KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 15.6.2016
COM(2016) 387 final
SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
W SPRAWIE DZIAŁALNOŚCI UNII EUROPEJSKIEJ W ZAKRESIE ZACIĄGANIA I UDZIELANIA POŻYCZEK W 2015 R.
KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 15.6.2016
COM(2016) 387 final
SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
W SPRAWIE DZIAŁALNOŚCI UNII EUROPEJSKIEJ W ZAKRESIE ZACIĄGANIA I UDZIELANIA POŻYCZEK W 2015 R.
Spis treści
1.Wstęp
2.Działalność Unii Europejskiej w zakresie udzielania pożyczek
2.1.Instrument wsparcia bilansu płatniczego
2.2.Europejski mechanizm stabilizacji finansowej
2.3.Pomoc makrofinansowa
2.4.Instrument pożyczkowy Euratomu
3.Działalność Unii Europejskiej w zakresie zaciągania pożyczek
3.1.Instrument wsparcia bilansu płatniczego
3.2.Europejski mechanizm stabilizacji finansowej
3.3.Pomoc makrofinansowa
3.4.Instrument pożyczkowy Euratomu
4.Europejski Bank Inwestycyjny
4.1.Działalność EBI w zakresie udzielania pożyczek
4.2.Działalność EBI w zakresie zaciągania pożyczek
1.Wstęp
Decyzje Rady ustanawiające różne instrumenty pożyczkowe Unii Europejskiej (UE) nakładają na Komisję wymogi corocznego informowania Parlamentu Europejskiego i Rady o wykorzystaniu tych instrumentów. Aby spełnić powyższe wymogi informacyjne, w niniejszym sprawozdaniu przedstawiono operacje udzielania pożyczek realizowane w ramach poszczególnych instrumentów oraz odpowiadającą im działalność w zakresie zaciągania pożyczek.
W celu uzupełnienia obrazu operacji UE, w ostatnim punkcie niniejszego sprawozdania zawarto również przegląd działalności w zakresie udzielania i zaciągania pożyczek, którą prowadził w 2015 r. Europejski Bank Inwestycyjny (EBI).
Poniższa tabela przedstawia, jak zmieniały się operacje UE w ciągu ostatnich 5 lat.
Tabela 1: Zmiany operacji prowadzonych przez UE (pozostające do spłaty kwoty główne – w mln EUR)
|
EWWiS w likwidacji (1) (2) |
Euratom (1) |
Instrument wsparcia bilansu płatniczego |
Pomoc makrofinansowa |
Europejski mechanizm stabilizacji finansowej |
Suma |
|
|
2011 2012 2013 2014 2015 |
225 183 179 192 204 |
447 423 386 348 300 |
11 400 11 400 11 400 8 400 5 700 |
590 545 565 1 829 3 007 |
28 000 43 800 43 800 46 800 46 800 |
40 662 56 351 56 330 57 569 56 011 |
|
(1) Zastosowano kursy wymiany z dnia 31 grudnia każdego roku. (2) Europejska Wspólnota Węgla i Stali (EWWS) znajduje się od 2002 r. w stanie likwidacji. Termin wymagalności ostatnich obligacji wyemitowanych przez EWWiS upływa w roku 2019. Wzrost kwoty pozostającej do spłaty wynika z wahań kursów walutowych. |
||||||
2.Działalność Unii Europejskiej w zakresie udzielania pożyczek
Wsparcie finansowe dla państw trzecich i państw członkowskich w formie pożyczek dwustronnych finansowanych za pośrednictwem rynków finansowych i objętych gwarancją budżetową UE udzielane jest przez Komisję na podstawie decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady lub tylko Rady, w zależności od celu takiego wsparcia 1 . Spójność wsparcia finansowego dla państw trzecich z ogólnymi celami działań zewnętrznych UE zapewniają Komisja i Wysoki Przedstawiciel Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa wspierani przez Europejską Służbę Działań Zewnętrznych (ESDZ).
