego, sprzętu ochronnego i usług dla słabszych grup społecznych.

Do końca 2020 r. projekty mające na celu poprawę możliwości zatrudnienia doprowadziły do osiągnięcia następujących celów:

·45,3 mln uczestników otrzymało wsparcie ze środków EFS i Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych, uwzględniając niemal 17,3 mln osób bezrobotnych i 17,2 mln uczestników będących osobami biernymi zawodowo.

·Dzięki wsparciu ze środków EFS i Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych 5,4 mln osób znalazło pracę.

·Spośród uczestników 48 % stanowiły osoby o niskich umiejętnościach zawodowych, natomiast 15 % uczestników było migrantami, uczestnikami obcego pochodzenia lub wywodziło się z mniejszości.

·Udział kobiet i mężczyzn w działaniach objętych wsparciem jest niemal równy na szczeblu UE (kobiety stanowią 53 % uczestników).

Co się tyczy włączenia społecznego, na które najwięcej środków przeznaczanych jest właśnie z EFS, wartość wybranych dotychczas projektów stanowi ponad 63 mld EUR. Do końca 2020 r. 3,1 mln uczestników z niepełnosprawnościami, 6,8 mln migrantów, uczestników obcego pochodzenia lub uczestników należących do mniejszości oraz 8,5 mln innych osób znajdujących się w niekorzystnej sytuacji otrzymało pomoc w zwiększaniu szans na zatrudnienie i zdobywaniu odpowiednich dla rynku pracy umiejętności. Dzięki wsparciu unijnemu w ramach EFRR zwiększono zdolność infrastruktury w zakresie opieki nad dziećmi i kształcenia o dodatkowe 19,7 mln osób, a 53 mln osób z całej UE korzysta obecnie z ulepszonych usług zdrowotnych.

W ramach EFRROW zapewniono wsparcie ponad 145 000 działań przyczyniających się do poprawy włączenia społecznego na obszarach wiejskich. Środki z EFRROW posłużyły również do wsparcia lokalnych społeczności wiejskich realizujących swoje własne strategie rozwoju lokalnego. Ponad 3 650 lokalnych grup działania wdrażających strategie rozwoju lokalnego obejmuje 64 % ludności wiejskiej w UE, zrzeszając zainteresowane strony z sektora publicznego i prywatnego oraz z sektora społeczeństwa obywatelskiego aktywne w danym obszarze.

Na konkretne projekty w zakresie kształcenia i szkolenia przeznaczono 50 mld EUR. Do końca 2020 r. dzięki wsparciu z EFS i Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych pomocy udzielono 21,8 mln osób o niskich umiejętnościach zawodowych, 7,4 mln osób zdobyło kwalifikacje, a 2,2 mln uczestniczyło w kształceniu i szkoleniach.

3.4.Wzmacnianie potencjału instytucjonalnego i skuteczności administracji publicznej

6 mld EUR na skuteczną administrację publiczną

Do końca 2020 r. na realizację projektów dotyczących zdolności instytucjonalnych i na przeprowadzanie reform w tym obszarze przydzielono około 6 mld EUR, co stanowi 97 % z planowanej kwoty 6,2 mld EUR. Wydatki na działania w terenie wyniosły 2,6 mld EUR (41 % łącznej planowanej kwoty). Uzupełnieniem tych działań było nie tylko wsparcie z funduszy ESI, ale również wsparcie w ramach programu wspierania reform strukturalnych, który przekształcono obecnie w Instrument Wsparcia Technicznego 10 .

W ramach tego celu:

·722 020 uczestników zostało objętych wsparciem w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego;

·2 673 projekty ukierunkowane na administrację publiczną lub usługi publiczne na szczeblu krajowym, regionalnym lub lokalnym uzyskały wsparcie ze środków EFS.

Proces wdrażania projektów poświęconych budowaniu zdolności zainteresowanych stron świadczących usługi w zakresie kształcenia, uczenia się przez całe życie, szkolenia i zatrudnienia oraz zainteresowanych stron realizujących politykę społeczną przebiega wolniej niż zakładano, a wskaźnik wyboru projektów nadal utrzymuje się poniżej 60 %. Przyczyny tego opóźnienia różnią się w zależności od państwa członkowskiego i obejmują zmiany prawne wpływające na wdrażanie lub trudności związane z innowacyjnymi i złożonymi cechami interwencji.

