KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 1.12.2017

COM(2017) 736 final

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW

Działania następcze podejmowane w związku z zaproszeniem do zgłaszania uwag
na temat ram regulacyjnych UE dotyczących usług finansowych

Sprawozdanie Komisji w sprawie działań następczych podejmowanych w związku z zaproszeniem do zgłaszania uwag
na temat ram regulacyjnych UE dotyczących usług finansowych

1. WPROWADZENIE

W dniu 30 września 2015 r. Komisja Europejska wystosowała zaproszenie do zgłaszania uwag na temat ram regulacyjnych UE dotyczących usług finansowych. Jego celem było sprawdzenie, czy ponad 40 aktów prawnych UE, które zostały przyjęte od czasu kryzysu finansowego, funkcjonuje zgodnie z założeniami.

Ponad 300 zainteresowanych stron podzieliło się swoimi doświadczeniami związanymi z wdrażaniem przepisów finansowych UE oraz przedstawiło swoją ocenę indywidualnego i łącznego wpływu tych przepisów. Zaproszenie do zgłaszania uwag, które było pierwszą tego rodzaju inicjatywą w skali międzynarodowej podjętą w tym sektorze w odpowiedzi na skutki kryzysu finansowego, dowodzi zaangażowania Komisji na rzecz realizacji Programu lepszego stanowienia prawa, którego celem jest zapewnienie, aby prawodawstwo UE przynosiło oczekiwane rezultaty dla obywateli i przedsiębiorstw skutecznie, efektywnie i przy minimalnych kosztach.

Zaproszenie do zgłaszania uwag wykazało, że zasadniczo ramy usług finansowych w UE funkcjonują prawidłowo oraz że przeprowadzone reformy były konieczne. Okazało się ono również przydatne w utrzymaniu wsparcia na rzecz silnego stanowiska w kwestii regulacji, które zapewni stabilność finansową oraz wesprze tworzenie miejsc pracy i wzrost gospodarczy w bardziej zrównoważony sposób.

Zobowiązanie się Komisji do monitorowania wdrażania i funkcjonowania nowych przepisów, a także możliwości ich zmiany, jeśli nie będą przynosić oczekiwanych rezultatów, spotkało się z szerokim poparciem, w szczególności ze strony Parlamentu Europejskiego i Rady. Zaproszenie do zgłaszania uwag przyczynia się do demokratycznej rozliczalności, ponieważ pomaga w zapewnieniu, by podmioty, na które przepisy te wywierają wpływ, w tym użytkownicy końcowi, miały do nich zaufanie.

W listopadzie 2016 r. Komisja przyjęła komunikat w sprawie działań następczych w konsekwencji zaproszenia do zgłaszania uwag („komunikat”) oraz opublikowała dokument roboczy służb Komisji, który stanowi uzupełnienie tego komunikatu. Komisja stwierdziła, że chociaż co do zasady unijne ramy dotyczące usług finansowych funkcjonują prawidłowo, uzasadnione było podjęcie ukierunkowanych działań następczych w czterech obszarach takich jak:

1.usuwanie zbędnych ograniczeń regulacyjnych w zakresie finansowania gospodarki

2.zwiększenie proporcjonalności przepisów przy zachowaniu celów ostrożnościowych;

3.ograniczenie nadmiernych obciążeń regulacyjnych;

4.zwiększenie spójności ram regulacyjnych i sprawienie, aby były one w większym stopniu zorientowane na przyszłość.

Wiele z tych działań następczych uwzględniono w ramach:

·przeglądów poszczególnych aktów prawnych: na przykład oprócz uwzględnienia wyników zaproszenia do zgłaszania uwag we wnioskach dotyczących rozporządzenia w sprawie wymogów kapitałowych (CRR) 1 / dyrektywy w sprawie wymogów kapitałowych z 2013 r. (CRD IV) 2 , działania następcze zostały także uwzględnione w zmianie rozporządzenia w sprawie infrastruktury rynku europejskiego (EMIR) 3 i przeglądu Europejskich Urzędów Nadzoru 4 ;

·realizacji bieżącej polityki (np. w zakresie dalszego rozwijania unii rynków kapitałowych);

·kalibracji standardów technicznych (poziom 2) oraz planowanych rozporządzeń i dyrektyw (poziom 1);

·zaangażowania UE na forach światowych.

Doświadczenia zdobyte w ramach zaproszenia do zgłaszania uwag okazały się cenne nawet poza działaniami następczymi, które zostały przedstawione w komunikacie z listopada 2016 r. Ostatnie wydarzenia na szczeblach międzynarodowym i unijnym spowodowały konieczność zmiany priorytetów, na przykład większego skupienia się na zrównoważonych finansach i innowacyjnych technologiach. Zaproszenie do zgłaszania uwag odegrało ważną rolę w sformułowaniu i dostosowaniu reakcji Komisji na te wydarzenia. Pozwoliło również podkreślić w śródokresowym przeglądzie planu działania 5 na rzecz unii rynków kapitałowych obszary, w których zastosowanie bardziej proporcjonalnego podejścia do regulacji przyczyniłoby się do dalszego wzmocnienia unijnych rynków kapitałowych.

Niniejsze sprawozdanie z postępów, które zostało przygotowane rok po przyjęciu przedmiotowego komunikatu, przedstawia aktualizację działań następczych podejmowanych w związku z zaproszeniem do zgłaszania uwag. W tym kontekście należy podkreślić dwa główne wnioski, a mianowicie:

1)Komisja aktywnie zajmowała się kwestiami podniesionymi w ramach zaproszenia do zgłaszania uwag przez zainteresowane strony i w dalszym ciągu tak działa, aby zapewnić, by przepisy UE spełniały swoje zadanie;

2)Komisja dąży do zapewnienia, by ramy zgodności z obowiązującymi przepisami były dostosowane do wymogów epoki cyfrowej, o ile to możliwe, poprzez automatyzację i standaryzację. Powinno to ostatecznie doprowadzić do zmniejszenia obciążenia dla przemysłu oraz do poprawy nadzoru finansowego.

Mówiąc ogólniej, proces zaproszenia do zgłaszania uwag pomógł w zapewnieniu, by poszczególne wnioski ustawodawcze były rozpatrywane w szerszym kontekście. Ponadto należy wziąć pod uwagę również zmiany zachodzące w sektorze finansowym i w szerzej rozumianej gospodarce, w tym szybki postęp technologiczny, aby zapewnić, by obowiązujące przepisy nadal były odpowiednie w świetle zmieniającej się rzeczywistości. Ogólnie rzecz ujmując, zaproszenie do zgłaszania okazało się ważną inicjatywą o długotrwałym efekcie, która powinna przyczynić się do poprawy stanowienia prawa w UE.

W sekcji 2 niniejszego sprawozdania omówiono dotychczasowe postępy, przy czym należy zaznaczyć, że prawie połowa działań została zrealizowana w ciągu 12 miesięcy po przyjęciu komunikatu w sprawie działań w konsekwencji zaproszenia do zgłaszania uwag. W sekcji 3 przedstawiono dalsze szczegółowe informacje dotyczące zobowiązania się Komisji do przeprowadzenia kompleksowej oceny ogólnych ram sprawozdawczości nadzorczej. Był to jeden z głównych aspektów podkreślonych przez respondentów i po raz pierwszy poświęcono temu zagadnieniu tak dużo uwagi. Natomiast w ostatniej sekcji 4 potwierdzono dalsze zobowiązanie się Komisji do tworzenia polityki opartej na dowodach.

2. DZIAŁANIA NASTĘPCZE: OSIĄGNIĘTY POSTĘP

Od ubiegłego roku Komisja zrealizowała już szereg działań następczych przedstawionych w komunikacie. Ogółem działania te przyczyniają się do stworzenia takich ram regulacyjnych, które:

·bardziej sprzyjają udzielaniu kredytów i inwestycjom;

·uznają wyjątkowy charakter mniejszych firm i firm obarczonych mniejszym ryzykiem;

·mają ograniczyć obciążenia związane z przestrzeganiem przepisów do niezbędnego minimum.

Niezamierzone interakcje lub skutki zostały uwzględnione w nowych wnioskach ustawodawczych i wnioskach w sprawie zmiany obecnych przepisów oraz w procesie wdrażania przepisów w możliwie najszerszym zakresie, przy zachowaniu celów ostrożnościowych i zapewnieniu ogólnej stabilności systemu finansowego.

