KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 5.6.2020

COM(2020) 225 final

2020/0112(APP)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE RADY

zmieniające rozporządzenie (WE) nr 168/2007 ustanawiające Agencję Praw Podstawowych Unii Europejskiej

UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

–dostosowanie niektórych przepisów rozporządzenia ustanawiającego agencję do wspólnego podejścia załączonego do wspólnego oświadczenia Parlamentu Europejskiego, Rady UE i Komisji Europejskiej w sprawie zdecentralizowanych agencji z dnia 19 lipca 2012 r. (zwanego dalej „wspólnym podejściem”) 5 w celu poprawy skuteczności i znaczenia agencji oraz zarządzania nią;

–wyjaśnienie, że od czasu wejścia w życie traktatu lizbońskiego zakres działalności agencji obejmuje kompetencje Unii, a zatem obejmuje tematyczne dziedziny współpracy policyjnej i sądowej w sprawach karnych.

Chociaż jest to bezpośrednią konsekwencją prawną wejścia w życie traktatu lizbońskiego, na mocy którego Wspólnotę zastąpiono Unią, warto to sprecyzować w rozporządzeniu ustanawiającym agencję, aby w pełni odzwierciedlić jej znaczenie dla wspierania instytucji, organów, biur i agencji Unii oraz państw członkowskich w kwestiach związanych z prawami podstawowymi.

•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki

•Spójność z innymi politykami Unii

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

•Podstawa prawna

•Pomocniczość

•Proporcjonalność

•Wybór instrumentu

3.WYNIKI OCEN EX-POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW

•Oceny ex post

•Konsultacje z zainteresowanymi stronami

•Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej

•Ocena skutków

•Sprawność regulacyjna i uproszczenie

•Prawa podstawowe

4.WPŁYW NA BUDŻET

Wniosek nie ma żadnego wpływu na budżet, ponieważ agencja nie otrzyma dodatkowych zadań, a jej mandat pozostaje nienaruszony.

5.ELEMENTY FAKULTATYWNE

•Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania

•Dokumenty wyjaśniające (w przypadku dyrektyw)

•Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku

Artykuł	Przedmiot	Zmiany
1	Przedmiot	Bez zmian
2	Cel	Bez zmian
3	Zakres działalności	Zastąpienie słowa „Wspólnota” słowem „Unia”
4	Zadania	Bez zmian
5	Dziedziny działalności	Uchylenie przepisów artykułu, które odnoszą się do wieloletnich ram prac
5a	Wieloletni program prac	Zgromadzenie w tym nowym artykule przepisów, które wcześniej były rozproszone w różnych artykułach
6	Metody działania	Bez zmian
7	Stosunki z odpowiednimi organami, biurami i agencjami Wspólnoty	Bez zmian
8	Współpraca z organizacjami w państwach członkowskich oraz z organizacjami międzynarodowymi	Bez zmian
9	Współpraca z Radą Europy	Bez zmian
10	Współpraca ze społeczeństwem obywatelskim: platforma praw podstawowych	Bez zmian
11	Organy agencji	Bez zmian
12	Zarząd	Proponowane zmiany dotyczą: -dodatkowych umiejętności administracyjnych i budżetowych wymaganych od jego członków; -możliwości ponownego mianowania byłego członka lub zastępcy członka na nienastępujące po sobie kadencje; -zastąpienia członka przed upływem jego kadencji, które będzie dokończeniem 5-letniej kadencji jego poprzednika; -wyjaśnienia, że do wyboru przewodniczącego i wiceprzewodniczącego zarządu wymagana jest większość dwóch trzecich głosów, a dwóch pozostałych członków rady wykonawczej wybiera się większością głosów członków zarządu (w obu przypadkach członek mianowany przez Radę Europy nie ma prawa głosu); -przepisu, zgodnie z którym zarząd: otrzymuje uprawnienia organu mianującego – które w drodze decyzji są przekazywane dyrektorowi, który z kolei jest upoważniony do dalszego przekazywania tych uprawnień – oraz że zarząd może zawiesić takie przekazywanie uprawnień, jeżeli wymagają tego wyjątkowe okoliczności; przyjmuje strategię bezpieczeństwa (w tym zasady przetwarzania informacji niejawnych UE); przyjmuje przepisy, których celem jest zarządzanie konfliktem interesów i zapobieganie takiemu konfliktowi; przyjmuje strategię komunikacyjną; -przepisu, zgodnie z którym większością wymaganą do podejmowania decyzji w sprawach nieprzekraczających zakresu zwykłego zarządu jest większość głosów członków zarządu; -przepisu, zgodnie z którym nadzwyczajne posiedzenie zarządu może zostać zwołane również na wniosek Komisji
13	Rada wykonawcza	Zmiany: -wyjaśnienie, że zadanie rady wykonawczej polegające na nadzorowaniu prac przygotowawczych nad decyzjami, które mają zostać przyjęte przez zarząd, obejmuje kontrolę kwestii budżetowych i związanych z zasobami ludzkimi; -przydzielenie zadań związanych z przyjęciem przygotowanej przez dyrektora strategii zwalczania nadużyć finansowych; zapewnienie odpowiednich działań następczych w związku z audytem i dochodzeniami przeprowadzonymi przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) i Prokuraturę Europejską (EPPO); wspomaganie dyrektora we wdrażaniu decyzji zarządu; -zapewnienie, aby w razie potrzeby rada wykonawcza mogła, w pilnych przypadkach, podejmować decyzje tymczasowe w imieniu zarządu; -wskazanie, że może zostać zwołana na wniosek jednego z jej członków; -wyjaśnienie, że decyzje podejmuje się większością głosów obecnych członków oraz że przedstawiciel Rady Europy ma prawo głosu w sprawach związanych z decyzjami, w odniesieniu do których przysługuje jej prawo głosu w zarządzie, zgodnie z art. 12 ust. 8
14	Komitet naukowy	Zmiana mająca umożliwić zarządowi dokonywanie wyboru z listy rezerwowej w przypadku konieczności zastąpienia jednego z członków przed końcem mandatu komitetu naukowego
15	Dyrektor	Proponowane zmiany mają zapewnić: -możliwość przedłużenia kadencji dyrektora o pięć lat (zamiast trzech) oraz wszczęcie procedury w trakcie dwunastu (zamiast dziewięciu) miesięcy poprzedzających koniec jego kadencji; -odpowiedzialność dyrektora za: wykonanie decyzji przyjętych przez zarząd, przygotowanie planu działania w celu zapewnienia działań następczych w związku z wnioskami z ocen retrospektywnych, strategii zwalczania nadużyć finansowych oraz planu działania w celu zapewnienia działań następczych w związku ze sprawozdaniami z audytów i dochodzeniami przeprowadzonymi przez OLAF; -odwołanie dyrektora agencji wymaganą większością dwóch trzecich głosów członków zarządu w przypadku uchybień, powtarzających się niezadowalających wyników działalności lub poważnych nieprawidłowości
16	Niezależność i interes publiczny	Bez zmian
17	Przejrzystość i dostęp do dokumentów	Bez zmian
18	Ochrona danych	Bez zmian
19	Przegląd dokonywany przez Rzecznika Praw Obywatelskich	Bez zmian
20	Sporządzanie budżetu	Bez zmian
21	Wykonanie budżetu	Bez zmian
22	Zwalczanie nadużyć finansowych	Bez zmian
23	Status prawny i siedziba	Bez zmian
24	Personel	Uchylenie ustępu stanowiącego, że agencja korzysta z „uprawnień organu mianującego” (zastąpienie go przepisem, zgodnie z którym z uprawnień tych korzysta zarząd, który w drodze decyzji przekazuje je dyrektorowi)
25	Ustalenia językowe	Bez zmian
26	Przywileje i immunitety	Bez zmian
27	Właściwość Trybunału Sprawiedliwości	Bez zmian
28	Uczestnictwo i zakres działań w przypadku państw kandydujących oraz państw, z którymi zawarto układ o stabilizacji i stowarzyszeniu	Bez zmian
29	Ustalenia przejściowe	Bez zmian
30	Oceny	Zmiany mające na celu wyjaśnienie, że Komisja będzie zlecała ocenę agencji co pięć lat począwszy od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zmieniającego; oraz że przy okazji co drugiej oceny wyniki osiągnięte przez agencję będą oceniane pod kątem jej celów, mandatu i zadań, co obejmuje ocenę kwestii, czy kontynuacja działalności agencji jest nadal uzasadniona w odniesieniu do tych celów, mandatu i zadań
31	Przegląd	Uchylony (w wyniku zmian art. 30)
32	Rozpoczęcie działalności agencji	Bez zmian
33	Uchylenie	Bez zmian
34	Wejście w życie i zastosowanie	Bez zmian

2020/0112 (APP)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE RADY

zmieniające rozporządzenie (WE) nr 168/2007 ustanawiające Agencję Praw Podstawowych Unii Europejskiej

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 352,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając zgodę Parlamentu Europejskiego 6 ,

stanowiąc zgodnie ze specjalną procedurą ustawodawczą,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Agencję Praw Podstawowych Unii Europejskiej („agencja”) ustanowiono na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 168/2007 7 w celu dostarczania pomocy i wiedzy fachowej w zakresie praw podstawowych instytucjom, organom, biurom i agencjom Unii oraz państwom członkowskim.

(2)W celu zwiększenia przejrzystości zakresu działalności agencji oraz poprawy zarządzania agencją i skuteczności jej działalności konieczne jest wyjaśnienie i uaktualnienie niektórych przepisów rozporządzenia (WE) nr 168/2007 bez zmiany celu i zadań agencji.

(3)Przede wszystkim, aby w pełni odzwierciedlić znaczenie agencji dla wspierania instytucji, organów, biur i agencji Unii oraz państw członkowskich w kwestiach związanych z prawami podstawowymi, w rozporządzeniu należy wyjaśnić, że od czasu wejścia w życie traktatu lizbońskiego zakres działalności agencji obejmuje kompetencje Unii, w tym współpracę policyjną i sądową w sprawach karnych.

