KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 13.5.2015
COM(2015) 243 final
Zalecenie
DECYZJA RADY
uchylająca decyzję 2009/589/WE w sprawie istnienia nadmiernego deficytu w Polsce
KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 13.5.2015
COM(2015) 243 final
Zalecenie
DECYZJA RADY
uchylająca decyzję 2009/589/WE w sprawie istnienia nadmiernego deficytu w Polsce
Zalecenie
DECYZJA RADY
uchylająca decyzję 2009/589/WE w sprawie istnienia nadmiernego deficytu w Polsce
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 126 ust. 12,
uwzględniając zalecenie Komisji Europejskiej,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)W dniu 7 lipca 2009 r., zgodnie z art. 104 ust. 6 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE), Rada na podstawie zalecenia Komisji podjęła decyzję, w której stwierdziła istnienie nadmiernego deficytu w Polsce.
(2)Tego samego dnia na podstawie zalecenia Komisji Rada wydała skierowane do Polski zalecenie skorygowania nadmiernego deficytu najpóźniej do 2012 r., zgodnie z art. 104 ust. 7 TWE oraz art. 3 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1467/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie przyspieszenia i wyjaśnienia procedury nadmiernego deficytu
1
.
(3)W dniu 21 czerwca 2013 r. Rada stwierdziła, że Polska podjęła skuteczne działania, ale po przyjęciu pierwotnego zalecenia wystąpiły niekorzystne zdarzenia gospodarcze, niosące poważne negatywne konsekwencje dla finansów publicznych. W związku z tym Rada, na podstawie zalecenia Komisji, uznała, że warunki przewidziane w art. 3 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 1467/97 są spełnione i na podstawie art. 126 ust. 7 Traktatu wydała nowe zalecenie skierowane do Polski, mające na celu likwidację nadmiernego deficytu do 2014 r. 2 .
(4)W dniu 10 grudnia 2013 r. Rada podjęła decyzję na podstawie art. 126 ust. 8 Traktatu, w której stwierdziła, że Polska nie podjęła skutecznych działań zgodnie z zaleceniem Rady z dnia 21 czerwca 2013 r. służących skorygowaniu nadmiernego deficytu do 2014 r. 3 , oraz na podstawie art. 126 ust. 7 Traktatu zaleciła Polsce zlikwidowanie nadmiernego deficytu do 2015 r. 4 . Polsce zalecono osiągnięcie deficytu nominalnego w wysokości 4,8 % PKB w 2013 r., 3,9 % PKB w 2014 r. oraz 2,8 % PKB w 2015 r. (z pominięciem wpływu transferu aktywów z drugiego filaru systemu emerytalnego). Zgodnie z prognozą makroekonomiczną leżącą u podstaw zalecenia Rady odpowiadało to poprawie salda strukturalnego o 1 % PKB w 2014 r. i o 1,2 % PKB w 2015 r. Polsce zalecono również rygorystyczne wdrożenie środków, które już zapowiedziała i przyjęła, oraz uzupełnienie ich dodatkowymi środkami w celu osiągnięcia trwałej korekty nadmiernego deficytu do 2015 r. Polsce wyznaczono termin do dnia 15 kwietnia 2014 r. na przedstawienie sprawozdania ze środków podjętych w celu zastosowania się do tego zalecenia.
(5)W dniu 2 czerwca 2014 r. Komisja stwierdziła, że na ów dzień nie było potrzeby podejmowania dalszych kroków w ramach procedury nadmiernego deficytu.
(6)Zgodnie z art. 4 Protokołu w sprawie procedury dotyczącej nadmiernego deficytu, załączonego do Traktatów, Komisja dostarcza dane na potrzeby zastosowania tej procedury. W ramach stosowania tego protokołu państwa członkowskie przedkładają dane na temat deficytu i długu sektora instytucji rządowych i samorządowych oraz inne związane z tym zmienne dwa razy w roku, mianowicie przed dniem 1 kwietnia oraz przed dniem 1 października, zgodnie z art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 479/2009 z dnia 25 maja 2009 r. o stosowaniu Protokołu w sprawie procedury dotyczącej nadmiernego deficytu załączonego do Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską 5 .
