KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 28.1.2016
COM(2016) 23 final
KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
Pakiet środków przeciwdziałających unikaniu opodatkowania:
kolejne kroki na drodze do zapewnienia skutecznego opodatkowania
i zwiększenia przejrzystości podatkowej w UE
{SWD(2016) 6 final}
1.Sprawiedliwy i skuteczny system opodatkowania przedsiębiorstw w Unii Europejskiej: jeden z fundamentów jednolitego rynku
Jednolity rynek jest jednym z największych osiągnięć Europy, mającym na celu umożliwienie bardziej swobodnego przepływu osób, towarów, usług i kapitału. Zmniejsza biurokrację dla przedstawicieli wolnych zawodów i przedsiębiorstw prowadzących działalność transgranicznie. Zapewnia większy wybór i niższe ceny dla konsumentów. Dzięki niemu Europejczycy mogą podróżować, mieszkać, pracować i studiować w wybranym przez siebie miejscu. W związku z tym Komisja postawiła sobie za jeden z priorytetów zadanie stworzenia pogłębionego i bardziej sprawiedliwego rynku wewnętrznego, który ma fundamentalne znaczenie dla zapewnienia prosperującej gospodarki przynoszącej korzyści wszystkim.
Zgodnie z przedstawionym w czerwcu 2015 r. planem działania na rzecz sprawiedliwego i skutecznego systemu opodatkowania przedsiębiorstw w UE 1 solidny jednolity rynek wymaga bardziej sprawiedliwego, skutecznego i sprzyjającego wzrostowi systemu opodatkowania przedsiębiorstw, opartego na zasadzie mówiącej o tym, że przedsiębiorstwa powinny płacić podatki w kraju, w którym generowane są zyski. Agresywne planowanie podatkowe podważa tę zasadę. Większość przedsiębiorstw nie prowadzi agresywnego planowania podatkowego i znajduje się przez to w niekorzystnej sytuacji konkurencyjnej względem tych, które to robią. Agresywna postawa takich przedsiębiorstw zakłóca sygnały cenowe i pozwala im cieszyć się niższymi kosztami kapitału, co zakłóca równe warunki działania na jednolitym rynku. Szczególnie dotknięte tym zjawiskiem są małe i średnie przedsiębiorstwa.
Tymczasem w związku z tym agresywnym planowaniem podatkowym prowadzonym przez niektóre spółki państwa członkowskie ponoszą znaczne straty dochodów. Inni, mniej agresywni i mniej mobilni podatnicy muszą wówczas ponosić większe obciążenia. Ponieważ Europa ma właśnie za sobą ciężki kryzys gospodarczy, zrozumiałe jest oburzenie obywateli, że muszą ponosić większe obciążenie podatkowe, podczas gdy niektóre przedsiębiorstwa unikają płacenia przypadającej na nie części podatku, przy niejednokrotnie zamierzonym lub niezamierzonym współudziale rządów krajowych. Ten nierównomierny podział obciążenia powoduje erozję sprawiedliwego opodatkowania, zmniejsza ogólne morale podatników i zagraża umowie społecznej między obywatelami a rządem. Parlament Europejski wyraził obawy obywateli Europy, żądając ukrócenia tych praktyk.
Państwa członkowskie są tego samego zdania i zdają sobie sprawę, że silniejszego jednolitego rynku nie można zbudować bez stawienia czoła kwestiom opodatkowania. Skoordynowane podejście do wdrażania systemów podatkowych sprzyjających wzrostowi gospodarczemu i do rozwiązywania problemów transgranicznych ma zasadnicze znaczenie dla dobrze funkcjonującego jednolitego rynku, powodzenia unii rynków kapitałowych i przyciągnięcia inwestycji zagranicznych do UE. Państwa członkowskie w końcu to przyznały i wezwały do położenia kresu agresywnemu planowaniu podatkowemu 2 . Wymaga to wspólnego podejścia na poziomie UE lub też wprowadzenia ogólnych i szczegółowych przepisów przeciwdziałających unikaniu opodatkowania w Unii, obejmujących zarówno środki wewnętrzne, jak i wspólne działania przeciwko zewnętrznym zagrożeniom powodującym erozję bazy podatkowej.
