Bruksela, dnia 18.5.2016

COM(2016) 297 final

Zalecenie

DECYZJA RADY

uchylająca decyzję 2009/416/WE w sprawie istnienia nadmiernego deficytu w Irlandii


Zalecenie

DECYZJA RADY

uchylająca decyzję 2009/416/WE w sprawie istnienia nadmiernego deficytu w Irlandii

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 126 ust. 12,

uwzględniając zalecenie Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)W dniu 27 kwietnia 2009 r., na podstawie zalecenia Komisji, decyzją 2009/416/WE 1 przyjętą na podstawie art. 104 ust. 6 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską Rada stwierdziła istnienie nadmiernego deficytu w Irlandii. Rada zauważyła, że deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych wyniósł w 2008 r. 6,3 % PKB, czyli kształtował się powyżej ustanowionej w Traktacie wartości referencyjnej wynoszącej 3 % PKB, i według szacunków miał jeszcze wzrosnąć do 11 % PKB w 2009 r. Według prognoz dług brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych miał przekroczyć w 2009 r. ustanowioną w Traktacie wartość referencyjną na poziomie 60 % PKB.

(2)W tym samym dniu, zgodnie z art. 104 ust. 7 Traktatu oraz art. 3 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1467/97, na podstawie zalecenia Komisji Rada przyjęła skierowane do Irlandii zalecenie zlikwidowania nadmiernego deficytu najpóźniej do 2013 r. To zalecenie Rady podano do publicznej wiadomości.

(3)W dniu 2 grudnia 2009 r. Rada stwierdziła, że władze Irlandii podjęły skuteczne działania zgodnie z zaleceniami Rady z dnia 27 kwietnia 2009 r., ale że można uznać, iż po przyjęciu pierwotnego zalecenia w Irlandii wystąpiły nieprzewidziane niekorzystne zdarzenia gospodarcze, niosące poważne negatywne konsekwencje dla finansów publicznych. W związku z tym Rada, na podstawie zalecenia Komisji, uznała, że warunki przewidziane w art. 3 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 1467/97 są spełnione i na podstawie art. 126 ust. 7 Traktatu wydała nowe zalecenie skierowane do Irlandii, mające na celu likwidację nadmiernego deficytu do 2014 r. 2 .

(4)W dniu 7 grudnia 2010 r. Rada stwierdziła, że w Irlandii wystąpiły nieprzewidziane niekorzystne zdarzenia gospodarcze, niosące poważne negatywne konsekwencje dla finansów publicznych, zwłaszcza w kontekście znacznych środków wsparcia sektora bankowego, które należało wdrożyć. W związku z tym Rada, na podstawie zalecenia Komisji, wydała na podstawie art. 126 ust. 7 Traktatu nowe zalecenie skierowane do Irlandii, ustalając na 2015 r. ostateczny termin korekty nadmiernego deficytu 3 . Jednocześnie, po tym jak władze Irlandii zwróciły się z wnioskiem o udzielenie pomocy finansowej przez Unię Europejską, państwa członkowskie strefy euro oraz Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW), Rada skierowała do Irlandii decyzję w sprawie przyznania pomocy finansowej oraz w sprawie specjalnych środków mających na celu przywrócenie stabilności finansowej i zrównoważonego wzrostu gospodarczego 4 . Protokół ustaleń dotyczący szczegółowych warunków w zakresie polityki gospodarczej (ang. Memorandum of Understanding on Specific Economic Policy Conditionality, zwany dalej „protokołem ustaleń”) między Komisją a władzami Irlandii został podpisany w dniu 16 grudnia 2010 r.

(5)W dniu 24 sierpnia 2011 r. Komisja stwierdziła, że Irlandia podjęła skuteczne działania zmierzające do korekty nadmiernego deficytu do 2015 r. zgodnie z zaleceniem Rady z dnia 7 grudnia 2010 r. 5 .

(6)Zgodnie z art. 10 ust. 2 lit. a) rozporządzenia (UE) nr 472/2013 Irlandia była zwolniona z obowiązku przedkładania osobnych sprawozdań w ramach procedury nadmiernego deficytu i składała sprawozdania w ramach swojego programu pomocy finansowej.