3.5.Rozwój terytorialny i rozwój obszarów miejskich

31 mld EUR na rozwój terytorialny i rozwój obszarów miejskich

W latach 2014–2020 na zintegrowany rozwój terytorialny oraz zrównoważony rozwój obszarów miejskich przeznaczono w ramach głównych celów przedstawionych w sekcjach 3.1 i 3.2 około 31 mld EUR. Proces wdrażania tych strategii w początkowych latach okresu programowania przebiegał wolniej niż planowano w wyniku opóźnień w finalizacji strategii i ustanawianiu procedur wdrażania zdecentralizowanego. W ramach polityki spójności do końca 2020 r. na projekty przydzielono 27,5 mld EUR, co stanowi 89 % planowanego przydziału. Poziom wydatków na projekty wzrósł, osiągając 39 % kwoty planowanego przydziału (12 mld EUR) do końca 2020 r., w porównaniu z 26 % na koniec 2019 r., co wciąż stanowi wynik znacznie poniżej średniego wskaźnika wydatków wynoszącego 56 %.

Projekty wybrane w ramach strategii zintegrowanego rozwoju przyniosą następujące rezultaty: 53 mln metrów kwadratowych wyremontowanych lub na nowo zagospodarowanych otwartych powierzchni miejskich dostępnych dla mieszkańców (137 % wartości docelowej); 3,1 mln metrów kwadratowych wyremontowanych lub nowo wybudowanych budynków publicznych (128 % wartości docelowej) oraz niemal 22 500 wyremontowanych lokali mieszkalnych (95 % wartości docelowej). Zgodnie z realizacją finansową poziom wykonania fizycznego jest niższy od zakładanego i waha się między 30 a 39 % wartości docelowych.

3.6.Współpraca terytorialna

12 mld EUR na rzecz współpracy terytorialnej

W ramach EFRR udziela się wsparcia na rzecz wdrażania programów współpracy terytorialnej, w których przewidziano realizację inwestycji we współpracę o charakterze transgranicznym, transnarodowym i międzyregionalnym. Na wdrażanie tych programów przeznaczono 12,6 mld EUR z łącznej kwoty planowanego przydziału, przy czym 12,9 mld EUR przydzielono już na realizację projektów do końca 2020 r. Projekty te wygenerowały wydatki w wysokości 6 mld EUR (48 % planowanej kwoty). Do końca 2020 r. realizacja finansowa programów współpracy przebiegała nieco wolniej niż realizacja programów krajowych/regionalnych.

Niektóre osiągnięcia programów współpracy terytorialnej zostały uwzględnione we wskaźnikach zagregowanych w ramach kluczowych tematów inwestycji, natomiast niektóre specjalne wskaźniki są wykorzystywane do pomiaru aspektu wspieranych projektów związanego ze współpracą:

·prawie 25 000 przedsiębiorstw i 11 000 instytucji badawczych uczestniczyło w realizacji transgranicznych, transnarodowych lub międzyregionalnych projektów badawczych;

·ok. 110 000 osób wzięło udział we wspólnych inicjatywach na rzecz zatrudnienia na szczeblu lokalnym oraz we wspólnych kursach szkoleniowych.

·132 000 osób odniosło korzyści dzięki wdrożeniu inicjatyw na rzecz mobilności transgranicznej.

4.Ewaluacje dokonywane przez państwa członkowskie

W ubiegłym roku państwa członkowskie kontynuowały działania związane z ewaluacjami, co świadczy o wyjątkowym zaangażowaniu w przeznaczanie zasobów na działania ewaluacyjne podczas kryzysu zdrowotnego, a także o intensywnym przeprogramowaniu zasobów w ramach CRII/CRII+ oraz REACT-EU.

Odsetek ewaluacji mających na celu ocenę wpływu interwencji w ramach programów na lata 2014–2020 wzrósł ponad poziom 30 %, przekraczając w kilku państwach członkowskich poziom 50 %. Zarazem ewaluacje ukierunkowane na realizację wspierały instytucje zarządzające w niezbędnych dostosowaniach interwencji w celu zmaksymalizowania płynących z nich korzyści.