Niektóre działania następcze są nadal realizowane. Większość z nich odnosi się do przepisów, które nie zostały jeszcze w pełni wdrożone, natomiast niektóre działania ogłoszono w kontekście zbliżających się przeglądów. W odniesieniu do niektórych aspektów Komisja będzie w dalszym ciągu badała dostępne dowody w celu sprawdzenia, czy zmiany są konieczne.

2.1Usuwanie zbędnych ograniczeń regulacyjnych w zakresie finansowania gospodarki

Zgodnie ze swoim priorytetem przewidującym stymulowanie tworzenia nowych miejsc pracy, wzrostu gospodarczego i inwestycji Komisja zwraca szczególną uwagę na obszary, w których przepisy unijne mogą hamować dostęp do środków finansowych, i analizuje, czy te same cele ostrożnościowe można osiągnąć w inny sposób. Oprócz tego Komisja koncentruje się na przypadkach, w których obecne przepisy mogą wywierać potencjalnie szkodliwy wpływ na inwestycje i wzrost gospodarczy.

Część respondentów wyraziła obawy co do wpływu ram regulacyjnych na zdolność banków do finansowania gospodarki, łącznie z finansowaniem MŚP, zachęty do podejmowania zrównoważonych inwestycji długoterminowych, płynność rynku i dostęp do rozliczeń. W odpowiedzi na te obawy Komisja przedstawiła szereg działań następczych we wspomnianych obszarach. Przekazane informacje zwrotne uwzględniono także w śródokresowym przeglądzie planu działania na rzecz unii rynków kapitałowych, co doprowadziło do określenia szeregu środków umożliwiających osiągnięcie bardziej proporcjonalnego podejścia do regulacji, zmniejszenia przeszkód utrudniających realizację inwestycji transgranicznych oraz rozwój paneuropejskiego ekosystemu rynków kapitałowych.

Do tej pory Komisja zrealizowała większość następujących działań następczych:

·W listopadzie 2016 r. Komisja przedstawiła wniosek dotyczący pakietu bankowego w ramach swojego ogólnego programu ograniczania ryzyka. Szacuje się, że w rezultacie środki publiczne wymagane do wsparcia systemu bankowego w razie kryzysu finansowego o podobnych rozmiarach co kryzys w latach 2007–2008 uległyby zmniejszeniu o 32 % lub o równowartość 17 mld EUR 6 . Pakiet ten obejmuje kluczowe inicjatywy mające zabezpieczyć zdolność banków do finansowania gospodarki, w tym MŚP i infrastruktury: oWprowadzono dostosowania i okresy przejściowe na potrzeby gruntownego przeglądu portfela handlowego oraz wskaźnika stabilnego finansowania netto. Ma to zapobiec nadmiernemu podwyższaniu kapitału i zapewnić ciągłość funkcjonowania unijnych rynków finansowych. oAby zabezpieczyć zdolność banków do świadczenia usług rozliczeniowych zgodnie z EMIR, Komisja zaproponowała dostosowanie wskaźnika dźwigni w celu zapewnienia bankom możliwości kompensowania potencjalnych przyszłych ekspozycji z tytułu odpowiednich transakcji na instrumentach pochodnych początkowym depozytem zabezpieczającym. oObniżenie wymogów kapitałowych w odniesieniu do udzielania kredytów MŚP (współczynnik wsparcia MŚP) zostało rozszerzone, aby zaoferować bankom zachęty kapitałowe do udzielania kredytów MŚP. oW celu dalszego promowania inwestycji w projekty infrastrukturalne obniżono wymogi kapitałowe z tytułu ryzyka kredytowego dla realizowanych przez banki tego rodzaju inwestycji. oAby wesprzeć instytucje kredytowe uzyskujące dostęp do finansowania zapewnianego przez kredytodawców spoza UE, Komisja zaproponowała zmianę dyrektywy w sprawie naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków w celu zapewnienia możliwości stosowania w pragmatyczny sposób wymogu uznania – na mocy umowy – postanowień dotyczących umorzenia lub konwersji długu wobec kredytodawców spoza UE. oKomisja zaproponowała działania sprzyjające integracji bankowości transgranicznej poprzez umożliwienie właściwemu organowi odstąpienia od obowiązku spełnienia wymogów w zakresie funduszy własnych i wymogów dotyczących płynności, w przypadku gdy właściwy organ nadzoruje zarówno spółkę dominującą, jak i spółki zależne założone w różnych państwach członkowskich unii bankowej. Aby zapewnić stabilność finansową, jest to możliwe tylko w sytuacji, gdy spółka dominująca gwarantuje pełną kwotę zniesionego wymogu i gdy taka gwarancja jest zabezpieczona w co najmniej 50-ciu procentach. ·W maju 2017 r. Komisja przyjęła wniosek w kontekście programu REFIT w odniesieniu do rozporządzenia EMIR 7 w celu uproszczenia i poprawy proporcjonalności niektórych przepisów UE dotyczących instrumentów pochodnych. Aby poprawić dostęp do usług rozliczeniowych, we wniosku wprowadzono wymóg, że usługi rozliczeniowe muszą być oferowane na sprawiedliwych, rozsądnych i niedyskryminujących warunkach handlowych. Oprócz tego wniosek ten przewiduje zwolnienie najmniejszych kontrahentów finansowych z obowiązku rozliczania oraz wprowadza bardziej proporcjonalny obowiązek rozliczania dla kontrahentów niefinansowych. Szacunki potencjalnych oszczędności dla mniejszych kontrahentów finansowych i kontrahentów niefinansowych wynoszą od 2,3 mld EUR do 6,9 mld EUR w odniesieniu do kosztów stałych lub jednorazowych oraz od 1,1 mld EUR do 2,66 mld EUR w odniesieniu do kosztów operacyjnych 8 . ·W czerwcu 2017 r. Komisja przyjęła akt delegowany na podstawie dyrektywy Wypłacalność II w celu obniżenia kalibracji narzutów z tytułu ryzyka dla inwestowania przez ubezpieczycieli w pojedyncze podmioty lub grupy przedsiębiorstw, które znaczną większość dochodów pozyskują z posiadania, finansowania, rozwijania lub obsługiwania aktywów infrastrukturalnych (przedsiębiorstwa infrastrukturalne). Stanowi on uzupełnienie wcześniejszej zmiany wprowadzającej niższe narzuty dla kwalifikujących się projektów infrastrukturalnych przyjętych we wrześniu 2015 r. Ta ostatnia zmiana kalibracji w odniesieniu do wymogów kapitałowych umożliwi zakładom ubezpieczeń zwiększenie inwestycji w przedsiębiorstwa infrastrukturalne o około 30 % 9 . ·Aby rozwiać obawy związane z płynnością rynków obligacji, stworzono grupę ekspertów, która miała dostarczyć Komisji analizę funkcjonowania unijnych rynków obligacji korporacyjnych oraz zalecenia dotyczące zwiększenia ich skuteczności w kontekście finansowania gospodarki. W dniu 20 listopada 2017 r. grupa ekspertów opublikowała sprawozdanie, w którym przedstawiła również zalecenia w kierunku: (i) ułatwienia przedsiębiorstwom emisji obligacji; (ii) promowania różnorodnej bazy doświadczonych inwestorów; (iii) wsparcia tradycyjnego modelu pośrednictwa przez animatorów rynku; (iv) uwzględnienia rosnącego znaczenia elektronicznych form handlu oraz efektywnego otoczenia potransakcyjnego; oraz (v) zapewnienia odpowiedniego poziomu informacji i przejrzystości. Na podstawie tych zaleceń na początku 2018 r. mają zostać uruchomione konsultacje społeczne, które mają doprowadzić do przyjęcia komunikatu w dalszej części roku. ·Komisja przeprowadziła wstępną ocenę funkcjonowania rynków umów repo w ramach sprawozdania dotyczącego transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych, które zostało opublikowane w dniu 19 października 2017 r. W swojej ocenie Komisja podkreśliła zmieniającą się dynamikę rynkową na przestrzeni ostatnich kilku lat, a także napięcia w dostarczaniu wysokiej jakości zabezpieczeń, wynikające ze wzrostu popytu, w szczególności przy zbliżaniu się terminów składania sprawozdań do celów regulacyjnych.

Inne działania następcze są w toku i przynoszą rezultaty zgodnie z ustalonym harmonogramem. Niektóre działania następcze dotyczą przepisów, które nie weszły jeszcze w życie, lub przyszłych przeglądów.    

