UZASADNIENIE

Stosunki między UE a Ukrainą opierają się obecnie na tych częściach układu o stowarzyszeniu, które są stosowane tymczasowo[1], na częściach umowy o partnerstwie i współpracy (UPiW)[2], które pozostają w mocy, a także na ramach określonych w europejskiej polityce sąsiedztwa. Po podpisaniu politycznych rozdziałów układu o stowarzyszeniu między UE a Ukrainą na szczycie UE w dniu 21 marca 2014 r. obie strony podpisały, przy okazji szczytu UE, który odbył się w dniu 27 czerwca 2014 r., pozostałe sekcje układu, w tym sekcję poświęconą pogłębionej i kompleksowej strefie wolnego handlu (DCFTA). W dniu 16 września 2014 r. ukraiński parlament ratyfikował układ o stowarzyszeniu, zaś Parlament Europejski wydał zgodę, umożliwiając tymczasowe stosowanie odpowiednich postanowień układu o stowarzyszeniu od dnia 1 listopada 2014 r. oraz postanowień zawartych w sekcji dotyczącej DCFTA od dnia 1 stycznia 2016 r.

W celu zapewnienia UE i Ukrainie możliwości czerpania pełnych korzyści z układu, poczynając od tymczasowego stosowania niektórych jego części, dnia 23 listopada 2009 r. Rada Współpracy UE–Ukraina przyjęła program stowarzyszeniowy (wcześniejszą wersję). Część operacyjną programu zmieniano kilkakrotnie, ostatnią zmianę Rada Współpracy UE–Ukraina zatwierdziła w Luksemburgu w dniu 24 czerwca 2013 r.

Z uwagi na ostatnie wydarzenia – tymczasowe stosowanie układu o stowarzyszeniu i pilną potrzebę reform na Ukrainie – aktualizacja programu stowarzyszeniowego w celu odzwierciedlenia aktualnych stosunków między UE i Ukrainą stała się ważnym priorytetem politycznym.

Celem programu stowarzyszeniowego jest przygotowanie i ułatwienie wykonania układu o stowarzyszeniu poprzez utworzenie praktycznych ram umożliwiających realizację ogólnych celów, jakimi jest stowarzyszenie polityczne i integracja gospodarcza, oraz poprzez opracowanie listy priorytetów na potrzeby wspólnych prac w poszczególnych sektorach.

Program stowarzyszeniowy jest także narzędziem służącym do monitorowania i oceny postępów Ukrainy w wykonywaniu układu o stowarzyszeniu między UE a Ukrainą, realizacji ogólnych celów, jakimi jest stowarzyszenie polityczne i integracja gospodarcza, zapewnienia poszanowania wspólnych wartości oraz zbliżenia przepisów krajowych do dorobku prawnego UE w poszczególnych dziedzinach, jak przewidziano w układzie o stowarzyszeniu.

Fakt, że program stowarzyszeniowy koncentruje się na mniejszej liczbie priorytetów, nie ma wpływu na zakres ani zasadność dialogu prowadzonego obecnie w ramach UPiW lub innych umów ani nie powinien przesądzać o wykonaniu zobowiązań podjętych w ramach układu o stowarzyszeniu/DCFTA.

Wysoka Przedstawiciel Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa oraz Komisja wzywają Radę do przyjęcia załączonego projektu decyzji Rady.

2015/0038 (NLE)

Wspólny wniosek

DECYZJA RADY

w sprawie stanowiska Unii w ramach Rady Stowarzyszenia utworzonej na mocy Układu o stowarzyszeniu między Unią Europejską, Europejską Wspólnotą Energii Atomowej i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Ukrainą, z drugiej strony, w odniesieniu do przyjęcia zalecenia w sprawie realizacji programu stowarzyszeniowego UE–Ukraina

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 217, w związku z art. 218 ust. 9,

uwzględniając Układ o stowarzyszeniu między Unią Europejską, Europejską Wspólnotą Energii Atomowej i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Ukrainą, z drugiej strony (zwany dalej „układem o stowarzyszeniu”), w szczególności jego art. 463,

uwzględniając wspólny wniosek Komisji Europejskiej i Wysokiej Przedstawiciel Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)       Układ o stowarzyszeniu podpisano w dniu 21 marca 2014 r. i 27 czerwca 2014 r.

(2)       Do momentu wejścia w życie układ o stowarzyszeniu jest stosowany tymczasowo zgodnie z decyzją Rady 2014/294/UE[3] z dnia 17 marca 2014 r., decyzją Rady 2014/668/UE[4] z dnia 23 czerwca 2014 r. i decyzją Rady 2014/691/UE z dnia 29 września 2014 r.[5].

(3)       Aby zapewnić wsparcie w zakresie stosowania układu o stowarzyszeniu, Strony zgodziły się negocjować program stowarzyszeniowy z myślą o opracowaniu listy priorytetów na potrzeby wspólnych prac w poszczególnych sektorach.

(4)       Strony uzgodniły program stowarzyszeniowy, który posłuży do przygotowania i ułatwienia wykonania układu o stowarzyszeniu oraz który będzie wymagał zatwierdzenia przez Radę Stowarzyszenia ustanowioną na mocy układu o stowarzyszeniu.

(5)       Stanowisko, jakie ma zająć Unia w ramach Rady Stowarzyszenia w odniesieniu do przyjęcia zalecenia w sprawie realizacji programu stowarzyszeniowego między UE a Ukrainą, musi zostać przyjęte przez Radę,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Stanowisko Unii w ramach Rady Stowarzyszenia utworzonej na mocy Układu o stowarzyszeniu między Unią Europejską, Europejską Wspólnotą Energii Atomowej i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Ukrainą, z drugiej strony, w odniesieniu do realizacji programu stowarzyszeniowego UE–Ukraina opiera się na projekcie zalecenia Rady Stowarzyszenia załączonym do niniejszej decyzji.

Artykuł 2

Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej przyjęcia.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

                                                                       W imieniu Rady

                                                                       Przewodniczący

[1]               Dz.U. L 161 z 29.5.2014, s. 1; Dz.U. L 278 z 20.9.2014, s. 1.

[2]               Dz.U. L 49 z 19.2.1998, s. 1.

[3]               Dz.U. L 161/1 z 29.5.2014, s. 1.

[4]               Dz.U. L 278/1 z 20.9.2014, s. 1.

[5]               Dz.U. L 289/1 z 3.10.2014, s. 1.

ZAŁĄCZNIKI do wspólnego wniosku DECYZJA RADY w sprawie stanowiska Unii w ramach Rady Stowarzyszenia utworzonej na mocy Układu o stowarzyszeniu między Unią Europejską, Europejską Wspólnotą Energii Atomowej i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Ukrainą, z drugiej strony, w odniesieniu do przyjęcia zalecenia w sprawie realizacji programu stowarzyszeniowego UE–Ukraina

ZAŁĄCZNIK 1

Projekt

ZALECENIE

w sprawie realizacji programu stowarzyszeniowego UE–Ukraina

RADA WSPÓŁPRACY UE–UKRAINA,

uwzględniając Układ o stowarzyszeniu między Unią Europejską, Europejską Wspólnotą Energii Atomowej i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Ukrainą, z drugiej strony (zwany dalej „układem o stowarzyszeniu”), w szczególności jego art. 463,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Zgodnie z art. 463 układu o stowarzyszeniu Rada Stowarzyszenia jest uprawniona do wydawania odpowiednich zaleceń na potrzeby realizacji celów w nim zawartych.

(2) Zgodnie z art. 476 układu o stowarzyszeniu Strony podejmują wszelkie ogólne lub szczególne środki wymagane w celu wypełnienia swoich zobowiązań w ramach układu.

(3) Do momentu wejścia w życie układ o stowarzyszeniu jest stosowany tymczasowo zgodnie z decyzją Rady 2014/294/UE[1] z dnia 17 marca 2014 r., decyzją Rady 2014/668/UE[2] z dnia 23 czerwca 2014 r. i decyzją Rady 2014/691/UE z dnia 29 września 2014 r.[3].

(4) Strony układu o stowarzyszeniu uzgodniły treść programu stowarzyszeniowego, którego zamierzeniem jest przygotowanie i ułatwienie wykonania układu o stowarzyszeniu poprzez utworzenie praktycznych ram umożliwiających realizację nadrzędnych celów, jakimi jest stowarzyszenie polityczne i integracja gospodarcza.

(5) Program stowarzyszeniowy służy dwojakiemu celowi: określeniu konkretnych środków służących wypełnieniu zobowiązań Stron określonych w układzie o stowarzyszeniu oraz zapewnieniu szerszych ram dla dalszego zacieśnienia stosunków między UE a Ukrainą, co pozwoli na osiągnięcie wysokiego stopnia integracji gospodarczej i pogłębienie współpracy politycznej zgodnie z ogólnym celem układu o stowarzyszeniu,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ZALECENIE:

Artykuł

Rada Stowarzyszenia zaleca, aby Strony realizowały określony w załączniku program stowarzyszeniowy UE–Ukraina w zakresie, w jakim realizacja ta ma na celu osiągnięcie celów układu o stowarzyszeniu między Unią Europejską, Europejską Wspólnotą Energii Atomowej i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Ukrainą, z drugiej strony.

Sporządzono w […].

W imieniu Rady Stowarzyszenia

Przewodniczący

ZAŁĄCZNIK 2

ZAŁĄCZNIK 2

Program stowarzyszeniowy UE–Ukraina

mający na celu przygotowanie i ułatwienie wykonania układu o stowarzyszeniu

I.            Część strategiczna

Unia Europejska i Ukraina (zwane dalej „Stronami”) uznają, że kontekst ich stosunków uległ znaczącym, pozytywnym zmianom. Stosunki między UE a Ukrainą opierają się obecnie na tych częściach układu o stowarzyszeniu, które są stosowane tymczasowo, na częściach umowy o partnerstwie i współpracy (UPiW), które pozostają w mocy, a także na ramach określonych w europejskiej polityce sąsiedztwa. Strony opracowały i uruchomiły również plan działania w zakresie liberalizacji reżimu wizowego, którego skuteczna realizacja stanowi podstawowy element stowarzyszenia politycznego i integracji gospodarczej Ukrainy z Unią Europejską określony w układzie o stowarzyszeniu, zwłaszcza w kontekście znacznego zwiększenia mobilności i poprawy kontaktów międzyludzkich.

Strony rozpoczęły negocjowanie układu o stowarzyszeniu w 2007 r., natomiast negocjacje dotyczące pogłębionej i kompleksowej strefy wolnego handlu (DCFTA), która miała stać się integralną częścią tego układu, rozpoczęto w 2008 r. Dnia 19 grudnia 2011 r. zakończono negocjacje w sprawie układu o stowarzyszeniu, następnie dnia 30 marca 2012 r. parafowano treść układu, a dnia 19 lipca 2012 r. – część układu poświęconą DCFTA. Po podpisaniu politycznych rozdziałów układu o stowarzyszeniu między UE a Ukrainą na szczycie UE w dniu 21 marca 2014 r. obie Strony podpisały pozostałe sekcje układu, w tym – przy okazji szczytu UE, który odbył się w dniu 27 czerwca 2014 r. – sekcję poświęconą pogłębionej i kompleksowej strefie wolnego handlu (DCFTA),

W dniu 16 września 2014 r. ukraiński parlament ratyfikował układ o stowarzyszeniu, zaś Parlament Europejski wydał zgodę, umożliwiając tymczasowe stosowanie odpowiednich postanowień układu o stowarzyszeniu od dnia 1 listopada 2014 r. oraz postanowień zawartych w sekcji dotyczącej DCFTA od dnia 1 stycznia 2016 r.

