Streszczenie oceny skutków (maks. 2 strony)

Ocena skutków reformy rozporządzenia o wskaźnikach referencyjnych UE

A. Zasadność działań

Na czym polega problem i dlaczego jest to problem na szczeblu UE?

Po pierwsze w ocenie skutków analizuje się konsekwencje braku uprawnień regulacyjnych w rozporządzeniu o wskaźnikach referencyjnych, służących zapewnieniu płynnego przejścia od kluczowego wskaźnika referencyjnego (w tym przypadku londyńskiej międzybankowej stopy procentowej lub „LIBOR”, który ma przestać istnieć z końcem 2021 r.). Wartość portfela odziedziczonych umów, które w dniu zaprzestania opracowywania wskaźnika LIBOR USD będą się do niego odnosić, szacuje się na 8–12 bln USD na całym świecie (znaczna jej część w bilansach banków we wszystkich państwach członkowskich). W przypadku braku wyznaczonej stopy w zastępstwie istnieje duże ryzyko, że nie będzie możliwości wywiązania się z tych umów. Po drugie w ocenie skutków dokonano oceny skutków rozporządzenia o wskaźnikach referencyjnych dla podmiotów europejskich stosujących kasowe kursy walutowe (spot) w celu zabezpieczenia się przed zmianami kursów walutowych. Biorąc pod uwagę fakt, że można się spodziewać, iż wiele kursów kasowych nie spełni wymogów rozporządzenia o wskaźnikach referencyjnych do celów wykorzystania w UE, banki europejskie nie będą już oferować powiązanych z nimi umów zabezpieczenia europejskim eksporterom i inwestorom.

Co należy osiągnąć?

Inicjatywa ma na celu wprowadzenie: (i) nowych ustawowych uprawnień w ramach rozporządzenia o wskaźnikach referencyjnych, umożliwiających podmiotom regulującym wskaźniki referencyjne wprowadzenie ograniczonej czasowo stopy zastępczej dla likwidowanego kluczowego wskaźnika referencyjnego, takiego jak LIBOR, która ma być stosowana w istniejących umowach; (ii) ukierunkowanego wyłączenia z rozporządzenia o wskaźnikach referencyjnych niektórych kasowych kursów walutowych (spot).

Na czym polega wartość dodana podjęcia działań na poziomie UE (zasada pomocniczości)? 

Banki we wszystkich państwach członkowskich UE mają w swoich bilansach umowy zawierające odniesienia do kluczowych wskaźników referencyjnych. Działania na szczeblu państw członkowskich wymagałyby od ustawodawców krajowych uzgodnienia jednej jednolitej stopy zastępczej. Działania na szczeblu krajowym nie wystarczyłyby do zapewnienia ciągłego stosowania kasowych kursów walutowych (spot), ponieważ takie kursy są już objęte rozporządzeniem przyjętym na szczeblu UE (rozporządzeniem o wskaźnikach referencyjnych).

B. Rozwiązania

Jakie są różne warianty działań służących osiągnięciu celów? Czy wskazano preferowany wariant? Jeżeli nie, to dlaczego?

Preferowanym wariantem dla kluczowych wskaźników referencyjnych jest zobowiązanie administratora wycofywanej stopy do publikacji ograniczonej czasowo stopy zastępczej dla wszystkich odniesień w umowach, których termin zapadalności przypada po dacie zaprzestania opracowywania. Innym wariantem byłoby pozostawienie opracowania zastępczej stopy rynkowi i zapewnienie uproszczonego zatwierdzenia takiej stopy. Trzecim wariantem byłoby zwolnienie na określony czas wszelkich opracowanych prywatnie zastępczych stóp z wymogu zgodności z rozporządzeniem o wskaźnikach referencyjnych. Czwarty wariant polegałby na wprowadzeniu stałej zastępczej stopy, która służyłaby zarówno na potrzeby istniejących, jak i nowych umów. Preferowanym wariantem pozwalającym na ciągłe stosowanie kasowych kursów walutowych (spot) jest wyłączenie z rozporządzenia o wskaźnikach referencyjnych niektórych wyznaczonych przez Komisję stóp wykorzystywanych do celów polityki publicznej. Innym wariantem jest przyznanie Komisji uprawnień do wyznaczania „kluczowych” stóp państw trzecich (podlegających przepisom rozporządzenia o wskaźnikach referencyjnych). Kolejne dwa warianty pozwoliłyby odpowiednio na dopuszczenie instrumentów pochodnych odnoszących się do stóp wprowadzonych w celu zabezpieczenia przed ryzykiem walutowym lub ich wyłączenie z zakresu rozporządzenia o wskaźnikach referencyjnych.

Jakie są opinie poszczególnych zainteresowanych stron? Jak kształtuje się poparcie dla poszczególnych wariantów?