·W ramach oceny definicji wyłączenia z tytułu „działalności animatora rynku”, przewidzianej w rozporządzeniu w sprawie krótkiej sprzedaży, w styczniu 2017 r. Komisja zwróciła się do Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA) o wydanie opinii. Oczekuje się, że ESMA wyda opinię w grudniu 2017 r. ·Na podstawie zawartej pomiędzy Parlamentem Europejskim i Radą umowy w sprawie utworzenia ram dla prostej, przejrzystej i standardowej sekurytyzacji (STS) Komisja przygotowuje zmianę do dyrektywy Wypłacalność II, przewidującą wdrożenie działań zapewniających, by ubezpieczyciele również mogli odgrywać swoją rolę długoterminowych inwestorów inwestujących w rynek STS 10 . ·Oprócz tego Komisja cały czas przygotowuje poprawki do rozporządzenia delegowanego uzupełniającego dyrektywę Wypłacalność II, które mają zostać ogłoszone w 2018 r. Prace te koncentrują się na przeglądzie ostrożnościowego podejścia do inwestycji na niepublicznym rynku kapitałowym oraz prywatnej emisji instrumentów dłużnych, o ile jest ono ostrożnościowo uzasadnione z perspektywy nadzoru opartego na ryzyku. W lipcu 2016 r. Komisja zwróciła się do Europejskiego Urzędu Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych (EIOPA) o wydanie opinii; oczekuje się, że EIOPA wyda opinię do lutego 2018 r. ·W ramach szerzej zakrojonych prac nad finansowaniem MŚP, dotyczących między innymi wymogów w zakresie wprowadzania ich akcji do obrotu giełdowego, Komisja będzie monitorowała wdrażanie przepisów dyrektywy w sprawie rynków instrumentów finansowych (MiFID II) regulujących prowadzenie badań inwestycyjnych po ich wejściu w życie w styczniu 2018 r. W ramach tych prac przewidziane jest przeprowadzenie oceny wpływu na badania dotyczące kapitału MŚP. ·W kontekście śródokresowego przeglądu unii rynków kapitałowych Komisja zobowiązała się do zbadania w drugim kwartale 2018 r. tego, czy ukierunkowane zmiany właściwych przepisów UE (w tym rozporządzenia w sprawie nadużyć na rynku i MiFID II) mogłyby zapewnić bardziej proporcjonalne, aczkolwiek ostrożnościowe środowisko regulacyjne wspierające wprowadzanie MŚP na rynki publiczne na przyszłych „rynkach na rzecz wzrostu MŚP”. ·Zaplanowany na 2020 r. przegląd dyrektywy Wypłacalność II będzie stanowił okazję do oceny pakietu gwarancji długoterminowych w celu dalszego zbadania możliwości wprowadzenia zachęt do dokonywania inwestycji długoterminowych przez ubezpieczycieli. Pierwsze sprawozdanie EIOPA na ten temat zostało opublikowane w grudniu 2016 r. i służyło określeniu działań w zakresie gwarancji długoterminowych, jakie powinny podjąć zakłady ubezpieczeń. EIOPA opublikuje drugie sprawozdanie przygotowawcze do końca 2017 r.

2.2Zwiększenie proporcjonalności przepisów przy zachowaniu celów ostrożnościowych

Regulacje muszą być stosowane do przedsiębiorstw w sposób proporcjonalny, w zależności od ich modelu biznesowego, wielkości, znaczenia systemowego, a także złożoności ich struktury i ewentualnego zaangażowania w działalność o charakterze transgranicznym. Bardziej proporcjonalne przepisy będą służyły rozwojowi konkurencji i wzmocnią odporność systemu finansowego, gwarantując jego różnorodność przy zachowaniu celów ostrożnościowych, stabilności finansowej oraz ogólnej odporności. Respondenci zaproszenia do zgłaszania uwag wskazali różne obszary, w których można by wzmocnić proporcjonalność przepisów. Komisja zobowiązała się do uwzględnienia tych uwag poprzez podjęcie różnych działań następczych w obszarach bankowości, instrumentów pochodnych, ubezpieczeń, zarządzania aktywami i ratingów kredytowych.

Komisja zrealizowała już szereg kluczowych działań następczych w tym obszarze:

·Wyżej wspomniany pakiet bankowy, który został przyjęty przez Komisję w listopadzie 2016 r., zawierał szereg działań służących zwiększeniu proporcjonalności w odniesieniu do regulacji dotyczących sektora bankowego, w tym poprzez: (i) złagodzenie obciążeń sprawozdawczych i informacyjnych dla małych instytucji kredytowych oraz dla instytucji kredytowych o nieskomplikowanej strukturze; (ii) zwolnienie małych instytucji i instytucji o nieskomplikowanej strukturze oraz pracowników o niskim poziomie zmiennego składnika wynagrodzenia z wymogów w zakresie odroczenia wypłaty wynagrodzenia i wypłat w instrumentach; oraz (iii) wyeliminowanie zbędnej złożoności, jeśli chodzi o ujmowanie ryzyka rynkowego związanego z portfelem handlowym i ryzyka kredytowego kontrahenta. ·Wobec braku konkretnych rozwiązań problemu dotyczącego tego, że fundusze emerytalne mogą doświadczać trudności w ocenie niezbędnego zabezpieczenia gotówkowego, w maju 2017 r. Komisja zaproponowała w ramach programu REFIT w odniesieniu do rozporządzenia EMIR przedłużenie tymczasowego odstępstwa od centralnego rozliczania dla funduszy emerytalnych o kolejne 3 lata z możliwością dalszego przedłużenia o kolejne 2 lata w przypadku wystąpienia niespodziewanych okoliczności. Obecnie różne zainteresowane strony, w tym fundusze emerytalne, partnerzy centralni i członkowie rozliczający, którzy świadczą usługi rozliczeniowe, powinny jak najszybciej opracować odpowiednie rozwiązania umożliwiające udział funduszy emerytalnych w centralnym rozliczaniu. ·Jak ogłoszono w kontekście śródokresowego przeglądu unii rynków kapitałowych, Komisja zamierza wkrótce przyjąć wniosek ustawodawczy dotyczący wprowadzenia nowego i bardziej proporcjonalnego systemu nadzoru ostrożnościowego dla mniejszych firm inwestycyjnych, które nie mają znaczenia systemowego. Wniosek ten jest odpowiedzią na obawy, że obecne stosowanie przepisów CRR przeznaczonych dla banków jest niedostatecznie proporcjonalne w stosunku do mniejszych zagrożeń stwarzanych przez niektóre firmy inwestycyjne.

Wiele innych działań następczych jest w toku i wymaga dalszej analizy, zanim będzie można wprowadzić zmiany.

·Jak zaproponowano w przedmiotowym pakiecie bankowym, Europejski Urząd Nadzoru Bankowego (EUNB) uruchomi narzędzie informatyczne służące promowaniu większej proporcjonalności regulacji dotyczących sektora bankowego. Narzędzie to pomoże bankom w stosowaniu obowiązujących przepisów regulacyjnych, standardów i wzorów w zależności od wielkości banków i ich modelu biznesowego. ·W ramach przeglądu dyrektywy dotyczącej zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (dyrektywy w sprawie ZAFI) Komisja obecnie ocenia proporcjonalność przepisów tej dyrektywy (na przykład pod kątem ujednolicenia systemów wynagradzania oraz ograniczenia obciążeń sprawozdawczych). Zlecono ponadto zewnętrzne badanie tej dyrektywy (termin ukończenia przewidziano na 2018 r.), które także obejmie kwestię proporcjonalności. Komisja przekaże współprawodawcom wyniki przeglądu dyrektywy w sprawie ZAFI w 2018 r. ·Zaplanowany na 2018 r. przegląd rozporządzenia delegowanego do dyrektywy Wypłacalność II ma określić, w jaki sposób należy uprościć metody, założenia i obliczenia stosowane w ramach niektórych modułów standardowej formuły oraz opracować ramy regulujące korzystanie z alternatywnych ocen kredytowych w oparciu o opinię techniczną EIOPA. EIOPA przedstawiła swoje pierwsze propozycje uproszczeń w październiku 2017 r., a kolejne ma przedstawić w lutym 2018 r. ·Obecnie Komisja ocenia, w jakim zakresie przepisy rozporządzenia w sprawie agencji ratingowych mogłyby być stosowane w sposób bardziej proporcjonalny, aby zwiększyć konkurencyjność w tym sektorze.

2.3Ograniczenie nadmiernych obciążeń regulacyjnych

Jednym z głównych celów programu REFIT opracowanego przez Komisję w ramach realizacji Programu lepszego stanowienia prawa jest utrzymanie obciążenia regulacyjnego na minimalnym poziomie wymaganym do realizacji celów przewidzianych w przepisach. Jednak niektóre zainteresowane strony stwierdziły, że niektóre wymogi, na przykład wymogi sprawozdawcze, są nieproporcjonalne lub nieskuteczne.