Konieczne jest podjęcie działań w celu zapewnienia Stronom możliwości czerpania pełnych korzyści z układu, poczynając od tymczasowego stosowania niektórych jego części. Celem niniejszego programu stowarzyszeniowego jest przygotowanie i ułatwienie wykonania układu o stowarzyszeniu poprzez utworzenie praktycznych ram umożliwiających realizację ogólnych zamierzeń stowarzyszenia politycznego i integracji gospodarczej oraz poprzez opracowanie listy priorytetów wspólnych prac w poszczególnych sektorach. Fakt, że koncentruje się on na ograniczonej liczbie priorytetów, nie powinien mieć wpływu na zakres lub zasadność dialogu prowadzonego obecnie w ramach umowy o partnerstwie i współpracy, innych umów lub wielostronnego wymiaru Partnerstwa Wschodniego, ani na zakres i zasadność dialogu prowadzonego w przyszłości w ramach układu o stowarzyszeniu. W szczególności nie powinien on przesądzać o wykonaniu zobowiązań podjętych w ramach układu o stowarzyszeniu / DCFTA po jego wejściu w życie lub w okresie tymczasowego stosowania.

II.          Zasady, instrumenty i środki stosowane w celu realizacji programu stowarzyszeniowego

Program stowarzyszeniowy będzie realizowany w oparciu o następujące wspólne zasady:

· program stowarzyszeniowy stanowi praktyczny instrument mający na celu przygotowanie i ułatwienie pełnego wykonania układu o stowarzyszeniu między UE a Ukrainą oraz osiągnięcie ogólnych celów, jakimi jest stowarzyszenie polityczne i integracja gospodarcza;

· priorytety działań określone w programie stowarzyszeniowym uzupełniają obowiązki Stron polegające na wdrażaniu tymczasowo stosowanych części układu o stowarzyszeniu między UE a Ukrainą oraz wykonaniu wszystkich jego postanowień po wejściu w życie tego układu, jak również na zagwarantowaniu wypracowania przez Strony jednolitej interpretacji działań koniecznych do dalszego pogłębiania stowarzyszenia politycznego i integracji gospodarczej;

· priorytety działań określone w programie stowarzyszeniowym należy zdefiniować z uwzględnieniem struktury ram instytucjonalnych przedstawionej w układzie o stowarzyszeniu między UE a Ukrainą, uznając odpowiednie zadania i obowiązki poszczególnych organów, w szczególności jeżeli chodzi o Parlamentarny Komitet Stowarzyszenia i Platformę Społeczeństwa Obywatelskiego;

· program stowarzyszeniowy należy realizować z pełnym poszanowaniem zasad przejrzystości, rozliczalności i integracji;

· realizacja programu stowarzyszeniowego wymaga zaangażowania obu Stron;

· celem programu stowarzyszeniowego jest osiągnięcie wymiernych i wyraźnie określonych rezultatów poprzez stopniowe wdrażanie praktycznych środków;

· Strony uznają znaczenie, jakie ma wspieranie realizacji uzgodnionych priorytetów za pomocą właściwych i wystarczających środków politycznych, technicznych i finansowych; oraz

· niniejszy program stowarzyszeniowy jest podstawowym narzędziem służącym do monitorowania i oceny postępów Ukrainy w wykonywaniu układu o stowarzyszeniu między UE a Ukrainą, a także do monitorowania i oceny osiągnięć w zakresie realizacji ogólnych celów stowarzyszenia politycznego i integracji gospodarczej, w szczególności jeżeli chodzi o osiągnięcia Ukrainy w zapewnianiu poszanowania wspólnych wartości i postępy w osiąganiu konwergencji z UE w obszarach polityki, gospodarki i prawa. Realizacja programu stowarzyszeniowego będzie przedmiotem i elementem corocznej sprawozdawczości, monitorowania i oceny. Poczynione postępy będą rozpatrywane w ramach struktur utworzonych na mocy układu o stowarzyszeniu, umowy o partnerstwie i współpracy lub innych odpowiednich umów. W ramach tego procesu Strony będą dążyły do przeprowadzenia, w miarę możliwości, ogólnej wspólnej oceny postępów poczynionych w danym roku.     

Unia Europejska będzie wspierała Ukrainę w realizacji celów i priorytetów określonych w programie stowarzyszeniowym. Wsparcie takie będzie udzielane z wykorzystaniem wszystkich dostępnych źródeł wsparcia UE, wiedzy fachowej i doradztwa, najlepszych praktyk i know-how, jak również wymiany informacji, w tym udzielania porad i ustrukturyzowanego procesu zbliżania przepisów krajowych do dorobku prawnego UE, oraz wsparcia na rzecz budowania zdolności i wzmocnienia instytucjonalnego. W tym kontekście zadaniem Ukrainy jest pełne wykorzystanie roli, jaką pełni misja doradcza Unii Europejskiej na rzecz reformy cywilnego sektora bezpieczeństwa na Ukrainie, będąca częścią ogólnego wkładu UE w proces reform. Ukraina będzie także dążyła do koordynacji wsparcia uzyskanego od innych swoich partnerów i zachęcała do takiej koordynacji. Ponadto na potrzeby wsparcia realizacji programu stowarzyszeniowego dostępne będą odpowiednie unijne instrumenty finansowe. Niezależnie od powyższego program stowarzyszeniowy sam w sobie nie jest dokumentem programowania finansowego i nie zastępuje działań z zakresu programowania lub ustalania finansowania podejmowanych przez Strony.

Wsparcie unijne będzie zapewniane w kontekście ogólnych priorytetów pomocy na rzecz Ukrainy w wysokości określonej w wieloletnim programowaniu w ramach Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa (ENI) jako część całkowitych środków finansowych dostępnych dla Ukrainy i z pełnym poszanowaniem odpowiednich zasad i procedur dotyczących unijnej pomocy zewnętrznej.

W latach 2007–2013 UE przeznaczyła kwotę 1 005,6 mln EUR na pomoc dwustronną dla Ukrainy, skupiając się przede wszystkim na wsparciu na rzecz rozwoju demokratycznego i dobrych rządów, wsparciu na rzecz przeprowadzenia reformy regulacyjnej i budowania potencjału administracyjnego, wsparciu na rzecz rozwoju infrastruktury (krajowy program orientacyjny na lata 2007–2010) oraz na dobrych rządach i państwie prawa, ułatwianiu wejścia w życie układu o stowarzyszeniu między UE a Ukrainą, w tym DCFTA, i zrównoważonym rozwoju (krajowy program orientacyjny na lata 2011–2013). Szereg projektów finansowanych na podstawie tych ram jest nadal w trakcie realizacji.

Orientacyjna kwota środków finansowych przydzielonych na pomoc dwustronną dla Ukrainy w latach 2014–2020 wynosi od 828 mln EUR do 1 013 mln EUR. Podobnie jak pozostałe państwa objęte ENI, Ukraina może także korzystać z dodatkowych środków pochodzących z programu parasolowego.

W 2014 r. w odpowiedzi na szybki rozwój wydarzeń na Ukrainie i pilną potrzebę uruchomienia znacznego wsparcia finansowego na rzecz zapewnienia stabilizacji i rozwoju państwa UE zatwierdziła specjalny pakiet pomocowy o wartości 365 mln EUR, obejmujący umowę na rzecz budowania państwowości opiewającą na kwotę 355 mln EUR i program wsparcia społeczeństwa obywatelskiego o wartości 10 mln EUR.

W 2015 r. ewentualny specjalny pakiet pomocowy mógłby być ukierunkowany przede wszystkim na działania związane z rozwojem i odbudową sektora prywatnego. W wyniku zbliżającego się wieloletniego programowania na lata 2016–2017 unijna pomoc dwustronna powinna zostać objęta jednolitymi ramami wsparcia w zależności od sytuacji na miejscu.

Społeczeństwo obywatelskie, w szczególności Platforma Społeczeństwa Obywatelskiego UE–Ukraina, jak również Parlamentarny Komitet Stowarzyszenia również będą zachęcane do skierowania swoich działań związanych z monitorowaniem na program stowarzyszeniowy. Niniejszy program stowarzyszeniowy można w razie potrzeby zmieniać lub aktualizować za zgodą Rady Stowarzyszenia UE–Ukraina.

III.         Część operacyjna

1.           Krótkoterminowe priorytety działań

Komitet Stowarzyszenia, utworzony na mocy układu o stowarzyszeniu, określi priorytety działań i wytyczne dotyczące realizacji programu stowarzyszeniowego zgodnie z postanowieniami sekcji III pkt 8 poniżej.

Spośród priorytetów zawartych w programie stowarzyszeniowym w pierwszej kolejności należy podjąć krótkoterminowe działania w zakresie reform, wśród których znajdują się: 

· reforma konstytucyjna

ponowne rozpoczęcie reformy konstytucyjnej w drodze otwartego procesu z udziałem wielu stron, obejmującego aktywne konsultacje ze społeczeństwem obywatelskim oraz przeprowadzonego zgodnie z zaleceniami Komisji Weneckiej, w ramach którego podejmowane będą działania legislacyjne mające na celu zmianę konstytucji, umożliwienie reformy decentralizacyjnej i reformy sądownictwa;

· reforma wyborcza

podjęcie działań mających na celu harmonizację prawa wyborczego poprzez jego ujednolicenie oraz zreformowanie finansowania partii politycznych, w tym finansowania przez państwo. Przedmiotową reformę należy przygotować w drodze otwartego procesu z udziałem wielu stron, przeprowadzonego zgodnie z zaleceniami OBWE/ODIHR, GRECO i Komisji Weneckiej, który w pierwszej kolejności – w świetle wyborów samorządowych zaplanowanych na drugą połowę 2015 r. – obejmie zmianę ustawodawstwa dotyczącego wyborów samorządowych;

· zapobieganie i zwalczanie korupcji

wykazanie znacznych postępów w walce z korupcją, między innymi poprzez wdrożenie kompleksowego pakietu przepisów antykorupcyjnych przyjętego w dniu 14 października 2014 r., poczynając od powołania i zapewnienia skutecznego funkcjonowania zarówno Krajowego Biura Antykorupcyjnego, jak i Krajowej Agencji ds. Zapobiegania Korupcji;

· reforma sądownictwa

podjęcie dalszych działań w zakresie reformy sądownictwa, w szczególności poprzez przyjęcie, zgodnie z normami europejskimi oraz w ścisłym porozumieniu z Radą Europy/Komisją Wenecką, strategii reformy wymiaru sprawiedliwości, w tym szczegółowego i kompleksowego planu wdrażania;

· reforma administracji publicznej

rozpoczęcie kompleksowej reformy administracji publicznej, zwłaszcza służby cywilnej i służby w organach samorządu lokalnego, ze szczególnym uwzględnieniem europejskich zasad administracji publicznej, między innymi poprzez sfinalizowanie i przyjęcie projektu ustawy w sprawie reformy służby cywilnej;

· deregulacja

zmniejszenie obciążeń regulacyjnych dla przedsiębiorstw, w szczególności MŚP, poprzez ograniczenie liczby pozwoleń i licencji;

· reforma zamówień publicznych

zwiększenie przejrzystości i konkurencyjności zamówień publicznych; dostosowanie wykazu wyjątków dotyczących sfery zamówień publicznych do przepisów dyrektyw UE w sprawie zamówień publicznych; zapewnienie konkurencyjnych zamówień publicznych i dostępu do informacji związanych z zamówieniami publicznymi, zwłaszcza przez przedsiębiorstwa publiczne;

· reforma podatkowa, w tym zwroty VAT

podjęcie działań mających na celu poprawę wydajności administracji podatkowej, między innymi na etapie rozpatrywania wniosków o zwrot VAT, w celu zapewnienia terminowego rozliczenia wszystkich uznanych wniosków o zwrot VAT, przy jednoczesnym eliminowaniu wszelkich form dyskryminacji;

· kontrola zewnętrzna   

dalsze rozwijanie funkcji kontroli zewnętrznej na podstawie niedawno przeprowadzonych reform w celu wzmocnienia mechanizmów kontroli i równowagi;

· reforma sektora energetycznego

zgodnie z trzecim pakietem energetycznym: przyspieszenie rozdziału i restrukturyzacji Naftogazu, przyjęcie ustawy w sprawie nowego organu regulacyjnego ds. gazu, energii elektrycznej i mediów oraz przedłożenie, w porozumieniu z UE, projektów ustaw dotyczących rynku gazu i energii elektrycznej.