Ze względu na strukturę ewaluacji ustalenia czynione w ich ramach są w większości specyficzne dla poszczególnych przypadków, ponieważ są w dużym stopniu zależne od lokalnego kontekstu realizacji i niekoniecznie dają się zastosować szerzej. Z niektórych ewaluacji zaczynają jednak wynikać pewne wspólne ustalenia dotyczące skutków wspieranych interwencji przeprowadzonych w różnych kontekstach, wskazując na pozytywne wyniki w wielu obszarach i skuteczne wsparcie na rzecz beneficjentów w sektorze publicznym i prywatnym oraz na rzecz osób fizycznych.

Towarzyszący niniejszemu sprawozdaniu dokument roboczy służb Komisji zawiera więcej szczegółowych informacji na temat ustaleń z przeprowadzonych przez państwa członkowskie ewaluacji programów wspieranych przez fundusze ESI.

Komisja będzie nadal wspierać państwa członkowskie za pośrednictwem specjalnych sieci i świadczenia usług wsparcia metodycznego w celu dalszej poprawy kultury ewaluacji oraz jakości i wykorzystania ustaleń poczynionych w ramach ewaluacji do celów uczenia się polityki. Jednocześnie rozpoczęła prace przygotowawcze do oceny ex post europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych. Strategia na rzecz przeprowadzenia oceny EFRR/Funduszu Spójności i EFS do końca 2025 r. została przedstawiona na 9. konferencji w sprawie oceny polityki spójności UE, która odbyła się we wrześniu 2021 r.

5.Wnioski

Fundusze ESI szybko dostosowano do zmieniających się potrzeb

Pierwotne cele inwestycji w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych zostały dostosowane do potrzeb państw członkowskich w czasie kryzysu. Oprócz pierwotnego skoncentrowania się na inteligentnym, trwałym wzroście gospodarczym sprzyjającym włączeniu społecznemu, począwszy od lutego 2020 r. fundusze zapewniały również szybkie wsparcie państwom członkowskim w ich działaniach w zakresie reagowania na pandemię COVID-19 i odbudowy. Elastyczność przyznana w tym kontekście umożliwiła państwom członkowskim skoncentrowanie się w szczególności na pilnych potrzebach sektora zdrowia, przedsiębiorstw i sektora społecznego. Przeprowadzone przeprogramowanie pokazało, że strategie inwestycyjne programów można szybko dostosować w odpowiedzi na kryzys zdrowotny, przy czym w samym 2020 r. przeprogramowano ponad 20 mld euro. Pokazało to po raz kolejny zdolność funduszy do dostosowywania się do nieprzewidzianych zdarzeń i okoliczności oraz reagowania na nie.

Pomimo bezprecedensowych skutków pandemii COVID-19 i związanej z nią presji na administracje publiczne w 2020 r. wskaźnik wydatkowania środków z funduszy osiągał coraz wyższe wartości, przy czym największy wzrost odnotowano w przypadku inteligentnego wzrostu (osiągnięcie poziomu 54 % w porównaniu z wcześniejszym poziomem 40 %), trwałego wzrostu gospodarczego (59 % w porównaniu z wcześniejszym poziomem 45 %) i współpracy terytorialnej (48 % w porównaniu z wcześniejszym poziomem 30 %). Również w wymiarze osiągnięć obserwowano stały pozytywny trend. Najnowsze dane dotyczące realizacji finansowej polityki spójności z dnia 30 września 2021 r. pokazują, że wydatki inwestycyjne w 2021 r. wyniosły 51 mld EUR, co oznacza, że w miarę zbliżania się końca cyklu programowania kontynuowano szybkie tempo realizacji.

Programy spójności i EFMRA na lata 2014–2020 mają przed sobą kolejne dwa lata realizacji przed formalnym zakończeniem okresu kwalifikowalności pod koniec 2023 r. (w przypadku EFRROW jest to okres czterech lat kończący się w 2025 r.). W przyszłości cykl sprawozdawczy za rok 2022 zapewni ważne spostrzeżenia na temat postępów w odniesieniu do pierwotnych celów. Powinien on również zapewnić bardziej kompleksowy obraz postępów w realizacji działań związanych z COVID-19 wspieranych z funduszy.