2.1.Instrument wsparcia bilansu płatniczego
Wsparcie bilansu płatniczego na podstawie art. 143 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) i rozporządzenia Rady (WE) nr 332/2002 z dnia 18 lutego 2002 r. ustanawiającego instrument średnioterminowej pomocy finansowej dla bilansów płatniczych państw członkowskich 2 (rozporządzenie w sprawie bilansu płatniczego) przybiera formę udzielanych przez Unię pożyczek średnioterminowych. Jest ono zazwyczaj przyznawane w powiązaniu ze wsparciem finansowym ze strony Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW) i innych pożyczkodawców wielostronnych, takich jak Europejski Bank Inwestycyjny (EBI), Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju (EBOR) lub Bank Światowy.
Wsparcie bilansu płatniczego jest udzielane decyzją Rady stanowiącej większością kwalifikowaną na zasadach określanych w poszczególnych przypadkach. Potencjalnymi beneficjentami są państwa członkowskie spoza strefy euro borykające się z poważnymi trudnościami w zakresie bilansu płatniczego. Instrument ten ma na celu złagodzenie obciążeń w zakresie finansowania zewnętrznego państw członkowskich będących beneficjentami oraz ustabilizowanie ich bilansu płatniczego. Udzielenie wsparcia jest uzależnione od spełnienia warunków dotyczących polityki gospodarczej, o których decyduje Rada po konsultacjach z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym – warunki te są uzgadniane szczegółowo przez Komisję i państwo członkowskie korzystające z pomocy w protokole ustaleń podpisanym przed zawarciem umowy pożyczki. Stałe zapewnienie zgodności ze środkami określonymi w programie dostosowawczym jest regularnie kontrolowane i stanowi warunek wypłaty kolejnych transz pożyczki. Komisja, w imieniu Unii Europejskiej, pozyskuje wymagane środki finansowe na rynkach kapitałowych.
Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie bilansu płatniczego Komisja przedkłada co trzy lata Komitetowi Ekonomiczno-Finansowemu i Radzie sprawozdanie w sprawie wdrożenia instrumentu wsparcia bilansu płatniczego.
W 2013 r. Rada przyjęła drugi program zapobiegawczej pomocy finansowej na rzecz Rumunii 3 , do wysokości 2 mld EUR, który nie został wykorzystany przez to państwo i wygasł z końcem września 2015 r. Obecnie nie planuje się nowego programu.
W styczniu 2015 r. Łotwa zwróciła kwotę 1,2 mld EUR, a Rumunia – 1,5 mld EUR. Według stanu na dzień 31 grudnia 2015 r. łączna kwota pozostająca do spłaty w ramach programów wsparcia bilansu płatniczego wynosiła 5,7 mld EUR 4 .
Poniższa tabela zawiera przegląd pożyczek uruchomionych w ramach wsparcia bilansu płatniczego do dnia 31 grudnia 2015 r.
Tabela 2: Wsparcie bilansu płatniczego – stan na dzień 31 grudnia 2015 r. (kwota kapitału w mld EUR)
|
Państwo |
Kwota ustalona |
Kwota wypłacona |
Kwota spłacona |
Kwota pozostająca do spłaty |
Średni ważony termin wymagalności
|
|
Węgry |
6,5 |
5,5 |
4,0 |
1,5 |
0,3 |
|
Łotwa |
3,1 |
2,9 |
2,2 |
0,7 |
5,2 |
|
Rumunia |
5,0 |
5,0 |
1,5 |
3,5 |
2,4 |
|
Rumunia (zapobiegawcza pomoc finansowa) |
1,4 |
0 |
0 |
0 |
- |
|
Rumunia (zapobiegawcza pomoc finansowa) |
2,0 |
0 |
0 |
0,0 |
- |
|
Suma |
18,0 |
13,4 |
7,7 |
5,7 |
2,2 |
2.2.Europejski mechanizm stabilizacji finansowej
Europejski mechanizm stabilizacji finansowej został ustanowiony rozporządzeniem Rady (UE) nr 407/2010 z dnia 11 maja 2010 r. 5 , a jego podstawę stanowi art. 122 ust. 2 6 TFUE. Europejski mechanizm stabilizacji finansowej jest w pełni objęty gwarancją budżetową UE i ma zdolność udzielania pożyczek na łączną kwotę maksymalnie 60 mld EUR 7 .
Europejski mechanizm stabilizacji finansowej został uruchomiony w 2011 r. dla Irlandii 8 i Portugalii 9 – w jego ramach tym dwóm państwom przyznano pożyczki na maksymalną kwotę, odpowiednio, 22,5 mld EUR i 26 mld EUR.