2.           Dialog polityczny

2.1         Demokracja, praworządność, prawa człowieka i podstawowe wolności

Strony zgadzają się prowadzić dialog i realizować współpracę w celu wzmocnienia poszanowania zasad demokracji, praworządności i dobrych rządów, praw człowieka i podstawowych wolności, w tym praw osób należących do mniejszości narodowych, zapisanych w kluczowych konwencjach ONZ i Rady Europy oraz powiązanych z nimi protokołach. Wspomniane dialog i współpraca obejmują następujące obszary:        

(i)           wzmocnienie stabilności, niezależności i efektywności instytucji stojących na straży demokracji i praworządności, a w szczególności:

· przeprowadzenie i zakończenie kompleksowego i przejrzystego procesu reformy konstytucyjnej, obejmującego aktywne konsultacje ze społeczeństwem obywatelskim i innymi zainteresowanymi stronami, mającego na celu dalsze rozwijanie konstytucyjnego systemu skutecznych mechanizmów kontroli i równowagi pomiędzy instytucjami państwowymi oraz umożliwienie przeprowadzenia reformy decentralizacyjnej i reformy sądownictwa w świetle odpowiednich zaleceń Komisji Weneckiej;

· wzmocnienie funkcjonowania samorządów lokalnych i regionalnych oraz statusu prawnego służby w organach samorządu lokalnego między innymi w drodze reformy decentralizacyjnej, zakładającej przekazanie tym organom znacznych kompetencji i powiązanych środków finansowych, zgodnie z odpowiednimi normami zawartymi w Europejskiej karcie samorządu lokalnego;

· udoskonalenie i harmonizacja całego prawa wyborczego poprzez jego ujednolicenie, podniesienie jakości innych przepisów związanych z wyborami, zwłaszcza przepisów dotyczących referendów i Centralnej Komisji Wyborczej oraz przepisów dotyczących finansowania partii politycznych (w tym finansowania przez państwo) w drodze otwartego procesu z udziałem wielu stron, przeprowadzonego zgodnie z zaleceniami OBWE/ODIHR, Komisji Weneckiej i GRECO;

· ścisłą współpracę na rzecz dostosowania ram prawnych służby cywilnej Ukrainy do europejskich zasad administracji publicznej oraz zwiększenia zdolności administracji publicznej na Ukrainie na podstawie oceny przeprowadzonej przez SIGMA, z uwzględnieniem efektywnego zarządzania finansami publicznymi, skutecznej walki z korupcją i reformy służby cywilnej;

· pomoc w zapewnieniu pełnej realizacji mandatu Rzecznika Praw Obywatelskich, w tym realizacji jego/jej działań w regionach i promowanie jego/jej współpracy z europejskimi instytucjami i sieciami ds. praw człowieka. Istotne znaczenie dla realizacji tego priorytetu będą miały zasady dotyczące statusu instytucji krajowych (zasady paryskie)[4];

(ii)          zapewnienie niezależności, bezstronności, profesjonalizmu i skuteczności sądownictwa, prokuratury oraz organów ścigania, które powinny być wolne od korupcji i ingerencji politycznej lub jakichkolwiek innych niewłaściwych wpływów:

· podjęcie dodatkowych działań na rzecz reformy sądownictwa, w szczególności poprzez przyjęcie, zgodnie z normami europejskimi oraz w ścisłym porozumieniu z Radą Europy/Komisją Wenecką, strategii reformy wymiaru sprawiedliwości, w tym szczegółowego i kompleksowego planu wdrażania, przede wszystkim w celu:

– wdrożenia ukraińskiej ustawy o prokuraturze i podjęcia wszelkich niezbędnych działań organizacyjnych i prawnych w celu zapewnienia zgodności działań prokuratury z normami europejskimi;

– zapewnienia skutecznego funkcjonowania Wysokiej Rady ds. Wymiaru Sprawiedliwości;

– przyjęcia i wdrożenia przepisów w zakresie systemu sądownictwa i statusu sędziów;

· podjęcie odpowiednich działań w zakresie reformy policji, w tym wprowadzenie zmian do Kodeksu karnego i innych aktów ustawodawczych związanych z przyjęciem przepisów ramowych dotyczących funkcjonowania policji, w ścisłym porozumieniu z Radą Europy/Komisją Wenecką, oraz udoskonalenie szkoleń dla sędziów, urzędników sądowych i prokuratorów, jak również personelu pomocniczego i pracowników organów ścigania;

· skuteczne wdrażanie i stosowanie Kodeksu cywilnego, karnego, gospodarczego i administracyjnego oraz powiązanych z nimi Kodeksów postępowania, w oparciu o normy europejskie;

· zapewnienie zasobów niezbędnych do skutecznego wdrażania Kodeksu postępowania karnego i przepisów o adwokaturze;

· opracowanie i przeprowadzenie reformy cywilnego sektora bezpieczeństwa w oparciu o praworządność, demokratyczne rządy, rozliczalność i poszanowanie praw człowieka, przy pomocy i w pełnym porozumieniu z misją doradczą Unii Europejskiej na Ukrainie (EUAM) między innymi poprzez rozwój dostępnych, rozliczalnych, skutecznych, przejrzystych i profesjonalnych sił policyjnych, wprowadzenie opartego na prawach podejścia do działań policyjnych, prowadzenie działań policyjnych z wykorzystaniem danych wywiadowczych oraz zwalczanie przestępczości, w tym cyberprzestępczości;

(iii)         zapewnienie poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności dzięki szeroko zakrojonej współpracy w zakresie ochrony praw człowieka i podstawowych wolności, obejmującej zarówno indywidualne przypadki, jak i kwestie dotyczące aktów prawa międzynarodowego z zakresu praw człowieka. Współpraca ta obejmuje między innymi:

· przyjęcie i wdrożenie krajowej strategii dotyczącej praw człowieka i stosownego planu działania na rzecz zapewnienia spójności działań Ukrainy podejmowanych w celu wywiązania się z jej zobowiązań międzynarodowych i realizacji priorytetów polityki w obszarze praw człowieka;

a)           promowanie wdrażania międzynarodowych i regionalnych standardów praw człowieka

· szybkie wykonanie wszystkich wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz promowanie rozwijającego się orzecznictwa Trybunału jako głównego źródła międzynarodowego prawa regulującego kwestie praw człowieka, przy wsparciu UE, a także wzmocnienie uprawnień prewencyjnych i nadzorczych Pełnomocnika Rządu ds. Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w celu zapewnienia skutecznego wykonywania wyroków tego Trybunału;

· wdrażanie zaleceń Rady Europy związanych z warunkami zatrzymywania i pomocą medyczną dla zatrzymanych osób;

· podnoszenie świadomości sędziów, prokuratorów i innych organów ścigania w zakresie praw człowieka za pomocą wspólnych działań na rzecz doskonalenia szkoleń organizowanych dla sędziów, prokuratorów i funkcjonariuszy organów ścigania i poświęconych tematyce praw człowieka oraz w szczególności przeciwdziałania torturom oraz nieludzkiemu i poniżającemu traktowaniu;

· kontynuowanie wdrażania Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych i Protokołu fakultatywnego do tej konwencji;

· zapewnienie pełnego stosowania ram legislacyjnych dotyczących kwestii antydyskryminacyjnych we wszystkich obszarach, w tym wdrażanie ustawy antydyskryminacyjnej i zwiększenie uprawnień Rzecznika Praw Obywatelskich zgodnie ze sprawozdaniami okresowymi z realizacji planu działania w zakresie liberalizacji reżimu wizowego;

b)           wolność wypowiedzi, zrzeszania się i zgromadzeń

wolność wypowiedzi:

promowanie ram prawnych i administracyjnych niezbędnych do korzystania z wolności wypowiedzi, ze szczególnym naciskiem na środki masowego przekazu i prawa dziennikarzy, w szczególności poprzez:

· współpracę w zakresie opracowywania i wdrażania systemu publicznego nadawania, w tym wymianę najlepszych praktyk, przyjęcie ram legislacyjnych i ich wdrażanie zgodnie z normami europejskimi i międzynarodowymi;

· podejmowanie dalszych kroków na rzecz ustanowienia jasnych zasad zrównoważonego dostępu konkurentów wyborczych do mediów;

·

· nawiązywanie współpracy na rzecz utrzymania warunków, jakie są niezbędne, aby dziennikarze mogli wykonywać swoją pracę swobodnie i bez narażania się na zagrożenia lub faktyczną przemoc. Współpraca taka będzie obejmowała wymianę najlepszych praktyk w zakresie skutecznej ochrony dziennikarzy przez organy ścigania;

· wolność zgromadzeń:

· podejmowanie konkretnych działań zmierzających do przyjęcia i pełnego wdrożenia przepisów w zakresie wolności pokojowego zgromadzania się w ścisłej współpracy z ukraińskim społeczeństwem obywatelskim, OBWE-ODIHR i Komisją Wenecką oraz zgodnie z najlepszymi praktykami europejskimi;

· zacieśnianie współpracy w celu dalszego zwiększania świadomości organów ścigania i sądów w zakresie poszanowania wolności pokojowego zgromadzania się, zwłaszcza w drodze wymiany najlepszych praktyk, szkoleń i współpracę w zakresie wdrażania przepisów prawa;

wolność zrzeszania się:

tworzenie korzystnych warunków prawnych i instytucjonalnych dla instytucji społeczeństwa obywatelskiego, w szczególności w celu promowania zaangażowania obywateli i ich udziału w publicznych procesach decyzyjnych;

c)           zapewnienie poszanowania praw osób należących do mniejszości

· wymiana najlepszych praktyk w zakresie środków ochrony mniejszości przed dyskryminacją i wykluczeniem zgodnie z normami europejskimi i międzynarodowymi w celu opracowania nowoczesnych ram prawnych; nawiązywanie ścisłej współpracy między organami a przedstawicielami grup mniejszości;

· współpraca dotycząca środków zwalczania rosnącej nietolerancji i przypadków przestępstwa z nienawiści (czy to z powodu rasizmu, homofobii, ksenofobii czy antysemityzmu);

d)           przeciwdziałanie torturom oraz nieludzkiemu i poniżającemu traktowaniu

· dalsze wzmacnianie wysiłków mających na celu ulepszenie podstawy prawnej i praktyki w obszarze pozbawiania wolności, w szczególności w odniesieniu do aresztu tymczasowego i zatrzymania administracyjnego, w celu skutecznego rozwiązania problemu arbitralnych zatrzymań;