Jednocześnie wkrótce zostaną przyjęte programy na lata 2021–2027. Oczekuje się, że zostaną one uruchomione w 2022 r. wraz ze znacznymi innowacjami, przy jednoczesnym zapewnieniu dodatkowych nadzwyczajnych zasobów w celu wsparcia trwałej odbudowy zapewnianej za pośrednictwem NextGenerationEU. Pakiet ten obejmuje kilka instrumentów o kluczowym znaczeniu:

·Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, w ramach którego dostępne jest 338 mld EUR w formie dotacji i 386 mld euro w formie pożyczek dla państw członkowskich;

·REACT-EU – zasilenie budżetu programów polityki spójności w ostatnich latach ich realizacji kwotą 50,6 mld EUR;

·dodatkowe finansowanie w wysokości 17,5 mld EUR dla Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji wspierającego osoby mieszkające na terytoriach najbardziej dotkniętych transformacją w kierunku neutralności klimatycznej;

·dodatkowa kwota 8,1 mld EUR zostanie również przeznaczona na rozwój obszarów wiejskich w celu wsparcia ich odporności.

Ponieważ pozostają jeszcze 3 lata na dokończenie i zgłoszenie inwestycji przewidzianych na lata 2014–2020 w ramach polityki spójności i EFMRA, (5 lat w przypadku rozwoju obszarów wiejskich), realizacja celów europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych stale postępuje, jak pokazują dane za 2020 r. Nawet w tych nadzwyczajnych czasach europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne szybko dostosowały się do sytuacji i zapewniały wsparcie na rzecz naszych społeczności w walce z pandemią, wspierając jednocześnie ich transformację w kierunku zielonej i cyfrowej Europy.

(1)     Rozporządzeniem (UE) 2020/2220 przedłużono obecny okres realizacji Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich o dwa lata, aby umożliwić państwom członkowskim i Komisji przygotowanie wszystkich elementów niezbędnych do stosowania nowych ram prawnych wspólnej polityki rolnej i odpowiednich planów strategicznych.

(2)    Dane, o ile są dostępne, pokazują również częściowe postępy w realizacji finansowej do dnia 30 września 2021 r.

(3)    Szczegółowe informacje dotyczące realizacji finansowej w podziale na fundusze i państwa członkowskie przedstawiono w załącznikach.

(4)    W przypadku EFRROW koszty kwalifikują się do końca 2025 r.

(5)    Celem wszystkich funduszy ESI jest wspieranie przedsiębiorstw. W ramach projektów wsparto 1,4 mln przedsiębiorstw w ramach EFRR, 1,2 mln mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw w ramach EFS, a także 390 000 przedsiębiorstw z obszarów wiejskich w ramach EFRROW (wsparcie dla 156 000 młodych rolników oraz inwestycje w aktywa rzeczowe w 234 000 gospodarstw rolnych).

(6)    Przegląd dotyczący FEAD na platformie otwartych danych w obszarze spójności: https://cohesiondata.ec.europa.eu/d/tdry-xg55

(7)    Kwoty zagregowane w odniesieniu do głównych obszarów polityki są wyższe niż kwoty szczegółowe w podziale na cele tematyczne zawarte w załączniku 1.1. Wynika to z ponownego przypisania inwestycji zgłoszonych w ramach „wielorakich celów tematycznych”.

(8)    Wybrana kwota jest wyższa niż planowana kwota, aby zapewnić lepsze wykorzystanie, na wypadek gdyby niektóre projekty nie powiodły się w trakcie realizacji lub gdyby pojawiły się dodatkowe środki.

(9)    Działania w dziedzinie klimatu w ramach polityki spójności można obserwować za pomocą narzędzia monitorowania wydatków na cele związane z klimatem w ramach platformy otwartych danych w obszarze spójności.

(10)    Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/240 z dnia 10 lutego 2021 r. ustanawiające Instrument Wsparcia Technicznego (Dz.U. L 57 z 18.2.2021, s. 1). Dostępne również pod adresem: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32021R0240  

KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 17.12.2021

COM(2021) 797 final

ZAŁĄCZNIKI

do

SPRAWOZDANIA KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW

Europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne
Sprawozdanie za 2021 r. podsumowujące roczne sprawozdania z wdrażania programów obejmujące ich realizację w latach 2014–2020