(4)Ponadto, aby zarządzanie agencją i jej działalność były zgodne z zasadami wspólnego podejścia załączonego do wspólnego oświadczenia Parlamentu Europejskiego, Rady Unii Europejskiej i Komisji Europejskiej w sprawie zdecentralizowanych agencji z dnia 19 lipca 2012 r. („wspólne podejście”) 8 , konieczne są pewne ukierunkowane zmiany techniczne rozporządzenia (WE) nr 168/2007. Dostosowanie rozporządzenia (WE) nr 168/2007 do zasad określonych we wspólnym podejściu przygotowano z uwzględnieniem specyfiki pracy i charakteru agencji, a jego celem jest uproszczenie jej działalności, poprawa zarządzania agencją i zwiększenie jej skuteczności.

(5)Po pierwsze, określenie dziedzin działalności agencji powinno opierać się wyłącznie na wieloletnim dokumencie programowym agencji. Należy zaprzestać stosowania obecnego podejścia polegającego na równoległym ustalaniu co pięć lat szerokich, tematycznych wieloletnich ram prac, ponieważ rozwiązanie to stało się nieaktualne ze względu na wieloletni dokument programowy, który agencja przyjmuje corocznie od 2017 r., w celu zapewnienia zgodności z rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) nr 1271/2013 9 (zastąpionym rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) 2019/715 10 ). W oparciu o agendę polityczną Unii i potrzeby zainteresowanych stron w wieloletnim dokumencie programowym wyraźnie określono obszary i konkretne projekty, nad którymi agencja ma pracować przez okres trzech lat. Powinno to umożliwić agencji zaplanowanie pracy i ukierunkowania tematycznego na przestrzeni czasu oraz coroczne dostosowywanie ich do pojawiających się priorytetów.

(6)Po drugie, aby zapewnić lepsze kierowanie zarządem agencji i jego funkcjonowanie, należy zmienić szereg przepisów rozporządzenia (WE) nr 168/2007.

(7)Biorąc pod uwagę istotną rolę zarządu w zakresie monitorowania, od jego członków, oprócz wymaganej niezależności, wiedzy w dziedzinie praw podstawowych i wymaganego doświadczenia w zarządzaniu, należy wymagać posiadania odpowiednich umiejętności administracyjnych i budżetowych.

(8)Należy również wyjaśnić, że chociaż kadencja członków i zastępców członków zarządu nie może być odnawiana sukcesywnie, powinna istnieć możliwość ponownego mianowania byłego członka lub zastępcy członka na jedną lub większą liczbę nienastępujących po sobie kadencji. O ile – z jednej strony – niedopuszczanie ponownego mianowania członków i zastępców członków jest uzasadnione w celu zapewnienia ich niezależności, z drugiej strony dopuszczenie możliwości ponownego mianowania na nienastępujące po sobie kadencje ułatwiłoby państwom członkowskim mianowanie odpowiednich członków spełniających wszystkie niezbędne wymogi.

(9)W odniesieniu do zastępowania członków Zarządu należy wyjaśnić, że we wszystkich przypadkach zakończenia kadencji przed upływem pięcioletniego okresu, nie tylko w przypadku utraty niezależności, ale również w innych przypadkach, takich jak rezygnacja lub śmierć, kadencja nowego członka będzie dokończeniem pięcioletniej kadencji jego poprzednika, chyba że pozostały okres jest krótszy niż dwa lata, w którym to przypadku może rozpocząć się nowa pięcioletnia kadencja.

(10)W celu dostosowania się do sytuacji w instytucjach zarząd agencji powinien otrzymać uprawnienia organu mianującego. Uprawnienia te, z wyjątkiem uprawnienia do mianowania dyrektora, należy przekazać dyrektorowi. Zarząd powinien korzystać z uprawnień organu mianującego w stosunku do pracowników agencji wyłącznie w wyjątkowych okolicznościach.

(11)W celu uniknięcia impasu i uproszczenia procedury głosowania przy wyborze członków rady wykonawczej należy zapewnić, aby zarząd wybierał ich większością głosów członków zarządu posiadających prawo głosu.