· poprawa warunków przetrzymywania wszystkich więźniów, zarówno przebywających w areszcie tymczasowym, jak i osadzonych po wydaniu wyroku skazującego, a także warunków eskortowania więźniów, mająca na celu wyeliminowanie złego traktowania i wdrożenie zaleceń Komitetu ONZ przeciwko Torturom i europejskiego komitetu ds. zapobiegania torturom;

· zapewnienie zasobów niezbędnych do skutecznego wdrażania krajowego mechanizmu zapobiegania torturom;

· ustanowienie skutecznego mechanizmu rozpatrywania skarg na działania funkcjonariuszy organów ścigania i prowadzenie dochodzeń w tych sprawach przez niezależny organ (Krajowe Biuro Śledcze);

e)           zapewnienie równego traktowania

· wymiana najlepszych praktyk w celu zapewnienia równego traktowania kobiet i mężczyzn w życiu społecznym i gospodarczym oraz promowanie większego udziału kobiet w życiu publicznym i procesie decyzyjnym;

· zwalczanie przemocy domowej poprzez działanie na rzecz wzmocnienia ram legislacyjnych i praktyk organów ścigania w związku z przemocą domową oraz poprzez podnoszenie świadomości i organizowanie szkoleń;

f)            zapewnienie poszanowania praw dziecka

· wdrażanie środków mających na celu ochronę dzieci przed wszystkimi formami przemocy oraz poprawę sytuacji dzieci z najsłabszych grup społecznych, a także rozwiązanie problemu ubóstwa dzieci, w tym wdrażanie środków w kontekście zobowiązań wynikających z Protokołu fakultatywnego do Konwencji o prawach dziecka w sprawie handlu dziećmi, dziecięcej prostytucji i dziecięcej pornografii w celu zacieśnienia współpracy na rzecz zwalczania sprzedaży dzieci, handlu dziećmi i ich wykorzystywania;

· zapewnienie odpowiednich zasobów i wzmocnienie roli Rzecznika Praw Obywatelskich w celu podjęcia niezbędnych środków i monitorowania sytuacji;

· opracowanie norm dotyczących wymiaru sprawiedliwości dla nieletnich zgodnie z odpowiednimi normami międzynarodowymi;

g)           zapewnienie poszanowania praw związkowych i podstawowych norm pracy

· dalsze wzmacnianie wysiłków, między innymi poprzez wymianę najlepszych praktyk, na rzecz promowania pełnego korzystania z praw związkowych i podstawowych norm pracy zapisanych w konwencjach Międzynarodowej Organizacji Pracy, a także na rzecz promowania efektywnego wykorzystania rokowań zbiorowych.

2.2.        Zapobieganie i zwalczanie korupcji

· Wdrażanie odpowiednich zaleceń Rady Europy, Grupy Państw Przeciwko Korupcji (GRECO) i OECD;

· zapewnienie odpowiednich działań następczych w związku z zaleceniami w sprawie zwalczania korupcji, które przedstawiono w sprawozdaniach okresowych z realizacji planu działania w zakresie liberalizacji reżimu wizowego;

· udział w obszernym procesie reform antykorupcyjnych, który ma przynieść wymierne rezultaty w zakresie zapobiegania i zwalczania korupcji dzięki jasno określonym obowiązkom przypisanym wyspecjalizowanym organom i dzięki budżetowi przydzielonemu na realizację poszczególnych działań;

· zapewnienie wdrożenia przepisów antykorupcyjnych przyjętych w dniu 14 października 2014 r., w szczególności szybkie i skuteczne utworzenie obu agencji przewidzianych w przepisach antykorupcyjnych, oraz opracowanie kompleksowego planu realizacji krajowej strategii antykorupcyjnej na lata 2014–2017;

· zapewnienie sprawnego funkcjonowania Biura Antykorupcyjnego jako wyspecjalizowanej antykorupcyjnej agencji śledczej zajmującej się wykrywaniem poważnych przestępstw korupcyjnych i prowadzeniem postępowań przygotowawczych w związku z takimi przestępstwami;

· zapobieganie i zwalczanie korupcji, zwłaszcza korupcji na dużą skalę, na wszystkich poziomach społeczeństwa, w organach ścigania, organach celnych i systemach podatkowych oraz zapewnienie przejrzystości finansowania poprzez opracowanie kodeksów etycznych i prowadzenie specjalistycznych szkoleń;

· wdrożenie przepisów, które wprowadzają nowy system konfiskaty i zajmowania dochodów z przestępstwa zgodnie z normami europejskimi;

· zapewnienie przejrzystości w odniesieniu do ujawniania informacji majątkowych i wdrożenie systemu przejrzystości i weryfikacji oświadczeń majątkowych polityków i urzędników publicznych;

· zapewnienie jawności informacji o beneficjentach końcowych podmiotów prawnych i zarejestrowanych prawach do nieruchomości oraz obciążeniach na nieruchomościach, które są zawarte w krajowym rejestrze praw do nieruchomości;

· wprowadzenie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia i zapewnienie odpowiedniej ochrony przed niekorzystnymi skutkami;

· podjęcie niezbędnych kroków w celu zawarcia umowy o współpracy z Eurojustem, parafowanej w dniu 8 grudnia 2011 r., i umowy o współpracy operacyjnej z Europolem;

· zapewnienie przejrzystości i rozliczalności na wszystkich poziomach poprzez stworzenie warunków umożliwiających monitorowanie korupcji przez podmioty społeczeństwa obywatelskiego i niezależne media;

· zreformowanie przepisów dotyczących finansowania partii politycznych zgodnie z zaleceniami GRECO i procedur pozbawiania immunitetu posłów, w sprawie których prowadzone jest dochodzenie.

2.3         Polityka zagraniczna i bezpieczeństwa

Kwestie regionalne i międzynarodowe, współpraca w zakresie polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, zapobieganie rozprzestrzenianiu BMR i rozbrojenie, zapobieganie konfliktom i zarządzanie kryzysowe

(i)           pogłębienie współpracy w obszarze WPZiB:

· konsultowanie i koordynowanie działań podejmowanych na szczeblu dwustronnym i wielostronnym w ramach międzynarodowych wysiłków, których wspólnym celem jest znalezienie trwałego politycznego rozwiązania sytuacji w niektórych regionach obwodów donieckiego i ługańskiego na Ukrainie spowodowanej nielegalnymi działaniami Federacji Rosyjskiej;

· wspieranie działań specjalnej misji obserwacyjnej OBWE, misji obserwacyjnej OBWE i wszelkich innych misji OBWE w celu wspierania zawieszenia broni i monitorowania granic;

(ii)          dalsze wzmacnianie spójności w kwestiach regionalnych i międzynarodowych, zapobiegania konfliktom i zarządzania kryzysowego; współdziałanie na rzecz zwiększenia efektywności instytucji i konwencji wielostronnych w celu wzmocnienia globalnego rządzenia, zwiększenia koordynacji działań na rzecz zwalczania zagrożeń dla bezpieczeństwa i rozwiązania problemów związanych z rozwojem:

· zintensyfikowanie konsultacji i koordynacji za pośrednictwem dostępnych kanałów dyplomatycznych i wojskowych w celu rozwiązania międzynarodowych kwestii będących przedmiotem wspólnych obaw, w tym przede wszystkim wyzwań związanych z wspólnymi zasadami dotyczącymi pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, ustanowionymi w Karcie Narodów Zjednoczonych, akcie końcowym OBWE i innych właściwych dokumentach wielostronnych, również w świetle stosowanej przez Ukrainę praktyki dostosowywania się do deklaracji i wspólnych stanowisk w ramach unijnej WPZiB;

· kontynuowanie dialogu w sprawie wdrożenia europejskiej strategii bezpieczeństwa;

· kontynuowanie regularnych konsultacji między UE a Ukrainą w sprawie zarządzania kryzysowego;

· kontynuowanie praktyki polegającej na wspólnym określaniu możliwości udziału Ukrainy w trwających i przyszłych operacjach prowadzonych w ramach WPBiO, w oparciu o dobre doświadczenia Ukrainy związane z udziałem w operacjach UE prowadzonych na Bałkanach oraz w innych operacjach UE (np. Atalanta);

· kontynuowanie wdrażania uzgodnień dotyczących konsultacji i współpracy między UE a Ukrainą przyjętych w Sewilli w odniesieniu do operacji zarządzania kryzysowego prowadzonych przez UE, w tym dalszy udział Ukrainy w odpowiednich działaniach z zakresu zarządzania kryzysowego i szkoleniach związanych z WPBiO;

· zwiększenie, w stosownych przypadkach, interoperacyjności działań podejmowanych przez ukraińskie jednostki pokojowe i siły państw członkowskich UE dzięki doświadczeniu zdobytemu podczas odpowiednich operacji zarządzania kryzysowego UE, w których uczestniczyła Ukraina, oraz dzięki zaangażowaniu jednostek sił zbrojnych Ukrainy w tworzenie wielonarodowych taktycznych grup bojowych UE;

· wzmacnianie wspólnych działań prowadzonych przez Ukrainę i UE w trybie 5+2 w celu osiągnięcia trwałego rozwiązania konfliktu naddniestrzańskiego w Republice Mołdawii;

· kontynuowanie współpracy UE i Ukrainy z Republiką Mołdawii w zakresie problemów transgranicznych, zwłaszcza w drodze interwencji finansowanych przez UE, takich jak misja graniczna UE dla Mołdawii i Ukrainy (EUBAM);

· kontynuowanie konsultacji w sprawie sankcji stosowanych przez UE;

· dalsze poszukiwanie konkretnych sposobów osiągnięcia większego zbliżenia w dziedzinie polityki zagranicznej i bezpieczeństwa;

· podejmowanie działań mających na celu wspieranie współpracy wojskowej i współpracy o charakterze technicznym między UE a Ukrainą;

· zachęcanie do bezpośredniej współpracy dotyczącej konkretnych działań określonych wspólnie przez obie Strony i ułatwianie takiej współpracy między odpowiednimi instytucjami ukraińskimi a agencjami i organami WPZiB/WPBiO, takimi jak Europejska Agencja Obrony, Instytut Unii Europejskiej Studiów na Bezpieczeństwem, Centrum Satelitarne Unii Europejskiej i Europejskie Kolegium Bezpieczeństwa i Obrony;

(iii)         dalsze rozwijanie współpracy dotyczącej zagrożeń dla wspólnego bezpieczeństwa, w tym dotyczącej zwalczania terroryzmu, nierozprzestrzeniania broni masowego rażenia i nielegalnego wywozu broni:

· kontynuowanie współpracy w obszarze nierozprzestrzeniania broni masowego rażenia, w tym w sprawach związanych z krajowym wdrażaniem odpowiednich aktów międzynarodowych, takich jak konwencja o zakazie broni chemicznej, konwencja o zakazie broni biologicznej i toksycznej i NPT, oraz systemów kontroli eksportu;

· dalsze doskonalenie krajowego systemu kontroli eksportu, kontrolowanie międzynarodowych transferów towarów powiązanych z BMR, w tym kontrola końcowego przeznaczenia produktów podwójnego zastosowania, w świetle odpowiednich przepisów unijnych, dalsza współpraca na rzecz opracowania krajowych wykazów produktów podwójnego zastosowania, kontrolowanie przekazywania technologii w formie niematerialnej, wprowadzenie systemu kontroli eksportu, w tym zapobieganie naruszeniom przepisów dotyczących kontroli eksportu i nakładanie sankcji za takie naruszenia, a także kontakty z przemysłem;

· kontynuowanie współpracy na rzecz zwalczania handlu materiałami jądrowymi;

· kontynuowanie współpracy na rzecz realizacji celów globalnego partnerstwa G-7 we wszystkich jego aspektach;

· współpraca na rzecz wzmocnienia ochrony biologicznej i norm bezpieczeństwa biologicznego w laboratoriach, innych placówkach oraz w trakcie transportu w odniesieniu do niebezpiecznych czynników biologicznych, w szczególności w świetle trwającego dialogu na temat możliwej współpracy na rzecz bezpieczeństwa biologicznego i ochrony biologicznej;

· współpraca na rzecz zwiększenia bezpieczeństwa działań w przestrzeni kosmicznej za pomocą środków budowy zaufania, takich jak środki zaproponowane w unijnym projekcie kodeksu postępowania;

· dalsza współpraca w zakresie wywozu broni w świetle treści i zasad zawartych we wspólnym stanowisku Rady 2008/944/WPZiB, określającym wspólne zasady kontroli wywozu technologii wojskowych i sprzętu wojskowego, oraz w świetle ratyfikacji i wykonania traktatu o handlu bronią, który przyjęto na Zgromadzeniu Ogólnym ONZ w dniu 2 kwietnia 2013 r. i który wszedł w życie w dniu 24 grudnia 2014 r.;

· dalsze rozwijanie współpracy na rzecz zwalczania nielegalnego handlu BSiL i amunicją do tego rodzaju broni;

· wspólne przeciwdziałanie zagrożeniom bezpieczeństwa stwarzanym przez ukraińskie zapasy starej amunicji, w tym miny przeciwpiechotne, wdrożenie projektu w sprawie wyeliminowania min przeciwpiechotnych zgodnie z postanowieniami Konwencji o zakazie użycia, składowania, produkcji i przekazywania min przeciwpiechotnych oraz o ich zniszczeniu z 1997 r. (konwencja ottawska), z wykorzystaniem pomocy finansowej UE.