Komisja podjęła zatem szereg działań w odniesieniu do sprawozdawczości nadzorczej. Obejmują one działania ukierunkowane na prawodawstwo sektorowe, a także rozpoczęcie kompleksowej oceny adekwatności ogólnych ram sprawozdawczości nadzorczej UE. W sekcji 3 niniejszego sprawozdania przedstawiono bardziej szczegółowe informacje dotyczące podejścia Komisji do sprawozdawczości nadzorczej. Oprócz działań ukierunkowanych na sprawozdawczość nadzorczą Komisja prowadzi również ogólniejsze działania w zakresie wymogów dotyczących podawania informacji do wiadomości publicznej, barier utrudniających wejście na rynek i integrację rynkową oraz kosztów przestrzegania przepisów.

Komisja zrealizowała już szereg działań następczych, które doprowadziły do zmniejszenia obciążeń regulacyjnych w różnych kluczowych obszarach:

·W ramach planu działania na rzecz unii rynków kapitałowych w marcu 2017 r. Komisja przyjęła sprawozdanie dotyczące barier krajowych utrudniających przepływy kapitału 11 , na którego podstawie określono, które przepisy krajowe nakładają nieuzasadnione lub nadmierne obciążenia dla transgranicznego przepływu kapitału. Obciążenia te obejmowały: (i) dyskryminujące i uciążliwe procedury w zakresie ulg w podatku u źródła; (ii) bariery dla transgranicznej dystrybucji funduszy inwestycyjnych; oraz (iii) wymogi dotyczące miejsca zamieszkania. W maju 2017 r. Komisja i państwa członkowskie opracowały wspólny plan możliwych działań na rzecz wyeliminowania tych barier. Komisja utworzyła również grupę projektową ds. podatku u źródła, której powierzone zostało zadanie opracowania projektu kodeksu postępowania w zakresie uproszczenia podatku u źródła oraz standaryzacji procedury jego zwrotu i procedury przyznawania „ulgi podatkowej u źródła”. Kodeks postępowania w zakresie podatku u źródła zostanie opublikowany do końca 2017 r. ·Wielu respondentów zaproszenia do zgłaszania uwag podkreśliło również fakt, że rozbieżne i niespójne podejścia w zakresie nadzoru powodują zbędne obciążenia regulacyjne. Kwestie te zostały uwzględnione w różnych inicjatywach mających na celu osiągnięcie większej konwergencji pomiędzy różnymi podejściami do nadzoru na szczeblu UE. Inicjatywy te ograniczają obciążenie administracyjne związane z prowadzeniem działalności na jednolitym rynku, jednocześnie wzmacniając nadzór i zapewniając równe warunki działania. Na przykład ostatnio w dokumencie otwierającym debatę na temat pogłębienia unii gospodarczej i walutowej 12 oraz w śródokresowym przeglądzie unii rynków kapitałowych podkreślono, że skuteczniejszy nadzór oraz docelowe utworzenie jednolitego europejskiego organu nadzoru rynków finansowych mają istotne znaczenie dla dobrze funkcjonującej unii rynków kapitałowych. We wrześniu 2017 r. Komisja zaproponowała poprawki do przepisów ustanawiających Europejskie Urzędy Nadzoru celem promowania spójniejszych ram nadzorczych w całej UE. W docelowych obszarach Komisja zaproponowała wzmocnienie zdolności Europejskich Urzędów Nadzoru w odniesieniu do konwergencji nadzorczej oraz przyznanie ESMA nowej funkcji „bezpośredniego organu nadzoru” w celu wsparcia funkcjonowania unii rynków kapitałowych.

Inne działania następcze w tym obszarze są nadal w toku. Niektóre działania następcze dotyczyły przepisów, które nie weszły jeszcze w życie, podczas gdy inne działania następcze wymagały dokładniejszej analizy, aby uniknąć niezamierzonego wzrostu kosztów przestrzegania przepisów ze względu na bardzo szybko zmieniające się wymagania.

·Komisja zakończyła opracowywanie zestawienia krajowych środków transpozycji 11 dyrektyw 13 i obecnie współpracuje z państwami członkowskimi nad rozwiązaniem stwierdzonych problemów. Działania te przyczynią się do usunięcia niektórych rozbieżności w transpozycji dyrektyw UE do prawodawstwa krajowego. W odniesieniu do 10 pozostałych dyrektyw 14 zestawienia są nadal opracowywane i powinny zostać zakończone w 2018 r. Ponadto oczekuje się, że w 2018 r. opracowane zostaną również zestawienia obejmujące MiFID II i dyrektywę ją wdrażającą (poziom 2) 15 . ·Komisja ocenia obecnie środki podejmowane w celu transponowania dyrektywy w sprawie przejrzystości i dyrektywy w sprawie sprawozdań finansowych do przepisów krajowych. Działania Komisji w tym zakresie obejmują zweryfikowanie zastrzeżenia wskazującego na istnienie rozbieżnych przepisów w zakresie zawiadamiania o znaczących pakietach praw głosu. Komisja zajmie się tymi kwestiami w ramach szerzej zakrojonej oceny adekwatności przepisów UE dotyczących sprawozdawczości finansowej i przejrzystości, która zostanie uruchomiona do końca 2017 r. ·Po przeprowadzeniu konsultacji na temat barier transgranicznych utrudniających dystrybucję funduszy oraz w ramach śródokresowego przeglądu unii rynków kapitałowych Komisja przygotowuje wniosek, który przedstawi w pierwszym kwartale 2018 r. Celem tej inicjatywy jest poprawa funkcjonowania jednolitego rynku europejskich funduszy inwestycyjnych poprzez zmniejszenie barier regulacyjnych dla transgranicznej dystrybucji funduszy przy jednoczesnym utrzymaniu wysokiego poziomu ochrony inwestorów. Istotne obszary tej inicjatywy obejmują wymagania i praktyki handlowe, wymagania administracyjne, opłaty regulacyjne, wymagania w zakresie zawiadamiania oraz dystrybucję on-line. ·Komisja będzie monitorować stosowanie i wpływ przepisów w zakresie outsourcingu zawartych w rozporządzeniu w sprawie wskaźników referencyjnych po jego pełnym wejściu w życie w dniu 1 stycznia 2018 r.

2.4Zwiększenie spójności ram regulacyjnych i sprawienie, aby były one w większym stopniu zorientowane na przyszłość

W zaproszeniu do zgłaszania uwag podkreślono również konieczność: (i) zapewnienia spójności ogólnych ram regulacyjnych; (ii) dalszego wzmocnienia ochrony inwestorów i konsumentów; (iii) uwzględnienia pozostałych czynników ryzyka w systemie finansowych; oraz (iv) zadbania o to, by kształt ram regulacyjnych nadążał za postępem technologicznym. Zainteresowane strony zwróciły się również do Komisji o pomoc w sformułowaniu definicji, promowanie najlepszych praktyk oraz stworzenie zachęt do podejmowania zrównoważonych inwestycji długoterminowych, a także o rozwijanie rynku zrównoważonych finansów.

Komisja zrealizowała już szereg działań następczych w tym obszarze:

·Celem przyjętego w listopadzie 2016 r. pakietu bankowego jest stopniowe wprowadzanie skutków ostrożnościowych wymogów kapitałowych wynikających z międzynarodowych standardów sprawozdawczości finansowej 9 (MSSF 9), aby zapobiec ich nagłemu wpływowi na akcję kredytową banków. W czerwcu 2017 r. Rada do Spraw Gospodarczych i Finansowych (ECOFIN) zatwierdziła ogólną skróconą procedurę przyjęcia przedmiotowych środków przejściowych. ·W listopadzie 2016 r. Komisja przyjęła wniosek w sprawie ram restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji kontrahentów centralnych (CCP). Celem proponowanego rozporządzenia jest wdrożenie do prawa UE międzynarodowych standardów przyjętych w tym obszarze przez Radę Stabilności Finansowej i CPMI-IOSCO 16 . Uwzględnia ono rosnące znaczenie kontrahentów centralnych w związku z nałożonym na nich wymogiem rozliczania standaryzowanych instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym. Zważywszy na fakt, że kontrahenci centralni w UE muszą spełniać wysokie standardy (na mocy EMIR) ze względu na swoją kluczową rolę w gospodarce oraz zarządzane przez nich ryzyka, przedmiotowy wniosek wprowadzi odpowiednie zharmonizowane przepisy UE oraz uprawnienia niezbędne w sytuacjach, w których kontrahenci centralni mogliby znaleźć się w trudnym położeniu lub w stanie upadłości. ·W marcu 2017 r. Komisja przyjęła plan działania w zakresie usług finansowych świadczonych na rzecz konsumentów, określający etapy budowania pogłębionego jednolitego rynku usług finansowych świadczonych na rzecz konsumentów. Celem 12 działań określonych w tym dokumencie jest: ozwiększenie zaufania konsumentów i umocnienie pozycji konsumentów; oobniżenie kosztów płatności transgranicznych; ozlikwidowanie przeszkód prawnych i regulacyjnych dla przedsiębiorstw przy oferowaniu usług transgranicznych; owykorzystanie możliwości innowacyjnego świata cyfrowego na potrzeby stworzenia pogłębionego jednolitego rynku usług finansowych świadczonych na rzecz konsumentów. ·W lipcu 2017 r. Komisja opublikowała swoją ocenę znaczenia, skuteczności, efektywności, spójności i wartości dodanej obecnych ram przewidzianych w dyrektywie w sprawie konglomeratów finansowych (FICOD) 17 . W ramach podstawowych wniosków stwierdzono, że należy zachować ramy nadzorowania grup finansowych o profilu mieszanym oraz że ogólnie FICOD funkcjonuje dobrze. ·W grudniu 2016 r. Komisja utworzyła grupę ekspertów wysokiego szczebla, której powierzyła zadanie opracowania całościowej europejskiej strategii w zakresie zrównoważonych finansów. W czerwcu 2017 r. Komisja opublikowała wytyczne dotyczące sprawozdawczości pozafinansowej, wspierające większą przejrzystość działalności przedsiębiorstw w odniesieniu do działań podejmowanych w celu promowania zrównoważonych finansów. Ponadto we wrześniu 2017 r. Komisja zaproponowała w ramach przeglądu Europejskich Urzędów Nadzoru, aby wzięły one na siebie ważną rolę promowania zrównoważonych finansów przy jednoczesnym zapewnianiu stabilności finansowej. W szczególności Europejskie Urzędy Nadzoru będą musiały uwzględniać w ramach swojej działalności zagrożenia związane z czynnikami z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego.

Wiele innych działań następczych jest nadal w toku:

·W ramach planu działania na rzecz unii rynków kapitałowych Komisja rozpoczęła badanie oceniające, w jaki sposób produkty inwestycyjne są dystrybuowane wśród inwestorów detalicznych w UE, w tym oceniające: (i) warunki, na jakich produkty są oferowane w różnych państwach członkowskich; (ii) dostęp do doradztwa finansowego; (iii) wpływ dystrybucji on-line; (iv) zagrożenia i korzyści związane z zastosowaniem nowych modeli dystrybucji opracowywanych przez przedsiębiorstwa z branży technologii finansowych. Ostateczne wyniki badania mają zostać przedstawione na początku 2018 r. Wyniki te będą uwzględniane przy podejmowaniu przez Komisję ewentualnych decyzji politycznych, jeśli będzie to właściwe. ·Unijne ramy makroostrożnościowe odnoszą się do: (i) systemu zarządzania, (ii) zestawu narzędzi stosowanych w bankowości oraz (iii) zestawu narzędzi stosowanych poza sektorem bankowym. I.W odniesieniu do systemu zarządzania Komisja przedstawiła we wrześniu 2017 r. wniosek dotyczący zmiany rozporządzenia w sprawie Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemowego (ERRS) w ukierunkowany sposób w odniesieniu do zarządzania Radą i jej narzędzi. II.W odniesieniu do zestawu narzędzi stosowanych w bankowości przegląd Komisji wykazał, że zestaw narzędzi makroostrożnościowych jest zasadniczo skuteczny, w związku z czym nie zaproponowano jego przeglądu. W przyjętym w listopadzie 2016 r. pakiecie bankowym Komisja zaproponowała wyjaśnienie, że wymogi kapitałowe nałożone w ramach procesu nadzoru (filar 2) powinny ograniczać się do celów mikroostrożnościowych. III.W odniesieniu do zestawu narzędzi stosowanych poza sektorem bankowym Komisja zamierza ocenić skuteczność istniejących narzędzi i przepisów zawartych w prawodawstwie sektorowym, zanim zdecyduje, czy potrzebne są dodatkowe inicjatywy. Komisja popiera bieżące wysiłki podejmowane przez ERRS, Radę Stabilności Finansowej i Europejskie Urzędy Nadzoru w celu monitorowania i usunięcia luk w danych. ·W lipcu 2016 r. Komisja wysłała do EIOPA wniosek o przedstawienie opinii, zanim zostanie przeprowadzony przegląd rozporządzenia delegowanego do dyrektywy Wypłacalność II, który zaplanowano na 2018 r. Celem tego przeglądu jest ocena ram ograniczania ryzyka kredytowego kontrahenta przewidzianych w dyrektywie Wypłacalność II oraz ich możliwej interakcji z EMIR, a także wszelkich niespójności pomiędzy dyrektywą Wypłacalność II a rozporządzeniem w sprawie wymogów kapitałowych (CRR) w zakresie traktowania instrumentów finansowych emitowanych przez samorządy regionalne. ·Po przeprowadzeniu konsultacji społecznych na temat FinTech 18 , które zakończyły się w czerwcu 2017 r., Komisja obecnie analizuje, jakie działania należy podjąć na szczeblu UE na rzecz pogłębienia i rozszerzenia unijnych rynków kapitałowych z perspektywy technologii finansowej. Dokładniej rzecz ujmując, Komisja obecnie ocenia, czy konieczne są nowe, bardziej współmierne rozwiązania w zakresie zezwoleń na prowadzenie działalności z zakresu technologii finansowej i zezwoleń dla przedsiębiorstw FinTech oraz czy przedsiębiorstwa FinTech, które prowadzą działalność transgraniczną, powinny móc korzystać z systemu unijnego paszportu. ·Na podstawie zaleceń przedstawionych przez grupę ekspertów wysokiego szczebla w odniesieniu do zrównoważonych finansów Komisja zaprezentuje na początku 2018 r. ambitny plan działania na rzecz zrównoważonych finansów wraz ze środkami regulacyjnymi.

3. UKIERUNKOWANIE NA SPRAWOZDAWCZOŚĆ

3.1 Kontekst i opis problemu

Dzięki wymogom w zakresie sprawozdawczości nadzorczej właściwe organy uzyskują dane na temat uczestników rynku i ich działalności. Dostęp do takich danych ma zasadnicze znaczenie dla sprawowania nadzoru nad instytucjami finansowymi oraz dla monitorowania ryzyka systemowego i zapewnienia prawidłowego funkcjonowania rynków, ochrony inwestorów i uczciwej konkurencji. Kryzys finansowy ujawnił pewne niedociągnięcia w niektórych wymogach w zakresie sprawozdawczości nadzorczej, które mogą nie zapewniać wystarczających lub przydatnych informacji. W związku z tym prawodawcy musieli opracować szereg nowych i bardziej szczegółowych wymogów w zakresie sprawozdawczości nadzorczej. Chociaż te dodatkowe wymogi sprawozdawcze uwzględniły niektóre pierwotne braki, interakcje między nimi nadal są niejasne; oprócz tego zwiększają one koszty przestrzegania przepisów i nakładają na firmy większe obciążenia sprawozdawcze.

Respondenci zaproszenia do zgłaszania uwag wyrazili pewne obawy co do obciążenia związanego z przestrzeganiem przepisów, które wynika z wymogów sprawozdawczych zawartych w różnych aktach prawnych UE:

1.Panuje przekonanie, że wymogi w zakresie sprawozdawczości nadzorczej są zbyt liczne i zbyt złożone. Ich złożoność wynika w dużej mierze z powielania i nakładania się różnych ram sprawozdawczych, ale też z niedostatecznej standaryzacji oraz braku jasności w kwestii tego, co należy zgłaszać (np. braku zharmonizowanych definicji danych finansowych, braku odniesień do istniejących standardów międzynarodowych).

2.Istotne zmiany przepisów UE dotyczących sprawozdawczości nadzorczej często generują wysokie koszty jednorazowe, w szczególności w przypadku, gdy konieczne jest dostosowanie systemów informatycznych lub wewnętrznych procedur. W związku z tym zainteresowane strony podkreśliły znaczenie zmniejszenia częstotliwości modyfikowania wymogów w zakresie sprawozdawczości nadzorczej, a także zapewnienia wystarczająco dużej ilości czasu na wprowadzenie takich zmian.

