Streszczenie oceny skutków

Ocena skutków dotycząca sprawiedliwego opodatkowania gospodarki cyfrowej

A. Zasadność działań

Dlaczego należy podjąć działania? Na czym polega problem?

Opodatkowanie osób prawnych ma na celu opodatkowanie zysków w miejscu, w którym tworzona jest wartość. Obecne międzynarodowe ramy podatkowe zostały jednak opracowane na potrzeby gospodarki tradycyjnej i nie są w stanie uwzględnić nowych sposobów tworzenia wartości w gospodarce cyfrowej, które w mniejszym stopniu wymagają fizycznej obecności, a w których ważną rolę odgrywają wkład zapewniany przez użytkowników oraz wartości niematerialne i prawne. Cierpią na tym budżety publiczne i sprawiedliwość społeczna. Z tego względu coraz więcej państw członkowskich podejmuje jednostronne środki, z czym wiąże się ryzyko fragmentacji jednolitego rynku.

Jaki jest cel inicjatywy?

Po pierwsze, inicjatywa ma chronić integralność jednolitego rynku i gwarantować jego właściwe funkcjonowanie. Po drugie, ma zapewnić, by finanse państw członkowskich były zrównoważone i by krajowe podstawy opodatkowania osób prawnych nie uległy erozji w następstwie cyfryzacji. Po trzecie, przyczyni się ona do zachowania sprawiedliwości społecznej i zapewni równe warunki działania dla wszystkich przedsiębiorców.

Na czym polega wartość dodana podjęcia działań na poziomie UE? 

Ponieważ problem dotyczy międzynarodowego rozdzielania praw do nakładania podatków, nie może zostać kompleksowo rozwiązany na szczeblu państw członkowskich. Co więcej, inicjatywa na szczeblu UE pozwoliłaby uniknąć fragmentacji jednolitego rynku, nowych barier dla przedsiębiorstw bądź potencjalnych luk, do których doprowadziłyby nieskoordynowane działania podejmowane przez poszczególne państwa członkowskie.

B. Rozwiązania

Jakie warianty legislacyjne i nielegislacyjne rozważono? Czy wskazano preferowany wariant? Jak uzasadniono ten wybór lub jego brak? 

Po pierwsze, przeanalizowano rozwiązanie kompleksowe. Główne warianty:

Wariant 1: Zmiana przepisów dotyczących wspólnej skonsolidowanej podstawy opodatkowania osób prawnych (CCCTB);

Wariant 2: Dyrektywa w sprawie cyfrowego stałego zakładu i zasad podziału zysków, a jednocześnie zmiany w CCCTB;

Wariant 3 (preferowany): Wariant 2 oraz dodatkowo zalecenie, by zmienić zasady obowiązujące względem państw trzecich.

Po drugie, jako że reforma przepisów dotyczących podatku od osób prawnych wymaga czasu, a także aby zapobiec przyjmowaniu środków jednostronnych przez państwa członkowskie, rozważane jest również rozwiązanie przejściowe. Preferowanym rozwiązaniem przejściowym jest dyrektywa w sprawie wspólnego systemu opodatkowania niektórych rodzajów działalności cyfrowej.

Jak kształtuje się poparcie dla poszczególnych wariantów? 

Rozwiązanie kompleksowe: 14 z 21 krajowych organów podatkowych oraz 58 % spośród 446 osób, które udzieliły odpowiedzi w ramach konsultacji publicznych, uważa, że najlepszym sposobem na rozwiązanie obecnych problemów jest rozwiązanie kompleksowe.

Rozwiązanie przejściowe: 10 z 21 krajowych organów podatkowych oraz 53 % respondentów w ramach konsultacji publicznych jest zdania, że najlepszym sposobem na rozwiązanie obecnych problemów jest „podatek od przychodów z tytułu świadczenia niektórych usług cyfrowych”.

C. Skutki wdrożenia preferowanego wariantu

Jakie korzyści przyniesie wdrożenie preferowanego wariantu lub – jeśli go nie wskazano – głównych wariantów?

