Streszczenie oceny skutków

Ocena skutków wniosku w sprawie dyrektywy Rady zmieniającej dyrektywę 2006/112/WE w odniesieniu do harmonizacji i uproszczenia niektórych przepisów w systemie podatku od wartości dodanej oraz wprowadzenia docelowego systemu opodatkowania handlu między państwami członkowskimi

A. Zasadność działań

Jak uzasadniono ten wybór lub jego brak? Na czym polega problem?

Przepisy przejściowe zawarte w dyrektywie VAT w odniesieniu do wewnątrzunijnych transakcji między przedsiębiorstwami dotyczących towarów prowadzą do (i) uszczuplenia dochodów państw członkowskich o około 50 mld EUR w wyniku wewnątrzwspólnotowych oszustw typu „znikający podmiot gospodarczy”, których źródłem jest powszechna słabość systemu pozwalająca na transgraniczne nabywanie towarów bez podatku VAT; (ii) złożoności powodującej wyższe koszty (o 11 %) dla przedsiębiorstw prowadzących handel transgraniczny w porównaniu z przedsiębiorstwami prowadzącymi wyłącznie handel krajowy wskutek dodatkowych obowiązków nałożonych na przedsiębiorstwa prowadzące handel transgraniczny oraz rozbieżności w stosowaniu przepisów w zakresie VAT przez państwa członkowskie. Bez działań na poziomie UE rozwiązania byłyby nadal fragmentaryczne i przyniosłyby ograniczone korzyści.

Jaki jest cel inicjatywy?

Przepisy ostateczne w zakresie opodatkowania handlu wewnątrzunijnego mają sprawić, że unijny system VAT będzie bardziej solidny dzięki rozwiązaniu problemu jego powszechnej słabości, oraz uprościć go poprzez zniwelowanie jego złożoności, a także zapewnić równe szanse przedsiębiorstwom niezależnie od tego, czy dokonują one transakcji krajowych czy transgranicznych.

Na czym polega wartość dodana podjęcia działań na poziomie UE?

Zmiana dyrektywy VAT jest konieczna do zmiany przepisów przejściowych, które osiągnęły granice swoich możliwości.

B. Rozwiązania

Jakie warianty legislacyjne i nielegislacyjne rozważono? Czy wskazano preferowany wariant? Jak uzasadniono ten wybór lub jego brak?

-Wariant 1: nabywcy nadal nabywają towary w handlu transgranicznym bez VAT, ale zmiany mają wpływ na niektóre transakcje (numer VAT oraz uproszczenia przyznane podatnikom certyfikowanym 1 ).

-Wariant 2: dostawcy naliczają VAT w państwie członkowskim, do którego przybywają towary (z wyjątkiem podatników certyfikowanych). Punkt kompleksowej obsługi umożliwia przedsiębiorstwom uiszczanie w swoim macierzystym państwie członkowskim podatku VAT należnego w dowolnym państwie członkowskim.

-Wariant 3: zmiana techniczna równoważna obecnemu systemowi (odrzucony).

-Wariant 4: dostosowanie do przepisów dotyczących usług.

-Wariant 5: podobny do wariantu 2, z tym że opodatkowanie następuje w państwie członkowskim, w którym nabywca ma siedzibę.

Preferowanym wariantem jest wariant 2 (rozwiązanie problemu oszustw oraz złożoności) w połączeniu z wariantem 1, który umożliwia łagodne przejście do wariantu 2.

Jak kształtuje się poparcie dla poszczególnych wariantów?

Państwa członkowskie i przedsiębiorstwa popierają wariant 1. Ponadto państwa członkowskie mogłyby również poprzeć wariant 2, a przedsiębiorstwa – warianty 4 i 5.

C. Skutki wdrożenia preferowanego wariantu

Jakie korzyści przyniesie wdrożenie preferowanego wariantu lub – jeśli go nie wskazano – głównych wariantów?

Wariant 2: państwa członkowskie: ograniczenie strat związanych z wewnątrzwspólnotowymi oszustwami typu „znikający podmiot gospodarczy” o 41 mld EUR.

Przedsiębiorstwa: spadek kosztów przestrzegania przepisów (1 mld EUR).

Rynek wewnętrzny: równe traktowanie krajowych i transgranicznych dostaw towarów oraz wzrost netto PKB UE o 18,5 mld EUR w okresie trzech lat.

Wariant 1 prowadzi do obniżenia ponoszonych przez przedsiębiorstwa kosztów przestrzegania przepisów (0,5 mld EUR rocznie).

Skutki środowiskowe i społeczne nie są znaczące.

Jakie są koszty wdrożenia preferowanego wariantu lub – jeśli go nie wskazano – głównych wariantów?

Wariant 2: państwa członkowskie: wzrost kosztów administracyjnych dla państw członkowskich o 385 mln EUR w roku wdrożenia i o 311 mln EUR w latach następnych.

Przedsiębiorstwa: niektóre MŚP mogą odnotować wzrost rocznego kosztu przestrzegania przepisów o 6 %.

Wariant 1 zwiększa koszty administracyjne dla państw członkowskich o 35 mln EUR i nie zapewnia równego traktowania krajowych i transgranicznych dostaw towarów.

Skutki środowiskowe i społeczne nie są znaczące.

Jakie będą skutki dla przedsiębiorstw, MŚP i mikroprzedsiębiorstw?

Inicjatywa nie przewiduje preferencyjnego traktowania MŚP. Uwzględnia ona problemy wszystkich przedsiębiorstw. Mikroprzedsiębiorstwa będą nadal korzystać ze zwolnienia z VAT oraz nowych środków upraszczających ukierunkowanych konkretnie na te przedsiębiorstwa w przygotowywanym pakiecie środków upraszczających na rzecz MŚP 2 .

Czy przewiduje się znaczące skutki dla budżetów i administracji krajowych?

Na poziomie UE oczekuje się korzyści netto w wysokości około 43 mld EUR dzięki ograniczeniu strat związanych z wewnątrzwspólnotowymi oszustwami typu „znikający podmiot gospodarczy” oraz zmniejszeniu częstotliwości przepływów pieniężnych, co z nawiązką zrekompensowałoby wzrost kosztów administracyjnych.

Czy wystąpią inne znaczące skutki? 

Przejście na nowy system wymaga od państw członkowskich i przedsiębiorstw dostosowania się do nowych przepisów (wdrożenie + kontrola).

D. Działania następcze

Kiedy nastąpi przegląd przyjętej polityki?

Stopniowe wdrażanie:

Pierwsza dyrektywa (wrzesień 2017 r.): realizacja wariantu 1 (rozwiązania doraźne w odniesieniu do podatników certyfikowanych) oraz wprowadzenie podstawowych elementów wariantu 2.

Druga dyrektywa (2018 r.): pełna realizacja wariantu 2.

Monitorowanie (np. liczba podatników certyfikowanych, problemy z wdrożeniem) za pośrednictwem Komitetu ds. VAT, Grupy ds. Przyszłości Podatku VAT oraz Grupy Ekspertów ds. VAT.

Ocena: po pięciu latach od wejścia w życie drugiej dyrektywy.