(12)Ponadto, w celu dalszego dostosowania rozporządzenia (WE) nr 168/2007 do wspólnego podejścia i wzmocnienia zdolności zarządu do nadzorowania zarządzania administracyjnego, operacyjnego i budżetowego agencją, konieczne jest powierzenie zarządowi dodatkowych zadań oraz doprecyzowanie zadań powierzonych radzie wykonawczej. Dodatkowe zadania zarządu powinny obejmować przyjęcie strategii bezpieczeństwa, w tym zasad przetwarzania informacji niejawnych UE, strategii komunikacyjnej oraz przepisów, których celem jest zarządzanie konfliktem interesów i zapobieganie mu, w odniesieniu do członków zarządu i komitetu naukowego. Należy wyjaśnić, że zadanie rady wykonawczej polegające na nadzorowaniu prac przygotowawczych nad decyzjami, które mają zostać przyjęte przez zarząd, obejmuje kontrolę kwestii budżetowych i związanych z zasobami ludzkimi. Ponadto zadaniem rady wykonawczej powinno być przyjęcie strategii zwalczania nadużyć finansowych przygotowanej przez dyrektora i zapewnienie odpowiednich działań następczych w związku z wynikami audytu i dochodzeniami przeprowadzonymi przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) i Prokuraturę Europejską (EPPO). Co więcej, należy zapewnić, aby w razie potrzeby rada wykonawcza mogła, w pilnych przypadkach, podejmować decyzje tymczasowe w imieniu zarządu.

(13)W celu uproszczenia istniejącej procedury zastępowania członków komitetu naukowego należy zezwolić zarządowi na mianowanie na pozostałą część kadencji osoby zajmującej kolejne miejsce na liście rezerwowej, w przypadku gdy zajdzie konieczność zastąpienia członka przed końcem jego kadencji.

(14)Jeśli chodzi o dyrektora agencji, biorąc pod uwagę bardzo selektywną procedurę mianowania i fakt, że liczba kandydatów potencjalnie spełniających kryteria wyboru jest często niewielka, powinna istnieć możliwość przedłużenia jego kadencji do pięciu lat. Ponadto, uwzględniając znaczenie tego stanowiska oraz szczegółową procedurę, w której uczestniczą Parlament Europejski, Rada i Komisja, procedura taka powinna rozpocząć się w trakcie dwunastu miesięcy poprzedzających koniec kadencji.

(15)Poza tym, w celu zwiększenia stabilności mandatu dyrektora, a tym samym stabilności działania agencji, większość wymaganą, aby zaproponować jego odwołanie, należy zwiększyć z obecnej jednej trzeciej do dwóch trzecich głosów członków zarządu. Dodatkowo w celu określenia ogólnej odpowiedzialności dyrektora za zarządzanie administracyjne agencją, należy wyraźnie zaznaczyć, że dyrektor jest odpowiedzialny za wdrażanie decyzji przyjętych przez zarząd, przygotowywanie dla agencji strategii zwalczania nadużyć finansowych oraz określanie planu działania w celu zapewnienia działań następczych w związku ze sprawozdaniami z audytów wewnętrznych lub zewnętrznych oraz dochodzeniami przeprowadzonymi przez OLAF lub EPPO.

(16)W celu dostosowania rozporządzenia (WE) nr 168/2007 do wspólnego podejścia należy zapewnić, aby Komisja przeprowadzała ocenę agencji co pięć lat.

(17)Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie (WE) nr 168/2007,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

Zmiany w rozporządzeniu (WE) nr 168/2007

W rozporządzeniu (WE) nr 168/2007 wprowadza się następujące zmiany:

1)art. 3 otrzymuje brzmienie:

„Artykuł 3

 
Zakres

1.Agencja wykonuje swoje zadania dla osiągnięcia celu wyznaczonego w art. 2 tego rozporządzenia w ramach kompetencji Unii.

2.Podczas wykonywania swoich zadań agencja odnosi się do praw podstawowych, o których mowa w art. 6 Traktatu o Unii Europejskiej.

3.Agencja zajmuje się kwestiami z zakresu praw podstawowych w Unii i jej państwach członkowskich przy wdrażaniu prawa Unii.”;

2)w art. 4 wprowadza się następujące zmiany:

a)w ust. 1 lit. c) otrzymuje brzmienie:

„c)    prowadzi badania naukowe i sondaże, wykonuje opracowania przygotowawcze i badania wykonalności, uczestniczy w nich lub zachęca do ich prowadzenia, w tym, w stosownych przypadkach i jeżeli jest to zgodne z jej priorytetami i wieloletnim programem prac, wykonuje te zadania na wniosek Parlamentu Europejskiego, Rady lub Komisji,”;

b)dodaje się ust. 3 i 4 w brzmieniu:

„3.    Przed przyjęciem sprawozdania, o którym mowa w ust. 1 lit. e), przeprowadzone zostają konsultacje z komitetem naukowym.

4. Najpóźniej dnia 15 czerwca agencja przesyła sprawozdania, o których mowa w ust. 1 lit. e) i g), Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Komisji, Trybunałowi Obrachunkowemu, Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu i Komitetowi Regionów.”;

3)art. 5 otrzymuje brzmienie:

„Artykuł 5

Dziedziny działalności

Agencja wykonuje swoje zadania na podstawie swojego wieloletniego programu prac i należycie wykorzystuje przy tym dostępne jej zasoby ludzkie i finansowe.”;

4)dodaje się art. 5 a w brzmieniu:

„Artykuł 5a
Wieloletni program prac

1.Wieloletni program prac jest dostosowany do dostępnych zasobów ludzkich i finansowych oraz uwzględnia prace Unii w zakresie badań i statystyki.