2.4         Międzynarodowy Trybunał Karny

· Zacieśnianie współpracy w celu promowania pokoju, międzynarodowego wymiaru sprawiedliwości i walki z bezkarnością między innymi poprzez ratyfikację i wdrażanie Rzymskiego Statutu Międzynarodowego Trybunału Karnego z 1998 r. oraz aktów z nim związanych.

3.           Współpraca w zakresie sprawiedliwości, wolności i bezpieczeństwa

3.1         Ochrona danych

· Zapewnienie wsparcia służącego wzmocnieniu ukraińskiego systemu ochrony danych osobowych;

· wdrożenie ram legislacyjnych i zapewnienie wysokiego poziomu ochrony danych osobowych, zgodnie z europejskimi aktami i normami;

· zwiększenie zdolności organu ochrony danych (Rzecznika Praw Obywatelskich) i prowadzenie działań następczych w związku z zastosowaniem norm ochrony danych we wszystkich sektorach, zwłaszcza w zakresie egzekwowania prawa.

3.2         Współpraca prawna

· Dalsze wzmacnianie współpracy sądowej w sprawach cywilnych i handlowych poprzez przystąpienie do wielostronnych konwencji, w szczególności do konwencji Haskiej Konferencji Prawa Prywatnego Międzynarodowego w obszarze międzynarodowej współpracy prawnej i sporów sądowych oraz ochrony dzieci, oraz wdrażanie tych konwencji;

· dalsze wzmacnianie współpracy wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych poprzez przystąpienie do stosowanych konwencji, zwłaszcza konwencji Rady Europy, oraz ich wdrażanie;

· podejmowanie niezbędnych kroków w celu zawarcia umowy o współpracy z Eurojustem, którą parafowano w dniu 8 grudnia 2011 r.

3.3         Współpraca w dziedzinie zarządzania granicami, migracji i azylu

(i)           Zarządzanie granicami:

· dalsze wzmocnienie zarządzania granicami i utrzymanie wysokiego poziomu odpraw granicznych i ochrony granic oraz rozbudowa i modernizacja stacjonarnych i ruchomych systemów nadzoru wideo;

· zwiększenie efektywności kontroli granicznej poprzez wprowadzenie wspólnych odpraw granicznych i wspólnej ochrony granic, a także operacyjnej wymiany informacji w punktach kontaktowych;

· dalsze opracowywanie i wdrażanie wspólnej metodyki analizy ryzyka, zarządzania danymi wywiadowczymi i przepływami danych oraz poprawa procesu wdrażania na podstawie wyników analizy ryzyka;

· rozszerzenie współpracy pomiędzy agencjami i zapewnienie Państwowej Służbie Granicznej dostępu do różnych baz danych zawierających dane statystyczne oraz do baz danych Interpolu;

· kontynuowanie współpracy w zakresie zintegrowanego zarządzania granicami, między innymi za pomocą kompleksowego wsparcia ze strony UE, które ma zostać wspólnie określone;

· kontynuowanie procesu demarkacji granic Ukrainy, dzięki unijnej pomocy technicznej, zgodnie z normami międzynarodowymi oraz we współpracy, w stosownych przypadkach, z organami poszczególnych krajów sąsiedzkich;

· zacieśnienie i rozszerzenie współpracy w ramach istniejących roboczych ustaleń między Służbą Graniczną Ukrainy a Frontexem dotyczących w szczególności analizy ryzyka i zarządzania ryzykiem;

· w kontekście dalszej współpracy Ukrainy z Republiką Mołdawii w kwestiach transgranicznych, w tym skutecznej wymiany informacji na temat przepływu towarów i osób przez wspólną granicę, Ukraina i Unia Europejska utrzymają dotychczasową współpracę z Republiką Mołdawii w szczególności w drodze trójstronnych rozmów technicznych oraz dzięki wsparciu misji pomocy granicznej UE dostosowującej mandat misji w celu odzwierciedlenia zmieniających się potrzeb tej współpracy;

· zapewnienie opracowania i wdrożenia nowej generacji strategii zintegrowanego zarządzania granicą, począwszy od 2016 r.;

· wdrożenie strategii logistycznych w celu zapewnienia odpowiedniego wykorzystania infrastruktury, sprzętu technicznego, systemów informatycznych, zasobów finansowych i ludzkich;

(ii)          migracja:

· kontynuowanie skutecznego wdrażania umowy o readmisji między UE a Ukrainą oraz środków na rzecz reintegracji obywateli Ukrainy (powracających dobrowolnie lub w ramach readmisji);

· podejmowanie praktycznych działań i środków, które zwiększą skuteczność i znaczenie wszystkich umów o readmisji;

· zapewnienie Państwowej Służbie Migracyjnej zasobów finansowych i ludzkich w celu wdrożenia niezbędnych środków i wykonania zadań zgodnie z ramami prawnymi w zakresie zarządzania migracją;

· opracowanie dodatkowych form i modułów szkolenia oraz kursów językowych dla urzędników;

· zacieśnianie współpracy pomiędzy agencjami w dziedzinie migracji oraz konieczność opracowania i ustanowienia form i mechanizmów współpracy w odniesieniu do wszystkich kwestii związanych z migracją;

· zapewnienie odpowiedniej infrastruktury (w tym ośrodków detencyjnych) oraz zwiększenie uprawnień odpowiedzialnych organów w celu zapewnienia skutecznego wydalania z terytorium Ukrainy nielegalnie przebywających lub przejeżdżających tranzytem obywateli państw trzecich;

· zapewnienie poszanowania praw człowieka w przypadku zatrzymania administracyjnego (w celu wydalenia) oraz opracowanie ram integracji.

3.4.        Azyl

· Praktyczne wdrożenie Konwencji ONZ dotyczącej statusu uchodźców z 1951 r. oraz między innymi Protokołu do niej z 1967 r. obejmującego prawo do ubiegania się o azyl i poszanowania zasady non-refoulement oraz Konwencji ONZ przeciwko międzynarodowej przestępczości zorganizowanej z 2000 r. w celu zwalczania i zapobiegania przestępczej zorganizowanej i innych jej form;

· zapewnienie skutecznego wdrożenia przepisów dotyczących azylu, w tym zapewnienie odpowiedniej infrastruktury (między innymi tymczasowych ośrodków przyjmujących osoby ubiegające się o azyl) oraz poszanowanie praw podstawowych osób ubiegających się o azyl i beneficjentów ochrony międzynarodowej;

· usprawnienie procesu decyzyjnego w postępowaniu w sprawie azylu oraz zwiększenie zdolności odpowiedzialnych organów, w szczególności w obszarze procedur azylowych oraz przyjmowania osób ubiegających się o azyl i beneficjentów ochrony międzynarodowej w celu zapewnienia im skutecznego dostępu do praw;

· zapewnienie osobom ubiegającym się o azyl i beneficjentom ochrony międzynarodowej skutecznego dostępu do procedur i praw, z uwzględnieniem tłumaczenia ustnego na przejściach granicznych, w ośrodkach recepcyjnych i biurach regionalnych, w których prowadzi się postępowania w sprawie azylu;

· zapewnienie możliwości ustawicznego kształcenia specjalistom w dziedzinie azylu i migracji, w tym sędziom i sędziom pokoju, urzędnikom rządowym i administracji publicznej, policji, państwowej służbie granicznej, psychologom i pracownikom społecznym.

3.5.        Współpraca policyjna, przestępczość zorganizowana i pranie pieniędzy

(i)           Współpraca policyjna:

· zacieśnianie międzynarodowej operacyjnej współpracy policyjnej poprzez utworzenie wspólnych zespołów dwu- lub wielostronnych między innymi do celów przeprowadzania dochodzeń oraz zacieśnienie współpracy transgranicznej dzięki prowadzeniu wspólnych działań;

(ii)          przestępczość zorganizowana:

· zapewnienie realizacji strategii i planu działania w zakresie zwalczania przestępczości zorganizowanej, z uwzględnieniem skutecznej koordynacji działań odpowiednich organów;

· wzmocnienie ochrony świadków poprzez skuteczne stosowanie mechanizmów przewidzianych w obowiązującym ustawodawstwie, jak również w przepisach dotyczących współpracy byłych członków grup przestępczych z organami ścigania, w tym omówienie kwestii utworzenia specjalnych programów subsydiowania i wynagradzania za współpracę;

(iii)         handel ludźmi:

· wdrażanie ukierunkowanego krajowego programu społecznego na rzecz zwalczania handlu ludźmi, z uwzględnieniem skutecznej koordynacji działań właściwych organów;

· zapewnienie ofiarom handlu ludźmi skutecznej ochrony i wzmocnienie praw procesowych za pomocą systemu zapewniania środków zabezpieczających;

· zapewnienie wystarczających dotacji budżetowych na rzecz kampanii prewencyjnych oraz innych programów podnoszenia świadomości i zaawansowanych programów szkoleniowych dla pracowników rządowych, w tym urzędników pierwszego kontaktu;

· zapewnienie zapobiegania handlowi ludźmi poprzez osłabienie popytu, który sprzyja wszystkim formom wykorzystywania;

(iv)         rozwiązanie problemu niedozwolonych środków odurzających:

· kontynuowanie współpracy na rzecz przyjęcia i wdrożenia przez Ukrainę krajowej strategii antynarkotykowej (do 2020 r.) i odpowiedniego planu działania opierającego się na zasadach strategii antynarkotykowej UE na lata 2013–2020, w szczególności na zrównoważonym podejściu do zmniejszania podaży i popytu na niedozwolone środki odurzające;

· zapewnienie środków finansowych na działania mające na celu realizację strategii w zakresie krajowej polityki antynarkotykowej;

· zapewnienie wykonania odpowiednich konwencji ONZ i Rady Europy;

· zapewnienie skutecznych działań zapobiegawczych i działań na rzecz zmniejszenia podaży niedozwolonych środków odurzających, obrotu nimi i popytu na nie;