2.Agresywne planowanie podatkowe: globalny problem wymagający rozwiązań na szczeblu UE i na poziomie globalnym
Jednostronne działania państw członkowskich nie rozwiązałyby w odpowiedni sposób problemu agresywnego planowania podatkowego i prowadziłyby do powstawania dalszych problemów. Na jednolitym rynku — opartym na swobodnym przepływie towarów, osób, usług i kapitału — nieskoordynowane środki przeciwdziałające przerzucaniu zysków mogą wyrządzić więcej szkody niż przynieść pożytku. Rozbieżne krajowe podejścia do rozwiązywania tego transgranicznego problemu mogą tworzyć luki prawne na korzyść agresywnego planowania podatkowego. Przepisy w jednym państwie członkowskim mogą podważać skuteczność przepisów w innych państwach członkowskich. Ponadto brak skoordynowanego podejścia może prowadzić do niepewności prawa oraz obciążeń administracyjnych dla przedsiębiorstw.
Nieskoordynowane podejście może dodatkowo sprzyjać niedostatecznym reakcjom ze strony państw członkowskich. W niektórych przypadkach państwa członkowskie zwlekają z podejmowaniem działań, gdyż obawiają się, że mogłoby to doprowadzić do powstania niekorzystnych warunków konkurencji. Niektóre państwa członkowskie reagują natomiast na ten problem poprzez intensyfikację wysiłków zmierzających do przyciągnięcia lub utrzymania zysków przedsiębiorstw wielonarodowych na własnym terytorium – niejednokrotnie przy pomocy preferencyjnych systemów podatkowych lub interpretacji indywidualnych prawa podatkowego przyznających korzyść selektywną, co stoi w sprzeczności z unijnymi zasadami pomocy państwa. Szkodliwa konkurencja podatkowa prowadzi jednak zazwyczaj do tego, że przedsiębiorstwa są coraz bardziej skłonne do przerzucania zysków, a to jeszcze bardziej zmniejsza ogólne dochody podatkowe państw członkowskich i powstrzymuje je od wprowadzania strategii podatkowych sprzyjających wzrostowi gospodarczemu. Chociaż systemy preferencyjne i interpretacje indywidualne prawa podatkowego są obecnie przedmiotem ukierunkowanych działań wykonawczych w ramach zasad pomocy państwa, muszą im towarzyszyć środki ustawodawcze.
Agresywne planowanie podatkowe to problem globalny, który wymaga rozwiązań na szczeblu europejskim i międzynarodowym. Wiele państw członkowskich zdaje sobie dziś sprawę, że jednostronne działania nie są wystarczające. Istnieje szeroki konsensus co do tego, że konieczna jest skoordynowana reakcja na problem agresywnego planowania podatkowego, tak by móc zapewnić równe szanse w dziedzinie podatków.
3.Nie ma teraz czasu na „business as usual”: potrzebne są ambicje polityczne i pewność prawa
W komunikacie Komisji z dnia 17 czerwca 2015 r. pt. „Sprawiedliwy i skuteczny system opodatkowania przedsiębiorstw w Unii Europejskiej: pięć głównych obszarów działania” położono fundament pod działania na rzecz zwalczania agresywnego planowania podatkowego. Głównym elementem tego planu działania jest wspólna skonsolidowana podstawa opodatkowania osób prawnych (CCCTB), która zreformowałaby gruntownie opodatkowanie przedsiębiorstw i zapewniłaby całościowe rozwiązanie problemu przerzucania zysków w Europie. Stworzyłaby także lepsze otoczenie podatkowe dla przedsiębiorstw poprzez zmniejszenie obciążeń podatkowych.
Do czasu przyjęcia wniosku dotyczącego zmienionego systemu CCCTB w czerwcowym planie działania przewidziane są w perspektywie krótkoterminowej dalsze działania, których celem jest skuteczne opodatkowanie w miejscu generowania zysku, tworzenie lepszego otoczenia podatkowego dla przedsiębiorstw, osiąganie dalszych postępów w dziedzinie przejrzystości podatkowej i wzmocnienie unijnych narzędzi służących koordynacji. Powyższe działania są ściśle powiązane z projektem G20 i OECD dotyczącym przeciwdziałania erozji bazy podatkowej i przerzucaniu zysków (BEPS), który w chwili opublikowania planu działania nie był jeszcze zakończony. Od tego czasu w przypadku wielu z tych działań osiągnięto znaczne postępy. W niektórych obszarach planu działania realizacja działań na poziomie UE jest uzależniona od zakończenia projektu G20 i OECD.