W 2013 r. zdecydowano o wydłużeniu maksymalnego średniego okresu wymagalności pożyczek wypłaconych na rzecz tych państw członkowskich z 12,5 roku do 19,5 roku. Beneficjenci europejskiego mechanizmu stabilizacji finansowej mogą złożyć wniosek o przedłużenie i refinansowanie wszystkich pożyczek udzielonych w ramach tego mechanizmu, o ile średni termin wymagalności wypłaconych pożyczek (liczony od dnia pierwszej wypłaty) nie przekracza 19,5 roku.
W tym kontekście, we wrześniu i październiku 2015 r. pozyskano łącznie 5 mld EUR, w trzech transzach o terminie zapadalności 8, 14 i 20 lat, aby sfinansować wydłużenie okresu wymagalności pożyczki dla Irlandii w kwocie 5 mld EUR, która przypadała pierwotnie do spłaty w dniu 4 grudnia 2015 r. Średni okres wymagalności pożyczek na rzecz Irlandii, które pozostają obecnie należne, wynosi – według stanu na dzień 31 grudnia 2015 r. – 15,4 roku.
Oprócz tego UE sfinansowała pożyczkę pomostową w wysokości 7,16 mld EUR, którą przyznano Grecji 10 na okres jednego miesiąca od 20 lipca do 20 sierpnia 2015 r. Pożyczka ta została spłacona w całości.
Pozostająca do spłaty łączna kwota w ramach europejskiego mechanizmu stabilizacji finansowej wyniosła na koniec 2015 r. 46,8 mld EUR (Irlandia: 22,5 mld EUR, Portugalia: 24,3 mld EUR).
Poniższa tabela zawiera przegląd pożyczek uruchomionych w ramach europejskiego mechanizmu stabilizacji finansowej do dnia 31 grudnia 2015 r.
Tabela 3: Wsparcie z europejskiego mechanizmu stabilizacji finansowej – stan na dzień 31 grudnia 2015 r. (kwota kapitału w mld EUR)
|
Państwo |
Kwota ustalona |
Kwota wypłacona |
Kwota spłacona |
Kwota pozostająca do spłaty |
Średni ważony termin wymagalności (w latach) |
|
Grecja |
7,16 |
7,16 |
7,16 |
0 |
- |
|
Irlandia |
22,50 |
22,50 |
0 |
22,5 |
15,4 |
|
Portugalia |
26,00 |
24,30 |
0 |
24,3 |
12,3 |
|
Suma |
55,66 |
53,96 |
7,16 |
46,8 |
13,8 |
2.3.Pomoc makrofinansowa
Pomoc makrofinansowa ma na celu zaspokajanie wyjątkowych potrzeb w zakresie finansowania zewnętrznego i jest przeznaczona dla państw cieszących się bliskimi stosunkami gospodarczymi i politycznymi z UE i położonych w jej pobliżu. Jej celem jest przywrócenie stabilności makroekonomicznej i finansowej w krajach kandydujących, potencjalnych krajach kandydujących oraz krajach objętych europejską polityką sąsiedztwa (oraz, w wyjątkowych okolicznościach, innych państwach trzecich), przy jednoczesnym wspieraniu realizacji reform makroekonomicznych i strukturalnych. Pomoc makrofinansowa ma charakter nadzwyczajny i przejściowy oraz jest udzielana w transzach, a jej przyznanie jest obwarowane surowymi warunkami dotyczącymi polityki gospodarczej. Pomoc makrofinansowa stanowi uzupełnienie programu dostosowawczego MFW i jest uwarunkowana istnieniem takiego programu. Pomoc makrofinansowa może przybierać formę pożyczek lub – w pewnych okolicznościach – bezzwrotnych dotacji 11 .
W przypadku gdy państwo korzystające z pomocy nie wywiązuje się z obowiązku spłaty zadłużenia Komisja może skorzystać z Funduszu Gwarancyjnego dla działań zewnętrznych 12 , by zabezpieczyć spłatę pożyczki zaciągniętej przez Komisję 13 .