· zintensyfikowanie dochodzeń prowadzonych przez Prokuraturę Krajową poprzez szkolenie funkcjonariuszy policji i agentów działających pod przykryciem;

· kontynuowanie współpracy w celu opracowania bazy naukowej i niezależnego systemu monitorowania narkotyków oraz wymiany informacji dotyczących nowych rodzajów narkotyków z EMCDDA;

· zbadanie możliwości udziału Ukrainy w sieci monitorowania narkotyków REITOX, utworzonej przez EMCDDA, oraz opracowanie odpowiedniego planu działania w celu włączenia Ukrainy do sieci monitorowania narkotyków REITOX;

· zwiększenie zdolności systemu monitorowania narkotyków na Ukrainie jako niezależnego organu zgodnie z wymogami EMCDDA;

· kontynuowanie współpracy na rzecz zwalczania międzynarodowej przestępczości zorganizowanej, w tym zwalczania handlu ludźmi, zwalczania narkotyków, zwalczania prania pieniędzy i cyberprzestępczości poprzez promowanie skutecznej koordynacji wewnętrznej i zewnętrznej, współpracę, prowadzenie wspólnych działań oraz wymianę informacji statystycznych i najlepszych praktyk;

(v)          pranie pieniędzy:

· skuteczne wdrożenie mechanizmu zapobiegania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu i zwalczania tych zjawisk, w szczególności poprzez wdrożenie przepisów UE w tych dziedzinach; zacieśnienie współpracy z Grupą Specjalną ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy (FATF), Radą Europy, zwłaszcza jej Komitetem Ekspertów ds. Oceny Środków Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy i Finansowaniu Terroryzmu (MONEYVAL) oraz wszelkimi innymi odpowiednimi organami w państwach członkowskich UE;

· zacieśnianie współpracy między Państwową Służbą Monitorowania Finansowego Ukrainy (SFMS) a jednostkami analityki finansowej (FIU) i zbadanie możliwości połączenia SMFS Ukrainy z unijnymi platformami wymiany informacji FIU (obecnie FIU.Net) w celu zwiększenia transgranicznej wymiany informacji w ramach zwalczania zjawisk prania pieniędzy i finansowania terroryzmu.

3.6.        Ułatwienia wizowe i liberalizacja reżimu wizowego

· Zapewnienie pełnego wdrożenia zmienionej umowy między Ukrainą a UE o ułatwieniach w wydawaniu wiz oraz umowy o readmisji osób między Ukrainą a Wspólnotą Europejską;

· zachęcanie państw członkowskich UE do korzystania z elastycznych rozwiązań opracowanych na podstawie dorobku prawnego UE w celu zmniejszania lub znoszenia opłat wizowych w poszczególnych przypadkach oraz zachęcanie do wydawania wiz wielokrotnego wjazdu z długim okresem ważności zgodnie z postanowieniami obowiązującej umowy o ułatwieniach wizowych;

· prowadzenie intensywnego dialogu na temat wiz w celu ustanowienia ruchu bezwizowego między UE a Ukrainą na podstawie planu działania UE–Ukraina na rzecz liberalizacji reżimu wizowego, przedstawionego na szczycie UE–Ukraina w dniu 22 listopada 2010 r., oraz krajowego planu Ukrainy dotyczącego jego realizacji, który został zatwierdzony przez prezydenta Ukrainy w dniu 22 kwietnia 2011 r.

3.7.        Sytuacja we wschodniej Ukrainie i na Krymie

· Skuteczne wdrażanie planu działania dotyczącego organizacji kontroli granicznej na granicy ukraińsko-rosyjskiej oraz na granicy administracyjnej z Krymem;

· zwiększenie, z uwagi na toczący się konflikt, środków mających na celu tworzenie potencjału władz ukraińskich na szczeblu centralnym i regionalnym, pozwalającego na (i) przyspieszenie rejestrowania osób wewnętrznie przesiedlonych i wzmocnienie koordynacji na rzecz szybkiego udzielania takim osobom pomocy doraźnej i długoterminowej (ii) dostosowanie ram prawnych i regulacyjnych obowiązujących w odniesieniu do osób wewnętrznie przesiedlonych, dostępu pomocy humanitarnej oraz świadczenia pomocy, (iii) zapobieganie handlowi ludźmi i ochronę osób zagrożonych handlem ludźmi, w tym dzieci.

4.           Współpraca gospodarcza

Strony współpracują w celu wsparcia Ukrainy w procesie tworzenia w pełni funkcjonującej gospodarki rynkowej i stopniowym zbliżaniu jej polityki do polityki UE w różnych obszarach, zgodnie z zasadami przewodnimi dotyczącymi stabilności makroekonomicznej, zdrowych finansów publicznych, solidnego systemu finansowego i trwałej równowagi płatniczej, w szczególności w celu:

· rozwinięcia zdolności Ukrainy w zakresie prognoz makroekonomicznych między innymi poprzez udoskonalenie metodyki opracowywania scenariuszy rozwoju oraz monitorowanie procesów gospodarczych, podniesienie jakości analizy czynników wpływu i wymianę najlepszych praktyk;

· zapewnienia niezależności Narodowego Banku Ukrainy zgodnie z najlepszą praktyką UE, między innymi dzięki wsparciu w postaci wiedzy specjalistycznej, jaką dysponuje UE, jak również wsparciu Europejskiego Banku Centralnego;

· przekazania doświadczeń UE i EBC związanych z kursem walutowym oraz polityką regulacji i nadzoru sektora finansowego i bankowego, a także wsparcia Ukrainy w rozwijaniu i wzmacnianiu jej zdolności w tych dziedzinach;

· zwiększenia stabilności finansów publicznych i zarządzania nimi poprzez przeprowadzenie reformy fiskalnej i reformy wydatków oraz wzmocnienie procesu planowania budżetowego, w szczególności za pomocą:

– wymiany informacji, doświadczeń i najlepszych praktyk, jak również podejmowania innych środków w celu wypracowania średniookresowego systemu prognozowania/planowania oraz poprawy dokładności makroekonomicznego i budżetowego prognozowania średniookresowego;

– wymiany informacji, doświadczeń i najlepszych praktyk w celu usprawnienia i udoskonalenia procesu planowania budżetowego, wykonania budżetu oraz nadzoru nad nim, opracowywania budżetu zadaniowego i możliwego wprowadzenia reguł fiskalnych, w tym wprowadzenia ograniczeń co do liczby przeglądów budżetu;

– wprowadzenia środków mających na celu poprawę przestrzegania przepisów prawa podatkowego i ograniczenie oszustw podatkowych;

– zwiększenia efektywności administracji podatkowej między innymi w kontekście rozpatrywania wniosków o zwrot VAT;

– realizacji krajowej strategii zarządzania finansami publicznymi i powiązanego z nią planu działania zatwierdzonego przez ukraiński rząd w sierpniu 2013 r. przy wspólnym wsparciu ze strony UE i OECD SIGMA, a także przygotowania oceny rozliczalności finansowej wydatków publicznych w 2015 r. sfinansowanej przez Bank Światowy;

– zapewnienia stabilnego systemu emerytalnego, między innymi dzięki przekazaniu najlepszej wiedzy specjalistycznej przez UE i państwa członkowskie UE na temat reform systemu emerytalnego;

– wymiany informacji, doświadczeń w zakresie usprawniania zarządzania długiem publicznym i poprawy zarządzania w tej dziedzinie zgodnie z najlepszymi praktykami UE, w tym w celu opracowania średniookresowej strategii zarządzania długiem;

· zmniejszenia udziału państwa w procesie ustalania cen i wprowadzania procedur pełnego zwrotu kosztów zgodnie z najlepszymi praktykami UE, w szczególności dostosowania opłat za media przy opracowywaniu siatki bezpieczeństwa socjalnego, tak aby chronić najsłabsze grupy społeczne przed podwyżkami cen;

· dalszego rozwoju otwartych, konkurencyjnych i przejrzystych reguł i procedur prywatyzacji oraz ich wdrażania zgodnie z najlepszymi praktykami UE;

· wzmocnienia ładu korporacyjnego, w szczególności w przedsiębiorstwach państwowych, w tym zrestrukturyzowania przedsiębiorstw państwowych, wzmocnienia zarządzania własnością publiczną i przeglądu państwowego systemu dotacji.

5.           Handel i zagadnienia związane z handlem

Ze względu na potrzebę kontynuowania procesu reform i modernizacji w myśl międzynarodowych zobowiązań Ukrainy kontynuowane będą, w razie potrzeby przy wsparciu ze strony UE, odpowiednie przygotowania do wykonania we właściwym czasie tytułu IV układu o stowarzyszeniu. W związku z tym przygotowaniami i koniecznością poprawy klimatu biznesowego władze Ukrainy będą działały w ścisłym porozumieniu z całym środowiskiem biznesu.

5.1         Handel towarami

Strony współpracują, w szczególności w drodze wzajemnych konsultacji, na rzecz przygotowania we właściwym czasie odpowiedniej realizacji przepisów zawartych w sekcji układu o stowarzyszeniu zatytułowanej „Traktowanie narodowe i dostęp towarów do rynku”, dążąc do:

· opracowania mechanizmu określania ceny wejścia w odniesieniu do odzieży używanej i towarów używanych, które sklasyfikowano w ramach ukraińskiego kodu celnego 6309 00 00;

· określenia mechanizmów wdrażania we właściwym czasie konkretnych środków stosowanych przez Strony, ustanowionych w układzie, w tym:

– środków ochronnych w zakresie należności celnych wywozowych, jakie mają być stosowane przez Ukrainę;

– środków ochronnych dotyczących samochodów osobowych, jakie mają być stosowane przez Ukrainę;

– zarządzania kontyngentami taryfowymi na określone towary.

5.2         Przepisy techniczne dotyczące wyrobów przemysłowych, normy i procedury oceny zgodności

· Rozwój ustawodawstwa ukraińskiego w zakresie przepisów technicznych, normalizacji, oceny zgodności, nadzoru rynku, metrologii i akredytacji dotyczących przepisów, regulacyjnego obrotu wyrobami przemysłowymi zgodnie z dorobkiem prawnym UE w celu stopniowego usuwania barier handlowych między Stronami;

· prowadzenie dwustronnego dialogu w sprawie przepisów technicznych w celu promowania i upowszechniania:

– wymiany informacji i doświadczeń w celu podniesienia jakości infrastruktury na potrzeby przepisów technicznych, norm, oceny zgodności, akredytacji i nadzoru rynku;

– współpracy między ich odpowiednimi organizacjami w zakresie normalizacji, metrologii, akredytacji, oceny zgodności i nadzoru rynku;

– stworzenia wysokiej jakości infrastruktury w na potrzeby normalizacji, metrologii, akredytacji, oceny zgodności nadzoru rynku;

– udziału ukraińskich organizacji w pracach powiązanych organizacji europejskich;

· podejmowanie działań zgodnie ze strategią dotyczącą rozwoju systemu przepisów technicznych do 2020 r.

