KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 29.6.2017

COM(2017) 354 final

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY EUROPEJSKIEJ I RADY

Ósme sprawozdanie z postępu prac nad stworzeniem rzeczywistej i skutecznej unii bezpieczeństwa

I.WPROWADZENIE

Niniejsze sprawozdanie z postępu prac nad stworzeniem rzeczywistej i skutecznej unii bezpieczeństwa jest ósmym comiesięcznym sprawozdaniem i obejmuje działania w dwóch głównych dziedzinach: zwalczanie terroryzmu i przestępczości zorganizowanej oraz wspierających je środków, oraz wzmocnienie naszej obrony i odporności wobec wymienionych zagrożeń.

W ostatnich tygodniach Europa znów padła ofiarą wielu ataków terrorystycznych. W dniu 22 maja 2017 r. w Manchesterze dokonano odrażającego ataku terrorystycznego, podczas którego eksplodowała bomba przed salą koncertową, zabijając 22 osób, wśród których było wiele nastolatków. Dwanaście dni później, 3 czerwca 2017 r., Londyn został ponownie zaatakowany: terroryści wjechali w pieszych na London Bridge, a następnie pieszo kontynuowali swój zbrodniczy napad uzbrojeni w noże w okolicy Borough Market. W dniu 18 czerwca podobnego ataku przy pomocy furgonetki dokonano przed meczetem. Sprawcy zabili i ranili niewinnych wiernych. Ostatnio w dniu 19 czerwca 2017 r. terrorysta próbował napaść na funkcjonariuszy policji na Champs-Élysées w Paryżu, ale został zastrzelony. W dniu 20 czerwca 2017 r. belgijskie służby bezpieczeństwa zastrzeliły terrorystę, który usiłował dokonać samobójczego ataku bombowego na dworcu centralnym w Brukseli, jednak nie udało mu się zdetonować bomby. Liczba i częstotliwość tych ataków kolejny raz pokazują, jak wielkie znaczenie ma walka z brutalnym ekstremizmem oraz wyzwania, przed którymi stoją państwa członkowskie, by udaremniać ataki, a także zapobiegać i przeciwdziałać radykalizacji, która leży u ich podstaw.

W niniejszym sprawozdaniu przedstawiono działania podjęte na szczeblu UE w celu zapobiegania i przeciwdziałania radykalizacji postaw, podsumowano postępy poczynione w odpowiedzi na wyzwania związane z radykalizacją postaw w rok po przyjęciu komunikatu Komisji z czerwca 2016 r. w sprawie zapobiegania radykalizacji postaw prowadzącej do brutalnego ekstremizmu 1 . Sprawozdanie zawiera również aktualne informacje na temat postępów w realizacji innych priorytetowych działań w dziedzinie bezpieczeństwa, kolejnych kroków podjętych w celu ulepszenia wymiany informacji dzięki interoperacyjności systemów informacyjnych oraz wdrożenia planu działania w sprawie finansowania terroryzmu 2 w celu wykrywania finansowania terroryzmu i zapobiegania mu.

W konkluzjach Rady Europejskiej 3 z dn. 22–23 czerwca 2017 r. po raz kolejny podkreślono jeszcze większą determinację Unii, by współpracować na rzecz walki z rozprzestrzenianiem się radykalizacji postaw w internecie, koordynować działania w celu zapobiegania i przeciwdziałania brutalnemu ekstremizmowi i agresywnej ideologii, zająć się kwestią finansowania terroryzmu, a także ułatwić szybką i ukierunkowaną wymianę informacji między organami ścigania, w tym między zaufanymi partnerami, oraz usprawnić interoperacyjność między bazami danych. W oświadczeniu z niedawnego szczytu G7 w Taorminie 4 w sprawie zwalczania terroryzmu i brutalnego ekstremizmu stanowczo podkreślono determinację w zwalczaniu rosnącego zagrożenia terroryzmem oraz podkreślono potrzebę dalszych skoordynowanych działań na szczeblu globalnym.

Ponadto w niniejszym sprawozdaniu poruszono kwestię zwiększonych zagrożeń cybernetycznych i przedstawiono krótkoterminowe działania w celu ich zwalczania w oparciu o wnioski wyciągnięte z reakcji na atak WannaCry.

II. DZIAŁANIA UE WSPIERAJĄCE ZAPOBIEGANIE RADYKALIZACJI POSTAW

Radykalizacja postaw prowadząca do aktów przemocy nie jest zjawiskiem nowym, jednak niedawne ataki terrorystyczne w UE wykazały niepokojące tempo i skalę radykalizacji niektórych obywateli UE. Grupy rekrutujące terrorystów stosują szereg różnych technik, za pomocą których próbują dotrzeć do osób znajdujących się w trudnej sytuacji. Wykorzystywanie narzędzi komunikacji cyfrowej stanowi nowe i szczególne wyzwanie dla organów państw członkowskich. W związku z tym przeciwdziałanie radykalizacji postaw za pośrednictwem wielopłaszczyznowej reakcji na szczeblu UE zarówno w internecie, jak i poza nim, odgrywa kluczową rolę we wspieraniu państw członkowskich w walce z terroryzmem.

W celu przecidziałania radykalizacji postaw w internecie Komisja współpracowała w ciągu ostatnich dwóch lat z największymi platformami internetowymi, w tym w ramach Forum UE ds. Internetu w celu zapewnienia dobrowolnego usuwania treści terrorystycznych w internecie. W ramach tych działań dokonano rzeczywistych postępów w zakresie usuwania treści terrorystycznych w internecie 5 i zwalczania nielegalnego nawoływania do nienawiści w internecie 6 , ale nadal pozostaje wiele do zrobienia. W konkluzjach Rady Europejskiej z dn. 22–23 czerwca 2017 r. stwierdzono że „na podstawie prac prowadzonych w ramach Forum UE ds. Internetu Rada Europejska oczekuje, że branża ustanowi forum branżowe i opracuje nowe technologie i narzędzia usprawniające automatyczne wykrywanie treści podżegających do aktów terrorystycznych i usuwanie tych treści. W razie konieczności należy to uzupełnić odpowiednimi środkami ustawodawczymi na szczeblu UE”. W dniu 27 czerwca 2017 r. Komisja zorganizowała posiedzenie urzędników wyższego szczebla w ramach Forum UE ds. Internetu w celu uzgodnienia z kluczowymi dostawcami usług internetowych dalszych działań mających na celu zwalczanie treści terrorystycznych online. Celem jest wzmocnienie działań podejmowanych przez platformy internetowe zwłaszcza w zakresie automatycznego wykrywania treści o charakterze terrorystycznym, dzielenia się technologiami i narzędziami z mniejszymi przedsiębiorstwami, a także pełnego wykorzystywania tzw. „bazy hashów” (ang. database of hashes), w tym poprzez zapewnianie Europolowi dostępu do kluczowych informacji oraz ustanowienie systemu sprawozdawczości dotyczącego usuwanych treści terrorystycznych. Ponadto, w celu uzupełnienia prac prowadzonych przez jednostkę Europolu ds. zgłaszania podejrzanych treści w internecie ('jednostka IRU'), Komisja wzywa wszystkie państwa członkowskie do ustanowienia krajowych jednostek ds. zgłaszania podejrzanych treści w internecie oraz stworzenia sieci między nimi w celu podejmowania wspólnych działań z platformami internetowymi i jednostką IRU.

Niedawne ataki świadczą o tym, że bezprecedensowa skala radykalizacji wymaga również podjęcia dalszych działań mających na celu zapobieganie i przeciwdziałanie radykalizacji postaw na szczeblu krajowym i lokalnym. Komisja utworzy jak najszybciej 7 grupę ekspertów wysokiego szczebla w sprawie radykalizacji postaw, aby ułatwić dalszy rozwój polityki UE w tej dziedzinie. Zadaniem tej grupy będzie nadanie impulsu dalszym pracom w najbardziej priorytetowych dziedzinach, takich jak radykalizacja postaw w więzieniach, propaganda terrorystyczna w internecie, a także powroty zagranicznych bojowników terrorystycznych. Prace tej grupy będą ukierunkowane na wzmocnienie sieci upowszechniania wiedzy o radykalizacji postaw („sieć RAN”), która odgrywa pierwszoplanową rolę w pracach Komisji mających na celu wspieranie państw członkowskich w tej dziedzinie i która współpracuje z lokalnymi specjalistami na szczeblu wspólnotowym 8 . Niedawno w dniu 19 czerwca 2017 r. w ramach sieci przedstawiono podręcznik pt. „Responses to Returnees” mający pomóc państwom członkowskim stawiać czoła wyzwaniom związanym z powrotami zagranicznych bojowników terrorystycznych. W podręczniku tym omówiono podejścia, jakie eksperci stosują w obliczu różnego rozwoju wydarzeń w związku z powrotami osób ze stref konfliktu. W nadchodzących miesiącach sieć zorganizuje szereg warsztatów dla władz krajowych w celu dogłębniejszego przeanalizowania tych praktyk oraz wspierania działań w państwach członkowskich.

Złożone wyzwania w zakresie radykalizacji postaw wymagają wielopłaszczyznowej reakcji, w tym środków długoterminowych, jak określono w komunikacie z czerwca 2016 r. w sprawie zapobiegania radykalizacji postaw prowadzącej do brutalnego ekstremizmu 9 . W ciągu minionego roku Komisja wdrożyła większość kluczowych działań zidentyfikowanych w innych obszarach związanych z zapobieganiem i przeciwdziałaniem radykalizacji postaw 10 . Mając na uwadze wspieranie państw członkowskich w przeciwdziałaniu radykalizacji postaw w więzieniach, w ramach sieci RAN utworzono grupę roboczą ds. więziennictwa i służb probacyjnych w celu zapewnienia wytycznych dla specjalistów działających w terenie, takich jak pracownicy służby więziennej i probacyjnej, psychologowie oraz przedstawiciele wspólnot religijnych. Edukacja odgrywa kluczową rolę w zapobieganiu radykalizacji, dlatego Komisja podjęła szereg kroków mających na celu wdrożenie deklaracji paryskiej w sprawie promowania – poprzez edukację – postaw obywatelskich oraz wspólnych wartości, którymi są wolność, tolerancja i niedyskryminacja. Program Erasmus + ma kluczowe znaczenie w tym względzie 11 . Biorąc pod uwagę zależności pomiędzy marginalizacją społeczną i radykalizacją postaw, europejski filar praw socjalnych 12 , przyjęty w dniu 26 kwietnia 2017 r., jest ważnym elementem w procesie eliminowania niektórych podstawowych przyczyn radykalizacji postaw i brutalnego ekstremizmu 13 . W celu zwiększenia spójności europejskich społeczeństw Komisja realizuje również plan działania na rzecz integracji obywateli państw trzecich 14 obejmujący szeroką gamę środków wspierających działania państw członkowskich i innych podmiotów na rzecz integracji.

Jeśli chodzi o działania zewnętrzne, UE podejmuje starania na forach międzynarodowych – zwłaszcza Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE) i instytucji 15 powiązanych ze Światowym Forum na rzecz Zwalczania Terroryzmu – w celu zapobiegania i przeciwdziałania radykalizacji postaw w krajach partnerskich w regionie Bałkanów Zachodnich, Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej, m.in. poprzez szkolenia odpowiednich specjalistów i wsparcie finansowe dla inicjatyw oddolnych zaangażowanych w działania prewencyjne. W 2018 r. zostanie zapoczątkowana w ramach programu Erasmus+ nowa inicjatywa dotycząca wirtualnej wymiany młodzieży, której celem jest zwiększenie świadomości i zrozumienia międzykulturowego między młodzieżą w UE i poza jej granicami. Sieć upowszechniania wiedzy o radykalizacji postaw oddelegowała również ekspertów do wspierania działań prewencyjnych w Turcji, regionie Bałkanów Zachodnich i Tunezji.