W styczniu 2015 r. Komisja zaproponowała trzeci program pomocy makrofinansowej dla Ukrainy do wysokości 1,8 mld EUR w formie pożyczek, który został przyjęty przez Parlament Europejski i Radę w dniu 15 kwietnia 2015 r. 14 Odpowiednia umowa w sprawie pożyczek została podpisana w dniu 22 maja 2015 r. Wraz z dwoma poprzednimi programami, łączna kwota trzech operacji pomocy na rzecz Ukrainy wyniesie, po dokonaniu jej pełnej wypłaty, 3,41 mld EUR – jest to najwyższa pomoc finansowa, jaka została udzielona przez UE w tak krótkim okresie. Pierwszą transzę (600 mln EUR) trzeciego programu pomocy makrofinansowej na rzecz Ukrainy wypłacono w lipcu 2015 r. Wypłatę drugiej transzy (również w wysokości 600 mln EUR) zaplanowano pierwotnie na 2015 r., ale została ona opóźniona w związku z wolnymi postępami w realizacji szeregu reform.
Ostatnia transza (250 mln EUR) pierwszego programu pomocy makrofinansowej dla Ukrainy, który opierał się na decyzjach z 2002 r. 15 i z 2010 r. 16 , została wypłacona w kwietniu 2015 r.
W dniu 15 maja 2014 r. Parlament Europejski i Rada postanowiły udostępnić Tunezji pomoc makrofinansową w maksymalnej kwocie 300 mln EUR, w całości w formie pożyczek, o maksymalnym terminie wymagalności wynoszącym 15 lat 17 . Pierwsza transza (100 mln EUR) została wypłacona w maju 2015 r., a druga (również 100 mln EUR) – w grudniu 2015 r.
W dniu 11 grudnia 2013 r. Parlament Europejski i Rada postanowiły udostępnić Jordanii pomoc makrofinansową w formie pożyczek do maksymalnej kwoty 180 mln EUR 18 . Pierwsza transza (100 mln EUR) została wypłacona w lutym 2015 r., a druga i ostatnia (80 mln EUR) – w październiku 2015 r.
W dniu 12 sierpnia 2013 r. Parlament Europejski i Rada postanowiły udostępnić Gruzji pomoc makrofinansową w maksymalnej kwocie 46 mln EUR (maksymalnie 23 mln EUR w formie dotacji i maksymalnie 23 mln EUR w formie pożyczek 19 ). Pierwsza transza w formie dotacji (13 mln EUR) została wypłacona w styczniu 2015 r., a w formie pożyczek (10 mln EUR) – w kwietniu 2015 r. Wypłatę drugich transz w formie pożyczki i w formie dotacji, pierwotnie zaplanowaną na drugie półrocze 2015 r., przesunięto na 2016 r. w związku z przełożeniem terminu drugiego przeglądu programu MFW.
W dniu 22 października 2013 r. Parlament Europejski i Rada postanowiły udostępnić Republice Kirgiskiej pomoc makrofinansową w maksymalnej kwocie 30 mln EUR (maksymalnie 15 mln EUR w formie dotacji i maksymalnie 15 mln EUR w formie pożyczek 20 ). Pierwsza transza w formie dotacji (10 mln EUR) została wypłacona w czerwcu 2015 r., a pierwsza transza w formie pożyczek (5 mln EUR) – w październiku 2015 r.
Łącznie z dokonaną w 2015 r. wypłatą w wysokości 1 245 mln EUR, całkowita kwota pozostających do spłaty pożyczek w ramach pomocy makrofinansowej wyniosła na dzień 31 grudnia 2015 r. 3 mld EUR (zob. poniższa tabela).
Tabela 4: Pomoc makrofinansowa w formie pożyczek – stan na dzień 31 grudnia 2015 r. (kwota kapitału w mln EUR)
|
Państwo |
Kwota wypłacona w 2015 r. |
Kwota zwrócona w 2015 r. |
Kwota pozostająca do spłaty na dzień 31.12.2015 r. |
Kwota do wypłaty |
|
Albania |
0 |
0 |
9 |
0 |
|
Armenia |
0 |
0 |
65 |
0 |
|
Bośnia i Hercegowina |
0 |
4 |
120 |
0 |
|
FYROM* |
0 |
10 |
24 |
0 |
|
Gruzja |
10 |
0 |
10 |
13 |
|
Jordania |
180 |
0 |
180 |
0 |
|
Republika Kirgiska |
5 |
0 |
5 |
10 |
|
Czarnogóra |
0 |
1 |
4 |
0 |
|
Serbia |
0 |
52 |
180 |
0 |
|
Tunezja |
200 |
0 |
200 |
100 |
|
Ukraina |
850 |
0 |
2 210 |
1 200 |
|
Suma |
1 245 |
67 |
3 007 |
1 323 |
*Była jugosłowiańska republika Macedonii
2.4.Instrument pożyczkowy Euratomu
Instrument pożyczkowy Euratomu może być wykorzystywany do finansowania projektów w państwach członkowskich (decyzja Rady 77/270/Euratom) lub w niektórych państwach trzecich (na Ukrainie, w Rosji lub w Armenii) (decyzja Rady 94/179/Euratom).