{SWD(2021) 384 final}

ZAŁĄCZNIK 1.1

Europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne – łączna realizacja finansowa w podziale na cele tematyczne, zgłoszona w poszczególnych programach na dzień 31 grudnia 2020 r. (koszty całkowite, z uwzględnieniem wskaźnika wyboru projektów i wielkości wydatków)

	Cele tematyczne	Całkowita zaprogramowana kwota  (unijna i krajowa)	Całkowity koszt kwalifikowalny wybranych projektów	Całkowite wydatki zgłoszone w ramach wybranych projektów	Wskaźnik wyboru projektów	Wskaźnik wydatkowania
		mln EUR	mln EUR	mln EUR	%	%
01	Badania naukowe i innowacje	59 932,2	64 595,4	27 255,0	108%	45%
02	Technologie informacyjno-komunikacyjne	16 127,3	16 432,6	7 191,1	102%	45%
03	Konkurencyjność MŚP	91 392,3	97 830,8	56 416,9	107%	62%
04	Gospodarka niskoemisyjna	44 283,2	46 879,4	20 657,9	106%	47%
05	Przystosowanie się do zmiany klimatu i zapobieganie ryzyku	38 221,6	43 409,3	29 652,4	114%	78%
06	Ochrona środowiska i efektywne gospodarowanie zasobami	70 921,5	76 732,5	44 143,0	108%	62%
07	Infrastruktury sieciowe w transporcie i energetyce	63 063,4	70 749,0	35 724,6	112%	57%
08	Trwałe zatrudnienie o wysokiej jakości	49 481,3	47 283,1	27 230,4	96%	55%
09	Włączenie społeczne	56 607,8	54 613,7	28 765,2	96%	51%
10	Kształcenie i szkolenie zawodowe	39 091,5	41 409,7	21 506,2	106%	55%
11	Sprawna administracja publiczna	5 738,8	5 571,0	2 383,8	97%	42%
12	Regiony najbardziej oddalone i słabo zaludnione	220,5	232,9	592,8	106%	269%
ŚZ	Środki zawieszone	140,3	-	114,0	0%	81%
	Wielorakie cele tematyczne (EFRR / Fundusz Spójności / EFS)	85 918,8	94 543,8	46 485,9	110%	54%
PT	Pomoc techniczna	18 972,4	15 768,2	9 566,9	83%	50%
	Suma całkowita	640 113,0	676 051,2	357 686,1	106%	56%

Uwaga: Wartości końcowe na 2020 r. w kolumnie „Całkowity koszt kwalifikowalny wybranych projektów” są wyższe niż podane w sprawozdaniu COM(2021) 213 z 28.4.2021, ponieważ zgłoszono już i uwzględniono w powyższej tabeli wartości końcowe na 2020 r. dla EFRROW i EFMR. 
Źródło: Komisja Europejska, na podstawie danych przekazanych w ramach programów, dostępnych na platformie otwartych danych dotyczących europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych https://cohesiondata.ec.europa.eu/d/99js-gm52 

ZAŁĄCZNIK 1.2

Europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne – łączna realizacja finansowa w podziale na cele tematyczne, zgłoszona w poszczególnych programach na dzień 30 września 2021 r. (koszty całkowite, z uwzględnieniem wskaźnika wyboru projektów i wielkości wydatków)z uwzględnieniem nowych zasobów REACT-EU i EFRROW w 2021 r.