III. DZIAŁANIA UE W DZIEDZINIE ZAGROŻEŃ CYBERNETYCZNYCH I CYBERPRZESTĘPCZOŚCI

W maju 2017 r. cyberatak z użyciem oprogramowania ransomware WannaCry był sygnałem ostrzegawczym i unaocznił luki w obecnych ramach bezpieczeństwa cybernetycznego, zwłaszcza pod względem gotowości i współpracy. Jak ogłoszono jeszcze przed zamachem w śródokresowym przeglądzie jednolitego rynku cyfrowego, Komisja przyspiesza prace w dziedzinie bezpieczeństwa cybernetycznego, w tym poprzez przegląd strategii bezpieczeństwa cybernetycznego z 2013 r. Komisja oraz Europejska Służba Działań Zewnętrznych dokonują oceny poczynionych postępów w realizacji obecnej strategii. Działania te mają na celu stwierdzenie luk, którymi Komisja zajmie się w ramach przeglądu strategii we wrześniu 2017 r.

Równolegle do tego procesu oraz uwzględniając wnioski wyciągnięte z reakcji na atak WannaCry, należy obecnie podjąć szereg krótkoterminowych działań, aby skuteczniej reagować na coraz większe zagrożenie cybernetyczne. Oznacza to m.in. konieczność poczynienia szybkich postępów w celu zwiększenia naszej odporności, zwłaszcza w kwestiach odnoszących się do współpracy operacyjnej.

Atak WannaCry był pierwszym zdarzeniem, które doprowadziło do współpracy w ramach sieci krajowych zespołów reagowania na incydenty bezpieczeństwa komputerowego (sieć CSIRT), ustanowionej na mocy dyrektywy o bezpieczeństwie sieci i informacji. Incydent ten wykazał, że system nie jest jeszcze w pełni operacyjny. Unaocznił on również wyraźną potrzebę przyspieszenia trwających prac na rzecz ulepszenia istniejących narzędzi informatycznych, a także zmobilizowania dodatkowych zasobów, aby umożliwić dalszą współpracę zespołów reagowania na incydenty bezpieczeństwa komputerowego. W celu wzmocnienia tych zespołów Komisja zapewni finansowanie w wysokości 10,8 mln EUR dla 14 państw członkowskich w ramach instrumentu „Łącząc Europę”, a dwuletnie projekty zostaną rozpoczęte do września 2017 r. Kolejne zaproszenie do składania wniosków jest obecnie otwarte i wszystkie pozostałe państwa członkowskie zachęca się do przedstawienia swoich wniosków o finansowanie.

Działające przy Europolu Europejskie Centrum ds. Walki z Cyberprzestępczością (EC3) przewodniczyło działaniom, jakie organy ścigania podjęły w reakcji na ten atak. W celu wzmocnienia tego centrum i świadczonych przez nie usług niezbędne jest wyposażenie go w dodatkową wiedzę specjalistyczną w dziedzinie IT. W tym celu zarząd Europolu powinien do września 2017 r. zwiększyć możliwości w zakresie rekrutacji specjalistów IT na mocy przepisów wewnętrznych Europolu. Działania Europolu w tym zakresie otrzymają wsparcie w 2018 r. dzięki rekrutacji dodatkowego personelu.

Zespół reagowania na incydenty komputerowe w instytucjach i agencjach UE (CERT-UE) wspiera instytucje europejskie w zakresie ochrony przed umyślnymi i złośliwymi atakami, które mogłyby naruszyć integralność ich aktywów IT i zaszkodzić interesom UE. Komisja przyspieszy formalny proces umacniania pozycji CERT-UE poprzez zawieranie porozumień między właściwymi instytucjami i organami w celu wzmocnienia zbiorowej reakcji na zagrożenia. Są nimi Parlament Europejski, Rada, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, Europejski Bank Centralny, Trybunał Obrachunkowy, Europejska Służba Działań Zewnętrznych, Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny, Komitet Regionów oraz Europejski Bank Inwestycyjny. Komisja podpisze wkrótce międzyinstytucjonalną umowę administracyjną z pozostałymi instytucjami i organami.

Te krótkoterminowe działania są częścią szerszego przeglądu strategii w zakresie bezpieczeństwa cybernetycznego z 2013 r., który odbędzie się we wrześniu 2017 r. i któremu towarzyszyć będą konieczne działania na rzecz wzmocnienia odporności na zagrożenia cybernetyczne i bezpieczeństwa Unii. W konkluzjach Rady Europejskiej z dn. 22–23 czerwca 2017 r. z zadowoleniem przyjęto fakt, że Komisja zamierza we wrześniu dokonać przeglądu strategii bezpieczeństwa cybernetycznego i przed końcem roku zaproponować kolejne ukierunkowane działania.

Skuteczne odstraszanie wymaga także skutecznych procesów identyfikowania, wykrywania, dochodzenia i ścigania. Dostęp do elektronicznych materiałów dowodowych ma kluczowe znaczenie w tym względzie. Ramy wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych obecnie nadal odzwierciedlają tradycyjne pojęcie terytorialności i stoją przed wyzwaniem transgranicznego charakteru usług elektronicznych i przepływów danych. W konkluzjach Rady Europejskiej z dn. 22–23 czerwca 2017 r. podkreślono, że skuteczny dostęp do dowodów elektronicznych ma podstawowe znaczenie dla zwalczania poważnej przestępczości i terroryzmu oraz że, z zastrzeżeniem stosownych środków ochronnych, należy zapewnić dostępność danych. Na posiedzeniu Rady ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych w dniu 8 czerwca 2017 r. ministrowie wyrazili szerokie poparcie dla praktycznych środków proponowanych przez Komisję w celu poprawy sytuacji w ramach aktualnych ram prawnych. Ministrowie wezwali również Komisję do przedstawienia wniosku ustawodawczego w najkrótszym możliwym terminie, biorąc pod uwagę problemy techniczne i prawne. Na tej podstawie Komisja będzie kontynuować wdrażanie praktycznych środków, a także prace nad oceną skutków ewentualnych przyszłych działań legislacyjnych, która zostanie przedstawiona w najkrótszym możliwym terminie.

Szyfrowanie jest równie ważną kwestią w tym kontekście. Ma ono zasadnicze znaczenie dla bezpieczeństwa cybernetycznego i ochrony danych osobowych. Jednak nadużywanie szyfrowania przez przestępców stwarza znaczne problemy w zakresie zwalczania poważnych form przestępczości, w tym cyberprzestępczości i terroryzmu. W konkluzjach Rady Europejskiej z dn. 22–23 czerwca 2017 r. wezwano do zajęcia się problemem, jaki stanowią systemy umożliwiające terrorystom komunikowanie się przy wykorzystaniu środków, do których właściwe organy nie mają dostępu, łącznie z pełnym szyfrowaniem transmisji, przy jednoczesnym zabezpieczeniu korzyści, jakie systemy te niosą dla ochrony prywatności, danych i komunikacji. Zgodnie z wnioskiem Rady ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych z grudnia 2016 r. Komisja ściśle współpracuje z agencjami UE i podmiotami z branży w celu zidentyfikowania sposobów wsparcia organów ścigania w przezwyciężaniu największych wyzwań, z uwzględnieniem skutków dla bezpieczeństwa cybernetycznego oraz dla praw podstawowych. Wraz z Europolem, Eurojustem, Agencją UE ds. Bezpieczeństwa Sieci i Informacji (ENISA) oraz Agencją Praw Podstawowych Unii Europejskiej Komisja omówiła wszystkie aspekty tej ważnej kwestii z odpowiednimi ekspertami podczas szeregu warsztatów. Komisja przekaże swoje ustalenia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie w październiku 2017 r.

Odnośnie do działań zewnętrznych, w dniu 19 czerwca 2017 r. Rada postanowiła opracować ramy dla wspólnej reakcji dyplomatycznej UE na wrogie działania w cyberprzestrzeni (tzw. „zestaw narzędzi dla dyplomacji cyfrowej 16 ”) Ramy wspólnych działań dyplomatycznych UE zakładają pełne wykorzystanie środków wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, w tym w razie potrzeby środków ograniczających. Wszelkie wspólne działania UE w odpowiedzi na wrogie działania w cyberprzestrzeni powinny być proporcjonalne do zakresu, skali, czasu trwania, intensywności, złożoności, zaawansowania i wpływu tych działań. Ramy te mają na celu zachęcanie do współpracy, ułatwienie łagodzenia bezpośrednich i długoterminowych zagrożeń oraz, w perspektywie długoterminowej, wywieranie wpływu na zachowania potencjalnych agresorów. W nadchodzących miesiącach Komisja i Europejska Służba Działań Zewnętrznych wraz z państwami członkowskimi opracują wytyczne dotyczące wdrażania, w tym praktyk przygotowawczych, procedur komunikacji i ćwiczeń.

IV. WDROŻENIE INNYCH PRIORYTETOWYCH INICJATYW DOTYCZĄCYCH BEZPIECZEŃSTWA

1. Kolejne kroki na drodze do interoperacyjności systemów informacyjnych

Jak zapowiedziano w siódmym sprawozdaniu okresowym 17 , Komisja podejmie dalsze działania w celu wdrożenia nowego podejścia do zarządzania danymi dotyczącymi ochrony granic i bezpieczeństwa. W dniu 28 czerwca 2017 r. Komisja przedstawiła wniosek 18 ustawodawczy w celu wzmocnienia mandatu agencji eu-LISA 19 . Agencja będzie odgrywać kluczową rolę w pracach technicznych na rzecz interoperacyjności systemów informacyjnych, m.in w ramach trwającej analizy technicznej rozwiązań mających na celu osiągnięcie tego celu. Z zastrzeżeniem przyjęcia odpowiednich wniosków ustawodawczych przez współprawodawców, w wyniku proponowanych zmian do mandatu agencji eu-LISA zostanie jej powierzona odpowiedzialność za opracowanie rozwiązań w zakresie interoperacyjności technicznej, zapewniając w ten sposób techniczne wdrożenie tego nowego podejścia. W konkluzjach Rady Europejskiej z dn. 22–23 czerwca 2017 r. podkreślono znaczenie interoperacyjności systemów informacyjnych dla bezpieczeństwa wewnętrznego i walki z terroryzmem.

W dniu 28 czerwca 2017 r. Komisja przedstawiła również wniosek 20 uzupełniający wniosek ze stycznia 2016 r. w celu ułatwienia wymiany danych z rejestrów karnych na temat obywateli państw trzecich w UE poprzez europejski system przekazywania informacji z rejestrów karnych (ECRIS) 21 . Ten uzupełniający wniosek jest odpowiedzią na dyskusje ze współprawodawcami na temat wniosku z ubiegłego roku oraz stanowi część podejścia Komisji w dziedzinie interoperacyjności systemów informacyjnych. Poprawa ECRIS w zakresie wymiany informacji dotyczących obywateli państw trzecich jest jednym z priorytetów ustawodawczych określonych we wspólnej deklaracji 22 ze spotkania przewodniczących Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji.