W 1990 r. Rada ustanowiła pułap zaciąganych pożyczek na 4 mld EUR, przy czym odpowiednie decyzje w sprawie udzielenia pożyczek podjęto w odniesieniu do około 3,7 mld EUR, a kwotę 3,4 mld EUR wypłacono. Zgodnie z decyzją Rady w sprawie pułapu udzielanych pożyczek (77/271/Euratom, z późniejszymi zmianami) Komisja poinformuje Radę, kiedy zatwierdzona kwota wyniesie 3,8 mld EUR i w stosownym przypadku zaproponuje nowy pułap udzielanych pożyczek.
W 2013 r. Komisja przyjęła decyzję C(2013) 3496 w sprawie przyznania pożyczki Euratom do wysokości 300 mln EUR w celu wsparcia ukraińskiego programu poprawy bezpieczeństwa elektrowni jądrowych. Umowa w sprawie pożyczki została podpisana w dniu 7 sierpnia 2013 r. Równolegle w marcu 2013 r. EBOR zatwierdził podobną umowę pożyczki na kwotę 300 mln EUR.
Po dopełnieniu wszystkich warunków wstępnych, od których było uzależnione udostępnienie pożyczki, Komisja przyjęła w dniu 27 maja 2015 r. decyzję zezwalającą na wypłatę pożyczki do kwoty 100 mln EUR.
Ze względu na opóźnienia w realizacji nie dokonano jednak żadnych wypłat na rzecz Ukrainy w ramach instrumentu pożyczkowego Euratomu.
3.Działalność Unii Europejskiej w zakresie zaciągania pożyczek
W celu sfinansowania działalności w zakresie udzielania pożyczek Komisja jest upoważniona do pożyczania środków na rynkach kapitałowych w imieniu zarówno Unii Europejskiej, jak i Euratomu. Operacja zaciągnięcia pożyczki i odpowiadająca jej operacja udzielenia pożyczki są realizowane jako operacje równoległe, dzięki czemu dla budżetu UE nie wiążą się one z jakimkolwiek ryzykiem stopy procentowej ani ryzykiem walutowym 21 . Pożyczkom pozostającym do spłaty przez Komisję odpowiadają pozostające do spłaty pożyczki beneficjentów.
3.1.Instrument wsparcia bilansu płatniczego
W 2015 r. w ramach instrumentu wsparcia bilansu płatniczego na rynkach finansowych nie zaciągnięto żadnej pożyczki. Łączna kwota pozostająca do spłaty z tytułu instrumentu wsparcia bilansu płatniczego wynosiła na koniec 2015 r. 5,7 mld EUR.
3.2.Europejski mechanizm stabilizacji finansowej
W odpowiedzi na wniosek Irlandii o przedłużeniu okresu wymagalności pożyczki na kwotę 5 mld EUR udzielonej temu państwu w ramach europejskiego mechanizmu stabilizacji finansowej, której termin spłaty przypadał pierwotnie na grudzień 2015 r., UE przeprowadziła we wrześniu i październiku 2015 r. trzy emisje obligacji – z okresem zapadalności 8, 14 i 20 lat – na łączną kwotę 5 mld EUR (zob. tabela poniżej).
Wspomniane emisje obligacji przez UE cieszyły się na rynku znacznym zainteresowaniem, w wyniku czego w księgach zamówień odnotowano znaczną nadsubskrypcję. Obligacje te kupowali inwestorzy należący do wszystkich istotnych grup inwestorów, a w szczególności inwestorzy długoterminowi (fundusze inwestycyjne, zarządzający aktywami, ubezpieczyciele i fundusze emerytalne), a także inwestorzy instytucjonalni.