Sprawozdania G20 i OECD 3 opublikowano w październiku 2015 r.; od państw członkowskich oczekuje się obecnie wdrożenia wielu z tych zaleceń w sposób zgodny z prawem UE. Liczne państwa członkowskie zapowiedziały, że zamierzają wdrożyć te rozwiązania jak najszybciej, ale istnieje ryzyko, że będą one robić to niejednolicie lub będą stosować odmienne interpretacje środków dotyczących BEPS, które zostały opracowane przez OECD.
To nie wystarczy. Działania w formie środków mających na celu zapobieganie unikaniu opodatkowania należy w UE podejmować w jasny i spójny sposób, by wzmocnić wspólne podejście państw członkowskich wobec unikania opodatkowania przy jednoczesnym poszanowaniu swobód traktatowych i utrzymaniu konkurencyjności UE.
UE może i powinna pójść jeszcze dalej, by zapewnić wypracowanie przez państwa członkowskie wspólnego standardu. UE dysponuje narzędziami, przy pomocy których można zapewnić wdrażanie środków zapobiegania unikaniu opodatkowania w sposób skoordynowany we wszystkich państwach członkowskich, co pozwoli na wzmocnienie wzajemnego mechanizmu obrony przed nadużyciami oraz zapewnienie przedsiębiorstwom większej pewności prawa. UE może zapewnić wspólne podejście w szczególności poprzez przyjęcie instrumentów prawnych. W niektórych okolicznościach jest to wskazane, np. w przypadku gdy środki ochronne dotyczą krajowych przepisów prawa. Przepisy prawa mogą zakładać pewną elastyczność, aby umożliwić państwom członkowskim uwzględnienie ich własnej specyfiki, oraz mogą zapewnić co najmniej minimalny standard w całej Unii. Przepisy unijne pomogłyby stworzyć jednolite warunki konkurencji dla państw członkowskich w dziedzinie podatków i ograniczyć zakłócenia, które negatywnie wpływają na jednolity rynek.
W niektórych przypadkach przepisy mogą okazać się niewskazane, na przykład jeżeli odnoszą się one do konwencji podatkowych. W takich przypadkach lepszym sposobem osiągnięcia spójnego podejścia zgodnego z prawem UE może być zalecenie Komisji. W innych obszarach wskazane mogłoby być zastosowanie innych instrumentów, którymi dysponuje UE, takich jak Wspólne Forum UE ds. Cen Transferowych, Kodeks postępowania w zakresie opodatkowania przedsiębiorstw lub grupa „Platforma na rzecz dobrego zarządzania w dziedzinie opodatkowania”.
Aktualnie niezbędne jest podjęcie działań w celu stworzenia takich warunków ramowych dla opodatkowania przedsiębiorstw w UE, które byłyby korzystne dla konkurencyjnej i sprzyjającej wzrostowi gospodarki. Im dłużej będzie się czekać, tym wyższe będzie ryzyko powstania rozbieżnych podejść, które prowadzą do obciążeń administracyjnych i niepewności prawa dla przedsiębiorców i szkodzą jednolitemu rynkowi. Nie ma powodu, by zwlekać. Państwa członkowskie zapoznały się z tymi zagadnieniami dogłębnie i szczegółowo, zarówno w UE, jak i w ramach OECD. Przeprowadzono przy tym szeroko zakrojone konsultacje z przedsiębiorstwami, organizacjami pozarządowymi oraz grupami zawodowymi, które przedstawiły swoje uwagi. Swoje sprawozdanie w sprawie agresywnego planowania podatkowego przedstawił także Parlament Europejski. Wszystkie elementy są obecnie przedmiotem dyskusji. Teraz czas na działanie.