Odnotowano również postępy w innych priorytetowych dossier dotyczących systemów informacyjnych. Dyskusje między współprawodawcami w sprawie proponowanego unijnego systemu wjazdu/wyjazdu 23 kontynuowano w ramach posiedzeń trójstronnych, które odbyły się w dniach 31 maja oraz 13, 19 i 26 czerwca 2017 r. Rada osiągnęła porozumienie w sprawie ogólnego podejścia do proponowanego europejskiego systemu informacji o podróży oraz zezwoleń na podróż (ETIAS) 24 na posiedzeniu Rady ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych w dniach 8–9 czerwca 2017 r. Głosowanie w Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (LIBE) Parlamentu Europejskiego w sprawie złożonych poprawek do wniosku zaplanowano na wrzesień 2017 r., a negocjacje trójstronne powinny rozpocząć się w październiku 2017 r. Ważne jest, aby Parlament Europejski i Rada poczyniły postępy w pracach nad tymi priorytetowymi wnioskami, co podkreślono ponownie w konkluzjach z posiedzenia Rady Europejskiej z dn. 22–23 czerwca 2017 r.

W dniu 29 maja 2017 r. Komisja wraz z Europejskim Inspektorem Ochrony Danych, Agencją Praw Podstawowych UE oraz Koordynatorem UE ds. Zwalczania Terroryzmu przedstawili komisji LIBE ustalenia grupy ekspertów wysokiego szczebla ds. systemów informacyjnych i interoperacyjności 25 oraz nowe podejście Komisji do zarządzania danymi dotyczącymi ochrony granic i bezpieczeństwa. W dniu 8 czerwca 2017 r. Rada przyjęła konkluzje 26 dotyczące wymiany informacji i interoperacyjności, przyjmując z zadowoleniem opinie Komisji i proponowane sposoby osiągnięcia interoperacyjności systemów informacyjnych do 2020 r. na podstawie zaleceń grupy ekspertów wysokiego szczebla. W oparciu o te dyskusje Komisja będzie kontynuowała współpracę z Parlamentem Europejskim i Radą w celu osiągnięcia interoperacyjności systemów informacyjnych do 2020 r.

2. Działania UE w celu odcięcia źródeł i kanałów finansowania terroryzmu

Obecnie trwają prace nad wdrożeniem planu działania z lutego 2016 r. w sprawie zwalczania finansowania terroryzmu w dwóch głównych obszarach działań: wykrywanie finansowania terroryzmu i zapobieganie mu oraz odcinanie źródeł dochodów. W grudniu 2016 r. Komisja przedstawiła trzy wnioski legislacyjne, aby uzupełnić i wzmocnić ramy prawne UE w dziedzinie prania pieniędzy 27 , nielegalnego przepływu środków pieniężnych 28 oraz zamrażania aktywów i konfiskaty mienia 29 . Komisja wzywa współprawodawców do poczynienia szybkich postępów w pracach nad tymi ważnymi wnioskami.

Ponadto współprawodawcy poczynili znaczne postępy w negocjowaniu poprawek dotyczących 4. dyrektywy w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy na podstawie wniosku ustawodawczego z lipca 2016 r 30 . Komisja pozostaje w pełni zaangażowana w przeprowadzenie szybkiej finalizacji trwających rozmów trójstronnych. Wszystkie te środki dopełniają zobowiązań podjętych przez Komisję w planie działania 31 . Dzięki nim UE wypełnia również swoje zobowiązania międzynarodowe w tym obszarze, podjęte w ramach Grupy Specjalnej ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy (FATF) oraz Konwencji Rady Europy o praniu, ujawnianiu, zajmowaniu i konfiskacie dochodów pochodzących z przestępstwa oraz o finansowaniu terroryzmu („konwencja warszawska”).

Jak zaznaczono w planie działania, Komisja zamierza przyjąć wniosek w sprawie nielegalnego handlu dobrami kultury w celu objęcia dodatkowych państw trzecich zakresem obowiązujących przepisów. Komisja rozważa również wniosek legislacyjny, który umożliwiłby organom ścigania i innym organom publicznym uzyskanie dostępu do rejestrów rachunków bankowych. Ponadto w ostatnim czasie Komisja przyjęła sprawozdanie dotyczące oceny ponadnarodowego ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu 32 , a także dokument roboczy w sprawie usprawnienia współpracy pomiędzy jednostkami analityki finansowej 33 . Jeszcze w tym roku Komisja przedstawi sprawozdanie z bieżącej oceny konieczności wprowadzenia ewentualnych dodatkowych środków mających na celu śledzenie finansowania terroryzmu w UE. Komisja prowadzi także przegląd przepisów w sprawie zwalczania fałszowania i oszustw związanych z bezgotówkowymi środkami płatniczymi w celu uwzględnienia nowych form przestępczości i sposobów podrabiania instrumentów finansowych oraz w celu zmniejszenia częstotliwości występowania tych przestępstw oraz zniechęcenia do działalności przestępczej takiej jak finansowanie terroryzmu.

3. Wymiar zewnętrzny

W konkluzjach Rady do Spraw Zagranicznych przyjętych w dniu 19 czerwca 2017 r. w sprawie zewnętrznego wymiaru walki z terroryzmem podkreślono konieczność wzmocnienia zewnętrznego wymiaru zwalczania finansowania terroryzmu i prania pieniędzy 34 . W konkluzjach potwierdzono priorytety geograficzne i tematyczne dla przyszłej zewnętrznej działalności antyterrorystycznej, a mianowicie wzmocnienie współpracy w zakresie zwalczania terroryzmu z priorytetowymi państwami trzecimi Bliskiego Wschodu, Afryki Północnej, Bałkanów Zachodnich oraz Turcją, a także ze strategicznymi partnerami i organizacjami międzynarodowymi. Konkluzje zostały w znacznym stopniu zainspirowane dokumentem roboczym w sprawie zewnętrznych działań antyterrorystycznych, przedstawionym państwom członkowskim przez Europejską Służbę Działań Zewnętrznych i Komisję w maju 2017 r.

W dniu 16 czerwca 2017 r. na Malcie odbyło się spotkanie ministrów sprawiedliwości i spraw wewnętrznych UE i USA, które było pierwszym takim spotkaniem z udziałem nowej administracji USA. Stany Zjednoczone potwierdziły swoją chęć kontynuowania ścisłej współpracy z UE oraz podkreśliły potrzebę szybkiej wymiany informacji w ramach walki z terroryzmem i przestępczością zorganizowaną. Komisja nakreśliła działania, jakie UE podejmuje wobec zagranicznych bojowników terrorystycznych, z naciskiem na transatlantycką wymianę informacji. UE i Stany Zjednoczone przedstawiły zaktualizowane informacje w sprawie działań przeciwko radykalizacji postaw w internecie i poza nim, w sprawie zmian dotyczących danych przelotu pasażera (PNR), prania pieniędzy, zarządzania granicami i bezpieczeństwa lotnictwa. W kwestii zagrożeń dla bezpieczeństwa lotnictwa związanych z osobistymi urządzeniami elektronicznymi, UE i USA uzgodniły, że będą kontynuować współpracę w celu podnoszenia powszechnie obowiązujących norm bezpieczeństwa w lotnictwie. Komisja przekazała państwom członkowskim aktualne informacje na temat tej dyskusji oraz możliwych środków łagodzących na forum Komitetu ds. Bezpieczeństwa Lotnictwa Cywilnego w dniu 21 czerwca 2017 r. i będzie nadal ściśle współpracować z władzami Stanów Zjednoczonych na poziomie technicznym i politycznym, aby przeciwdziałać narastającym zagrożeniom.

V. PODSUMOWANIE

Niniejsze sprawozdanie koncentruje się na działaniach podjętych w ostatnich miesiącach w celu stworzenia rzeczywistej i skutecznej unii bezpieczeństwa. Wzrost liczby ataków terrorystycznych w ostatnich tygodniach i miesiącach po raz kolejny przypomina o znaczeniu tych prac oraz konieczności nadania im tempa. Działania przedstawione w niniejszym sprawozdaniu wymagają pilnego wdrożenia, aby przeciwdziałać podwyższonemu zagrożeniu terrorystycznemu, zacieśniać współpracę na szczeblu UE w celu zapobiegania i przeciwdziałania radykalizacji postaw, odciąć źródła finansowania terroryzmu, zintensyfikować wymianę informacji oraz zapewnić interoperacyjność systemów informacyjnych w celu wypełnienia luk informacyjnych. W konkluzjach Rady Europejskiej z dn. 22–23 czerwca 2017 r. potwierdzono znaczenie i pilny charakter bieżących prac. Komisja wzywa Parlament Europejski i Radę do kontynuowania i wzmożenia tych wspólnych wysiłków na rzecz zwiększenia bezpieczeństwa wszystkich obywateli.

W kolejnym sprawozdaniu z postępów w realizacji unii bezpieczeństwa, planowanym na lipiec 2017 r., zostaną przedstawione wyniki kompleksowej oceny działań podejmowanych przez Unię w obszarze bezpieczeństwa wewnętrznego oraz wnioski, które Komisja wyciąga z tego pluralistycznego procesu konsultacji rozpoczętego w grudniu 2016 r.

(1) COM(2016) 379 final z 14.6.2016.

(2) COM(2016) 50 final z 2.2.2016.

(3) http://www.consilium.europa.eu/pl/meetings/european-council/2017/06/22-23-euco-conclusions_pdf/ .

(4) http://www.consilium.europa.eu/pl/press/press-releases/2017/05/26-statement-fight-against-terrorism/ .

(5) Za pośrednictwem jednostki IRU informacje o 30 000 materiałów o charakterze terrorystycznym zostały skierowane do platform internetowych, a przeciętny odsetek ich usuwania wyniósł 80–90 %. Ponadto kierowana przez branżę internetową inicjatywa dotycząca utworzenia „bazy hashów” gwarantuje, że materiał o charakterze terrorystycznym raz usunięty z jednej platformy nie zostanie umieszczony na innej platformie.

(6) W maju 2016 r. Komisja uzgodniła kodeks postępowania dotyczący zwalczania nielegalnego nawoływania do nienawiści w internecie. Kodeks ten podpisały przedsiębiorstwa Facebook, YouTube, Twitter i Microsoft, zobowiązując się do szybkiego i skutecznego przeglądu i usuwania, po uprzednim powiadomieniu, nielegalnego nawoływania do nienawiści. W ciągu roku od przyjęcia kodeks przyczynił się do osiągnięcia znacznych postępów. Przedsiębiorstwa usunęły dwukrotnie więcej treści związanych z nielegalną mową nienawiści oraz robiły to szybciej w porównaniu z okresem poprzedzającym przyjęcie kodeksu.

(7) Komisja ustanowi wspomnianą grupę w lipcu 2017 r.

(8) Sieć RAN zaoferowała państwom członkowskim szkolenia i doradztwo oraz opracowała szereg najlepszych praktyk, wytycznych, podręczników i zaleceń. Przedmiotowe tematy i zagadnienia obejmują programy dotyczące polaryzacji, radykalizacji postaw w więzieniach oraz wychodzenia z ekstremizmu, środków wsparcia dla rodzin, pracy z młodzieżą i edukacji, współpracy policji ze społecznością lokalną, komunikacji i narrację oraz zaangażowania i upodmiotowienia młodzieży.

(9) Zob. tabela w załączniku 1 zawierająca wykaz działań podjętych w celu wdrożenia komunikatu z czerwca 2016 r.