(7)Rada powinna podjąć decyzję o uchyleniu decyzji w sprawie istnienia nadmiernego deficytu na podstawie przedłożonych danych. Ponadto decyzja w sprawie istnienia nadmiernego deficytu powinna zostać uchylona tylko wówczas, gdy: (i) prognozy Komisji wskazują, że deficyt nie przekroczy w okresie objętym prognozą progu 3 % PKB 6 ; oraz (ii) wskaźnik zadłużenia spełnia wymogi w odniesieniu do przyszłościowego elementu wskaźnika referencyjnego dotyczącego zadłużenia.
(8)Ponadto zgodnie z paktem stabilności i wzrostu należy odpowiednio uwzględnić reformy systemu emerytalnego wprowadzające strukturę wielofilarową, obejmującą obowiązkowy filar kapitałowy.
(9)Na podstawie danych przedstawionych przez Komisję (Eurostat) zgodnie z art. 14 rozporządzenia (WE) nr 479/2009, opartych na danych przedłożonych przez Polskę w zgłoszeniu z kwietnia 2015 r., programie konwergencji z 2015 r. oraz prognozie Komisji z wiosny 2015 r., uzasadnione jest wyciągnięcie następujących wniosków:
–W 2014 r. deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych wyniósł 3,2 % PKB. Ponieważ wartość tę można uznać za bliską wartości odniesienia, a relacja długu do PKB w Polsce w sposób stabilny utrzymuje się poniżej wartości odniesienia wynoszącej 60 % PKB, w przypadku Polski możliwe jest uwzględnienie przepisów art. 2 ust. 7 rozporządzenia (WE) nr 1467/97 dotyczących reformy systemu emerytalnego. Polska reforma systemu emerytalnego z 1999 r. została zmieniona ustawą przyjętą w grudniu 2013 r. Na podstawie tej ustawy część aktywów zgromadzonych w prywatnych, w pełni finansowanych funduszach emerytalnych (stanowiących drugi filar polskiego systemu emerytalnego), została przeniesiona do publicznego systemu zabezpieczenia społecznego (pierwszego filaru polskiego systemu emerytalnego). Ponadto drugi filar systemu emerytalnego stracił swój powszechny charakter, gdyż udział w nim przestał być obowiązkowy. W rezultacie zmiany wprowadzone w 2013 r. sprawiły, że reforma systemu emerytalnego z 1999 r. straciła swój systemowy charakter. Jednakże do końca lipca 2014 r. składki na ubezpieczenia społeczne wnoszone przez wszystkich uczestników były przekazywane do drugiego filaru. Składki te stanowią koszt netto reformy systemu emerytalnego z 1999 r. i należy je uwzględnić przy ocenie korekty nadmiernego deficytu. Łączne bezpośrednie koszty netto w okresie styczeń–lipiec 2014 r. szacuje się na 0,4 % PKB, a tym samym są one wystarczająco wysokie, by wyjaśnić fakt przekroczenia w 2014 r. przez deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych wartości odniesienia określonej w Traktacie i wynoszącej 3 % PKB.
–W przedłożonym przez rząd Polski w dniu 30 kwietnia 2015 r. programie konwergencji zakłada się docelowe wartości deficytu na poziomie 2,7 % PKB w 2015 r. i 2,3 % PKB w 2016 r. W prognozie Komisji z wiosny 2015 r. zakłada się deficyt w wysokości 2,8 % PKB w 2015 r. oraz, przy założeniu kontynuacji dotychczasowej polityki, 2,6 % PKB w 2016 r. W związku z tym oczekuje się, że w okresie objętym prognozą deficyt będzie w dalszym ciągu utrzymywał się poniżej określonej w Traktacie wartości odniesienia wynoszącej 3 % PKB.