4.Skuteczne opodatkowanie: płacenie podatku tam, gdzie powstaje wartość dodana
Jak przedstawiono w planie działania z czerwca 2015 r., przedsiębiorstwa korzystające z jednolitego rynku i generujące na nim zyski powinny płacić podatki od tych zysków w UE w miejscu prowadzenia działalności. Jasne jest jednak, że niektóre przedsiębiorstwa nie stosują się do tej zasady i przerzucają zyski z miejsca ich wytworzenia do państw członkowskich oferujących niskie stawki podatkowe i systemy preferencyjne oraz do państw trzecich, bez związku z miejscem ich faktycznej działalności gospodarczej. Niektóre zachęty, które proponuje się wybranym przedsiębiorstwom, mogą stanowić naruszenie unijnych zasad pomocy państwa i można się nimi zająć przy pomocy kontroli pomocy państwa. Komisja aktywnie śledzi przypadki, w których zasady te zostały naruszone. Jednocześnie jednak strategie agresywnego planowania podatkowego wykorzystują często bardziej kompleksowe problemy systemowe, takie jak rozbieżności pomiędzy krajowymi przepisami podatkowymi, a także istniejące unijne przepisy dotyczące podatku od przedsiębiorstw 4 , by płacić niską efektywną stawkę podatku (albo nie płacić podatku w ogóle) w miejscu generowania zysków. Parlament Europejski, liczne państwa członkowskie oraz zainteresowane strony wezwały do zmian, dlatego też zobowiązanie do zapewnienia skutecznego opodatkowania zysków w UE stało się głównym punktem planu działania z czerwca.
Unia Europejska dysponuje różnymi instrumentami, by ten plan wypełnić, i osiągnęła już postępy w szeregu inicjatyw mających na celu zapewnienie skutecznego opodatkowania zysków przedsiębiorstw na jednolitym rynku.
Nowe wytyczne G20 i OECD dotyczące cen transferowych powinny pomóc w utworzeniu powiązania między zyskami a działalnościami gospodarczymi, które je generują. Komisja zweryfikowała mandat Wspólnego Forum UE ds. Cen Transferowych 5 , które zajmuje się już intensywnie analizą sposobu najlepszego wykorzystania środków dotyczących BEPS, opracowanych przez G20 i OECD, aby zapewnić bardziej skuteczne i konsekwentne stosowanie przepisów dotyczących jednolitego rynku w całej UE. Wspólne Forum UE ds. Cen Transferowych wielokrotnie udowodniło swoje zdolności do wypracowywania kompleksowych pragmatycznych rozwiązań problemów związanych z cenami transferowymi w UE i nadal powinno działać w tym kierunku. Komisja będzie monitorować wdrażanie przez państwa członkowskie nowych przepisów i rozważy, czy konieczne są surowsze przepisy w celu zapobiegania manipulacjom.
Grupa ds. Kodeksu Postępowania (opodatkowanie działalności gospodarczej) 6 opracowała proces monitorowania, który zapewni wdrażanie przez państwa członkowskie zmienionego podejścia do systemów korzystnego opodatkowania dochodów z patentów. Jeżeli państwa członkowskie nie będą stosowały tej nowej strategii w odpowiedni sposób, Komisja rozważy wprowadzenie przepisów, które zapewnią jej właściwe wdrożenie.
Unijni ministrowie finansów omówili kwestię skutecznego opodatkowania i postanowili skoncentrować wysiłki w perspektywie krótkoterminowej na nowej klauzuli zapobiegającej nadużyciom w dyrektywie w sprawie odsetek i należności licencyjnych 7 . Prace te będą kontynuowane, a Komisja jest przekonana, że możliwe będzie osiągnięcie porozumienia.
Europa ma teraz okazję do zajęcia się bliżej niektórymi obszarami i podjęcia działań w odniesieniu do innych struktur agresywnego planowania podatkowego, które były przedmiotem dyskusji na forum OECD i w debacie międzyinstytucjonalnej. Struktury te są omówione bardziej szczegółowo w dokumencie roboczym służb Komisji dołączonym do niniejszego pakietu i w sporządzonym przez Komisję badaniu agresywnego planowania podatkowego. OECD i inne instytucje UE określiły następujące potencjalne dodatkowe środki, które mogłyby pomóc zaradzić agresywnemu planowaniu podatkowemu:
ograniczenie możliwości odliczania odsetek, jednego z głównych instrumentów służących przerzucaniu zysków;
wyeliminowanie negatywnych skutków rozbieżności w kwalifikacji struktur hybrydowych, tak by nie prowadziły one do podwójnego nieopodatkowania;
wzmocnienie zasad dotyczących kontrolowanych spółek zagranicznych, które zagwarantują skuteczne opodatkowanie zysków ulokowanych w państwach o niskich stawkach podatkowych lub państwach niepobierających podatków;
wzmocnienie zasad dotyczących sposobu opodatkowania aktywów w przypadku ich przenoszenia do innego państwa (exit taxation);
odmowa zwolnienia niektórych przychodów przedsiębiorstw z transakcji transgranicznych, w przypadku gdy w innym państwie brak jest efektywnego opodatkowania (zasada switchover);
wprowadzenie w całej UE ogólnego przepisu dotyczącego zapobiegania nadużyciom; oraz
zmiana przepisów, by utrudnić przedsiębiorstwom sztuczne unikanie opodatkowania w państwie członkowskim lub nadużywanie konwencji podatkowych (stały zakład i nadużycia konwencji).