(10) W komunikacie z czerwca 2016 r. skupiono się na siedmiu szczególnych obszarach: (1) wspieranie badań, gromadzenie dowodów, monitorowanie i tworzenie sieci kontaktów; (2) przeciwdziałanie propagandzie terrorystycznej i nawoływaniu do nienawiści w internecie; (3) przeciwdziałanie radykalizacji w więzieniach; (4) wspieranie edukacji włączającej i promowanie wspólnych wartości UE; (5) wspieranie tworzenia integracyjnego, otwartego i odpornego społeczeństwa i docieranie do młodych ludzi; (6) aspekt przeciwdziałania radykalizacji postaw związany z bezpieczeństwem; oraz (7) wymiar międzynarodowy.

(11) W ramach programu Erasmus+ w 2016 r. ponad 200 mln EUR przeznaczono na opracowanie nowych podejść i praktyk strategicznych poprzez 1200 transnarodowych projektów partnerskich, z udziałem lokalnych podmiotów i z naciskiem na edukację integracyjną, pracę z młodzieżą, obywatelstwo i edukację międzykulturową. Dla osób pracujących z młodzieżą zagrożoną radykalizacją postaw prowadzącą do aktów przemocy opracowano, we współpracy z ekspertami z państw członkowskich, nowe narzędzia zapewniające wytyczne i doradztwo. W ramach programu Erasmus + Komisja uruchomiła również sieć wzorców zachowań. Inicjatywa ta umożliwi podmiotom lokalnym skorzystanie z niewielkich kwot finansowania unijnego w celu opracowania zbioru wzorców zachowań w ramach działań promujących włączenie społeczne wśród uczniów i młodzieży.

(12) https://ec.europa.eu/commission/priorities/deeper-and-fairer-economic-and-monetary-union/european-pillar-social-rights/european-pillar-social-rights-20-principles_pl .

(13) W maju 2017 r. Komisja rozpoczęła konsultacje społeczne online w celu przygotowania przed końcem 2017 r. wniosku dotyczącego zalecenia Rady w sprawie propagowania włączenia społecznego i wspólnych wartości. Celem tego wniosku jest ustanowienie ram polityki wspierających państwa członkowskie w promowaniu edukacji włączającej, która promuje odpowiedzialność za wspólne wartości i tym samym przyczynia się do zapobiegania radykalizacji prowadzącej do brutalnego ekstremizmu.

(14) COM(2016) 377 final z 7.6.2016.

(15) Światowy Fundusz na rzecz Zaangażowania Społeczności i Odporności Społecznej (GCERF), centrum doskonałości Hedayah na rzecz zwalczania brutalnego ekstremizmu oraz Międzynarodowy Instytut Sprawiedliwości i Praworządności.

(16) http://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-9916-2017-INIT/pl/pdf .

(17) COM(2017) 261 final z 16.5.2017.

(18) COM(2017) 352 final z 29.6.2017.

(19) Europejska Agencja ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości.

(20) COM(2016) 7 final z 19.1.2016.

(21) COM(2017) 344 final z 29.6.2017.

(22) https://ec.europa.eu/commission/sites/beta-political/files/joint-declaration-legislative-priorities-2017-jan2017_en.pdf .

(23) COM(2016) 194 final z 6.4.2016.

(24) COM(2016) 731 final z 16.11.2016.

(25) http://ec.europa.eu/transparency/regexpert/index.cfm?do=groupDetail.groupDetailDoc&id=32600&no=1 .

(26) Konkluzje Rady w sprawie dalszych prac nad usprawnieniem wymiany informacji i zapewnieniem interoperacyjności unijnych systemów informacyjnych: http://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-9448-2017-INIT/pl/pdf .

(27) Wniosek dotyczący dyrektywy w sprawie zharmonizowania definicji i sankcji karnych w odniesieniu do prania pieniędzy, COM(2016) 826 final z 21.12.2016.

(28) Wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie wykrywania nielegalnych płatności gotówkowych, COM(2016) 825 final z 21.12.2016.

(29) Wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie wzajemnego uznawania nakazów zabezpieczenia i nakazów konfiskaty, COM(2016) 819 final z 21.12.2016.

(30) COM(2016) 450 final z 5.7.2016.

(31) Zob. tabela w załączniku 2 zawierająca wykaz działań podjętych w celu wdrożenia planu działania z lutego 2016 r.

(32) COM(2017) 340 final z 26.6.2017.

(33) SWD(2017) 275 z 26.6.2017.

(34) http://www.consilium.europa.eu/pl/press/press-releases/2017/06/19-conclusions-counterterrorism/ .

KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 29.6.2017

COM(2017) 354 final

ZAŁĄCZNIK

Stan realizacji działań określonych w komunikacie Komisji w sprawie zapobiegania radykalizacji postaw prowadzącej do brutalnego ekstremizmu

Komunikatu Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej i Rady

Ósme sprawozdanie z postępu prac nad stworzeniem rzeczywistej i skutecznej unii bezpieczeństwa