	Cele tematyczne	Całkowita zaprogramowana kwota  (unijna i krajowa)	Całkowity koszt kwalifikowalny wybranych projektów	Całkowite wydatki zgłoszone w ramach wybranych projektów	Wskaźnik wyboru projektów	Wskaźnik wydatkowania
		mln EUR	mln EUR	mln EUR	%	%
01	Badania naukowe i innowacje	60 701,5	69 901,8	35 432,9	115%	58%
02	Technologie informacyjno-komunikacyjne	16 029,4	17 740,6	8 464,6	111%	53%
03	Konkurencyjność MŚP	103 966,1	101 240,3	61 781,2	97%	59%
04	Gospodarka niskoemisyjna	45 705,2	48 970,3	23 930,3	107%	52%
05	Przystosowanie się do zmiany klimatu i zapobieganie ryzyku	47 858,3	43 801,8	30 216,3	92%	63%
06	Ochrona środowiska i efektywne gospodarowanie zasobami	82 349,9	79 477,4	46 641,5	97%	57%
07	Infrastruktury sieciowe w transporcie i energetyce	63 054,1	72 391,8	41 270,1	115%	65%
08	Trwałe zatrudnienie o wysokiej jakości	50 146,2	51 905,8	31 865,1	104%	64%
09	Włączenie społeczne	60 966,1	59 544,5	34 280,4	98%	56%
10	Kształcenie i szkolenie zawodowe	39 057,6	44 031,5	25 049,0	113%	64%
11	Sprawna administracja publiczna	5 593,5	5 902,2	2 797,1	106%	50%
12	Regiony najbardziej oddalone i słabo zaludnione	220,5	267,7	642,7	121%	291%
13	REACT-EU Wspieranie kryzysowych działań naprawczych i odporności	35 976,7	6 572,1	2 237,7	18%	6%
ŚZ	Środki zawieszone	153,2	-	114,0	0%	74%
	Wielorakie cele tematyczne (EFRR / Fundusz Spójności / EFS)	85 919,8	99 017,6	55 371,7	115%	64%
PT	Pomoc techniczna	21 404,0	16 935,0	10 836,6	79%	51%
	Suma całkowita	719 102,3	717 700,6	410 930,9	100%	57%

Źródło: Komisja Europejska, na podstawie danych przekazanych w ramach programów, dostępnych na platformie otwartych danych dotyczących europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych https://cohesiondata.ec.europa.eu/d/99js-gm52

Powyższa tabela obejmuje dodatkowe całkowite wsparcie w ramach programów REACT-UE i EFRROW w 2021 r. (zob. załącznik 4).

ZAŁĄCZNIK 2.1

Europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne – łączna realizacja finansowa w podziale na państwa członkowskie, zgłoszona w poszczególnych programach na dzień 31 grudnia 2020 r. (koszty całkowite, z uwzględnieniem wskaźnika wyboru projektów i wielkości wydatków)

	Kwota przydzielona przez UE 2014-2020	Całkowita zaprogramowana kwota (unijna i krajowa)	Całkowity koszt kwalifikowalny wybranych projektów na koniec 2020 r.	Całkowite wydatki zgłoszone w ramach wybranych projektów na koniec 2020 r.	Wskaźnik wyboru projektów	Wskaźnik wydatkowania
	mln EUR	mln EUR	mln EUR	mln EUR	%	%
Austria	4 922,9	10 606,7	10 900,1	7 963,0	103%	75%
Belgia	2 744,7	6 088,8	6 463,1	3 050,4	106%	50%
Bułgaria	9 868,9	11 704,5	10 888,2	6 192,9	93%	53%
Chorwacja	10 731,2	12 653,8	15 788,7	6 205,9	125%	49%
Cypr	917,3	1 169,8	1 246,9	660,7	107%	56%
Czechy	23 865,0	32 051,6	32 329,1	18 444,5	101%	58%
Dania	1 546,8	2 314,1	2 401,9	1 212,2	104%	52%
Estonia	4 423,5	5 769,9	5 633,8	3 600,2	98%	62%
Finlandia	3 765,0	8 435,2	10 776,9	6 959,9	128%	83%
Francja	27 502,3	45 841,3	52 150,8	30 416,0	114%	66%
Niemcy	27 935,0	44 743,4	47 394,5	27 758,0	106%	62%
Grecja	21 381,4	26 655,4	33 655,9	15 035,0	126%	56%
Węgry	25 013,2	29 661,6	31 885,0	17 119,5	107%	58%
Irlandia	3 361,6	6 140,1	8 443,2	4 709,3	138%	77%
Włochy	44 661,6	72 406,8	67 169,5	36 934,3	93%	51%
Łotwa	5 633,7	6 907,2	6 911,0	4 222,3	100%	61%
Litwa	8 436,4	9 993,4	10 999,5	6 358,2	110%	64%
Luksemburg	140,1	454,7	440,7	337,9	97%	74%
Malta	827,9	1 021,4	960,8	590,7	94%	58%
Niderlandy	1 947,4	3 772,7	4 476,3	2 502,4	119%	66%
Polska	86 113,3	104 932,2	100 403,5	57 472,1	96%	55%
Portugalia	25 859,7	33 047,2	40 888,0	20 729,5	124%	63%
Rumunia	30 883,1	36 569,1	47 705,6	17 845,8	130%	49%
Słowacja	15 137,6	19 133,7	19 084,7	8 589,9	100%	45%
Słowenia	3 928,0	4 953,2	5 179,4	2 820,3	105%	57%
Hiszpania	39 927,4	56 552,7	55 034,1	24 128,8	97%	43%
Szwecja	3 626,4	7 363,3	7 743,7	5 167,4	105%	70%
Zjednoczone Królestwo	16 346,0	26 538,1	26 146,7	14 617,1	99%	55%
Interreg	9 408,9	12 631,2	12 949,8	6 042,0	103%	48%
Suma całkowita	460 856,5	640 113,0	676 051,2	357 686,1	106%	56%