Ogólnounijne podejście do tych środków wzmocniłoby powiązanie między generowaniem zysków i opodatkowaniem w UE. W związku z tym od czasu opublikowania planu działania dyskusje w Radzie skupiały się na znalezieniu wspólnego rozwiązania tych problemów, a państwa członkowskie poczyniły duże postępy w tym zakresie. Dyskusje te zostały wzbogacone poprzez publikację sprawozdań dotyczących BEPS, które są powiązane z wieloma z tych działań.
Komisja jest przekonana, że do czasu przyjęcia wniosku dotyczącego CCCTB wspólne rozwiązania dyskutowane w Radzie znacznie zwiększą możliwości państw członkowskich w zakresie przeciwdziałania agresywnemu planowaniu podatkowemu. Zgodnie z czerwcowym planem działania Komisja ma zadbać o to, by konsensus w tych kwestiach mógł stać się prawnie wiążący. Dlatego też pakiet ten obejmuje dyrektywę przeciw unikaniu opodatkowania, która stanowi spełnienie tego zobowiązania w postaci wniosku ustawodawczego dotyczącego tych elementów, które mogą być wdrożone do prawodawstwa krajowego przed przyjęciem i wprowadzeniem CCCTB. Pakiet jest również odpowiedzią na rezolucje Parlamentu Europejskiego, w których wzywa się Komisję do przedstawienia wniosków ustawodawczych dotyczących tych środków przeciwdziałających unikaniu opodatkowania.
Niektóre kwestie raczej nie są jednak odpowiednie do ujęcia ich w odrębnej dyrektywie. W szczególności w dyrektywie nie ujęto kwestii związanych w większym stopniu z konwencjami podatkowymi. Niemniej jednak obecnie konieczne jest skoordynowane podejście, tak by uniknąć negatywnych skutków ubocznych. Komisja przedstawia zatem zalecenie dotyczące wdrażania środków odnoszących się do stałych zakładów, jak również do sprawozdania G20 i OECD w sprawie nadużywania postanowień konwencji podatkowych. W tym kontekście Komisja wyraża zaniepokojenie, że sprawozdanie G20 i OECD zawiera jako opcję klauzule ograniczenia korzyści, mimo że uznaje się, iż może to nie być wskazane dla wszystkich regionów. Klauzule te ograniczają korzyści wynikające z konwencji podatkowych do podmiotów, które należą do rezydentów tylko jednego państwa członkowskiego, a zatem mogą one być postrzegane jako szkodliwe dla jednolitego rynku, gdyż zniechęcają do inwestycji transgranicznych. Przepisy te mogą stanowić problem dla unii rynków kapitałowych. Jeżeli państwa członkowskie włączają do swoich konwencji podatkowych zasady opierające się na wypracowanej przez G20 i OECD opcji testu celu głównego, powinny czynić to w sposób zgodny z prawem UE. W tym celu zachęca się państwa członkowskie do stosowania dodatkowego sformułowania zawartego w zaleceniu.
Pakiet środków przeciwdziałających unikaniu opodatkowania obejmuje również komunikat, w którym określa się kroki na rzecz bardziej skoordynowanego podejścia UE do państw trzecich w kwestiach podatkowych. Będzie to uzupełnieniem przewidzianych już środków przeciwdziałających unikaniu opodatkowania. W komunikacie zbadano, w jaki sposób UE może lepiej promować międzynarodowe standardy dobrego zarządzania w kwestiach podatkowych na całym świecie i kontynuować wsparcie krajów trzecich w wypełnianiu tych standardów.
Komunikat zawiera ponadto zaktualizowane unijne kryteria dobrego zarządzania, zgodne z najnowszymi trendami międzynarodowymi, które powinny leżeć u podstaw wszystkich polityk zewnętrznych UE dotyczących podatków. Jest on wyrazem dążenia do bardziej powszechnego stosowania umów międzynarodowych zawieranych przez UE do promowania dobrego zarządzania w kwestiach podatkowych i zawiera postulat zwiększenia wsparcia dla krajów rozwijających się w dziedzinie opodatkowania przedsiębiorstw.