Tabela 5: Operacje zaciągania pożyczek przez UE na europejski mechanizm stabilizacji finansowej w 2015 r. (w mln EUR)
|
Państwo |
Data emisji |
Termin wymagalności |
Wielkość |
|
Irlandia – 1. transza |
22.9.2015 r. |
4.10.2035 r. |
2 000 |
|
Irlandia – 2. transza |
1.10.2015 r. |
4.11.2023 r. |
2 000 |
|
Irlandia – 3. transza* |
15.10.2015 r. |
4.10.2029 r. |
1 000 |
|
Suma |
5 000 |
* Wraz z kwotami 80 mln EUR na pomoc makrofinansową dla Jordanii i 5 mln EUR na pomoc makrofinansową dla Republiki Kirgiskiej; (zob. pkt 3.3 poniżej).
3.3.Pomoc makrofinansowa (MFA)
W 2015 r. przeprowadzono pomyślnie osiem operacji zaciągnięcia pożyczek na łączną kwotę 1 245 mln euro (zob. tabela 6).
W dniu 3 lutego 2015 r. sfinansowano w drodze emisji niepublicznej pierwszą transzę pomocy dla Jordanii w kwocie 100 mln EUR. Transakcja ta opierała się na strukturze spłaty w ratach (5 obligacji prostych odwzorowujących harmonogram spłaty pożyczki); wypłaty dokonano w dniu 10 lutego 2015 r.
W oparciu o podobną strukturę bazującą na harmonogramie spłaty w ratach pozyskano w dniu 14 kwietnia 2015 r. kwotę nominalną 260 mln EUR, którą wypłacono następnie w dniu 21 kwietnia 2015 r. w ramach pożyczek na rzecz Ukrainy (250 mln EUR) i Gruzji (10 mln EUR).
W maju 2015 r. i w grudniu 2015 r. UE sfinansowała poprzez emisję niepubliczną pierwszą i drugą transzę dla Tunezji (po 100 mln EUR każda, w formie pożyczek ze spłatą jednorazową).
W lipcu 2015 r. sfinansowano w drodze publicznej emisji obligacji pierwszą ratę trzeciego programu pomocy na rzecz Ukrainy (600 mln EUR).
W październiku 2015 r. przeprowadzono dwie dodatkowe transakcje o wartości 80 mln EUR i 5 mln EUR, które wiązały się z trzecią transzą refinansowania pożyczki dla Irlandii w ramach europejskiego mechanizmu stabilizacji finansowej (zob. pkt 3.2 powyżej).
Tabela 6: Operacje zaciągania pożyczek przez UE na MFA w 2015 r. (w mln EUR)
|
Państwo |
Opis |
Data emisji |
Termin wymagalności |
Wielkość |
|
Jordania |
Jordania 1. transza |
10.2.2015 r. |
4.12.2029 r. |
100 |
|
Ukraina |
Ukraina (MFA I) 4. transza |
21.4.2015 r. |
4.4.2023 r. |
250 |
|
Gruzja |
Gruzja 1. transza |
21.4.2015 r. |
4.4.2030 r. |
10 |
|
Tunezja |
Tunezja 1. transza |
7.5.2015 r. |
4.5.2027 r. |
100 |
|
Ukraina |
Ukraina (MFA III) 1. transza |
22.7.2015 r. |
4.7.2020 r. |
600 |
|
Jordania |
Jordania 2. transza |
15.10.2015 r. |
4.10.2029 r. |
80 |
|
Republika Kirgiska |
Republika Kirgiska 1. transza |
15.10.2015 r. |
4.10.2029 r. |
5 |
|
Tunezja |
Tunezja 2. transza |
1.12.2015 r. |
1.12.2028 r. |
100 |
|
Suma |
1 245 |
3.4.Instrument pożyczkowy Euratomu
W 2015 r. w ramach Euratomu nie miała miejsca żadna operacja zaciągnięcia pożyczki.
4.Europejski Bank Inwestycyjny
4.1.Działalność EBI w zakresie udzielania pożyczek
EBI dostarcza finansowanie albo bezpośrednio na rzecz poszczególnych projektów inwestycyjnych, albo przez pośredników finansowych na cele projektów o mniejszej skali realizowanych przez małe i średnie przedsiębiorstwa bądź władze lokalne lub gminy. Grupa EBI, która obejmuje Europejski Fundusz Inwestycyjny (EFI), udziela również gwarancji kredytowych i pomocy technicznej oraz udostępnia kapitał wysokiego ryzyka.