2.Dyrektor przekazuje projekt wieloletniego programu prac do zaopiniowania Komisji i komitetowi naukowemu. Dyrektor przesyła ten projekt również krajowym urzędnikom łącznikowym w państwach członkowskich.

3.Dyrektor przekazuje zarządowi projekt wieloletniego programu prac w celu jego przyjęcia po przedstawieniu opinii przez Komisję i komitet naukowy.

4.Dyrektor przesyła wieloletni program prac Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Komisji.”; 

5)art. 8 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

„1.    Każde państwo członkowskie wyznacza urzędnika rządowego na stanowisko krajowego urzędnika łącznikowego.

Krajowy urzędnik łącznikowy jest główną osobą odpowiedzialną za kontakt z agencją w danym państwie członkowskim.

Krajowi urzędnicy łącznikowi mogą, w szczególności, przekazywać dyrektorowi opinię ich państwa członkowskiego na temat projektu wieloletniego programu prac przed jego przedłożeniem zarządowi. Agencja powiadamia krajowych urzędników łącznikowych o wszystkich dokumentach sporządzonych zgodnie z art. 4 ust. 1.”;

6)art. 9 otrzymuje brzmienie:

„Artykuł 9

Współpraca z Radą Europy

Aby uniknąć powielania działań oraz aby zapewnić komplementarność i wartość dodaną, agencja koordynuje swoją działalność z pracami Rady Europy, w szczególności w odniesieniu do wieloletniego programu prac, oraz współpracuje ze społeczeństwem obywatelskim zgodnie z art. 10.

W tym celu Unia zawiera z Radą Europy umowę służącą ustanowieniu ścisłej współpracy, zgodnie z procedurą określoną w art. 218 Traktatu. Umowa ta przewiduje wyznaczenie przez Radę Europy jednej niezależnej osoby, która ma zasiadać w zarządzie agencji i w jej radzie wykonawczej, zgodnie z art. 12 i 13.”;

7)w art. 10 ust. 4 lit. a) otrzymuje brzmienie:

„a)    przedstawienie zarządowi propozycji dotyczących wieloletniego programu prac przyjmowanego zgodnie z art. 5a;”;

8)w art. 12 wprowadza się następujące zmiany:

a)w ust. 1 formuła wprowadzająca otrzymuje brzmienie:

 

„1.    W skład zarządu wchodzą następujące osoby posiadające odpowiednie doświadczenie w zarządzaniu organizacjami sektora publicznego lub prywatnego, odpowiednie umiejętności administracyjne i budżetowe, a także wiedzę z dziedziny praw podstawowych:”;

b)ust. 3, 4 i 5 otrzymują brzmienie:

„3.    Kadencja członków zarządu oraz ich zastępców trwa pięć lat. Były członek lub zastępca członka może zostać ponownie mianowany na jedną lub większą liczbę nienastępujących po sobie kadencji.

4.    Poza przypadkami normalnej wymiany lub śmierci członka lub jego zastępcy ich kadencja wygasa jedynie w razie ich rezygnacji. Jeżeli jednak członek zarządu lub zastępca członka przestaje spełniać kryteria niezależności, niezwłocznie rezygnuje i powiadamia o tym Komisję i dyrektora agencji. W przypadkach wykraczających poza normalną wymianę strona, którą dana osoba reprezentuje, mianuje nowego członka lub zastępcę członka na pozostały okres kadencji. Strona taka mianuje nowego członka lub zastępcę członka na pozostały okres kadencji także wtedy, gdy zarząd stwierdzi – na podstawie wniosku jednej trzeciej swych członków lub na podstawie wniosku Komisji – że dany członek lub zastępca członka nie spełnia już kryterium niezależności. Jeśli pozostały okres kadencji jest krótszy niż dwa lata, mandat nowego członka lub zastępcy członka może zostać przedłużony, tak by trwał pełną pięcioletnią kadencję.

5.    Spośród swoich członków mianowanych na mocy ust. 1 lit. a) zarząd wybiera przewodniczącego, wiceprzewodniczącego oraz dwóch członków rady wykonawczej, o których mowa w art. 13 ust. 1, na dwuipółroczną kadencję, która może zostać jednokrotnie powtórzona.

Przewodniczącego i wiceprzewodniczącego zarządu wybiera się większością dwóch trzecich głosów członków zarządu, o których mowa w ust. 1 lit. a) i c). Dwóch członków rady wykonawczej, o których mowa w art. 13 ust. 1, wybiera się większością głosów członków zarządu, o których mowa w ust. 1 lit. a) i c).”;

c)w ust. 6 wprowadza się następujące zmiany:

a)lit. a) i b) otrzymują brzmienie:

„a)    przyjmuje wieloletni program prac agencji;

b)    przyjmuje roczne sprawozdania, o których mowa w art. 4 ust. 1 lit. e) i g), i w przypadku drugiego z nich przede wszystkim porównuje osiągnięte wyniki z celami zawartymi w wieloletnim programie prac;”;

b)lit. e) otrzymuje brzmienie:

„e)    zgodnie z ust. 7a i 7b niniejszego artykułu wykonuje w stosunku do pracowników agencji uprawnienia organu mianującego przyznane temu organowi w rozporządzeniu Rady (EWG, Euratom, EWWiS) nr 259/68 (»regulamin pracowniczy«) 11 oraz uprawnienia organu uprawnionego do zawierania umów o pracę przyznane w warunkach zatrudnienia innych pracowników Unii Europejskiej (»uprawnienia organu mianującego«);”;

c)dodaje się lit. m)–o) w brzmieniu:

„m)    przyjmuje strategię bezpieczeństwa, w tym zasady wymiany informacji niejawnych UE;

n)    przyjmuje przepisy, których celem jest zapobieganie konfliktowi interesów i zarządzanie nim, w odniesieniu do swoich członków oraz członków komitetu naukowego;

o)    przyjmuje i regularnie aktualizuje strategię komunikacyjną, o której mowa w art. 4 ust. 1 lit. h).”;

d)dodaje się ust. 7 a i 7b w brzmieniu:

„7a.    Zgodnie z art. 110 ust. 2 regulaminu pracowniczego, na podstawie art. 2 ust. 1 regulaminu pracowniczego i art. 6 warunków zatrudnienia innych pracowników zarząd przyjmuje decyzję przekazującą odpowiednie uprawnienia organu mianującego dyrektorowi i określającą warunki, zgodnie z którymi możliwe jest zawieszenie przekazania tych uprawnień. Dyrektor jest uprawniony do dalszego przekazania tych uprawnień.

7b.    Jeżeli wymagają tego szczególne okoliczności, zarząd może – w drodze decyzji – zawiesić tymczasowo przekazanie uprawnień organu mianującego dyrektorowi i uprawnień dalej przez niego przekazanych oraz wykonywać je samodzielnie lub przekazać je jednemu ze swoich członków lub członkowi personelu innemu niż dyrektor.”;

e)ust. 8 i 9 otrzymują brzmienie:

„8.    Co do zasady zarząd podejmuje decyzje większością głosów wszystkich członków.

Decyzje, o których mowa w ust. 6 lit. a)–e), g), k) oraz l), podejmuje się większością dwóch trzecich głosów wszystkich członków.

Decyzje, o których mowa w art. 25 ust. 2, podejmuje się jednomyślnie.

Każdemu członkowi zarządu, a w przypadku jego nieobecności – jego zastępcy przysługuje jeden głos. Prezes ma głos rozstrzygający.

Osoba mianowana przez Radę Europy może głosować wyłącznie w sprawie decyzji, o których mowa w ust. 6 lit. a), b) i k).

9.    Poza posiedzeniami nadzwyczajnymi przewodniczący zwołuje posiedzenia zarządu dwa razy w roku. Przewodniczący zwołuje posiedzenia nadzwyczajne z własnej inicjatywy lub na wniosek Komisji lub co najmniej jednej trzeciej członków zarządu.”;

9)art. 13 otrzymuje brzmienie:

„Artykuł 13

Rada wykonawcza

1.    Zarząd wspierany jest przez radę wykonawczą. Rada wykonawcza nadzoruje niezbędne prace przygotowawcze nad decyzjami, które mają zostać przyjęte przez zarząd. W szczególności kontroluje kwestie budżetowe i związane z zasobami ludzkimi.

2.    Ponadto rada wykonawcza:

a)dokonuje przeglądu wieloletniego programu prac agencji, o którym mowa w art. 5a, na podstawie projektu przygotowanego przez dyrektora i przekazuje go zarządowi do przyjęcia;

b)dokonuje przeglądu projektu rocznego budżetu agencji i przekazuje go zarządowi do przyjęcia;

c)dokonuje przeglądu projektu rocznego sprawozdania z działalności agencji i przekazuje go zarządowi do przyjęcia;

d)przyjmuje strategię zwalczania nadużyć finansowych dla agencji proporcjonalną do zagrożeń takimi nadużyciami, przy uwzględnieniu kosztów i korzyści wynikających ze środków, które mają zostać wdrożone, i w oparciu o projekt przygotowany przez dyrektora;

e)zapewnia odpowiednie działania następcze w odniesieniu do ustaleń i zaleceń wynikających ze sprawozdań z audytów wewnętrznych lub zewnętrznych oraz ocen, jak również uzyskanych w rezultacie dochodzeń przeprowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) lub prokuratura europejskiego;

f)nie naruszając obowiązków dyrektora określonych w art. 15 ust. 4, służy mu pomocą i doradztwem w zakresie wykonywania decyzji zarządu, mając na uwadze wzmocnienie nadzoru nad zarządzaniem administracyjnym i budżetowym.

3.    W razie potrzeby rada wykonawcza może, w pilnych przypadkach, podejmować decyzje tymczasowe w imieniu zarządu, w tym dotyczące zawieszenia przekazania uprawnień organu mianującego, zgodnie z warunkami określonymi w art. 12 ust. 7a i 7b, oraz w kwestiach związanych z budżetem.