Źródło: zob. załącznik 1.1

ZAŁĄCZNIK 2.2

Europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne – łączna realizacja finansowa w podziale na państwa członkowskie, zgłoszona w poszczególnych programach na dzień 30 września 2021 r. (koszty całkowite, z uwzględnieniem wskaźnika wyboru projektów i wielkości wydatków, z uwzględnieniem nowych zasobów REACT-EU i EFRROW w 2021 r.

	Kwota przydzielona przez UE 2014-2020	Całkowita zaprogramowana kwota (unijna i krajowa)	Całkowity koszt kwalifikowalny wybranych projektów na koniec 2020 r.	Całkowite wydatki zgłoszone w ramach wybranych projektów na koniec 2020 r.	Wskaźnik wyboru projektów	Wskaźnik wydatkowania
	mln EUR	mln EUR	mln EUR	mln EUR	%	%
Austria	6 546,2	13 826,4	11 280,3	8 285,8	82%	60%
Belgia	3 174,7	6 742,2	6 624,3	3 415,9	98%	51%
Bułgaria	10 285,3	12 120,0	11 399,3	7 565,7	94%	62%
Chorwacja	12 091,9	14 103,9	16 833,5	7 781,4	119%	55%
Cypr	1 093,0	1 368,3	1 473,5	863,8	108%	63%
Czechy	25 462,0	33 968,5	35 628,1	21 731,6	105%	64%
Dania	1 955,6	2 784,5	2 488,8	1 338,6	89%	48%
Estonia	4 855,3	6 303,8	5 996,7	4 091,2	95%	65%
Finlandia	4 896,4	10 756,5	11 178,1	7 223,4	104%	67%
Francja	34 360,7	54 632,9	55 458,7	33 384,3	102%	61%
Niemcy	33 360,6	51 879,0	49 078,5	30 641,5	95%	59%
Grecja	23 089,3	28 371,4	38 528,1	17 841,2	136%	63%
Węgry	25 424,7	30 166,8	33 493,4	20 134,0	111%	67%
Irlandia	4 243,6	7 597,4	8 477,3	5 174,1	106%	59%
Włochy	58 194,3	88 301,0	70 531,9	42 619,1	112%	68%
Łotwa	6 182,9	7 616,1	7 290,9	4 757,0	80%	48%
Litwa	8 710,1	10 268,4	11 155,6	7 241,4	96%	62%
Luksemburg	313,8	642,2	509,3	421,4	109%	71%
Malta	939,1	1 132,6	1 138,7	648,4	79%	66%
Niderlandy	2 731,1	4 905,4	5 011,2	2 813,7	101%	57%
Polska	90 665,1	110 819,0	103 237,8	65 894,3	102%	57%
Portugalia	28 838,2	36 306,0	42 867,7	24 666,6	93%	59%
Rumunia	34 757,2	40 965,7	50 844,4	20 684,1	118%	68%
Słowacja	16 473,0	20 773,3	19 843,8	9 925,3	124%	50%
Słowenia	4 498,8	5 647,6	5 886,7	3 490,8	96%	48%
Hiszpania	51 672,8	69 281,6	62 266,5	29 613,6	104%	62%
Szwecja	4 536,1	8 739,4	7 941,5	5 520,6	90%	43%
Interreg	16 346,0	26 451,3	27 857,5	15 675,4	91%	63%
Zjednoczone Królestwo	9 408,9	12 631,2	13 378,6	7 486,6	105%	59%
Suma całkowita	525 106,9	719 102,3	717 700,6	410 930,9	100%	57%

Źródło: zob. załącznik 1.2.