STAN REALIZACJI DZIAŁAŃ OKREŚLONYCH W KOMUNIKACIE KOMISJI W SPRAWIE

ZAPOBIEGANIA RADYKALIZACJI POSTAW PROWADZĄCEJ DO BRUTALNEGO EKSTREMIZMU

COM(2016) 379 final z 14.6.2016

Kluczowe działania		Termin		Opis/Aktualna sytuacja
1.1. Zapewnienie przez centrum doskonałości w ramach unijnej sieci upowszechniania wiedzy o radykalizacji postaw („sieć RAN”) wsparcia państwom członkowskim przy opracowywaniu i prowadzeniu skutecznych działań prewencyjnych.		W toku		W 2016 r. sieć RAN 19-krotnie zapewniała wsparcie państwom członkowskim. W 2017 r. planuje się, że sieć RAN 20-krotnie zapewni wsparcie w postaci warsztatów, szkoleń instruktorów i misji ekspertów.
1.2. Dostarczanie w ramach sieci RAN wytycznych i podręczników na potrzeby ustanowienia struktur skupiających wiele podmiotów.		W toku		W latach 2016 i 2017 w ramach sieci RAN przygotowano szereg opracowań dotyczących aktualnych zagadnień (m.in. jak przeciwdziałać radykalizacji postaw w zakładach karnych i w okresie probacyjnym, jak stworzyć struktury współpracy skupiające wiele podmiotów na poziomie lokalnym, alternatywne narracje, szkolenia dla policjantów, przeciwdziałanie radykalizacji postaw w szkołach itp.). Opracowania te są dostępne na stronie: https://ec.europa.eu/home-affairs/what-we-do/networks/radicalisation_awareness_network/ran-papers_en Dnia 19 czerwca 2017 r. w ramach sieci przedstawiono podręcznik „Responses to Returnees” mający pomóc państwom członkowskim stawiać czoła wyzwaniom związanym z powrotami zagranicznych bojowników terrorystycznych. W podręczniku omówiono podejścia, jakie eksperci stosują w obliczu różnego rozwoju wydarzeń w związku z powrotami osób ze stref konfliktu.
1.3. Stworzenie przez centrum doskonałości w ramach sieci RAN platformy wymiany doświadczeń i praktyk oraz dalsze rozpoznanie badań nad radykalizacją postaw.		W toku		W 2016 r. w ramach sieci RAN rozpoznano ostatnie wyniki badań i zidentyfikowano luki w obszarach badań dotyczących pracy różnych grup roboczych działających w ramach tej sieci.
2.1. Ustanowienie repozytorium strategii zapobiegawczych na poziomie krajowym, regionalnym lub lokalnym.		W toku		Stworzono pierwszą wersję repozytorium krajowych strategii zapobiegawczych, która jest dostępna w internecie: http://ec.europa.eu/dgs/home-affairs/what-we-do/networks/radicalisation_awareness_network/ran-and-member-states/repository/index_en.htm ). Zawartość będzie systematycznie aktualizowana.
2.2. Ustanowienie sieci ekspertów		W toku		Ustanowiono centrum doskonałości w ramach sieci RAN mające ją wspierać. Sieć RAN w dalszym ciągu oferuje państwom członkowskim wsparcie dostosowane do ich potrzeb, m.in. w zakresie ustanawiania krajowych sieci ekspertów.
2.3. Ustanowienie krajowych/regionalnych punktów kontaktowych w państwach członkowskich.		W toku		W lutym 2017 r. uruchomiono sieć decydentów politycznych opracowujących polityki zapobiegania radykalizacji.
3.1. Rozpoczęcie badań w ramach programu „Horyzont 2020” nad złożonymi przyczynami radykalizacji postaw prowadzącej do aktów przemocy, aby zapewnić konkretne narzędzia umożliwiające bardziej świadome działania w ramach polityki.		W toku		Program prac na rzecz bezpiecznych społeczeństw w ramach programu „Horyzont 2020” na lata 2016–2017 obejmuje temat rozwoju wszechstronnego podejścia do radykalizacji postaw prowadzącej do aktów przemocy w UE. Niedawno wybrano cztery projekty o łącznej wartości 12 mln EUR: PERICLES, MINDb4ACT, PRACTICIES i TRIVALENT. Komisja rozpoczyna obecnie proces refleksji nad programem prac na lata 2018–2019/20, w którym kluczową rolę odgrywać będą badania nad przeciwdziałaniem radykalizacji postaw. Program prac „Integracyjne, innowacyjne i refleksyjne społeczeństwa” w ramach programu „Horyzont 2020” na lata 2016–2017 obejmuje dwa istotne tematy badań, tj. społeczne konteksty zjawiska radykalizacji postaw oraz współzależność między światowymi tendencjami w kierunku sekularyzacji a radykalizacją o wymiarze religijnym. Prowadzone są również dalsze badania w ramach europejskiej sieci informacji o edukacji (Eurydice), która jest źródłem informacji na temat systemów kształcenia i odnośnych polityk w UE.
4.1. W ramach Forum UE ds. Internetu: opracowanie wspólnej platformy zgłoszeniowej, aby zwiększyć tempo i skuteczność procesu zgłoszeń.		W toku		Cztery duże przedsiębiorstwa (Facebook, Twitter, Google i Microsoft) opracowały prototyp bazy hashów, który pomaga zapobiegać ponownemu zamieszczaniu w internecie treści o charakterze terrorystycznym usuniętych już raz ze stron internetowych. Narzędzie jest już w użyciu, a przedsiębiorstwa starają się przekonać inne mniejsze podmioty do jego stosowania.
4.2 W ramach Forum UE ds. Internetu: ustanowienie programu na rzecz wzmacniania społeczeństwa obywatelskiego, aby znacznie zintensyfikować szkolenia i wsparcie dla partnerów ze społeczeństwa obywatelskiego w celu zwiększenia ilości publikowanych w internecie alternatywnych pozytywnych narracji, które są skuteczne.		W toku		W dniach 15–16 marca 2017 r. uruchomiono program na rzecz wzmacniania społeczeństwa obywatelskiego, który ma pomóc podmiotom społeczeństwa obywatelskiego skuteczniej podważać narrację o charakterze terrorystycznym w internecie. Program przewiduje szkolenia prowadzone przez centrum doskonałości w ramach sieci RAN, przy wsparciu ze strony Europejskiej Sieci Komunikacji Strategicznej i w bliskiej współpracy z partnerami z branży. Druga faza programu (II i III kw. 2017 r.) zakłada rozpisanie zaproszenia do składania wniosków, a następnie oceniona zostanie skuteczność programu.
4.3 Dodatkowe działanie w ramach kluczowego działania 4: Przeprowadzenie ukierunkowanego badania na temat wykorzystania internetu przez terrorystów.		W toku		W dniu 8 grudnia 2016 r. na Forum UE ds. Internetu przedstawiono pierwszą rundę badań zrealizowanych w ramach projektu Voxpol wspieranego ze środków programu ramowego 7. W badaniach skoncentrowano się na przeglądzie terroryzmu i brutalnego ekstremizmu w 2016 r., na tym, jak skazani terroryści zachowują się w internecie, oraz na przyszłych trendach.
5.1. Zapewnienie przez centrum doskonałości sieci RAN platformy wymiany doświadczeń i najlepszych praktyk, jeśli chodzi o poprawę umiejętności korzystania z mediów i krytycznego myślenia w internecie.		W toku		W listopadzie 2016 r. grupa robocza ds. edukacji w ramach sieci RAN zorganizowała spotkanie na dużą skalę, poświęcone zagadnieniom takim jak obywatelstwo, umiejętność korzystania z mediów i zdolność krytycznego myślenia. W kwietniu 2016 r. zorganizowano w Niderlandach spotkanie na zasadzie wzajemnego uczenia się na temat umiejętności korzystania z mediów na forum grupy roboczej ds. polityki oświatowej działającej w ramach „ET 2020”, promującej poprzez edukację obywatelstwo i wspólne wartości, jakimi są wolność, tolerancja i zakaz dyskryminacji. Następnie w maju 2016 r. Rada ds. Edukacji przyjęła konkluzje Rady.
5.2. Opracowanie przez centrum doskonałości sieci RAN kampanii obejmującej całą UE w celu wzmocnienia odporności na radykalizację postaw w internecie, aby zapewnić alternatywną narrację lub alternatywne działania (kampania EXIT HATE).		W toku		We wrześniu 2016 r. rozpoczęto sześciotygodniową kampanię pilotażową EXIT HATE, która stanowiła platformę do prezentowania inicjatyw i pozytywnych doświadczeń (prezentowanych przez młodzież lub do niej adresowanych) z całej Europy. Kampania miała na celu promowanie treści alternatywnych w stosunku do ekstremalnej propagandy.
6.1. Komisja i odpowiednie przedsiębiorstwa IT będą monitorowały zobowiązania publiczne zawarte w kodeksie postępowania dotyczące zwalczania nielegalnej mowy nienawiści pojawiającej się w internecie, w tym jej skutków.		W toku		Dnia 31 maja 2017 r. przedstawiono wyniki drugiego monitoringu wdrożenia kodeksu postępowania, które pokazały istotne postępy, jeśli chodzi o zakres i tempo usuwania nielegalnej mowy nienawiści. Równocześnie należy w dalszych pracach skoncentrować się na poprawie przejrzystości i informacji zwrotnej dla użytkowników (zob. pkt 6.2). Dnia 23 maja 2017 r. Rada wypracowała ogólne podejście do wniosku dotyczącego zmienionej dyrektywy w sprawie audiowizualnej usługi medialnej. Jednym z celów proponowanych zmian do tej dyrektywy jest zapewnienie, by platformy udostępniania plików wideo miały obowiązek podejmować odpowiednie środki, by chronić obywateli przed nawoływaniem do przemocy lub nienawiści (oflagowanie lub zgłaszanie takich incydentów).
6.2. Poprawa po stronie Komisji i odpowiednich przedsiębiorstw z branży informatycznej przejrzystości stosowania procedur powiadamiania i usuwania nielegalnych treści.		W toku		W dalszej współpracy z przedsiębiorstwami z branży informatycznej położony zostanie nacisk na procedury wobec konkretnych użytkowników, których dotyczą powiadomienia, a także wobec opinii publicznej, oraz na promowanie treści alternatywnych i treści przeciwdziałających terroryzmowi. Przegląd śródokresowy dotyczący realizacji strategii jednolitego rynku cyfrowego opublikowany w dniu 10 maja 2017 r. potwierdził konieczność kontynuowania prac nad minimalnymi wymogami proceduralnymi na potrzeby procedur „zgłaszania i usuwania nielegalnych treści” stosowanych przez pośredników internetowych.
Dodatkowe działanie 1 dotyczące wymiaru internetowego: Wspieranie społeczeństwa obywatelskiego w jego wysiłkach na rzecz monitorowania i osłabiania atrakcyjności i skutków mowy nienawiści za pośrednictwem programu „Prawa, równość i obywatelstwo”.		W toku		W 2017 r. Komisja zwiększyła środki finansowe na zwalczanie rasizmu i ksenofobii do 7 mln EUR, z czego 1,5 mln EUR jest przeznaczone konkretnie na zwalczanie mowy nienawiści w internecie, w tym poprzez opracowywanie alternatywnych narracji.
Dodatkowe działanie 2 dotyczące wymiaru internetowego: Dalsze finansowanie Zespołu Doradczego ds. Strategicznej Komunikacji w sprawie Syrii (SSCAT) / Europejskiej Sieci Komunikacji Strategicznej (ESCN), opracowanie stosownych ram politycznych, kampanii komunikacyjnych lub indywidualnych inicjatyw.		W toku		ESCN, projekt kierowany przez Belgię, opiera się na pracach zespołu SSCAT, któremu powierzono zadanie zorganizowania i dbania o sprawne działanie sieci państw członkowskich w celu wymiany najlepszych praktyk w zakresie korzystania z komunikacji strategicznej w kontekście zwalczania terroryzmu i brutalnego ekstremizmu. Jest ona współfinansowana z dotacji na działania w ramach Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ISF) – Policja (w kwocie nieprzekraczającej 1 150 000 EUR).
7 Wymiana przez centrum doskonałości w ramach sieci RAN dobrych praktyk i formułowanie zaleceń dotyczących polityki w zakresie zapobiegania radykalizacji skierowanych do ekspertów zajmujących się bezpośrednio przedmiotową tematyką (w tym w stosownych przypadkach sędziów i prokuratorów) w sektorze więziennictwa i służb probacyjnych;		W toku		Działająca w ramach sieci RAN grupa robocza ds. więziennictwa i służb probacyjnych kontynuuje wspieranie wymiany najlepszych praktyk wśród ekspertów i na koniec 2017 r. przedstawi sprawozdanie z działalności. Program „Sprawiedliwość” zapewnia dotacje na działalność Europejskiej Organizacji Służby Więziennej i Kuratorskiej (EuroPris) zrzeszającej administracje więzień i Organizacji Europejskich Służb Probacyjnych. Organizacje te odpowiadają za organizowanie regularnych spotkań z ekspertami, w trakcie których omawiane są kwestie związane z radykalizacją postaw. Program Erasmus+ wspiera programy szkoleniowe w zakładach karnych na temat zapobiegania i zwalczania radykalizacji postaw. W grudniu 2015 r. ruszył projekt dotyczący zapobiegania radykalizacji postaw w zakładach karnych (R2PRIS) mający pomóc personelowi pierwszego kontaktu (pracownikom służb kuratorskich, pracownikom oświaty, psychologom, pracownikom socjalnym itp.) w identyfikowaniu, relacjonowaniu i interpretowaniu sygnałów dotyczących radykalizacji postaw oraz właściwym reagowaniu. Projekt jest realizowany w pięciu państwach (Portugalii, Norwegii, Turcji, Belgii i Rumunii) i do sierpnia 2018 r. przewiduje 160 sesji szkoleniowych.