Rozwiązanie kompleksowe: Rozwiązanie to zapewniłoby większą sprawiedliwość w oczach obywateli, ponieważ oznaczałoby, że duże przedsiębiorstwa o znaczącej działalności cyfrowej nie unikną opodatkowania w UE. Przedsiębiorstwa odniosłyby korzyści dzięki bardziej wyrównanym warunkom prowadzenia działalności, gdyż zmiana przepisów wyeliminowałaby zakłócenia konkurencji. Krajowe organy administracji podatkowej odnotowałyby korzystny wpływ na finanse publiczne, jako że rozwiązanie to przyczyniłoby się do długoterminowej stabilności systemu opodatkowania osób prawnych.

Rozwiązanie przejściowe: Rozwiązanie to zapewniłoby większą sprawiedliwość w oczach obywateli, ustanawiając w UE minimalny poziom opodatkowania przedsiębiorstw, których działalność w największym stopniu opiera się na wkładzie i danych użytkowników. Dzięki uniknięciu fragmentacji jednolitego rynku stworzyłoby ono ponadto stabilne ramy opodatkowania przedsiębiorstw działających w UE.

Jakie są koszty wdrożenia preferowanego wariantu lub – jeśli go nie wskazano – głównych wariantów? 

Rozwiązanie kompleksowe: Środek ten zwiększyłby obciążenie regulacyjne i związane z przestrzeganiem przepisów w przypadku wszystkich przedsiębiorstw objętych tym rozwiązaniem. Krajowe organy administracji podatkowej poniosłyby również koszty wdrożenia nowego systemu, w szczególności w zakresie IT i przeszkolenia pracowników.

Rozwiązanie przejściowe: Na duże przedsiębiorstwa powyżej progów nałożone zostałyby dodatkowe wymogi sprawozdawcze niezbędne w celu obliczenia podstawy opodatkowania w państwach członkowskich, w których prowadzą one działalność. Krajowe organy administracji podatkowej poniosłyby również początkowe koszty wdrożenia nowego systemu, w szczególności w zakresie IT i przeszkolenia pracowników.

Jakie będą skutki dla przedsiębiorstw, MŚP i mikroprzedsiębiorstw?

Rozwiązanie kompleksowe – środek ten przywróciłby równe warunki prowadzenia działalności dla korporacji wielonarodowych i mniejszych przedsiębiorstw, które często prowadzą działalność cyfrową lub transgraniczną na mniejszą skalę. Skorzystałyby na tym MŚP i mikroprzedsiębiorstwa. Środek ten mógłby zwiększyć obciążenie regulacyjne i związane z przestrzeganiem przepisów, co w większym stopniu mogłoby się odbić na transgranicznych MŚP.

Rozwiązanie przejściowe– środek nie miałby wpływu na MŚP, ponieważ ich przychody kształtowałyby się poniżej progu.

Czy przewiduje się znaczące skutki dla budżetów i administracji krajowych? 

Rozwiązanie kompleksowe przyczyniłoby się do długoterminowej stabilności systemu opodatkowania osób prawnych i bardziej sprawiedliwego podziału dochodów podatkowych. Rozwiązanie przejściowe z kolei przyniosłoby dodatkowe dochody dla budżetów krajowych, choć przewiduje się, że dodatkowe wpływy z tytułu podatku byłyby raczej umiarkowane ze względu na jego wąski zakres obowiązywania i zastosowanie progów.

Czy wystąpią inne znaczące skutki? 

Wniosek, w którym zaprezentowano wizję UE, ma posłużyć za punkt wyjścia do dyskusji na szczeblu międzynarodowym.

D. Działania następcze

Kiedy nastąpi przegląd przyjętej polityki?

Komisja będzie monitorować wdrażanie wniosku legislacyjnego. Odnośna ocena powinna zostać przeprowadzona pięć lat po wdrożeniu.