ZAŁĄCZNIK 3

Europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne – kwoty zaplanowane na realizację celów w zakresie klimatu oraz łączne wskaźniki wyboru i wydatkowania do dnia 31 grudnia 2020 r.

Fundusz	Całkowita zaplanowana kwota środków UE	W tym środki przydzielone na działanie na rzecz klimatu		Wartość projektów wybranych do końca 2020 r. (szacunkowy udział UE)	W tym środki przydzielone na działanie na rzecz klimatu		Kwoty wydane na poszczególne projekty do końca 2020 r. (szacunkowy udział UE)	W tym środki wydane na działanie na rzecz klimatu
	mld EUR	mld EUR	%	mld EUR	mld EUR	%	mld EUR	mld EUR	%
Fundusz Spójności	61,5	17,0	28%	71,9	20,2	28%	32,8	8,1	25%
EFRROW	100,1	57,4	57%	100,7	60,1	60%	68,1	44,1	65%
EFMR	5,7	1,0	18%	4,0	0,7	18%	3,3	0,4	12%
EFRR	200,1	34,9	17%	221,3	36,0	16%	101,3	15,1	15%
EFS/Inicjatywa na rzecz zatrudnienia ludzi młodych	93,5	1,1	1%	93,0	7,4	8%	50,9	4,0	8%
Ogółem	460,9	111,4	24%	490,9	124,4	25%	256,4	71,7	28%

Źródło: Komisja Europejska

ZAŁĄCZNIK 4

Przydział środków na 2021 r. na mocy decyzji w ramach REACT-EU według stanu na listopad 2021 r.

	Środki UE w ramach REACT-EU dostępne na programowanie			Kwoty UE przydzielone na mocy decyzji
	2021	2022	Ogółem	EFRR	EFS	FEAD	Ogółem
AT	218,3	-	218,3	123,8	88,5	6,0	218,3
BE	258,8	-	258,8	97,9	123,0	31,8	252,7
BG	436,4	-	436,4	186,8	229,7	19,9	436,4
CY	111,4	-	111,4	46,4	65,0	-	111,4
CZ	834,8	-	834,8	834,8	-	-	834,8
DE	1 886,6	-	1 886,6	1 177,9	708,7	-	1 886,6
DK	177,8	-	177,8	123,1	54,7	-	177,8
EE	177,8	-	177,8	160,5	12,8	4,5	177,8
ES	10 855,4	-	10 855,4	6 974,1	2 144,0	40,0	9 158,1
FI	134,5	-	134,5	94,0	40,5	-	134,5
FR	3 093,0	-	3 093,0	2 065,8	251,7	104,0	2 421,5
GR	1 707,9	-	1 707,9	1 607,9	100,0	-	1 707,9
HR	571,5	-	571,5	31,5	530,0	10,0	571,5
HU	881,2	-	881,2	223,7	187,9	-	411,5
IE	88,3	-	88,3	-	-	-	-
IT	11 303,5	-	11 303,5	4 734,3	6 369,8	199,4	11 303,5
LT	273,7	-	273,7	236,7	37,0	-	273,7
LU	139,8	-	139,8	69,7	69,7	0,5	139,8
LV	210,0	-	210,0	183,3	20,6	6,1	210,0
MT	111,2	-	111,2	-	111,2	-	111,2
NL	440,8	-	440,8	220,4	220,4	-	440,8
PL	1 644,7	-	1 644,7	1 280,4	74,4	-	1 354,7
PT	1 594,1	-	1 594,1	1 325,6	268,6	-	1 594,1
RO	1 323,9	-	1 323,9	1 033,9	-	56,0	1 089,9
SE	287,3	-	287,3	57,5	229,9	-	287,3
SI	262,2	-	262,2	240,1	13,2	8,9	262,2
SK	616,0	-	616,0	194,9	402,1	19,0	616,0
Ogółem	39 640,9	-	39 640,9	23 324,8	12 353,3	506,0	36 184,1

Źródło: https://cohesiondata.ec.europa.eu/d/cdnu-kc2j      
W tym artykule przedstawiono zaktualizowane stanowisko w sprawie środków UE dostępnych na programowanie oraz kwot UE przydzielonych na mocy decyzji: https://cohesiondata.ec.europa.eu/d/26d9-dqzy