4.    W jej skład wchodzą: przewodniczący i wiceprzewodniczący zarządu, dwaj inni członkowie zarządu wybrani przez zarząd zgodnie z art. 12 ust. 5 oraz jedna z osób reprezentujących w zarządzie Komisję.

Członek zarządu mianowany przez Radę Europy może uczestniczyć w posiedzeniach rady wykonawczej.

5.    Rada wykonawcza jest zwoływana przez przewodniczącego. Może również zostać zwołana na wniosek jednego z jej członków. Rada podejmuje decyzje większością głosów obecnych członków. Osoba mianowana przez Radę Europy może głosować w sprawach związanych z decyzjami, w odniesieniu do których przysługuje jej prawo głosu w zarządzie zgodnie z art. 12 ust. 8.

6. Dyrektor agencji uczestniczy w posiedzeniach rady wykonawczej bez prawa głosu.”;

10)w art. 14 wprowadza się następujące zmiany:

a)ust. 1 otrzymuje brzmienie:

 

„1.    W skład komitetu naukowego wchodzi 11 niezależnych osób o wysokich kompetencjach w dziedzinie praw podstawowych. Zarząd mianuje 11 członków komitetu i zatwierdza listę rezerwową sporządzoną w kolejności odzwierciedlającej ich osiągnięcia po wystosowaniu zaproszenia do zgłaszania kandydatur i przeprowadzeniu przejrzystej procedury wyboru oraz po konsultacji z odpowiednią komisją Parlamentu Europejskiego. Zarząd zapewnia równą reprezentację geograficzną. Członkowie zarządu nie mogą być członkami komitetu naukowego. Szczegółowe warunki mianowania członków komitetu naukowego są określane w regulaminie, o którym mowa w art. 12 ust. 6 lit. g).”;

b)ust. 3 otrzymuje brzmienie:

„3.    Członkowie komitetu naukowego są niezależni. Mogą zostać zastąpieni wyłącznie w przypadku, gdy wystąpią z takim wnioskiem albo w razie trwałej niezdolności do wykonywania swoich obowiązków. Jeżeli jednak członek komitetu przestaje spełniać kryteria niezależności, niezwłocznie rezygnuje i powiadamia o tym Komisję i dyrektora agencji. Zarząd może także stwierdzić – na wniosek jednej trzeciej swych członków lub na wniosek Komisji – o braku niezależności i odwołać daną osobę. Zarząd mianuje pierwszą w kolejności dostępną osobę na liście rezerwowej na pozostały okres kadencji. Jeśli pozostały okres kadencji jest krótszy niż dwa lata, mandat nowego członka komitetu może zostać przedłużony na okres pełnej pięcioletniej kadencji. Agencja podaje do wiadomości publicznej i uaktualnia wykaz członków komitetu naukowego na swojej stronie internetowej.”;

11)w art. 15 wprowadza się następujące zmiany:

a)ust. 3 i 4 otrzymują brzmienie:

„3.    Kadencja dyrektora trwa pięć lat.

W ciągu 12 miesięcy poprzedzających zakończenie tego okresu Komisja dokonuje oceny. W ramach tej oceny bada przede wszystkim:

a) wykonywanie obowiązków przez dyrektora;

b) obowiązki i potrzeby agencji w najbliższych latach.

Zarząd, działając na wniosek Komisji i uwzględniając sprawozdanie z oceny, może jednokrotnie przedłużyć kadencję dyrektora o okres nie dłuższy niż trzy lata.

Zarząd informuje Parlament Europejski i Radę o zamiarze przedłużenia mandatu dyrektora. W okresie miesiąca przed formalnym podjęciem przez zarząd decyzji o przedłużeniu tego mandatu dyrektor może zostać poproszony o złożenie oświadczenia przed właściwą komisją Parlamentu Europejskiego oraz o udzielenie odpowiedzi na pytania jej członków.

W przypadku nieprzedłużenia kadencji dyrektor pełni swoje funkcje do czasu mianowania jego następcy.

4.    Dyrektor odpowiada za:

a)wykonanie zadań, o których mowa w art. 4, a w szczególności przygotowanie i publikację dokumentów sporządzonych zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. a) do h) we współpracy z komitetem naukowym;

b)przygotowanie i wykonanie wieloletniego programu prac agencji;

c)kwestie codziennej administracji;

d)wdrażanie decyzji wykonawczych przyjętych przez zarząd;

e)wykonanie budżetu agencji zgodnie z art. 21;

f)wdrożenie skutecznych procedur monitorowania i oceny wyników działalności agencji w stosunku do jej celów, zgodnie z uznanymi standardami zawodowymi i wskaźnikami wykonania;

g)przygotowanie planu działania w celu zapewnienia działań następczych w związku z wnioskami z ocen retrospektywnych dotyczących realizacji programów i działań, które wiążą się ze znacznymi wydatkami, zgodnie z art. 29 rozporządzenia delegowanego (UE) 2019/715;