Europejskie banki obawiają się, że w przypadku braku jednej stopy zastępczej dla stopniowo wycofywanego kluczowego wskaźnika referencyjnego kontrahenci zaprzestaną płatności np. z tytułu swoich kredytów (niemożność wywiązania się z umowy). W najgorszym przypadku banki obawiają się, że kontrahenci po prostu wypowiedzą umowy. Administratorzy wskaźników referencyjnych niechętnie publikują z własnej woli stopę zastępczą dla stopniowo wycofywanego kluczowego wskaźnika referencyjnego. Obawiają się, że bez mandatu regulacyjnego przejście na taką stopę zastępczą może stać się przedmiotem sporów sądowych. Europejscy użytkownicy kursów walutowych okazali poparcie dla wyłączenia kasowych kursów walutowych (spot) z zakresu stosowania rozporządzenia o wskaźnikach referencyjnych. Byliby także skłonni przyjąć podejście polegające na wyznaczaniu.

C. Skutki wdrożenia preferowanego wariantu

Jakie korzyści przyniesie wdrożenie preferowanego wariantu lub – jeśli go nie wskazano – głównych wariantów? 

Preferowany wariant sprawdza się najlepiej, jeśli chodzi o zapewnienie ciągłości umów i uniknięcie niemożności wywiązania się z umów lub ich przedterminowego rozwiązania. Ograniczona czasowo „odziedziczona” stopa natychmiast zastępuje wycofaną stopę LIBOR i nosi dokładnie taką samą nazwę handlową. Wszystkie inne warianty nie zastąpiłyby automatycznie wszystkich odniesień do LIBOR-u zawartych w umowach. Podobnie preferowany wariant dla kasowego kursu walutowego (spot) sprawdza się najlepiej, jeżeli chodzi o umożliwienie dalszego zabezpieczania ekspozycji walutowej przedsiębiorstw oraz efektywność i spójność systemu regulacyjnego.

Jakie są koszty wdrożenia preferowanego wariantu lub – jeśli go nie wskazano – głównych wariantów? 

Preferowany wariant dla kluczowych wskaźników referencyjnych jest opłacalny, ponieważ właściwy organ zatwierdziłby stopę zastępczą przez odniesienie do stopy opracowanej na podstawie stopy wolnej od ryzyka, publikowanej przez Rezerwę Federalną USA. Oczekuje się, że opłata licencyjna za tego rodzaju odziedziczoną stopę opartą na formule będzie niska. Również w przypadku kasowych kursów walutowych (spot) rozwiązanie polegające na ogólnym wyłączeniu stóp oficjalnych nie wiązałoby się z kosztami dla podmiotów europejskich, ponieważ nie musiałyby one ubiegać się o żadne zezwolenie ani ubiegać się o wyłączenie ad hoc.

Jakie są skutki dla MŚP i konkurencyjności?

LIBOR odgrywa kluczową rolę w finansowaniu MŚP. Zniknięcie LIBOR-u bez odpowiedniej stopy zastępczej spowodowałoby brak pewności prawa. MŚP prowadzą również działalność w państwach trzecich i muszą nadal zabezpieczać swoje interesy we współpracy z europejskimi kontrahentami. Brak działań byłby wysoce szkodliwy dla MŚP, zwłaszcza jeżeli kryzys związany z COVID-19 zagraża ich przetrwaniu.

Czy przewiduje się znaczące skutki dla budżetów i administracji krajowych? 

Nie będzie żadnych skutków. Nadzór nad odziedziczonymi stopami i oficjalnymi stopami spoza UE będzie mniej intensywny pod względem korzystania z zasobów.

Czy wystąpią inne znaczące skutki? 

Zmiany dotyczyłyby również potencjalnego zaprzestania opracowywania kluczowych wskaźników referencyjnych w przyszłości (np. EURIBOR-u).

Proporcjonalność 

Zamierzona interwencja to minimum niezbędne do zapewnienia pewności umów po zaprzestaniu opracowywania LIBOR-u i stosowania kasowych kursów walutowych (spot). Wszystkie rozwiązania alternatywne byłyby bardziej skomplikowane.

D. Działania następcze

Kiedy nastąpi przegląd przyjętej polityki?

Odziedziczona stopa będzie publikowana przez 5 lat. Po tym okresie organ regulacyjny oceni, czy portfel odziedziczonych umów zmniejszył się w stopniu umożliwiającym zaprzestanie opracowywania tej stopy. Wyłączenie stóp oficjalnych będzie poddawane przeglądowi co 5 lat, zgodnie z wymogami rozporządzenia o wskaźnikach referencyjnych. Ocenione zostanie, czy instrumenty pochodne z bazą w UE są odpowiednie jako instrumenty zabezpieczające przedsiębiorstwa UE przed ekspozycją walutową.