Streszczenie oceny skutków

wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 904/2010 w odniesieniu do środków wzmacniania współpracy administracyjnej w dziedzinie podatku od wartości dodanej

A. Zasadność działań

Jak uzasadniono ten wybór lub jego brak? Na czym polega problem?

Nadużycia finansowe związane z podatkiem VAT stanowią nieustający przedmiot zaniepokojenia na szczeblu UE. Lukę w podatku VAT szacuje się na 160 mld EUR, z czego 40–60 mld EUR dotyczy transgranicznych oszustw związanych z podatkiem VAT. Sytuacja ta ma swoje przyczyny w strukturalnej słabości „uzgodnień przejściowych” przewidzianych w dyrektywie w sprawie VAT, które umożliwiają sprzedaż towarów i usług bez podatku VAT w ramach wewnątrzunijnego obrotu handlowego. We wniosku postarano się rozwiązać trzy główne problemy:

·wewnątrzwspólnotowe oszustwa typu „znikający podmiot gospodarczy” (ang. MTIC, znane również jako „oszustwa karuzelowe”), które mają miejsce wówczas, gdy klient transgranicznej dostawy nabywa towary lub usługi bez podatku VAT, a następnie pobiera VAT, nie przekazując go organom podatkowym, podczas gdy jego klient może ten podatek odliczyć;

·oszustwa dotyczące sprzedaży pojazdów używanych, w ramach których opodatkowana jest jedynie marża, a nie pełna kwota sprzedaży oraz

·oszustwa związane z procedurami celnymi 42 i 63, w ramach których podatek VAT nie jest należny w państwie przywozu, jak ma to miejsce w ramach zwykłego systemu podatku VAT, ponieważ towary są dostarczane do przedsiębiorstwa w innym państwie członkowskim.

Jaki jest cel inicjatywy?

Celem inicjatywy jest dostarczenie organom podatkowym bardziej wydajnych i skutecznych instrumentów do walki z tymi trzema głównymi źródłami oszustw związanych z VAT, które mają miejsce w ramach transakcji transgranicznych. Lepsze wykorzystanie i wymiana informacji między organami oraz wzmocnienie sieci Eurofisc ułatwi organom podatkowym państw członkowskich identyfikację oszustów, położenie kresu oszustwom, a w ostatecznym rozrachunku – zapewnienie równych warunków działania dla przedsiębiorstw.

Na czym polega wartość dodana podjęcia działań na poziomie UE? 

Mimo że zarządzanie, pobór i kontrola związane z podatkiem VAT należą w pierwszym rzędzie do kompetencji państw członkowskich, oszustwa związane z VAT dotyczą często transakcjami transgranicznymi w obrębie jednolitego rynku. Oszustwa mają negatywny wpływ na funkcjonowanie jednolitego rynku i powodują poważne straty dla budżetu UE. W związku z tym UE wdrożyła instrumenty współpracy, organizując wymianę informacji między organami podatkowymi oraz wspierając wspólne działania audytowe i sieć Eurofisc. Zwiększenie skuteczności tych narzędzi na szczeblu UE, w szczególności poprzez wzmocnienie Eurofisc, stanowi oczywistą wartość dodaną w porównaniu do tego, co można osiągnąć na szczeblu państw członkowskich.

B. Rozwiązania

Jakie warianty legislacyjne i nielegislacyjne rozważono? Czy wskazano preferowany wariant? Jak uzasadniono ten wybór lub jego brak? 

Zidentyfikowano pięć głównych wariantów oraz szereg podwariantów. Wszystkie te warianty traktowane jako całość pozwoliłby na poprawienie obecnej sytuacji w odniesieniu do transgranicznych oszustw związanych z VAT:

·wdrożenie wspólnej procedury przetwarzania i analizy danych w ramach Eurofisc;

·wdrażanie nowych wspólnych działań audytowych organów podatkowych oraz poprawa ich koordynacji w ramach Eurofisc;

·rozwijanie wymiany informacji i danych wywiadowczych między organami podatkowymi państw członkowskich w ramach Eurofisc, a także między organami ścigania na szczeblu UE;

·poprawa dostępu do danych rejestracyjnych pojazdów;

·wymiana danych dotyczących rejestracji do celów podatku VAT oraz informacji celnych w odniesieniu do procedur celnych 42 i 63 między organami celnymi i podatkowymi.

Jak kształtuje się poparcie dla poszczególnych wariantów? 

Państwa członkowskie wspierają wdrażanie wspólnego przetwarzania danych oraz wprowadzenie środków w celu zwalczania oszustw związanych z procedurami celnymi 42 i 63 . Państwa członkowskie poparły również dostęp do danych rejestracyjnych pojazdów, jednak w mniejszym stopniu.