5.3         Środki sanitarne i fitosanitarne

W związku ze stopniowym zbliżeniem ukraińskich przepisów i praktyk dotyczących kwestii sanitarnych i fitosanitarnych w odniesieniu do żywności i paszy, zdrowia roślin i zwierząt oraz dotyczących dobrostanu zwierząt do unijnych przepisów i praktyk UE zapewni Ukrainie wsparcie, między innymi poprzez wprowadzenie odpowiednich dostępnych instrumentów, w celu wdrożenia odpowiedniego programu reform instytucjonalnych, a także:

· opracowania kompleksowej strategii bezpieczeństwa żywności mającej na celu zreformowanie wszystkich środków ustanowionych w załącznikach do rozdziału układu o stowarzyszeniu poświęconego środkom sanitarnym i fitosanitarnym;

· przedstawienia wniosków dotyczących przepisów ukraińskich, które nie zostały jeszcze zbliżone do prawodawstwa UE;

· zwiększenia potencjału administracyjnego w tych obszarach poprzez:

– przegląd funkcji obecnych organów władz państwowych odpowiedzialnych za kwestie związane ze środkami sanitarnymi i fitosanitarnymi dotyczącymi prawodawstwa UE;

– szkolenie specjalistów zatrudnionych we właściwych organach ukraińskich odpowiedzialnych za kwestie związane ze środkami sanitarnymi i fitosanitarnymi, w szczególności w zakresie wdrażania zbliżonego prawodawstwa;

– dostosowanie laboratoriów zajmujących się bezpieczeństwem żywności, zdrowiem zwierząt i laboratoriów fitosanitarnych do wymogów UE;

· utworzenia systemu wczesnego ostrzegania w odniesieniu do żywności i paszy, zdrowia zwierząt i zdrowia roślin;

· wsparcia przedsiębiorstw sektora spożywczego we wdrażaniu ich własnych systemów kontroli;

· organizowania wspólnie z odpowiednimi agencjami i organizacjami pozarządowymi kampanii informacyjnych poświęconych wymogom dotyczącym dostępu do rynku UE.

5.4         Handel usługami, swoboda przedsiębiorczości i inwestycji

Kontynuowanie efektywnego dialogu w sprawie handlu usługami zgodnie z postanowieniami układu o stowarzyszeniu.

5.5         Przepływy kapitału i płatności

Kontynuowanie efektywnego dialogu w zakresie przepływów kapitału i płatności, w szczególności w celu monitorowania przestrzegania wszystkich istniejących zobowiązań określonych w układzie o stowarzyszeniu.

5.6         Udzielanie zamówień publicznych

Strony zwracają szczególną uwagę na współpracę, podejmując następujące działania:

· rozszerzając i zacieśniając współpracę, między innymi w ramach pomocy technicznej, mającą na celu podjęcie odpowiednich środków, w szczególności na rzecz zapewnienia, aby centralny organ rządowy odpowiedzialny za politykę gospodarczą posiadał wystarczający potencjał administracyjny pozwalający mu na wywiązanie się ze swoich zadań związanych z zamówieniami publicznymi;

· zapewniając, aby niezależny organ odwoławczy (Komitet Antymonopolowy) posiadał wystarczający potencjał administracyjny, pozwalający na stosowanie skutecznych środków odwoławczych zgodnie z dyrektywami 89/665 i 92/13;

· rozpoczynając przygotowywanie kompleksowego planu działań w sprawie udzielania zamówień publicznych, o którym mowa w art. 152 układu o stowarzyszeniu, z wykorzystaniem istniejących uzgodnień dotyczących pomocy technicznej, w tym – w razie potrzeby – w ramach posiedzeń na szczeblu eksperckim;

· współpracując na rzecz dalszej harmonizacji obowiązujących na Ukrainie przepisów udzielania zamówień publicznych z najnowszym dorobkiem prawnym UE i opierając się w tym celu na strategii w dziedzinie zamówień publicznych.

5.7         Konkurencja

(i)      Pomoc państwa:

Strony współpracują na rzecz utworzenia efektywnego systemu kontroli i monitorowania pomocy państwa na Ukrainie oraz realizują powiązany z tym systemem program reform instytucjonalnych.

(ii)     Ochrona konkurencji:

Strony będą współpracowały w celu:

· zwiększenia przejrzystości i przewidywalności polityki konkurencji na Ukrainie, w tym publikowania decyzji organu ds. konkurencji po ich przyjęciu bez zbędnej zwłoki oraz publikowania zasad stosowanych przy wdrażaniu i egzekwowaniu prawa konkurencji;

· promowania zbliżenia prawa konkurencji i praktyk obowiązujących na Ukrainie do dorobku prawnego UE, w szczególności w dziedzinie reguł kontroli połączeń oraz zasad, na jakich wdrażane i egzekwowane jest prawo konkurencji;

· wdrażania przepisów określonych w rozdziale układu o stowarzyszeniu dotyczącym konkurencji (cześć poświęcona DCFTA).

5.8         Własność intelektualna

Zacieśnienie współpracy na rzecz ochrony praw własności intelektualnej w drodze wymiany doświadczeń i organizowanie wspólnych działań dotyczących praw własności intelektualnej, a także kontynuowanie dialogu w tym zakresie w celu:

· właściwego wdrożenia norm zawartych w dyrektywie 2004/48/WE w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej i rozporządzeniu nr 608/2013 w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej;

· podjęcia skutecznych działań zapobiegających podrabianiu towarów i piractwu oraz zapewnienia skutecznego wdrożenia przepisów dotyczących egzekwowania prawa i sankcji za naruszenie praw własności intelektualnej na podstawie strategii egzekwowania praw własności intelektualnej;

· zwiększenia zdolności w zakresie spójnego i kompleksowego egzekwowania przepisów na szczeblu organów publicznych (organy administracyjne, sądowe i operacyjne), przede wszystkim poprzez zwiększenie zasobów koniecznych do egzekwowania prawa w odniesieniu do piractwa internetowego w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych.

5.9         Ułatwienia celne i handlowe

Strony wdrażają strategiczne ramy współpracy celnej między UE a Ukrainą zgodnie z planem działania na lata 2012–2014, w którym określono konkretne priorytety i działania. Strony przywiązują wagę do następujących działań:

(i)      bezpieczne i niezakłócone szlaki handlowe:

· rozwój przejrzystego środowiska wzajemnej wymiany handlowej; zapewnienie, aby odpowiednie przepisy i procedury oraz potencjał administracyjny i operacyjny administracji celnej co do zasady umożliwiały realizację celów w zakresie skutecznej kontroli i ułatwiania wsparcia legalnego handlu, jednocześnie zapewniając bezpieczeństwo i zapobiegając nadużyciom; współpraca transgraniczna między UE a Ukrainą jest jednym z wyznaczników rozwijających się stosunków celnych, ponieważ ma bezpośredni wpływ na przedsiębiorców, spedytorów i pasażerów;

· opracowanie przez Ukrainę systemu upoważnionego przedsiębiorcy w celu ułatwienia handlu i wzajemnego uznawania w przyszłości; na wniosek Ukrainy UE może udzielić odpowiedniej pomocy;

(ii)     zarządzanie ryzykiem i zwalczanie nadużyć finansowych:

· współpraca na rzecz wdrożenia nowoczesnych technik kontroli celnej, bazujących przede wszystkim na selektywnych i uproszczonych procedurach kontroli opartej na analizie ryzyka w odniesieniu do zwalniania towarów i audytu po odprawie celnej; wzajemne zapoznawanie się z systemami zarządzania ryzykiem obu Stron może przybierać formę wyjazdów studyjnych lub warsztatów;

· zbadanie możliwości ustanowienia międzyagencyjnych i międzynarodowych mechanizmów (w tym platform internetowych) wymiany danych między innymi na temat towarów i pojazdów zgodnie z odpowiednimi normami i przepisami dotyczącymi ochrony danych w ramach grupy roboczej powołanej pomiędzy UE i jej wschodnimi sąsiadami;

· wzmacnianie dialogu w sprawie zwalczania nadużyć finansowych w celu zapobiegania nielegalnemu handlowi i egzekwowania zakazu nielegalnego handlu między innymi wyrobami akcyzowymi, w szczególności papierosami; wzmocniony dialog może obejmować wymianę praktycznych doświadczeń i organizowanie wspólnych działań;

(iii)    inwestycje w modernizację systemu celnego:

· opracowanie i wdrożenie, przy wsparciu ze strony UE udzielonym na wniosek Ukrainy, kompleksowego planu strategicznego dotyczącego administracji celnej, w tym struktur, procedur, zasobów, wsparcia IT i planu wdrażania. Za punkt odniesienia mogą posłużyć unijne plany działania dotyczące modernizacji systemu celnego;

· dalszy rozwój ukraińskich przepisów celnych i ich odpowiednich przepisów wykonawczych, zgodnie z aktami i normami międzynarodowymi obowiązującymi w dziedzinie polityki celnej i handlowej, w tym aktami i normami opracowanymi przez UE, Światową Organizację Celną, WTO, ONZ;

· współpraca w zakresie wdrażania zaktualizowanego Systemu Zharmonizowanego w celu przyjęcia Nomenklatury scalonej i zapewnienia właściwej i spójnej klasyfikacji towarów;

· zapewnienie przestrzegania najwyższych norm etycznych w administracji celnej, zwłaszcza na granicy, poprzez wykorzystanie środków odzwierciedlających zasady stosowane w deklaracji Światowej Organizacji Celnej z Aruszy;

· współpraca na rzecz dalszego rozwoju procedur i praktyk ustalania wartości celnej w celu zwiększenia ich przejrzystości i efektywności, między innymi poprzez wymianę najlepszych praktyk w zakresie wdrażania norm WTO;

· podejmowanie wszelkich niezbędnych kroków w ramach kompetencji Stron w celu ułatwienia Ukrainie przyszłego udziału zarówno w grupie roboczej UE/EFTA, jak i Grupie ds. Elektronicznej Administracji Celnej (ang. Electronic Customs Group, ECG) – system NCTS;

· opracowanie, przy wsparciu ze strony UE udzielonym na wniosek Ukrainy, i wdrożenie kompleksowego planu strategicznego w sektorze administracji celnej w celu dostosowania jej przepisów tranzytowych, procedur operacyjnych i systemu IT do konwencji UE/EFTA o wspólnej procedurze tranzytowej i uproszczenia formalności związanych z handlem towarami z myślą o zapewnieniu przyszłego przystąpienia Ukrainy do wspomnianych konwencji oraz udziału we wspólnym systemie tranzytowym; zapewnienie – na wniosek Ukrainy – odpowiedniej pomocy lub projektu partnerskiego ukraińskiej administracji celnej w zakresie stosowania systemu wspólnego tranzytu i systemu NCTS;

· mając na uwadze ograniczenia finansowe ukraińskiego ustawodawstwa, zapewnienie ukraińskim ekspertom celnym doraźnego udziału w unijnym programie „Cła 2020” (rozporządzenie nr 1294/2013); wiąże się to z koniecznością dokonania na kolejnym etapie zmian przepisów krajowych i zawarcia dwustronnego porozumienia w sprawie regularnego udziału w programie po osiągnięciu przez Ukrainę wystarczającego poziomu zbliżenia odpowiednich przepisów i metod administracyjnych do przepisów i metod UE;

(iv)    reguły pochodzenia:

Strony współpracują na rzecz przygotowania odpowiedniego wdrożenia reguł pochodzenia, które będą stosowane przez Strony, w szczególności poprzez:

· zapewnienie, na wniosek Ukrainy, odpowiedniej pomocy ukraińskiemu organowi celnemu w formie wizyt studyjnych lub warsztatów poświęconych stosowaniu reguł pochodzenia;

· wspieranie Ukrainy w przygotowywaniu kompleksowej analizy dotyczącej przyszłego przystąpienia do paneurośródziemnomorskiej konwencji w sprawie reguł pochodzenia, która, w wyniku rozszerzenia obszaru kumulacji, przyniesie nowe korzyści ukraińskim podmiotom gospodarczym;

· przeniesienie odpowiedzialności za wydawanie świadectw przewozowych EUR 1 z Ukraińskiej Izby Handlowej na ukraiński organ celny;

· opracowanie mechanizmu mającego na celu zapewnienie skutecznego stosowania reguł pochodzenia w odniesieniu do towarów przywożonych z tymczasowo okupowanego terytorium Krymu;

· wymianę najlepszych praktyk między organami celnymi w zakresie przyznawania statusu upoważnionego eksportera.