3.Wymogi ad hoc, np. żądania organów nadzoru wykraczające poza wymogi w zakresie regularnej sprawozdawczości, uznano za szczególnie kłopotliwe i kosztowne.

Organy nadzoru uważają, że jakość sprawozdawczości nadzorczej można by dalej poprawić, aby umożliwić podejmowanie bardziej przemyślanych i szybszych decyzji dotyczących profilu ryzyka przedsiębiorstw lub sektorów. Wynika to częściowo z pozostałych luk występujących pomiędzy istniejącymi ramami sprawozdawczości nadzorczej. Innym czynnikiem, który przyczynia się do takiej sytuacji, jest niska jakość przekazywanych danych. To z kolei wynika w dużej mierze z trudności związanych z agregowaniem danych, które wiążą się z niedostateczną standaryzacją.

Na podstawie rezultatów zaproszenia do zgłaszania uwag Komisja stwierdziła, że konieczne jest dwutorowe podejście, aby rozwiązać problemy dotyczące sprawozdawczości nadzorczej. Po pierwsze należy podjąć niezwłoczne i odpowiednio ukierunkowane działania, aby w możliwie jak największym zakresie zająć się najbardziej problematycznymi obszarami. Po drugie należy przyjąć bardziej całościowe, długofalowe podejście do uwzględniania kosztów i korzyści związanych ze sprawozdawczością nadzorczą. Komisja już podjęła i nadal podejmuje działania w obu kierunkach, które omówiono poniżej.

3.2 Działania podjęte od listopada 2016 r.

Od przyjęcia komunikatu w listopadzie 2016 r. Komisja podejmuje różne ukierunkowane działania następcze w celu natychmiastowego zareagowania na problemy opisane powyżej. Działania te koncentrują się na najbardziej oczywistych niedociągnięciach ram sprawozdawczości nadzorczej, które można by zlikwidować bez tworzenia dla firm dużych kosztów administracyjnych lub kosztów przestrzegania przepisów.

·W maju 2017 r. we wniosku dotyczącym programu REFIT w odniesieniu do EMIR zaproponowano zmniejszenie obciążenia sprawozdawczego przedsiębiorstw niefinansowych poprzez zwolnienie ich z obowiązku sprawozdawczego w odniesieniu do transakcji wewnątrzgrupowych oraz nałożenie na kontrahentów centralnych lub przedsiębiorstwa finansowe obowiązku składania sprawozdań w imieniu obu kontrahentów w przypadku transakcji zawieranych z przedsiębiorstwami niefinansowymi 19 .

·W ramach pakietu bankowego Komisja zaproponowała zmniejszenie częstotliwości, z jaką małe banki i banki o mniej złożonej strukturze mają obowiązek składać sprawozdania.

·Komisja przyjrzy się obowiązkom sprawozdawczym w trakcie przeglądu dyrektywy w sprawie ZAFI, który rozpoczął się w lipcu 2017 r. W stosownych przypadkach Komisja będzie ściśle współpracowała z ESMA i krajowymi organami nadzoru. Ponadto zewnętrzny wykonawca, któremu zlecono sporządzenie sprawozdania na temat funkcjonowania dyrektywy w sprawie ZAFI, również szczegółowo przeanalizuje skuteczność i efektywność wymogów sprawozdawczych.

·Na wniosek Komisji EUNB kończy właśnie konsultacje na temat zbioru konkretnych propozycji dotyczących dalszego zmniejszania obciążenia sprawozdawczego w sektorze bankowym. W tym celu należałoby dostosować wymogi w zakresie sprawozdawczości nadzorczej, statystycznej i makroostrożnościowej oraz uspójnić definicje stosowane w różnych aktach prawnych.

·Komisja ma wkrótce otrzymać od ESMA opinię techniczną w sprawie możliwości wprowadzenia pojedynczej platformy służącej zgłaszaniu transakcji sprzedaży krótkiej. Taka pojedyncza platforma sprawozdawcza mogłaby pomóc w zwiększeniu zakresu informacji przekazywanych organom regulacyjnym, jednocześnie zmniejszając obciążenie związane ze zgłaszaniem pozycji krótkich netto.

·Dokonano przeglądu szeregu standardów technicznych dotyczących sprawozdawczości (np. tych związanych z EMIR), aby sprecyzować, co i jak powinno się zgłaszać. Jego celem było dążenie do zapewnienia większej harmonizacji różnych ram sprawozdawczych (np. EMIR z MiFID / rozporządzeniem w sprawie rynków instrumentów finansowych (MiFIR)). Tam, gdzie to stosowne, zawarto odniesienia do standardów międzynarodowych 20 .

·Respondenci zaproszenia do zgłaszania uwag zaznaczyli, że w wielu przypadkach państwa członkowskie wprowadziły dodatkowe wymogi w zakresie sprawozdawczości nadzorczej poza tymi, które są już przewidziane w prawodawstwie UE (tzw. „nadmiernie rygorystyczne wdrażanie”). Po przyjęciu sprawozdania Komisji dotyczącego barier krajowych utrudniających przepływy kapitału w marcu 2017 r. (zob. również sekcja 2.3) grupa ekspertów ds. barier utrudniających swobodny przepływ kapitału, która składa się z przedstawicieli wszystkich państw członkowskich, wezwała do podjęcia dalszych działań zmierzających do zlikwidowania wykrytych barier, łącznie z unikaniem podwójnej sprawozdawczości.

3.3 Kompleksowe podejście Komisji do sprawozdawczości nadzorczej

Mimo że krótkoterminowe działania następcze opisane powyżej mogą przyczynić się do zwiększenia skuteczności sprawozdawczości nadzorczej, są one jednak ukierunkowane na pojedyncze akty prawne i niekoniecznie uwzględniają interakcje pomiędzy różnymi ramami sprawozdawczości nadzorczej. Biorąc pod uwagę liczne powiązania pomiędzy wymogami sprawozdawczymi przewidzianymi w różnych aktach prawnych, uzasadnione jest przyjęcie bardziej całościowego podejścia do sprawozdawczości nadzorczej. Jak zaznaczono w sekcji 3.1, zainteresowane strony podkreśliły znaczenie unikania częstych zmian poszczególnych wymogów sprawozdawczych ze względu na wysokie koszty jednorazowe związane z koniecznością dostosowania systemów informatycznych. Z tych względów Komisja zamierza przyjąć bardziej kompleksowe podejście do unijnych ram sprawozdawczości nadzorczej. Nadrzędną wizją jest zapewnienie, aby wymogi w zakresie sprawozdawczości nadzorczej określone w prawie UE przyczyniały się do dostarczania organom nadzoru i organom regulacyjnym wysokiej jakości aktualnych informacji, które pomogą im w zabezpieczeniu stabilności systemu finansowego, jednocześnie ograniczając koszty i obciążenia związane z czynnościami administracyjnymi i przestrzeganiem przepisów dla firm do niezbędnego minimum.

Zgodnie z tą wizją przedmiotowy projekt ma dwa główne cele takie jak:

1.Wskazanie konkretnych obszarów, gdzie wymagane jest podjęcie działań, tj. przepisów UE, gdzie wymogi w zakresie sprawozdawczości nadzorczej wydają się nakładać na siebie albo dublować oraz gdzie nie jest wystarczająco jasne, co należy zgłaszać, nie ma wystarczającej standaryzacji oraz występują luki lub niespójności.

2.Opracowanie konkretnych środków, które pomogą w ograniczeniu kosztów przestrzegania przepisów dla firm, jednocześnie poprawiając jakość informacji przekazanych organom nadzoru. Wiąże się to z usprawnieniem i uproszczeniem wymogów w zakresie sprawozdawczości nadzorczej, a także z rozważeniem zupełnie nowego i innowacyjnego podejścia do sprawozdawczości nadzorczej. Jednym z kluczowych elementów tej wizji jest zasada „jednorazowego składania sprawozdań”. Chodzi o to, aby podmioty przekazywały swoje sprawozdania tylko raz, przy czym wszelkie właściwe organy miałyby dostęp do tych danych, jeśli zajdzie taka potrzeba.

Dwa główne kierunki tego podejścia to: (i) ocena adekwatności wymogów w zakresie sprawozdawczości nadzorczej; oraz (ii) projekt „standaryzacji danych finansowych”. Kierunki te są realizowane w tym samym czasie, aby mogły się wzajemnie wspierać.