Inne zainteresowane strony opowiadają się za wdrożeniem nowych zautomatyzowanych procedur wymiany informacji oraz nowych sposobów współpracy między organami podatkowymi a organami ścigania. Podmioty te wspierają zwiększenie roli sieci Eurofisc. Wyraziły również ogólnie pozytywną opinię w odniesieniu do przeprowadzania wspólnych audytów.

C. Skutki wdrożenia preferowanego wariantu

Jakie korzyści przyniesie wdrożenie preferowanego wariantu lub – jeśli go nie wskazano – głównych wariantów?

Nie jest możliwe dokonanie dokładnej oceny i ilościowe oszacowanie korzyści głównych preferowanych wariantów.

Państwa członkowskie: Oczekuje się, że główne warianty objęte tą inicjatywą doprowadzą do szybkiej i skutecznej poprawy sytuacji, jeśli chodzi o transgraniczne oszustwa związane z VAT, a co za tym idzie przyczynią się do zwiększenia dochodów z podatku VAT.

Przedsiębiorstwa: Bardziej ukierunkowane zwalczanie oszustów mogłoby zmniejszyć koszty przestrzegania przepisów ponoszone przez przedsiębiorstwa uczestniczące w handlu wewnątrzunijnym.

Jednolity rynek: oczekuje się, że pozytywny wpływ zwalczania oszustw związanych z podatkiem VAT na funkcjonowanie jednolitego rynku zapewni równe warunki działania dla przedsiębiorstw przestrzegających przepisów w całej UE. 

Skutki środowiskowe i społeczne nie są znaczące.

Jakie są koszty wdrożenia preferowanego wariantu lub – jeśli go nie wskazano – głównych wariantów?

Przedsiębiorstwa: brak dodatkowych kosztów. Wniosek przyczyni się do stworzenia warunków umożliwiających lepsze wykorzystanie i analizę już dostępnych informacji.

Państwa członkowskie: wdrażanie wspólnych procedur przetwarzania danych nie spowoduje dodatkowych kosztów, ponieważ są one ponoszone ze środków programu Fiscalis. Dane rejestracyjne pojazdów oraz dane celne są już dostępne. Przyznanie organom podatkowym zautomatyzowanego dostępu do informacji wymaga wprowadzenia odpowiednich rozwiązań informatycznych, choć w ograniczonym stopniu. Niemożliwe jest jednak oszacowanie kosztów, ponieważ nie można było znaleźć aktualnych porównywalnych przypadków ani danych dostarczonych przez państwa członkowskie.

Jakie będą skutki dla przedsiębiorstw, MŚP i mikroprzedsiębiorstw?

Przedsiębiorstwa, w tym MŚP i mikroprzedsiębiorstwa, nie powinny ucierpieć z powodu tej inicjatywy, ponieważ nie powinna ona pociągać za sobą dodatkowych obciążeń administracyjnych ani kosztów przestrzegania przepisów.

Przedsiębiorstwa powinny odnieść korzyści w związku z bardziej wyrównanymi warunkami działania oraz lepiej funkcjonującym jednolitym rynkiem. 

Czy pojawią się znaczące skutki dla budżetów i administracji krajowych?

Chociaż niektóre warianty wiążą się z kosztami prac rozwojowych, budżety państw członkowskich będą czerpać korzyści z nowych instrumentów wprowadzonych w celu zwalczania oszustw związanych z VAT. Nie jest możliwe dokładne ilościowe określenie tych korzyści, mimo że zakłada się korzyści netto.

Czy wystąpią inne znaczące skutki? 

Niniejszy wniosek będzie skutkował nową wymianą i wspólnym przetwarzaniem danych dotyczących podatku VAT, które mogą obejmować dane osobowe. Może to mieć wpływ na prawa podstawowe. Nowe procedury wymiany informacji i przetwarzania danych przewidziane w ramach inicjatywy będą jednak ściśle ukierunkowane i ograniczone do tego, co jest niezbędne do osiągnięcia celów inicjatywy, tj. skutecznego zwalczania transgranicznych oszustw związanych z VAT.

D. Działania następcze

Kiedy nastąpi przegląd przyjętej polityki?

Zgodnie z art. 59 rozporządzenia (UE) nr 904/2010 jego stosowanie jest poddawane przeglądowi co pięć lat. Ponadto państwa członkowskie są zobowiązane do przekazywania Komisji wszelkich dostępnych informacji dotyczących stosowania rozporządzenia (art. 49), m.in. również rocznych danych statystycznych.