(7)W grudniu 2013 r. Irlandia pomyślnie zakończyła realizację programu pomocy finansowej UE i MFW, wypełniając zdecydowaną większość warunków politycznych przewidzianych w tym programie i przywracając zaufanie inwestorów do państwa i sektora bankowego.

(8)Zgodnie z art. 4 Protokołu w sprawie procedury dotyczącej nadmiernego deficytu, załączonego do Traktatów, Komisja dostarcza dane na potrzeby zastosowania tej procedury. W ramach stosowania tego protokołu państwa członkowskie przedkładają dane na temat deficytu i długu sektora instytucji rządowych i samorządowych oraz inne związane z tym zmienne dwa razy w roku, mianowicie przed dniem 1 kwietnia oraz przed dniem 1 października, zgodnie z art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 479/2009 6 .

(9)Rada powinna podjąć decyzję o uchyleniu decyzji w sprawie istnienia nadmiernego deficytu na podstawie przedłożonych danych. Ponadto decyzja w sprawie istnienia nadmiernego deficytu powinna zostać uchylona tylko wówczas, gdy prognozy Komisji wskazują, że deficyt nie przekroczy w okresie objętym prognozą progu 3 % PKB 7 .

(10)Na podstawie danych przedstawionych przez Komisję (Eurostat) zgodnie z art. 14 rozporządzenia (WE) nr 479/2009, w oparciu o dane przedłożone przez Irlandię w zgłoszeniu z kwietnia 2016 r., program stabilności z 2016 r. oraz prognozę Komisji z wiosny 2016 r., uzasadnione jest wyciągnięcie następujących wniosków:

począwszy od 2009 r., kiedy to deficyt osiągnął szczytową wartość na poziomie około 11,5 % PKB (z wyłączeniem jednorazowych środków powodujących wzrost deficytu związanych ze wsparciem sektora finansowego), saldo sektora instytucji rządowych i samorządowych ulega ciągłej poprawie, dzięki spadkowi deficytu do 3,8 % PKB w 2014 r. i 2,3 % PKB w 2015 r. (1,3 % PKB, gdyby pominąć jednorazową transakcję 8 ). Ogólnie rzecz biorąc, ograniczeniu deficytu sprzyjało przede wszystkim ograniczanie wydatków, w wyniku czego ciężar bieżących wydatków pierwotnych wyrażony jako odsetek PKB spadł o 8,5 % między 2010 r. a 2015 r. Na poprawę sytuacji wpływ miał również zanotowany w tym samym okresie wzrost wskaźnika dochodów do PKB o ½ %;

w programie stabilności z 2016 r. przedłożonym przez Irlandię w dniu 29 kwietnia 2016 r. zaplanowano spadek deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych do 1,1 % PKB w 2016 r. i – przy założeniu kontynuacji dotychczasowej polityki – do 0,4 % PKB w 2017 r. 9 . W prognozie Komisji z wiosny 2016 r. założono deficyt w wysokości 1,1 % PKB w 2016 r. i – przy założeniu kontynuacji dotychczasowej polityki – 0,6 % PKB w 2017 r. Oczekuje się zatem, że w okresie objętym prognozą deficyt utrzyma się na poziomie niższym od określonej w Traktacie wartości referencyjnej wynoszącej 3 % PKB;

Komisja szacuje, że saldo strukturalne, tj. saldo sektora instytucji rządowych i samorządowych w ujęciu uwzględniającym zmiany cykliczne, po skorygowaniu o działania jednorazowe i tymczasowe, uległo poprawie w latach 2011–2015 o 6,7 % PKB;

relacja długu brutto irlandzkiego sektora instytucji rządowych i samorządowych do PKB stale maleje, po tym jak osiągnęła w 2013 r. maksymalny poziom wynoszący 120 %, i szacuje się, że w okresie objętym prognozą wskaźnik ten utrzyma trend spadkowy. W szczególności dług brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych zmalał do 93,8 % PKB w 2015 r. z 107,5 % PKB w 2014 r. dzięki znacznemu wzrostowi nominalnego PKB i sprzedaży majątku państwowego, przy czym prognozuje się jego dalszy spadek do 89,1 % PKB w 2016 r. Według prognoz wskaźnik zadłużenia brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych będzie nadal malał w 2017 r. i osiągnie poziom 86,6 % PKB, również dzięki korzystnym warunkom koniunkturalnym, stopom procentowym na rekordowo niskim poziomie i pierwotnej nadwyżce budżetowej.