8 Zapewnienie wsparcia finansowego, aby pomóc państwom członkowskim w opracowaniu instrumentów oceny ryzyka.		W toku		Zgodnie ze strategią kładącą nacisk na zapobieganie radykalizacji postaw w zakładach karnych i na włączenie resocjalizacji do planu reagowania wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych Komisja wystosowała w 2015 r. dwa zaproszenia do składania wniosków w ramach programu „Sprawiedliwość” na lata 2014-2020: a)JUST/2015/JCOO/AG/TERR: Dotacje na działania, by wspierać współpracę wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych związaną z reagowaniem wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych na akty terroryzmu i radykalizację postaw prowadzącą do aktów przemocy. (budżet w wysokości 1 mln EUR; wybrano trzy projekty). b)JUST/2015/JTRA/AG/EJTR: Dotacje na działania, by wspierać Europejską Sieć Szkolenia Kadr Wymiaru Sprawiedliwości. (budżet w wysokości 1,5 mln EUR przeznaczony na „sądowe aspekty walki z terroryzmem i przestępczością zorganizowaną” i „zapobieganie radykalizacji postaw w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności” - wybrano pięć projektów). W 2016 r . opublikowano jedno wezwanie do składania wniosków w dziedzinie współpracy sądowej (JUST-JCOO-TERR-AG-2016), z budżetem w wysokości 4 mln EUR i obejmujące także szkolenia kadr wymiaru sprawiedliwości w obszarze radykalizacji (wybrano 10 projektów, a trzy wpisano na listę rezerwową). W rocznym programie prac na 2017 r. w zakresie wymiaru sprawiedliwości (w ramach współpracy wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych) priorytetowo traktuje się skuteczne zaangażowanie w europejską agendę bezpieczeństwa, jeśli chodzi o reakcję wymiaru sprawiedliwości na terroryzm, zwłaszcza przeciwdziałanie finansowaniu terroryzmu i wzmacnianie działań zapobiegających radykalizacji postaw, szczególnie w zakładach karnych.
9 Wspieranie opracowywania programów edukacyjnych i szkoleniowych w zakładach karnych (w tym szkoleń zawodowych), aby ułatwić osadzonym ponowną integrację w społeczeństwie.		W toku		Program Erasmus+ wspiera projekty dotyczące nauczania dorosłych, które zakładają poprawę umiejętności i środki reintegracji w zakładach karnych. W styczniu 2017 r. uruchomiono kilka projektów o łącznej wartości 1,3 mln EUR (wybranych w drodze wezwania z 2016 r. do składania wniosków w obszarze włączenia społecznego w ramach programu Erasmus+). Z Europejskiego Funduszu Społecznego wspierany jest szereg środków z zakresu włączenia społecznego związanych z deradykalizacją i reintegracją zawodową po odbyciu kary więzienia.
10. Wspieranie opracowywanych przez państwa członkowskie programów resocjalizacji więźniów oraz wymiany najlepszych praktyk i strategii w dziedzinie wykonywania sankcji karnych.	W toku		Komisja zapewnia finansowanie rozwoju programów resocjalizacji i wymiany najlepszych praktyk (zob. kluczowe działanie nr 8).
11 Propagowanie wymiany informacji w Eurojust przez wyspecjalizowanych prokuratorów.		W toku		Eurojust będzie w dalszym ciągu zrzeszać swoich korespondentów krajowych do spraw związanych z terroryzmem, by kontynuować wymianę poglądów na taktycznych posiedzeniach. Eurojust będzie nadal wydawać: • monitor dotyczący wyroków w sprawach o terroryzm • sprawozdania na temat zagranicznych bojowników
Dodatkowe działanie dotyczące zakładów karnych: Wspieranie szkoleń dla pracowników służby więziennej i probacyjnej oraz sędziów i prokuratorów.		W toku		W maju 2016 r. Komisja zorganizowała konferencję dla organizatorów szkoleń na temat przeciwdziałania terroryzmowi i radykalizacji postaw. Ponadto współpracuje z Europejską Siecią Akademii Szkolenia Służb Penitencjarnych (EPTA), Europejską Organizacją Służby Więziennej i Kuratorskiej (EuroPris) i Organizacją Europejskich Służb Probacyjnych w celu ustanowienia bardziej zrównoważonej współpracy transgranicznej w zakresie szkoleń dla pracowników służby więziennej i probacyjnej na temat środków zwalczania radykalizacji. Sieć RAN, EuroPris i EPTA pracują nad zestawem szkoleń i aktywności dla pracowników penitencjarnych. Sieć RAN i konsorcjum IMPACT Europe oferują szkolenia zainteresowanym podmiotom w państwach członkowskich w zakresie oceny interwencji mających przeciwdziałać i zapobiegać radykalizacji postaw w zakładach karnych i podczas okresu probacyjnego. By przyspieszyć proces tworzenia wszystkich projektów, na które Rada zwróciła uwagę w swoich konkluzjach na temat wymiar sprawiedliwości w sprawach karnych, Komisja udostępnia środki finansowe (ponad 6,5 mln EUR w latach 2015 i 2016).
12 Złożenie wniosku w sprawie zalecenia Rady dotyczącego poprawy włączenia społecznego i propagowania podstawowych wartości europejskich przez edukację i uczenie się pozaformalne.		Koniec 2017 r.		Trwają prace przygotowawcze, zwłaszcza na forum grupy roboczej działającej w ramach „ET 2020”, promującej poprzez edukację obywatelstwo i wspólne wartości, jakimi są wolność, tolerancja i zasada niedyskryminacji. Dnia 19 maja 2017 r. rozpoczęto konsultacje społeczne w internecie trwające 12 tygodni.
13 Udostępnienie za pośrednictwem programu Erasmus+ kwoty ponad 400 mln EUR w 2016 r. na partnerstwa transnarodowe, aby opracować innowacyjne podejście strategiczne i praktyki realizowane na najniższym szczeblu, skupiając się na włączeniu społecznym, propagowaniu wspólnych wartości i zrozumieniu międzykulturowym. Erasmus+ przyczyni się do zwiększenia skali działań opracowanych na najniższym szczeblu, na co w 2016 r. przeznaczono pulę środków w wysokości 13 mln EUR.		W toku		Wdrożenie deklaracji paryskiej jest priorytetem przekrojowym programu Erasmus+. Ogłoszono ukierunkowane zaproszenia do składania wniosków w celu wspierania włączenia społecznego i podstawowych wartości (kluczowe działanie nr 2, którego budżet w 2016 r. przekraczał 200 mln EUR). Realizacja projektów wybranych w 2016 r. albo się rozpoczęła albo rozpocznie się w 2017 r. Ponadto - zaproszenie do składania wniosków z budżetem 13 mln EUR dotyczące rozpowszechnienia, stosowania i udoskonalania najlepszych praktyk na najniższym szczeblu (kluczowe działanie nr 3) spotkało się z dużym odzewem ze strony zainteresowanych podmiotów i zostało rozstrzygnięte w lipcu 2016 r. (wybrano 35 projektów). - dwa priorytety koncentrujące się na konkretnych celach deklaracji paryskiej w zaproszeniu adresowanym do wielu sektorów dotyczącym europejskich eksperymentalnych polityk, wybrano 5 projektów (4 dotyczyły kształcenia i szkolenia, 1 dotyczył młodzieży). W 2017 r. Erasmus+ nadal wspiera partnerstwa transnarodowe jako priorytet przekrojowy (kluczowe działanie nr 2). Ponadto 10 mln EUR zostanie przeznaczonych na rozpowszechnienie, stosowanie i udoskonalanie najlepszych praktyk na najniższym szczeblu (kluczowe działanie nr 3) w celu promowania demokratycznych szkół sprzyjających włączeniu społecznemu (termin składania wniosków minął w maju 2017 r.; trwa selekcja projektów).
14 Ustanowienie sieci ułatwiającej bezpośrednie kontakty z osobami prezentującymi pozytywne wzorce zachowań w szkołach, centrach młodzieżowych, klubach sportowych i zakładach karnych.		W toku		Celem działania jest stworzenie na szczeblu narodowym repozytorium wzorców zachowań, by realizować działania promujące włączenie społeczne, zapobiegające wykluczeniu i radykalizacji postaw, a także zachęcające do aktywnego obywatelstwa i przestrzegania wspólnych wartości. Inicjatywa jest wdrażana stopniowo przez krajowe agencje ds. programu Erasmus+ w latach 2017–2018. W ramach sieci RAN uruchomiono platformę „RAN Young” mającą motywować młodych ludzi do odgrywania aktywnej roli w zapobieganiu radykalizacji postaw. Dnia 9 listopada 2016 r. zorganizowano konferencję na wysokim szczeblu poświęconą problemowi radykalizacji. W rezultacie ambasadorzy platformy „RAN Young” opracują zalecenia i będą współorganizować spotkania, w trakcie których uczestnicy będą zachęcani do przedstawiania swoich poglądów i zaleceń dotyczących rozwiązań politycznych i pracy ekspertów. Platforma „RAN Young” jest połączona z innymi organizacjami i inicjatywami, takimi jak inicjatywa „Extremely Together” fundacji Kofiego Annana, siecią „YouthCAN” i młodymi ambasadorami OBWE.
15 Propagowanie przyznawania punktów zaliczeniowych dla studentów za działalność wolontariacką oraz opracowanie programu studiów łączącego treści akademickie z zaangażowaniem w kwestie obywatelskie za pośrednictwem programu Erasmus+.		W toku		Komisja, w ścisłej współpracy z krajowymi agencjami ds. programu Erasmus+ i instytucjami szkolnictwa wyższego, będzie szerzyć wiedzę na temat tego, jak przyznać punkty w ramach europejskiego systemu transferu i akumulacji punktów w szkolnictwie wyższym za uczenie się pozaformalne, w tym wolontariat. W ramach trwającego przeglądu suplementu do dyplomu (dokument dołączany do dyplomu ukończenia studiów wyższych stosowany w 48 krajach uczestniczących w procesie bolońskim / należących do europejskiego obszaru szkolnictwa wyższego), Komisja będzie promować uznawanie wolontariatu lub podobnych form uczenia się pozaformalnego, które są częścią procesu uzyskiwania kwalifikacji.
Dodatkowe działanie nr 1 dotyczące kształcenia: Dopilnowanie, by nauczyciele potrafili podjąć temat różnorodności w klasie i przekazywali uczniom wspólne wartości oraz rozpoznawali wczesne sygnały radykalizacji postaw i w dalszym ciągu wspierali wymianę najlepszych praktyk za pośrednictwem inicjatywy eTwinning i w ramach grupy roboczej ds. kształcenia w ramach sieci RAN.		W toku		eTwinning jest platformą internetową finansowaną ze środków programu Erasmus+, z której przez ostatnie 12 lat skorzystało ponad 470 000 nauczycieli i 180 000 szkół w całej Europie. Planowane jest pełne wykorzystanie potencjału eTwinning i skoncentrowanie się jeszcze bardziej na tematach związanych z obywatelstwem w celu zwiększenia roli nauczycieli, tak by aktywnie działali na rzecz bardziej demokratycznego systemu kształcenia, który lepiej sprzyja włączeniu społecznemu. W tym celu hasłem przewodnim w 2017 r. jest włączenie społeczne. W 2017 r. grupa robocza ds. kształcenia w sieci RAN skoncentruje się głównie na rodzajach szkoleń dla nauczycieli, roli szkolnictwa wyższego w walce przeciwko radykalizacji postaw i na umiejętności korzystania z mediów i krytycznym myśleniu. Również w 2017 r. zaktualizowany zostanie manifest sieci RAN („Education Manifesto 2.0”) oferujący praktyczne wskazówki dla szkół, wdrożone doświadczenia i wnioski oraz zalecenia polityczne.
Dodatkowe działanie nr 2 dotyczące kształcenia 2: Ścisła współpraca z Radą Europy i UNESCO, aby lepiej wdrożyć istniejące instrumenty opracowane w celu wspierania nauczycieli.		W toku		Na forum grupy roboczej działającej w ramach „ET 2020”, promującej obywatelstwo i wspólne wartości, Komisja ściśle współpracuje z Radą Europy i UNESCO, by lepiej wykorzystywać efekty synergiczne i optymalnie korzystać z dostępnych narzędzi (w tym z przewodnika dla nauczycieli). Sieć RAN zapewniła wiedzę fachową przy opracowywaniu opublikowanego przez UNESCO w 2016 r. przewodnika dla nauczycieli na temat zapobiegania radykalizacji postaw prowadzącej do aktów przemocy, w którym zawarto wskazówki, m.in. na temat moderowania dyskusji w klasie i przekazywania kluczowych treści.
16 Kontynuowanie współpracy z Parlamentem Europejskim i Radą w sprawie przyjęcia dyrektywy antydyskryminacyjnej.		W toku		Dalsze zapewnianie przez Komisję wsparcia technicznego prezydencjom Rady przy pracach nad ulepszeniem projektu dyrektywy i jednocześnie działanie na rzecz budowania porozumienia politycznego w Radzie.