Zgodnie z zobowiązaniem zawartym w planie działania z czerwca 2015 r. w komunikacie przedstawiono również szczegółowo nową unijną procedurę oceny i sporządzania listy państw trzecich do celów podatkowych. Odzwierciedla to wiele środków, które zostały określone przez komisje TAXE i ECON Parlamentu Europejskiego jako kluczowe dla zwalczania agresywnego planowania podatkowego z udziałem państw trzecich.
5.Przejrzystość: zapewnienie skutecznego dostępu do informacji podatkowej
Przejrzystość ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia bardziej sprawiedliwego opodatkowania, zarówno w UE, jak i globalnie. Państwa członkowskie muszą mieć dostęp do informacji dotyczących podatku zapłaconego w innych jurysdykcjach, jeżeli mają walczyć z agresywnym planowaniem podatkowym. W marcu 2015 r. Komisja przedłożyła wniosek, którego celem jest osiągnięcie większej przejrzystości w administracji podatkowej poprzez automatyczną wymianę informacji dotyczących interpretacji prawa podatkowego o wymiarze transgranicznym. Wniosek ten, przyjęty przez Radę w grudniu 2015 r., przyczyni się do zapewnienia skuteczniejszej współpracy między organami podatkowymi i pomoże rządom lepiej chronić swoje bazy podatkowe.
Pozostaje jednak nadal wiele do zrobienia, aby zagwarantować sprawiedliwe opodatkowanie w ramach jednolitego rynku. Pomimo niedawnego przyjęcia wniosku w sprawie automatycznej wymiany informacji dotyczących interpretacji prawa podatkowego o wymiarze transgranicznym organy podatkowe nadal mogą często nie dysponować informacjami niezbędnymi do ustalenia, czy spółki dokonują sztucznego przerzucania znacznych kwot dochodu do obszarów korzystniejszych pod względem podatkowym przy pomocy cen transferowych lub podobnych praktyk. G20 i OECD zaleciły, by krajowe organy podatkowe wymieniały między sobą więcej informacji, w tym informacji na temat wysokości podatku płaconego przez spółki i zysków według poszczególnych krajów. Informacje te są istotne dla oceny i kontroli praktyk, w których niekiedy uczestniczą duże spółki wielonarodowe.
Zasady te należy stosować jednolicie w całej UE w celu zapewnienia równych szans między państwami członkowskimi oraz ograniczenia obciążeń administracyjnych, które mogą powstawać wówczas, gdy przedsiębiorstwa muszą podawać różne informacje w każdym państwie członkowskim. Dlatego też Komisja przedstawia wniosek w sprawie wdrożenia na szczeblu UE sprawozdawczości G20 i OECD według krajów, w oparciu o istniejące ramy prawne dotyczące wymiany informacji, poprzez wprowadzenie zmian do dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej. Dzięki wprowadzeniu sprawozdawczości według krajów do dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej państwa członkowskie mogłyby również skorzystać z aktualnych przepisów dyrektywy dotyczących współpracy administracyjnej, co ułatwiłoby wymianę informacji między administracjami podatkowymi.
Jednocześnie Komisja analizuje obecnie, w jaki sposób przedsiębiorstwa wielonarodowe mogłyby dodatkowo publikować niektóre informacje rachunkowe i podatkowe w podziale według krajów. Tego rodzaju zwiększona przejrzystość opodatkowania przedsiębiorstw mogłaby oznaczać poddanie wielonarodowych przedsiębiorstw ściślejszej kontroli publicznej, co przyczyniłoby się do zapewnienia skutecznego opodatkowywania zysków w miejscu ich generowania i wzmocniłoby zaufanie publiczne. Ponadto dzięki dalszemu ograniczaniu praktyk unikania opodatkowania oraz związanych z tym strategii podatkowych państw członkowskich, a także zmniejszaniu krzywdzących różnic w traktowaniu spółek wielonarodowych i innych przedsiębiorstw taka przejrzystość mogłaby przyczynić się do bardziej sprawiedliwego systemu podatkowego na jednolitym rynku. Jednocześnie konieczna będzie inicjatywa, która uwzględni potrzebę ochrony słusznych tajemnic handlowych oraz wspierania równych warunków działania dla przedsiębiorstw prowadzących działalność na skalę światową. W ramach prowadzonych obecnie prac nad oceną skutków Komisja analizuje różne opcje, a po ich zakończeniu zamierza przedstawić inicjatywę ustawodawczą wiosną bieżącego roku.