W 2015 r. łączna wartość zatwierdzonych przez EBI operacji finansowania osiągnęła kwotę 77,5 mld EUR (w porównaniu z 77 mld EUR w 2014 r.). Grupa EBI, w tym EFI, dostarczyła finansowanie projektów w wysokości 84,5 mld euro, wspierając 462 projekty w 68 krajach na całym świecie i generując dodatkowe inwestycje o wartości niemal 230 mld EUR.
Oprócz tego grupa EBI zatwierdziła do końca 2015 r. ponad 100 pożyczek i gwarancji, które zostaną udostępnione w ramach Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS) 22 na potrzeby realizacji planu inwestycyjnego. Operacje EBI z zakresu finansowania i inwestycji prowadzone w ramach EFIS są objęte gwarancją budżetową UE. Łączna wysokość środków przeznaczonych na ten cel wynosi 7,5 mld EUR, w tym 5,7 mld EUR przypada na EBI, a 1,8 mld EUR na EFI; środki te przyczynią się do zmobilizowania inwestycji, których łączna wartość może sięgnąć 50 mld EUR.
Operacje finansowania prowadzone przez EBI mają wpływ na budżet UE wówczas, gdy są powiązane z gwarancjami UE lub innymi unijnymi środkami budżetowymi. Oprócz EFIS dotyczy to:
-operacji EBI z zakresu finansowania prowadzonych w ramach tzw. mandatu zewnętrznego w zakresie udzielania pożyczek obejmującego państwa ubiegające się o członkostwo, kraje objęte polityką sąsiedztwa i partnerstwa, Azję i Amerykę Łacińską oraz Republikę Południowej Afryki. Takie operacje finansowania korzystają z gwarancji budżetu UE obejmującej ryzyko dłużnika typu państwo lub ryzyko polityczne („gwarancja UE dotycząca mandatu zewnętrznego”) 23 . Osobne sprawozdanie na temat operacji finansowania prowadzonych przez EBI w ramach mandatu zewnętrznego zostanie wydane przez Komisję w drugiej połowie 2016 r.
-instrumentów finansowania opartych na podziale ryzyka, wykorzystujących budżet UE dla wsparcia określonych obszarów polityki unijnej (np. mechanizm finansowania oparty na podziale ryzyka na potrzeby projektów w zakresie badań i rozwoju oraz inicjatywa w zakresie obligacji projektowych).
W 2015 r. wolumen działań EBI z zakresu finansowania w państwach członkowskich UE wynosił 69,7 mld EUR, czyli 90 % łącznej kwoty pożyczek udzielanych przez EBI. EBI przeprowadził operacje pożyczkowe poza UE na kwotę 7,8 mld EUR, z czego 4,8 mld EUR jest objęte gwarancją UE dotyczącą mandatu zewnętrznego.
Łączna wielkość kwot objętych mandatem zewnętrznym opiewa na 27 mld EUR (plus dodatkowa nieobowiązkowa kwota w wysokości 3 mld EUR). Decyzja o uruchomieniu całości lub części dodatkowej kwoty zostanie podjęta przez Parlament Europejski i Radę zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą i na podstawie wyników przeglądu śródokresowego mandatu zewnętrznego.
4.2.Działalność EBI w zakresie zaciągania pożyczek
Działalność pożyczkowa EBI jest finansowana głównie poprzez emisję obligacji na międzynarodowych rynkach kapitałowych. Ogólnym celem strategii finansowej EBI jest optymalizacja kosztów pozyskiwania finansowania w perspektywie długoterminowej. Na strategię tę składają się duże emisje płynnych obligacji w podstawowych walutach oraz specjalnie ukierunkowane i dostosowane do konkretnych potrzeb emisje w innych walutach.
W 2015 r. działalność EBI w zakresie zaciągania pożyczek osiągnęła wartość 62,4 mld EUR, a ich średni termin wymagalności wynosił 6,4 roku.
Szczegółowe informacje na temat operacji wsparcia bilansu płatniczego dostępne są na stronie: http://ec.europa.eu/economy_finance/eu_borrower/balance_of_payments/index_en.htm