17 Propagowanie włączenia społecznego grup znajdujących się w niekorzystnej sytuacji za pomocą środków polityki, Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS) oraz programu Unii Europejskiej na rzecz zatrudnienia i innowacji społecznych.		W toku		Grupy robocze działające w ramach „ET 2020” (ds. szkół i edukacji obywatelskiej) koncentrują się na włączeniu społecznym grup będących w niekorzystnej sytuacji. Europejski Fundusz Społeczny i program Unii Europejskiej na rzecz zatrudnienia i innowacji społecznych przeznaczają środki na włączenie społeczne grup będących w niekorzystnej sytuacji (sieć przeciwdziałania ubóstwu, budowanie zdolności organizacji pozarządowych działających na rzecz takich grup, konkretne projekty w państwach członkowskich realizowane ze środków EFS, działania mające na celu szerzenie wiedzy itp.).
18 Zwiększenie wsparcia osób i organizacji pracujących z młodzieżą, w szczególności przez opracowanie zestawu wytycznych i porad.		W toku		W lutym 2017 r. opublikowano sprawozdanie zawierające zestaw praktycznych wytycznych i porad dla osób pracujących z młodzieżą zagrożoną radykalizacją postaw prowadzącą do aktów przemocy. W zaleceniach politycznych skierowanych do organów na szczeblach od lokalnego po unijny kładzie się nacisk na współpracę różnych sektorów, by skuteczniej zapobiegać radykalizacji postaw prowadzącej do aktów przemocy wśród młodzieży. Grupa robocza działająca w ramach sieci RAN na rzecz rodzin, młodzieży i społeczności opracuje manifest RAN mający włączyć młodzież w działania i wzmocnić pozycję osób pracujących z młodzieżą, by zapobiegać radykalizacji.
19 Wzmocnienie wolontariatu europejskiego poprzez zwiększenie jego budżetu.		W toku		W 2016 r. za priorytetowe uznano projekty wspierające wdrożenie deklaracji paryskiej. W 2017 r. znacznie zwiększono budżet wolontariatu europejskiego (EVS). Od czasu powołania w grudniu 2016 r. Europejskiego Korpusu Solidarności przystąpiło do niego 30 000 młodych obywateli ze wszystkich państw członkowskich. Zakłada się, że do 2020 r. ogółem 100 000 młodych obywateli weźmie udział w programach zawodowych i wolontariacie.
20 Wystąpienie z wnioskiem w sprawie przeglądu systemu informacyjnego Schengen, aby zwiększyć jego wartość dodaną w zakresie ścigania i zwalczania terroryzmu.		W toku		Dnia 21 grudnia 2016 r. Komisja przyjęła wnioski ustawodawcze. Negocjacje ustawodawcze w toku
21 Państwa członkowskie powinny proaktywnie wymieniać z innymi państwami członkowskimi i, w stosownych przypadkach, z Europolem wszystkie istotne informacje na temat zwolnionych osób skazanych, które podejrzane są o radykalizację, lub osób znanych z radykalizacji, aby zapewnić ścisłe monitorowanie osób stanowiących duże zagrożenie.		W toku		Jednym z priorytetów prac prowadzonych w ramach sieci RAN nad dokumentami programowymi i zestawem narzędzi dla decydentów dotyczącymi ustanowienia struktur skupiających wiele podmiotów jest lepsza wymiana informacji na temat osób, których postawa uległa radykalizacji. Wyniki tych prac przedstawiono i omówiono na ostatniej konferencji sieci RAN na wysokim szczeblu w listopadzie 2016 r. Europejskie Centrum ds. Zwalczania Terroryzmu (ECTC) przy Europolu ma stać się centralnym punktem wymiany informacji w walce z terroryzmem w UE, m.in. informacji na potrzeby punktu kontaktowego „Travellers” i analiz zagrożeń związanych z radykalizacją postaw. System informacyjny Europolu ma pełnić rolę centralnego repozytorium danych dotyczących egzekwowania prawa, w tym skonsolidowanego wykazu wszystkich znanych zagranicznych bojowników terrorystycznych i osób podejrzanych o taką działalność. Dyrektywa w sprawie zwalczania terroryzmu, przyjęta dnia 7 marca 2017 r., podkreśla spoczywający na państwach członkowskich obowiązek przekazywania wszystkich istotnych informacji na temat przestępstw o charakterze terrorystycznym innym państwom członkowskim. Ponadto nakłada na państwa członkowskie otrzymujące takie informacje obowiązek podejmowania stosownych działań następczych.
22 Wspieranie organizacji międzynarodowych w ich działaniach na rzecz zwalczania brutalnego ekstremizmu.		W toku		UE aktywnie współpracuje z ONZ, Radą Europy i OBWE na rzecz przeciwdziałania brutalnemu ekstremizmowi. Komisja wraz z Radą Europy zarządza odnośnym programem dotyczącym praw człowieka i edukacji obywatelskiej. Centrum doskonałości w ramach sieci RAN nawiązało współpracę z organizacjami międzynarodowymi w celu uzyskania efektów synergicznych w pracy nad przeciwdziałaniem brutalnemu ekstremizmowi, w tym z EuroPris, OBWE i Radą Europy (w tym szczególnie w ramach działań Kongresu Miast).
23 Dodatkowe inicjatywy mające skupić zewnętrzne instrumenty finansowe UE na zapobieganiu radykalizacji postaw.		W toku		Na szczeblu międzynarodowym UE zachęca do kładzenia dużego nacisku na zapobieganie i przeciwdziałanie brutalnemu ekstremizmowi w dialogach politycznych i programach wsparcia. UE wspiera plan działania Sekretarza Generalnego Organizacji Narodów Zjednoczonych na rzecz zapobiegania brutalnemu ekstremizmowi i opracowywanie takich planów działania na szczeblu krajowym i regionalnym. UE dąży do wprowadzenia do głównego nurtu polityki kwestii dotyczących zapobiegania i przeciwdziałania brutalnemu ekstremizmowi. UE zwiększyła zdolność Grupy Zadaniowej UE ds. Komunikacji Strategicznej na Południu (StratComm), m.in. po arabsku, by promować pozytywne narracje. W odniesieniu do instrumentów finansowych: - kryzysowy fundusz powierniczy na rzecz stabilności oraz eliminowania przyczyn migracji nieuregulowanej i wysiedleń w Afryce stworzył wyjątkową możliwość nawiązania intensywnych stosunków z państwami trzecimi o wysokim zagrożeniu i eliminowania podstawowych przyczyn radykalizacji postaw. W dalszym ciągu podejmowane są starania, by czerpać z doświadczeń zebranych w UE (np. poprzez sieć RAN) i wykorzystywać je na zewnątrz UE. - W 2016 r. sieć RAN wspierała misje ekspertów ds. radykalizacji postaw w Turcji i Tunezji. W 2017 r. będzie trwało zobowiązanie do monitorowania tych dwóch państw. Działania w państwach Bałkanów Zachodnich, by ustanowić polityki i ramowe warunki dla współpracy obejmującej wiele podmiotów wspierane są w ramach projektu pierwszej linii i sieci RAN. - Instrument Pomocy Przedakcesyjnej (IPA): W 2016 r. zatwierdzono jeden projekt regionalny realizowany ze środków IPA, który ma wspierać zapobieganie i przeciwdziałanie brutalnemu ekstremizmowi w państwach Bałkanów Zachodnich, szerzyć podejście sieci RAN i wzmacniać odporność poprzez większe zaangażowanie społeczności i społeczeństwa; szerzyć wiedzę na temat zagrożeń, jakie niesie radykalizacja postaw w szkołach i wśród nastolatków, zapewniać szkolenia z przeciwdziałania brutalnemu ekstremizmowi dla przywódców religijnych i tworzyć platformy internetowe na temat przeciwdziałania brutalnemu ekstremizmowi terroryzmowi. - poprzez programy krajowe finansowane ze środków IPA Unia będzie wspierać Kosowo we wzmacnianiu środków zwalczania radykalizacji postaw w służbach kuratorskich i probacyjnych; byłą Jugosłowiańską Republikę Macedonii we wdrażaniu krajowej strategii zwalczania terroryzmu; organy ścigania i służby wywiadowcze w Albanii będą wspierane za pośrednictwem unijnego projektu PAMECA 1[1] na rzecz wsparcia sił policyjnych w walce z terroryzmem. - Delegatura Unii w Albanii przyznała dwie dotacje w wysokości 300 000 EUR każda, by wzmocnić pozycję organizacji społeczeństwa obywatelskiego i instytucji bezpieczeństwa publicznego w przeciwdziałaniu ekstremizmowi i radykalizacji postaw. - W Bośni i Hercegowinie realizowany jest projekt finansowany ze środków Unii dotyczący zagrożenia w postaci radykalizacji postaw w więzieniu w Zenice, we współpracy ze wspólnotą islamską; w przeciwdziałanie radykalizacji postaw ma zostać zaangażowana młodzież. - Ponadto UE dąży do wprowadzenia do głównego nurtu kwestii związanych z przeciwdziałaniem terroryzmowi i brutalnemu ekstremizmowi w zakres projektów prowadzonych z podmiotami społeczeństwa obywatelskiego i podmiotami niezwiązanymi z bezpieczeństwem. Poprzez regionalny projekt na rzecz społeczeństwa obywatelskiego w ramach IPA (TACSO) uruchomiono programy dotyczące przeciwdziałania brutalnemu ekstremizmowi na poziomie państw (np. w Albanii) lub regionów. - Europejski Instrument Sąsiedztwa: Pilotażowy projekt UNICRI (z budżetem w wysokości 5 mln EUR) dotyczący zapobiegania brutalnemu ekstremizmowi w regionie Sahelu i Maghrebu. - Komisja finansuje szereg programów, np. na Bliskim Wschodzie, w Afryce Północnej lub Afryce (Maghreb, Sahel, Nigeria, Czad). Europejski Instrument na rzecz Wspierania Demokracji i Praw Człowieka służy także wspieraniu odnośnych programów takich jak: - program dotyczący angażowania młodzieży w działania na rzecz praw człowieka i spójności społecznej (budżet w wysokości 600 000 EUR, uruchomienie i realizacja do 2019 r.). Partner wdrażający: Generations for Peace. - Beyond Radicalisation: Youth in Lebanon Speak Up! (budżet w wysokości 600 000 EUR, uruchomienie i realizacja do 2019 r.). Partner wdrażający: Deutsche Welle. - La jeunesse sahraouie, acteur central de la résolution pacifique du conflit - Algérie, Tindouf; civil society" - działania w obozach dla uchodźców Sahrawi, w Tindouf (budżet w wysokości 96 000 EUR; 2016 – 2018). Za wdrożenie odpowiada Oxfam-Solidariteit. - Voix du Sud, Voix du Nord pour un meilleur vivre ensemble en Algérie pour garantir la démocratie en Algérie (budżet w wysokości 0,5 mln EUR; uruchomienie i realizacja do 2018 r.).
24 Dalsze wspieranie inicjatyw Światowego Forum na rzecz Zwalczania Terroryzmu w celu zapobiegania i przeciwdziałania brutalnemu ekstremizmowi.		W toku		UE udziela stałego wsparcia na rzecz zapobiegania i przeciwdziałania brutalnemu ekstremizmowi na poziomie społeczności za pośrednictwem inicjatyw inspirowanych przez Światowe Forum na rzecz Zwalczania Terroryzmu (GCTF), np. międzynarodowe Centrum Doskonałości na rzecz Zwalczania Brutalnego Ekstremizmu „Hedayah” i światowy Fundusz na rzecz Zaangażowania Społeczności i Odporności Społecznej. Przykładowo, mechanizm dotacji Hedayah wspiera obecnie oddolne inicjatywy w Azji Środkowej, w Bałkanach Zachodnich i Gruzji przy wsparciu finansowym UE. UE wspiera także działania Światowego Funduszu na rzecz Zaangażowania Społeczności i Odporności Społecznej w Bangladeszu, Kenii, Kosowie, Mali i Nigerii, a także innowacyjną inicjatywę sektora prywatnego mającą na celu uruchomienie współfinansowania działań tego funduszu przez sektor prywatny. UE współprzewodniczy (wraz z Turcją) działającej w ramach GCTF grupie roboczej ds. Rogu Afryki i jest członkiem grupy roboczej GCTF ds. przeciwdziałania brutalnemu ekstremizmowi. Kwestie związane z zapobieganiem i przeciwdziałaniem brutalnemu ekstremizmowi (w tym w odniesieniu do młodzieży i kobiet) są ważnym elementem prac grupy roboczej ds. Rogu Afryki. Latem 2017 r. UE zorganizuje dwa warsztaty dla kluczowych zainteresowanych podmiotów w regionie w celu promowania inicjatywy GCTF „Life Cycle of Radicalisation” - zestaw dokumentów zawierających najlepsze praktyki.
25 Dalsze rozszerzenie sieci eTwinning Plus na wybrane kraje objęte europejską polityką sąsiedztwa.		W toku		Zakres instrumentu eTwinning Plus (który już obejmuje Tunezję, Azerbejdżan, Gruzję, Ukrainę, Armenię i Mołdawię) zostanie rozszerzony i obejmie inne państwa partnerstwa eurośródziemnomorskiego. Rozpoczęto już rozmowy z Algierią.
26 Uruchomienie projektu wykonalności w zakresie wirtualnych kontaktów w ramach Erasmus+, aby propagować zaangażowanie młodych ludzi w internecie i dotrzeć docelowo do 200 000 młodych ludzi do 2019 r.		W toku		Zakończono studium wykonalności. Przeanalizowano w nim możliwości, jak prowadzić etap pilotażowy, a następnie w pełni wdrożyć tę inicjatywę, przy uwzględnieniu głównych aspektów takich jak rekrutacja uczestników, rekrutacja i szkolenia osób wspomagających realizację inicjatywy, wymagane treści, by zapewnić pogłębienie międzykulturowej świadomości uczestników, niezbędne platformy informatyczne i w jaki sposób uznane zostanie zaangażowanie uczestników. Celem jest rozpoczęcie etapu pilotażowego z udziałem 1 000 - 2 000 młodych ludzi w 2018 r., a następnie szersze wdrożenie do końca 2019 r.