3.3.1Kierunek 1 – ocena adekwatności

Ocena adekwatności, którą rozpoczęto latem 2017 r., ma zapewnić wysokiej jakości, całościową analizę skuteczności, efektywności, spójności, przydatności i europejskiej wartości dodanej ram sprawozdawczości nadzorczej, ze szczególnym uwzględnieniem konkretnych produktów lub obszarów sprawozdawczych (np. instrumentów pochodnych). W jej ramach zostanie przeprowadzony kompleksowy przegląd najważniejszych źródeł kosztów i obciążeń związanych ze sprawozdawczością nadzorczą. Celem oceny adekwatności jest wskazanie potencjalnych obszarów, gdzie można by obniżyć koszty przestrzegania przepisów i obciążenia wynikające z obowiązków sprawozdawczych wobec organów nadzoru (na przykład poprzez ich usprawnienie lub uproszczenie), bez uszczerbku dla realizacji celów stabilności finansowej, integralności rynku i ochrony konsumentów, które to cele mają zostać osiągnięte poprzez spełnienie tych obowiązków. Zgodnie z harmonogramem prace w tym zakresie mają zostać zakończone do końca 2018 r.; wtedy wyniki zostaną opublikowane w dokumencie roboczym służb Komisji.

Jako ważny wkład w ocenę adekwatności Komisja rozpoczyna obecnie konsultacje społeczne w celu zebrania dowodów dotyczących kosztów przestrzegania wymogów w zakresie sprawozdawczości nadzorczej oraz spójności i efektywności tych wymogów. Konsultacje te będą opierać się na wynikach zaproszenia do zgłaszania uwag i na innych bardziej ukierunkowanych przeglądach. Ich celem jest zebranie bardziej szczegółowych informacji na temat, między innymi, wszelkich inwestycji wymaganych w celu spełnienia wymogów sprawozdawczych, przykładów podwójnej sprawozdawczości oraz przykładów przekazywania nadmiarowych lub niepotrzebnych danych. Oprócz tego mają one dostarczyć informacje na temat tego, w jaki sposób użycie bardziej zaawansowanych i skuteczniejszych narzędzi ICT w połączeniu ze standardami danych może pomóc w obniżeniu kosztów przestrzegania przepisów oraz czy istnieją jakiekolwiek przeszkody utrudniające wdrożenie i stosowanie tego rodzaju technologii i standardów. Konsultacje społeczne potrwają 3 miesiące. Ich wyniki zostaną zaprezentowane i omówione podczas specjalnego warsztatu, który zaplanowano na 26 marca 2018 r.

Inne aspekty tej inicjatywy obejmują bardziej szczegółową analizę kosztów przestrzegania wymogów w zakresie sprawozdawczości nadzorczej w sektorze finansowym, którą ma przeprowadzić zewnętrzny ekspert.

W październiku 2017 r. Komisja utworzyła grupę dyskusyjną składającą się z ważnych podmiotów unijnej społeczności nadzorczej i regulacyjnej, działających w obszarze sprawozdawczym. Członkowie tej grupy mają wspierać Komisję w ocenie kosztów przestrzegania wymogów w zakresie sprawozdawczości nadzorczej. Działania te, które podkreślają znaczenie skoordynowanego podejścia, będą stanowiły uzupełnienie konsultacji społecznych i badania.

3.3.2Kierunek 2 – standaryzacja danych finansowych

Projekt standaryzacji danych finansowych rozpoczęto w 2016 r. Jest on finansowany w ramach unijnego programu ISA2, czyli programu na rzecz rozwiązań interoperacyjnych i wspólnych ram dla europejskich administracji publicznych, przedsiębiorstw i obywateli 21 . Jego rezultaty zostaną bezpośrednio włączone do oceny adekwatności, ponieważ ma on na celu:

(1)zestawienie wszystkich istniejących wymogów w zakresie sprawozdawczości nadzorczej do poziomu elementu danych w celu wykrycia luk, pokrywania się, powtórzeń i niespójności;

(2)przeanalizowanie sposobów wykorzystywania zharmonizowanych definicji danych („wspólny język danych finansowych”) w celu optymalizacji sprawozdawczości nadzorczej bez uszczerbku dla realizacji celów właściwych przepisów.

Dokładniej rzecz ujmując, celem projektu standaryzacji danych finansowych jest wskazanie konkretnych obszarów, w których dalsza standaryzacja mogłaby przynieść korzyści, oraz przedstawienie konkretnych wniosków dotyczących usprawnienia i uproszczenia wymogów sprawozdawczych. Celem długoterminowym jest doprowadzenie do sytuacji, w której wszystkie jednostki sprawozdawcze będą przekazywać swoje dane tylko raz, zapewniając przy tym dostęp do tych danych wszystkim właściwym organom („zasada jednorazowego składania sprawozdań”). Szczegółowa analiza pokrywania się i niespójności ram sprawozdawczych na poziomie elementu danych zostanie ukończona do końca 2018 r. Posłuży ona za podstawę wszelkich późniejszych działań zmierzających do zlikwidowania stwierdzonych przypadków pokrywania się i niespójności w sposób spójny i długofalowy. Pierwsze rezultaty projektu standaryzacji danych finansowych już pokazały, że jednym z warunków niezbędnych do poprawy standaryzacji jest wprowadzenie zharmonizowanych definicji danych (tj. wspólnego języka danych finansowych). Wydaje się to również konieczne, aby w większym stopniu wykorzystywać technologie informacyjne i komunikacyjne (ICT) w sprawozdawczości nadzorczej. Celem tego projektu jest również dostosowanie do równoległych zmian w obszarze sprawozdawczości nadzorczej, w szczególności do wprowadzenia europejskiego jednolitego formatu elektronicznego opartego na XBRL na mocy dyrektywy w sprawie przejrzystości.

Wysiłkom związanym z realizacją projektu standaryzacji danych finansowych będą towarzyszyć obrady z udziałem zainteresowanych stron oraz ścisłe współdziałanie z oceną adekwatności.

3.4Perspektywy: technologia w służbie sprawozdawczości nadzorczej

Do lata 2019 r. Komisja przedstawi wyniki oceny adekwatności oraz główne rezultaty projektu standaryzacji danych finansowych, a także zaproponuje możliwe sposoby likwidacji wszelkich stwierdzonych przypadków pokrywania się i niespójności oraz optymalizacji wymogów w zakresie sprawozdawczości nadzorczej. Inicjatywy te będą obejmować sposoby osiągnięcia większej standaryzacji oraz wykorzystania potencjału, jaki automatyzacja i innowacyjna technologia ICT mogłyby zaoferować pod kątem dalszego usprawniania i upraszczania procesu sprawozdawczego.

Standaryzacja jest pierwszym i nieodzownym krokiem w kierunku usprawnienia wymogów w zakresie sprawozdawczości nadzorczej i docelowego utworzenia „wspólnego języka” w obszarze sprawozdawczości. Z kolei automatyzacja idzie o krok dalej: po opracowaniu standaryzowanego systemu sprawozdawczego można by zaproponować inicjatywy służące promowaniu automatyzacji z wykorzystaniem innowacyjnej technologii, które ograniczyłyby potrzebę interwencji człowieka zarówno w obszarze sprawozdawczości, jak i analizowania danych. Przyczyniłoby się to do znacznego ułatwienia i przyspieszenia składania sprawozdań i przetwarzania danych, a w rezultacie pozwoliłoby radykalnie zmniejszyć zarówno koszty, jak i obciążenia związane ze sprawozdawczością nadzorczą.

W ramach procesu standaryzacji zainicjowano już szereg inicjatyw bazujących na projekcie standaryzacji danych finansowych:

·Komisja mogłaby objąć przywództwo w zapewnieniu wdrożenia wspólnego języka danych finansowych. Wspólny język pozwoli rozwiązać problem niejasnych definicji, który uznaje się za jedną z głównych przyczyn obciążenia sprawozdawczego.

·Komisja zbada również zalety utworzenia „europejskiego repozytorium danych referencyjnych”, które mogłoby udoskonalić i przyspieszyć harmonizację identyfikatorów danych finansowych i modeli danych referencyjnych wykorzystywanych w sektorze finansowym. Ułatwiłoby to przedsiębiorstwom przekazywanie danych różnym organom nadzoru, a także pomogłoby organom nadzoru w szybszym i efektywniejszym zestawianiu oraz analizowaniu przekazanych danych.