–Komisja szacuje, że saldo strukturalne, tj. saldo sektora instytucji rządowych i samorządowych skorygowane o wpływ cyklu koniunkturalnego oraz z wyłączeniem środków jednorazowych i innych środków tymczasowych, uległo w 2014 r. poprawie o 0,9 % PKB.
–Zadłużenie brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych wyniosło w 2014 r. 50,1 % PKB. W prognozie Komisji z wiosny 2015 r. zakłada się, że zadłużenie brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych wyniesie 50,9 % PKB w 2015 r. oraz 50,8 % PKB w 2016 r., tj. utrzyma się poniżej wartości odniesienia wynoszącej 60 % PKB.
(10)Począwszy od roku 2015, następującego po roku, w którym nastąpiła korekta nadmiernego deficytu, Polska podlega funkcji zapobiegawczej paktu stabilności i wzrostu i powinna w odpowiednim tempie osiągać postępy w realizacji swojego celu średniookresowego, przestrzegając przy tym docelowej wielkości wydatków. W prognozie Komisji z wiosny 2015 r. zakłada się poprawę salda strukturalnego o 0,2 % PKB zarówno w roku 2015, jak i 2016, przy założeniu kontynuacji dotychczasowej polityki. Na podstawie całościowej oceny prognozuje się, że Polska spełni kryterium dotyczące wymaganego w 2015 r. dostosowania służącego realizacji celu średniookresowego, jeśli wziąć za podstawę wzrost wydatków netto kształtujący się poniżej wartości odniesienia, podczas gdy w 2016 r. istnieje ryzyko pewnego odstępstwa od wymaganego dostosowania, gdyż dostosowanie strukturalne jest mniejsze od wymaganego w tymże roku, w związku z czym w 2016 r. konieczne będą dodatkowe środki.
(11)Zgodnie z art. 126 ust. 12 Traktatu decyzję Rady w sprawie istnienia nadmiernego deficytu należy uchylić, kiedy nadmierny deficyt w danym państwie członkowskim zostanie, w ocenie Rady, skorygowany.
(12)W ocenie Rady nadmierny deficyt w Polsce został skorygowany, a zatem należy uchylić decyzję 2009/589/WE.
(13)Rada przypomina, że reforma systemu emerytalnego z 1999 r. doprowadziła do zastąpienia publicznego systemu emerytalnego o zdefiniowanych świadczeniach przez trzyfilarowy system oparty na zdefiniowanej składce. Głównym celem reformy była poprawa stabilności polskiego systemu emerytalnego, zwłaszcza w świetle poważnych wyzwań, przed którymi Polska stoi z uwagi na prognozy demograficzne. Zmiana reformy systemu emerytalnego pod koniec 2013 r. ponownie zwiększyła rolę pierwszego, publicznego filara, który – w przeciwieństwie do drugiego filara – nie jest systemem w pełni finansowanym, lecz systemem repartycyjnym o zdefiniowanej składce. Zmiana reformy systemu emerytalnego z 1999 r., nawet jeśli w perspektywie krótkoterminowej prowadzi do pewnego złagodzenia napięcia pod względem sytuacji budżetowej, nie przyczynia się do poprawy długoterminowej stabilności finansów publicznych, gdyż krótkoterminowe korzyści wynikające z wyższych składek na ubezpieczenie społeczne i niższych płatności z tytułu odsetek zostaną skompensowane przez wyższe w przyszłości wypłaty emerytur z publicznego filara systemu emerytalnego. Ogólnie rzecz biorąc, zmiana reformy systemu emerytalnego z 1999 r. niesie za sobą w długim okresie pewne ryzyko dla polskich finansów publicznych,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Z całościowej oceny wynika, że nadmierny deficyt w Polsce został skorygowany.
Artykuł 2
Decyzja 2009/589/WE traci moc.
Artykuł 3
Niniejsza decyzja skierowana jest do Rzeczypospolitej Polskiej.
Sporządzono w Brukseli dnia r.
W imieniu Rady
Przewodniczący