(1)

[1] Więcej informacji na stronie http://pameca.org.al/ .

KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 29.6.2017

COM(2017) 354 final

ZAŁĄCZNIK

Aktualny stan wdrażania planu działania na rzecz skuteczniejszego zwalczania finansowania terroryzmu

Komunikatu Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej i Rady

Ósme sprawozdanie z postępu prac nad stworzeniem rzeczywistej i skutecznej unii bezpieczeństwa

AKTUALNY STAN WDRAŻANIA PLANU DZIAŁANIA NA RZECZ SKUTECZNIEJSZEGO ZWALCZANIA FINANSOWANIA TERRORYZMU (COM(2016) 50 final z 2.2.2016)

Cele i działania	Terminy	Opis/Aktualna sytuacja
Zapobieganie przepływowi środków finansowych i wykrywanie finansowania terroryzmu
Zwalczanie nadużywania systemu finansowego do celów finansowania terroryzmu
Przyspieszenie terminu skutecznej transpozycji i wejścia w życie 4. dyrektywy w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy.	Najpóźniej do IV kwartału 2016 r.	-1.1.2017 r., we wniosku dotyczącym zmian do 4. dyrektywy w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy. -Zastąpione toczącymi się negocjacjami (rozmowami trójstronnymi) dotyczącymi wprowadzenia zmian do 4. dyrektywy w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy – zob. poniżej.
Przyjęcie wykazu państw trzecich wysokiego ryzyka wykazujących braki o strategicznym znaczeniu w systemach dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy i zwalczania finansowania terroryzmu.	Najpóźniej do II kwartału 2016 r.	-Akt delegowany zawierający unijny wykaz uwzględniający wykazy Grupy Specjalnej ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy przyjęte w dniu 14.7.2016 r., wszedł w życie we wrześniu 2016 r. -Dalsze zmiany do aktu delegowanego zostały odrzucone przez Parlament Europejski. -Komisja zamierza zintensyfikować swoje aktywne zaangażowanie i koordynację w ramach Grupy Specjalnej ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy, by móc wpłynąć na wcześniejszym etapie na proces tworzenia, w ramach tej grupy, wykazu państw trzecich wysokiego ryzyka. -Komisja opracuje również nową metodę unijnej oceny, która nie polega wyłącznie na zewnętrznych źródłach informacji. Przygotowano plan działania określający główne etapy składające się na proces opracowania takiej nowej metody, zawierający szczegółowe plany na najbliższe 18 miesięcy oraz perspektywy na kolejny okres. -UE powinna również aktywnie współpracować z państwami o „niskiej zdolności”, aby pomóc im w poprawie sytuacji w zakresie zapobiegania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu.
Opublikowanie sprawozdania dotyczącego ponadnarodowej oceny ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu oraz zaleceń dla państw członkowskich w sprawie środków odpowiednich do wyeliminowania tego ryzyka.	II kwartał 2017 r.	-Prace w toku -Przyjęcie zaplanowano na koniec czerwca 2017 r.
Zaproponowanie zmian do następujących punktów 4. dyrektywy w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy: -wzmocnienie środków należytej staranności / środków zaradczych w odniesieniu do państw trzecich wysokiego ryzyka; -platformy wymiany walut wirtualnych; -instrumenty przedpłacone; -scentralizowane rejestry rachunków bankowych i kont płatniczych lub elektroniczne systemy wyszukiwania danych; -dostęp jednostek analityki finansowej (FIU) do informacji i wymiana tych informacji.	Najpóźniej do II kwartału 2016 r. – zrealizowane.	-Komisja przyjęła wniosek w dniu 5.7.2016 r. -Obecnie na zaawansowanym etapie rozmów trójstronnych.
Zwiększenie skuteczności transpozycji przez UE środków zamrażających ONZ, w tym poprzez rozszerzenie wymiany informacji między UE i ONZ.	Najpóźniej do II kwartału 2016 r.	-Prace w toku: służby Komisji ograniczyły czas potrzebny na transpozycję do prawodawstwa UE nowych wykazów ONZ dotyczących Państwa Islamskiego/Al Kaidy z 5 do średnio 3 dni – wynika to częściowo z szybszego przekazywania informacji przez Komitet ONZ ds. sankcji wobec Państwa Islamskiego/Al Kaidy. -Służby Komisji badają, jakie działania można podjąć w celu skrócenia czasu transpozycji do 2 dni. -Sekretariatowi Generalnemu Rady powierzono zadanie utworzenia bazy danych w celu monitorowania w systemie SIS zakazów wjazdu na podstawie sankcji ONZ. Baza ta zostanie udostępniona w 2017–2018 r.
Zwiększanie zdolności państw członkowskich, Komisji, Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (ESDZ) i podmiotów gospodarczych do wymiany informacji na temat problemów z wdrażaniem środków ograniczających, w tym wymiany informacji na temat nowych wykazów ONZ, za pośrednictwem bazy danych dotyczącej sankcji finansowych.	Najpóźniej do II kwartału 2016 r.	-Prace w toku: Komisja opracowuje nową aplikację na potrzeby bazy danych dotyczącej sankcji finansowych, która umożliwiłyby jej przekazywanie informacji na temat nowych wykazów ONZ przed dniem ich transpozycji do prawodawstwa UE (aplikacja powinna zacząć funkcjonować do września br.); -Służby Komisji badają obecnie, czy można by wykorzystać bazę danych dotyczącą sankcji finansowych również do przekazywania informacji na temat krajowych wykazów państw członkowskich.
Zbadanie możliwości ustanowienia odrębnego instrumentu prawnego pozwalającego na przeprowadzanie szerszych konsultacji dotyczących rejestrów rachunków bankowych i kont płatniczych do celów innych dochodzeń i przez inne organy, wykraczających poza zakres 4. dyrektywy w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy.	Najpóźniej do II kwartału 2016 r.	-Prace w toku -Odbyły się konsultacje z: (i) organami zarządzającymi istniejącymi rejestrami bankowymi; (ii) organami, które mogą mieć dostęp do tych rejestrów bankowych do celów innych niż przeciwdziałanie praniu pieniędzy (organy ścigania, biura ds. odzyskiwania mienia, organy podatkowe, organy antykorupcyjne) oraz z sektorem bankowym.
Wzmocnienie współpracy między jednostkami analityki finansowej przy pomocy odpowiednich środków.	Najpóźniej do II kwartału 2017 r.	-Prace w toku. -Zaplanowano na koniec czerwca 2017 r.
Inne inicjatywy w celu uzupełnienia istniejących ram prawnych
Harmonizacja przepisów dotyczących przestępstw polegających na praniu pieniędzy i grożących za nie sankcji
Wniosek ustawodawczy w sprawie harmonizacji przepisów dotyczących przestępstw polegających na praniu pieniędzy i grożących za nie sankcji.	Najpóźniej do IV kwartału 2016 r.;	-Komisja przedstawiła wniosek w dniu 21 grudnia 2016 r. -Rada wypracowała ogólne podejście w dniu 8 czerwca 2017 r. -Parlament Europejski wyznaczył sprawozdawcę; Sprawozdanie ma być przedstawione do września 2017 r.
Walka z nielegalnym przepływem środków pieniężnych
Komisja będzie współpracować z Europejskim Bankiem Centralnym (EBC), Europolem i innymi odpowiednimi stronami w sprawie stosowania banknotów o wysokich nominałach, zwłaszcza banknotów o nominale 500 EUR, co stanowi problem zgłoszony przez organy ścigania.	Zrealizowane.	-Zrealizowane. Dalsze działania nie są potrzebne. -W dniu 4.5.2016 r. Rada Prezesów EBC podjęła decyzję, by stopniowo wycofywać z obiegu banknoty o nominale 500 EUR.
Wniosek ustawodawczy w sprawie walki z nielegalnym przepływem środków pieniężnych.	Najpóźniej do IV kwartału 2016 r.	-Wniosek Komisji przedstawiono w dniu 21.12.2016 r. -W Radzie (Grupa Robocza ds. Unii Celnej): drugie czytanie jest w toku na podstawie kompromisowego tekstu przygotowanego przez prezydencję. -W Parlamencie Europejskim przydzielenie do właściwej komisji jest spodziewane w połowie czerwca.
Analiza stosowności wprowadzenia górnych limitów dla płatności gotówkowych.	Stan prac przedstawiono na posiedzeniu Rady Ecofin w czerwcu 2016 r.	-Otwarte konsultacje społeczne przeprowadzono w okresie od 1 marca do 31 maja. -Wyniki są obecnie analizowane.
Uzupełnienie ram prawnych UE dotyczących śledzenia i zamrażania aktywów terrorystów
Unijny system zamrażania aktywów terrorystów na mocy art. 75 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.	Zakończenie oceny najpóźniej do IV kwartału 2016 r.	-Ocenę Komisji przedstawiono w trzecim sprawozdaniu z postępów ku skutecznej i rzeczywistej unii bezpieczeństwa (COM(2016)831 z 21.12.2016): brak dalszych działań na tym etapie.
Wzmocnienie wzajemnego uznawania nakazów zamrażania i konfiskaty mienia pochodzącego z działalności przestępczej.	Najpóźniej do IV kwartału 2016 r.	-Wniosek Komisji przedstawiono w dniu 21.12.2016 r. -W Radzie toczą się negocjacje w celu uzgodnienia podejścia ogólnego. -Parlament Europejski wyznaczył sprawozdawcę.
Ewentualny europejski system, który stanowiłby uzupełnienie istniejącej umowy UE-USA w sprawie programu śledzenia środków finansowych należących do terrorystów (TFTP) w celu śledzenia transakcji wyłączonych ze wspomnianej umowy.	Zakończenie oceny najpóźniej do IV kwartału 2016 r.	-Ocenę przedstawiono w trzecim sprawozdaniu z postępów ku skutecznej i rzeczywistej unii bezpieczeństwa (COM(2016)831 z 21.12.2016): -Prace w toku.
Dławienie finansowania terroryzmu u źródła
Wniosek ustawodawczy w sprawie rozszerzenia uprawnień organów celnych i współpracy między nimi oraz zwalczania handlu towarami stanowiącego źródło finansowania terroryzmu.	Przesunięto na I kwartał 2017 r. (COM(2016) 230 final)	-Prace w toku.
Wniosek ustawodawczy w sprawie zwalczania nielegalnego handlu dobrami kultury.	Najpóźniej do II kwartału 2017 r.	-Przygotowania w toku. -Przyjęcie przewidziane na lato 2017 r.
Plan działania UE w sprawie nielegalnego handlu dziką fauną i florą.	Najpóźniej do I kwartału 2016 r.	-Plan działań przyjęty w dniu 26.2.2016 r. -Konkluzje Rady przyjęte w dniu 20.6.2016 r. -Prace nad wdrażaniem w toku.
Wybrane aspekty związane z wymiarem zewnętrznym
Zwiększenie wsparcia dla państw trzecich na rzecz przestrzegania wymogów prawnych rezolucji RB ONZ i zaleceń Grupy Specjalnej ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy.	W toku.	-Prace w toku.
Wspieranie krajów w regionach Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej oraz Azji Południowo-Wschodniej w nadzorowaniu, udaremnianiu i odmawianiu finansowania terroryzmu.	Najpóźniej do IV kwartału 2016 r.	-Prace w toku.