h)coroczne składanie zarządowi sprawozdania z wyników systemu monitorowania i oceny;

i)przygotowanie strategii agencji na rzecz przeciwdziałania nadużyciom i przedstawienie jej zarządowi do zatwierdzenia;

j)przygotowanie planu działań następczych w odniesieniu do ustaleń i zaleceń wynikających ze sprawozdań z audytu wewnętrznego lub zewnętrznego oraz ocen, jak również uzyskanych w rezultacie postępowań przeprowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) i złożenie Komisji oraz radzie wykonawczej i zarządowi sprawozdania z postępów;

k)współpracę z krajowymi urzędnikami łącznikowymi;

l)współpracę ze społeczeństwem obywatelskim, w tym koordynację prac platformy praw podstawowych zgodnie z art. 10.”;

b)ust. 7 otrzymuje brzmienie:

„7.    Dyrektor może zostać odwołany przed końcem swojej kadencji decyzją zarządu podjętą większością dwóch trzecich głosów wszystkich członków zarządu lub decyzją Komisji w przypadku uchybień, niezadowalających wyników działalności lub powtarzających się bądź poważnych nieprawidłowości.”;

12)w art. 24 uchyla się ustęp 2;

13)w art. 30 wprowadza się następujące zmiany:

a)tytuł otrzymuje brzmienie:

„Ocena i przegląd”;

b)ust. 3 i 4 otrzymują brzmienie:

„3.    Przez [5 lat od wejścia w życie], a następnie co pięć lat Komisja zleca przeprowadzenie oceny w celu zbadania w szczególności wpływu, skuteczności i efektywności agencji oraz jej metod pracy. W ocenie uwzględnia się w szczególności ewentualną potrzebę zmiany mandatu agencji oraz skutki finansowe takiej zmiany.”;

„4.    Komisja przekazuje wyniki oceny Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i zarządowi. Wyniki oceny podawane są do wiadomości publicznej.”;

c)dodaje się ust. 5 w brzmieniu:

„5.    Przy okazji co drugiej oceny wyniki osiągnięte przez agencję ocenia się pod kątem jej celów, mandatu i zadań, co obejmuje ocenę kwestii, czy kontynuacja działalności agencji jest nadal uzasadniona w odniesieniu do tych celów, mandatu i zadań.”;

14)uchyla się art. 31 rozporządzenia.

Artykuł 2

Wejście w życie i rozpoczęcie stosowania

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

(1)    Rozporządzenie Rady (WE) nr 168/2007 z dnia 15 lutego 2007 r. ustanawiające Agencję Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U. L 53 z 22.2.2007, s. 1).

(2)    Zewnętrzna ocena Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej, 19 listopada 2012 r., https://fra.europa.eu/sites/default/files/fra-external_evaluation-final-report.pdf

(3)    Druga niezależna zewnętrzna ocena Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej, 31 października 2017 r., https://fra.europa.eu/sites/default/files/fra_uploads/2nd-fra-external-evaluation-october-2017_en.pdf .

(4)    SWD(2019) 313.

(5)    Wspólne oświadczenie Parlamentu Europejskiego, Rady UE i Komisji Europejskiej w sprawie zdecentralizowanych agencji i wspólnego podejścia z dnia 19 lipca 2012 r., https://europa.eu/european-union/sites/europaeu/files/docs/body/joint_statement_and_common_approach_2012_pl.pdf

(6)    Dz.U. C […] z […], s. […].

(7)    Rozporządzenie Rady (WE) nr 168/2007 z dnia 15 lutego 2007 r. ustanawiające Agencję Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U. L 53 z 22.2.2007, s. 1).

(8)    Wspólne oświadczenie Parlamentu Europejskiego, Rady UE i Komisji Europejskiej w sprawie zdecentralizowanych agencji i wspólnego podejścia z dnia 19 lipca 2012 r., https://europa.eu/european-union/sites/europaeu/files/docs/body/joint_statement_and_common_approach_2012_pl.pdf  

(9)    Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 1271/2013 z dnia 30 września 2013 r. w sprawie ramowego rozporządzenia finansowego dotyczącego organów, o których mowa w art. 208 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 (Dz.U. L 328 z 7.12.2013, s. 42).

(10)    Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2019/715 z dnia 18 grudnia 2018 r. w sprawie ramowego rozporządzenia finansowego dotyczącego organów utworzonych na podstawie TFUE oraz Traktatu Euratom, o których mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 (Dz.U. L 122 z 10.5.2019, s. 1).

(11)    Rozporządzenie Rady (EWG, Euratom, EWWiS) nr 259/68 z dnia 29 lutego 1968 r. ustanawiające regulamin pracowniczy urzędników Wspólnot Europejskich i warunki zatrudnienia innych pracowników Wspólnot oraz ustanawiającego specjalne środki stosowane tymczasowo wobec urzędników Komisji (warunki zatrudnienia innych pracowników) (Dz.U. L 56 z 4.3.1968, s. 1).