6.Przeciwdziałanie ryzyku podwójnego opodatkowania
Wobec wątpliwości wyrażanych przez przedsiębiorstwa, że środki przeciwdziałające agresywnemu planowaniu podatkowemu mogą nieumyślnie doprowadzić do wzmożonego podwójnego opodatkowania lub sporów między administracjami podatkowymi co do podstawy opodatkowania, środki przewidziane w pakiecie zostały zaprojektowane w taki sposób, by w możliwie największym stopniu zminimalizować ryzyko podwójnego opodatkowania. Przykładowo w dyrektywie przeciw unikaniu opodatkowania wyjaśniono, że w przypadku zaistnienia podwójnego opodatkowania w wyniku zastosowania tych przepisów podatnicy powinni otrzymać ulgę z tytułu podatku zapłaconego w tym innym państwie. Tej ogólnej zasadzie towarzyszą w miarę możliwości bardziej szczegółowe przepisy, takie jak przepisy dotyczące kontrolowanych przedsiębiorstw zagranicznych. Ponadto zgodnie z czerwcowym planem działania Komisja zamierza również przedłożyć wniosek w sprawie poprawy procedur rozstrzygania sporów. Prace nad oceną skutków w związku z rozstrzyganiem sporów są kontynuowane, a wniosek ma zostać przedstawiony latem bieżącego roku.
7.Perspektywy
Po przyjęciu wniosku system CCCTB powinien skutecznie powstrzymać agresywne planowanie podatkowe w UE. Wprowadzenie CCCTB pozostaje zatem nadal celem Komisji. Niedawno zakończyły się konsultacje społeczne dotyczące zmienionego wniosku w sprawie CCCTB, a Komisja jest na najlepszej drodze do przyjęcia nowych wniosków ustawodawczych jesienią 2016 r. Komisja będzie zachęcać państwa członkowskie do szybkiego przyjęcia wniosku. W międzyczasie Europa nie może po prostu tylko czekać. Pakiet środków przeciwdziałających unikaniu opodatkowania jest pragmatycznym podejściem, skupiającym kluczowe inicjatywy niezbędne do poprawy skutecznego opodatkowania i przejrzystości na jednolitym rynku. Obecny proces reform uzyska dzięki temu nowy impuls, podtrzymany zostanie nacisk na państwa członkowskie do podejmowania działań i przyczyni się to, tam gdzie to możliwe, do przełożenia zobowiązań poczynionych na wysokim szczeblu na działania legislacyjne.
Pakiet ten składa się z następujących inicjatyw 8 :
wniosek dotyczący dyrektywy przeciw unikaniu opodatkowania
zalecenie dotyczące postanowień konwencji podatkowych
wniosek dotyczący dyrektywy wdrażającej sprawozdawczość G20 i OECD według krajów
komunikat w sprawie strategii zewnętrznej
dokument roboczy służb Komisji zawierający dodatkowe analizy i wspierający te inicjatywy.
Powyższe inicjatywy odzwierciedlają szeroko zakrojone i konstruktywne dyskusje w Radzie i w grupach ds. Kodeksu Postępowania (opodatkowanie działalności gospodarczej) i ds. Platformy na rzecz dobrego zarządzania w kwestiach podatkowych, jak również w ramach opublikowanych niedawno sprawozdań G20 i OECD dotyczących BEPS. Komisja jest również wdzięczna Parlamentowi Europejskiemu za jego wartościowe sprawozdania dotyczące podatków i uwzględnia wiele z zaleceń zawartych w jego rezolucjach.
Ponieważ omawiane środki są zgodne z zobowiązaniami państw członkowskich, osiągnięcie szybkiego porozumienia w sprawie tego pakietu powinno być możliwe. Przedmiotowe środki stanowią ramy niezbędne do uzyskania rzeczywistych korzyści, które pomogą ochronić jednolity rynek, oraz do wykształcenia spójnego i skoordynowanego podejścia UE do opodatkowania przedsiębiorstw – wewnątrz Unii oraz w stosunku do reszty świata. To do państw członkowskich należy wykorzystanie tej okazji do przezwyciężenia różnic pomiędzy nimi i zbudowania bardziej sprawiedliwego i bardziej wydajnego systemu podatkowego w UE.