(11)Począwszy od 2016 r., czyli roku następującego po roku, w którym nastąpiła korekta nadmiernego deficytu, Irlandia podlega części zapobiegawczej paktu stabilności i wzrostu i powinna w odpowiednim tempie czynić postępy w realizacji swojego średniookresowego celu budżetowego, przestrzegając przy tym wartości odniesienia dotyczącej wydatków, oraz spełniać kryterium długu zgodnie z art. 2 ust. 1a rozporządzenia (WE) nr 1467/97. W tym kontekście wydaje się, że istnieje ryzyko pewnego odchylenia od wymaganej ścieżki dostosowania prowadzącej do realizacji średniookresowego celu budżetowego w 2016 r., przy czym prognozuje się, że Irlandia osiągnie ten cel w 2017 r. Zgodnie z prognozami Irlandia spełni warunki przejściowych ustaleń dotyczących zgodności z regułą dotyczącą zadłużenia w obu tych latach. Zasadniczo w 2016 r. konieczne będzie zastosowanie dalszych środków.

(12)Zgodnie z art. 126 ust. 12 Traktatu decyzję Rady w sprawie istnienia nadmiernego deficytu należy uchylić, kiedy nadmierny deficyt w danym państwie członkowskim zostanie, w ocenie Rady, skorygowany.

(13)W ocenie Rady Irlandia skorygowała nadmierny deficyt, należy zatem uchylić decyzję 2009/416/WE,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Z całościowej oceny wynika, że nadmierny deficyt w Irlandii został skorygowany.

Artykuł 2

Decyzja 2009/416/WE traci moc.

Artykuł 3

Niniejsza decyzja skierowana jest do Irlandii.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

   W imieniu Rady

   Przewodniczący

(1) Decyzja Rady 2009/416/WE z dnia 27 kwietnia 2009 r. w sprawie istnienia nadmiernego deficytu w Irlandii.
(2) Zalecenie Rady z dnia 2 grudnia 2009 r. mające na celu likwidację nadmiernego deficytu w Irlandii.
(3) Zalecenie Rady z dnia 7 grudnia 2010 r. mające na celu likwidację nadmiernego deficytu w Irlandii.
(4) Decyzja wykonawcza Rady z dnia 7 grudnia 2010 r. w sprawie przyznania Irlandii pomocy finansowej Unii.
(5) Komunikat Komisji do Rady „Ocena działań podjętych przez Irlandię w odpowiedzi na zalecenie Rady z dnia 7 grudnia 2010 r. mające na celu likwidację nadmiernego deficytu budżetowego w Irlandii” – COM(2011) 509 final z 24.8.2011.
(6) Rozporządzenie Rady (WE) nr 479/2009 z dnia 25 maja 2009 r. o stosowaniu Protokołu w sprawie procedury dotyczącej nadmiernego deficytu załączonego do Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz.U. L 145 z 10.6.2009, s. 1).
(7) Zgodnie z dokumentem pt. „Szczegółowe zasady wdrażania paktu stabilności i wzrostu oraz wytyczne dotyczące formy i treści programów stabilności i konwergencji” z dnia 3 września 2012 r. Zob.: http://ec.europa.eu/economy_finance/economic_governance/sgp/pdf/coc/code_of_conduct_en.pdf
(8) W 2015 r. w ramach planowanej restrukturyzacji funduszy własnych Allied Irish Bank (AIB) część akcji uprzywilejowanych należących do rządu przekształcono w akcje zwykłe. Tę konwersję przeprowadzono w przygotowaniu do planowanej sprzedaży tych akcji wpisującej się w plany rządu Irlandii zakładające ponowne oddanie banku w ręce właścicieli prywatnych. Zgodnie z obowiązującymi regułami rachunkowości konwersja ta spowodowała wzrost wydatków irlandzkiego sektora instytucji rządowych i samorządowych (i w konsekwencji deficytu tego sektora) w 2015 r.
(9) Mając na względzie, że rozmowy w sprawie utworzenia rządu w następstwie wyborów parlamentarnych z lutego były nadal w toku pod koniec kwietnia, przedłożony przez Irlandię program stabilności na 2016 r. opracowano przy założeniu kontynuacji dotychczasowej polityki.