W ramach procesu automatyzacji Komisja zbada zalety ewentualnych inicjatyw, które umożliwiłyby przedsiębiorstwom spełnianie wymogów sprawozdawczych bez udziału lub przy minimalnym udziale człowieka, a tym samym jeszcze bardziej ograniczyłyby koszty przestrzegania przepisów. W tym celu Komisja przyjrzy się innowacyjnym technologiom ICT, które będą odgrywały kluczową rolę na kolejnym etapie, na przykład poprzez modernizację i, w miarę potrzeby, harmonizację infrastruktury wykorzystywanej do przekazywania danych w celu zapewnienia płynnych przepływów danych. Doprowadziłoby to, między innymi, do automatycznego zgłaszania transakcji dokonanych na rynkach finansowych, co jeszcze bardziej ograniczyłoby koszty przestrzegania przepisów. Z kolei organom nadzoru taka automatyzacja umożliwiłaby skuteczniejsze monitorowanie ryzyka w systemie finansowym.

Ogólnie rzecz ujmując, taka obszerna i kompleksowa ocena wymogów w zakresie sprawozdawczości nadzorczej da Komisji bardzo solidną podstawę do podjęcia skoordynowanych działań w przyszłości, co ostatecznie może przyczynić się do zrewolucjonizowania sprawozdawczości i znacznej poprawy jakości i dostępności danych.

4. WNIOSKI

Zaproszenie do zgłaszania uwag dowodzi zaangażowania Komisji na rzecz lepszego stanowienia prawa, które jest jej podstawową metodą pracy. Potwierdza również, że opracowanie i dostosowanie strategii politycznych na podstawie rzeczywistych dowodów, uwzględnienie możliwych interakcji z istniejącymi przepisami oraz zaangażowanie zainteresowanych stron może przyczynić się do ulepszenia i zwiększenia skuteczności regulacji. To z kolei przyczynia się do tworzenia nowych miejsc pracy, wzrostu gospodarczego i inwestycji, jednocześnie zapewniając stabilność finansową oraz ochronę zarówno konsumentów, jak i inwestorów.

Rok po przyjęciu komunikatu Komisja wypełniła już szereg swoich zobowiązań i dalej będzie wypełniała pozostałe zobowiązania, podejmując przy tym dodatkowe działania, które okazały się konieczne na przestrzeni ubiegłego roku. W ramach tych prac w dalszym ciągu będą rygorystycznie stosowane wszystkie zasady „lepszego stanowienia prawa”, w tym w odniesieniu do potencjalnych skutków środowiskowych i społecznych przepisów finansowych UE, zgodnie z trwającymi działaniami w kierunku szerszego uwzględnienia kwestii stabilności w ramach systemu finansowego UE. W kontekście opracowywania wniosków ustawodawczych Komisja przykłada dużą wagę do systematycznej oceny i analizy poszczególnych opcji i ich przyszłego wpływu, aby ograniczyć koszty przestrzegania przepisów i zapewnić proporcjonalność. Ponadto Komisja będzie kontynuowała współpracę ze społeczeństwem i innymi odpowiednimi zainteresowanymi stronami w ramach różnych mechanizmów konsultacyjnych, zapewniając tym zainteresowanym stronom możliwość przekazywania kolejnych istotnych uwag i współudziału w kształtowaniu polityki.

Co więcej, jak potwierdził przewodniczący Juncker w swoim orędziu o stanie Unii Europejskiej we wrześniu 2017 r., Komisja zobowiązuje się do współpracy z Parlamentem Europejskim i Radą, a także z parlamentami krajowymi UE zgodnie z Porozumieniem ramowym w sprawie stosunków między Parlamentem Europejskim a Komisją oraz Porozumieniem międzyinstytucjonalnym w sprawie lepszego stanowienia prawa. W dniu 14 listopada 2017 r. przewodniczący oficjalnie ustanowił grupę zadaniową ds. pomocniczości, proporcjonalności i „większego efektu mniejszym kosztem” 22 . W terminie do 15 lipca 2018 r. grupa zadaniowa przedłoży przewodniczącemu sprawozdanie, w którym przedstawi zalecenia dotyczące usprawnienia stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności oraz określi obszary polityki, w których z czasem procesy decyzyjne i/lub wdrożeniowe można by oddelegować lub ostatecznie przekazać państwom członkowskim, a także sposoby lepszego włączenia władz regionalnych i lokalnych w tworzenie polityki UE i jej realizację.

Wreszcie, Komisja zobowiązuje się również do stosowania swoich zasad lepszego stanowienia prawa przy ustalaniu ogólnoświatowych standardów. Komisja aktywnie uczestniczyła w kształtowaniu inicjatywy Rady Stabilności Finansowej, której celem jest ocena skutków reform ustalonych po kryzysie na forum G-20. Liderzy G-20 niedawno zatwierdzili ramy oceny Rady Stabilności Finansowej, zainspirowane doświadczeniem europejskim. Komisja będzie aktywnie uczestniczyła w pierwszej ocenie przeprowadzanej w tych ramach, a mianowicie w ocenie wpływu pośrednictwa finansowego na zrównoważony wzrost gospodarczy i finansowanie infrastruktury. Wystosowane przez Komisję zaproszenie do zgłaszania uwag na temat ram regulacyjnych UE dotyczących usług finansowych jest przekonującym przykładem zobowiązania Komisji do wykorzystywania rzeczywistych i dokładnych dowodów jako podstawy kształtowania polityki.

(1)

Rozporządzenie (UE) nr 575/2013.

(2)

Dyrektywa 2013/36/UE.

(3)

Rozporządzenie (UE) nr 648/2012.

(4)

Wniosek dotyczący rozporządzenia COM(2017)536/948972.

(5)

COM(2017) 292 final.

(6)

MEMO/16/3840.

(7)

Opracowany przez Komisję program sprawności i wydajności regulacyjnej (REFIT) służy zapewnieniu, aby prawodawstwo UE przynosiło rezultaty dla obywateli i przedsiębiorstw skutecznie, efektywnie i przy minimalnych kosztach. Celem REFIT jest uproszczenie prawa UE, usunięcie zbędnych obciążeń oraz dostosowanie istniejących przepisów bez uszczerbku dla celów politycznych.

(8)

Streszczenie tablicy wyników programu sprawności i wydajności regulacyjnej REFIT (2017 r.).

(9)

SWD(2017) 219 final.

(10)

Jak ogłoszono w śródokresowym przeglądzie unii rynków kapitałowych, COM(2017) 292 final.

(11)

https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/170227-report-capital-barriers_en.pdf

(12)

https://ec.europa.eu/commission/publications/reflection-paper-deepening-economic-and-monetary-union_en.

(13)

Dyrektywa Omnibus I 2010/78/UE; dyrektywa 2011/89/UE w sprawie konglomeratów finansowych (FICOD); dyrektywa 2011/61/UE w sprawie ZAFI; dyrektywa 2013/36/UE w sprawie wymogów kapitałowych (CRD IV); dyrektywa 2014/59/UE w sprawie naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków; dyrektywa 2014/49/UE w sprawie systemów gwarancji depozytów; dyrektywa 2013/14/UE w sprawie agencji ratingowych.

(14)

Dyrektywa 2009/138/WE (Wypłacalność II); dyrektywa 2014/51/UE (Omnibus II); dyrektywa 2013/34/UE w sprawie sprawozdań finansowych; dyrektywa 2013/50/UE w sprawie przejrzystości; dyrektywa 2014/91/UE w sprawie UCITS; dyrektywa 2014/17/UE w sprawie kredytów hipotecznych; dyrektywa 2014/56/UE w sprawie badania ustawowego; dyrektywa 2015/2392 wdrażająca rozporządzenie w sprawie nadużyć na rynku; dyrektywa 2014/92/UE w sprawie rachunków płatniczych; dyrektywa 2014/95/UE w sprawie ujawniania informacji niefinansowych.

(15)

Dyrektywa 2014/65/UE (MiFID II); dyrektywa 2017/593 wdrażająca MiFID II; 03/07/2017.

(16)

Komitet Banku Rozrachunków Międzynarodowych (BIS) ds. Płatności i Infrastruktur Rynkowych – Międzynarodowa Organizacja Komisji Papierów Wartościowych.

(17)

COM(2017) 272 final.

(18)

https://ec.europa.eu/info/finance-consultations-2017-fintech_en

(19)

https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/initiatives/com-2017-208_pl.

(20)

Np. ISO 2022, ISIN, UTI itd.

(21)

Program ten promuje również europejskie ramy interoperacyjności w celu: poprawy zarządzania działaniami w zakresie interoperacyjności; stworzenia relacji międzyorganizacyjnych; usprawnienia procesów wymiany cyfrowej typu koniec-koniec; oraz zapewnienia, by zarówno istniejące, jak i nowe przepisy wspierały wysiłki na rzecz interoperacyjności.

(22)

C(2017)7810.