5.10       Handel i zrównoważony rozwój

Strony zobowiązują się do prowadzenia dialogu w kwestiach objętych rozdziałem układu o stowarzyszeniu dotyczącym handlu i zrównoważonego rozwoju.

5.11       Przejrzystość przepisów

Strony zwracają szczególną uwagę na współpracę na rzecz:

· zapewnienia zgodności środków o zasięgu ogólnym, w tym przepisów wewnętrznych dotyczących realizacji polityki regulacyjnej w sferach objętych postanowieniami tytułu układu o stowarzyszeniu „Handel i zagadnienia związane z handlem” z wymogami dotyczącymi zasady przejrzystości;

· ustanowienia punktu kontaktowego i mechanizmu rozpatrywania wniosków osób zainteresowanych wszelkimi obowiązującymi lub zaproponowanymi środkami o zasięgu ogólnym oraz zainteresowanych praktyką takiego wdrażania środków, które może wpłynąć na kwestie objęte układem.

5.12       Handel i współpraca regulacyjna

Strony zwracają szczególną uwagę na współpracę w zakresie dalszej harmonizacji ustawodawstwa ukraińskiego z aktami dorobku prawnego UE w dziedzinie:

· reklam wykorzystywanych w sprzedaży na odległość;

· zapewniania bezpieczeństwa produktów spożywczych i informowania konsumentów o właściwościach produktów;

· realizacji unijnego programu wsparcia budżetowego w sektorze usuwania barier technicznych w handlu.

6.           Współpraca w dziedzinie energetyki, w tym kwestie dotyczące energii jądrowej

Opierając się na nieprzerwanym wdrażaniu protokołu ustaleń w sprawie współpracy w dziedzinie energetyki między UE a Ukrainą oraz w ramach przygotowań do wdrożenia dorobku prawnego UE wspomnianego w odpowiednim załączniku do układu o stowarzyszeniu, a także zgodnie z zobowiązaniami Ukrainy jako umawiającej się strony Traktatu o Wspólnocie Energetycznej i odpowiednimi umowami wielostronnymi, Strony zwracają szczególną uwagę na współpracę podczas podejmowania działań określonych poniżej.

6.1         Integracja rynków energii

· Przyjęcie nowej strategii energetycznej i planu działania na rzecz jej realizacji;

· wdrożenie trzeciego pakietu energetycznego zgodnie z zobowiązaniami wynikającymi z Traktatu o Wspólnocie Energetycznej;

· dalsze wzmacnianie zdolności i niezależności Krajowej Komisji Regulacyjnej ds. Energii i Mediów (ang. National Energy and Utilities Regulation Commission, NEURC);

· kontynuowanie reformy taryfy opłat za energię elektryczną i cen gazu oraz środków mających na celu zapewnienie pełnej odpłatności za dostarczanie energii elektrycznej i gazu;

· kontynuowanie współpracy, przy znacznym wsparciu ze strony międzynarodowych instytucji finansowych, na rzecz pełnej realizacji wspólnej deklaracji w sprawie konferencji inwestycyjnej dotyczącej remontu i modernizacji ukraińskiej sieci przesyłowej gazu z dnia 23 marca 2009 r, w szczególności reformy sektora gazowego i restrukturyzacji państwowego przedsiębiorstwa Naftogaz;

· skuteczna współpraca w zakresie przeprowadzenia studium wykonalności dotyczącego włączenia jednolitego systemu elektroenergetycznego Ukrainy do środkowoeuropejskich sieci energii elektrycznej zgodnie z wymogami ENTSO-E (europejskiej sieci operatorów systemów przesyłowych energii elektrycznej) oraz wspólna analiza kosztów i korzyści takiego włączenia w porównaniu z rozwiązaniami stanowiącymi alternatywę dla pełnej synchronizacji;

· zapewnienie specjalistycznej pomocy ze strony UE przy opracowywaniu przepisów niezbędnych do wykonania zobowiązań Ukrainy wynikających z Traktatu o Wspólnocie Energetycznej.

6.2         Bezpieczeństwo energetyczne

· Przyjęcie i wdrożenie środków, które zostaną określone w opracowanym przez rząd krajowym planie działania na wypadek kryzysu energetycznego;

· wdrożenie zaleceń zawartych w sprawozdaniu UE z wyników testu warunków skrajnych z października 2014 r.;

· sporządzenie projektu decyzji w sprawie strategicznych zapasów naftowych i jej wdrożenie;

· zapewnienie Ukrainie wsparcia w zwiększaniu bezpieczeństwa energetycznego kraju.

6.3         Efektywność energetyczna, energia odnawialna i kwestie środowiskowe

· Wdrażanie unijnych dyrektyw w sprawie efektywności energetycznej i odnawialnych źródeł energii na mocy Traktatu o Wspólnocie Energetycznej oraz decyzji Rady Ministrów na mocy Traktatu o Wspólnocie Energetycznej;

· ustanowienie i przyjęcie do końca 2015 r. krajowego planu redukcji emisji oraz współpraca w zakresie szybkiej realizacji planu z uwagi na zobowiązania wynikające z Traktatu o Wspólnocie Energetycznej i odpowiednie cele UE.

6.4         Reforma sektora węgla

· Wykonanie zaleceń zawartych w programie reform sektora węgla w związku z wycofaniem dotacji dla państwowego sektora górniczego, które są dużym obciążeniem dla budżetu państwa, przy jednoczesnym podniesieniu norm bezpieczeństwa i norm środowiskowych oraz uwzględnieniu kwestii społecznych.

6.5         Bezpieczeństwo jądrowe

Strony kontynuują współpracę w zakresie:

· projektów związanych z likwidacją czarnobylskiej elektrowni jądrowej i Planu realizacji powłoki ochronnej w celu przywrócenia w Czarnobylu bezpiecznego stanu środowiska po katastrofie, która spowodowała uszkodzenie osłony reaktora nr 4 (w ramach międzynarodowego funduszu zarządzanego przez EBOR);

· projektów w ramach Instrumentu Współpracy w dziedzinie Bezpieczeństwa Jądrowego wspierających zwłaszcza nadzór jądrowy i gospodarowanie odpadami jądrowymi;

· realizacji działań zgodnie z „Krajowym planem działania opartym na wynikach testów warunków skrajnych”, który opracowano po przeprowadzeniu testów warunków skrajnych w ukraińskich elektrowniach jądrowych i który zawiera zalecenia ENSREG.

7.           Inne kwestie sektorowe

7.1         Publiczna wewnętrzna kontrola finansowa oraz audyt zewnętrzny i kontrola zewnętrzna

Strony współpracują w celu zapewnienia rozwoju publicznej wewnętrznej kontroli finansowej i audytu zewnętrznego poprzez:

· zapewnienie dalszego usprawniania systemu kontroli wewnętrznej, w tym niezależnego pod względem funkcjonalnym audytu wewnętrznego, w organach państwowych za pomocą dostosowania do powszechnie przyjętych norm i metod międzynarodowych oraz najlepszych praktyk UE;

· zapewnienie wdrażania międzynarodowych standardów audytu zewnętrznego (Międzynarodowa Organizacja Najwyższych Organów Kontroli) przez Najwyższy Organ Kontroli (Izbę Obrachunkową);

· zapewnienie efektywnej współpracy z odpowiednimi instytucjami i organami UE w przypadku kontroli na miejscu i inspekcji związanych z zarządzaniem funduszami unijnymi i kontrolą tych funduszy, zgodnie ze stosownymi zasadami i procedurami.

7.2         Podatki

Zacieśnienie i rozszerzenie współpracy mającej na celu usprawnienie i rozwój ukraińskiego systemu podatkowego i administracji podatkowej w oparciu o normy międzynarodowe i europejskie, w tym przygotowanie do stopniowego zbliżania do struktury podatków określonej w dorobku prawnym UE zgodnie z załącznikiem do układu o stowarzyszeniu, w szczególności poprzez:

· ulepszenie i uproszczenie przepisów podatkowych;

· poprawę międzynarodowej współpracy w dziedzinie podatków w celu wspierania dobrego zarządzania w kwestiach podatkowych, jak opisano w układzie o stowarzyszeniu; w odniesieniu do uczciwej konkurencji podatkowej – przestrzeganie zasad ustanowionych w unijnym Kodeksie postępowania w zakresie opodatkowania przedsiębiorstw;

· zwiększenie potencjału administracji podatkowej, w szczególności poprzez dążenie do bardziej ukierunkowanego, opartego na ryzyku systemu kontroli i audytów podatkowych;

· wdrożenie trwałego i szybkiego rozwiązania problemu zaległości w wypłacaniu zwrotu VAT;

· podejmowanie działań mających na celu ujednolicenie polityki w zakresie przeciwdziałania nadużyciom finansowym i ich zwalczania oraz w zakresie przemytu wyrobów akcyzowych.

7.3         Statystyka

· Przygotowanie do wdrażania Kompendium wymogów statystycznych Komisji Europejskiej, stanowiącego załącznik do układu o stowarzyszeniu;

· wzmocnienie roli koordynacyjnej Państwowej Służby Statystycznej Ukrainy (ang. State Statistical Service of Ukraine, SSSU) w krajowym systemie statystycznym poprzez jej odpowiednie i wyraźne odzwierciedlenie w prawie statystycznym, sporządzenie protokołów ustaleń z najważniejszymi podmiotami opracowującymi oficjalne (państwowe) dane statystyczne oraz rozpoczęcie przygotowań do wprowadzenia skoordynowanego programu prac w dziedzinie statystyki obejmującego wszystkie oficjalne dane statystyczne;

· wzmocnienie niezależności zawodowej SSSU zgodnie z Europejskim kodeksem praktyk statystycznych;

· dostosowanie ukraińskiej ustawy o statystyce krajowej do wymogów europejskich w związku z ustanowieniem Krajowej Rady Statystycznej i wdrożeniem Europejskiego kodeksu praktyk statystycznych;

· usprawnienie rozpowszechniania oficjalnych (państwowych) danych statystycznych oraz odpowiednich metadanych wśród wszystkich użytkowników, w tym rządu, społeczeństwa obywatelskiego, przedsiębiorstw, środków masowego przekazu i innych podmiotów, za pomocą nowoczesnych i zintegrowanych narzędzi rozpowszechniania informacji, takich jak strony internetowe i przyjazne dla użytkownika bazy danych itd.;

· podniesienie jakości oficjalnych (państwowych) danych statystycznych we współpracy z innymi podmiotami dostarczającymi dane i użytkownikami korzystającymi z danych, opracowanie i wdrażanie ram zapewniania jakości, w tym sporządzanie i publikacja sprawozdań dotyczących jakości.

7.4         Transport

Strony współpracują w celu zapewnienia Ukrainie wsparcia we wdrożeniu oraz przygotowania się do wdrożenia dorobku prawnego UE, o którym mowa w stosownych załącznikach do układu o stowarzyszeniu:

(i)      transport:

· zapewnienie większej zbieżności regulacyjnej między dorobkiem prawnym UE a przepisami krajowymi w zakresie środków transportu i wzmocnienie zdolności organów krajowych w zakresie wdrażania i egzekwowania przepisów;

· dalsze wdrażanie ukraińskiej krajowej strategii transportu do 2020 r.;

· przygotowanie i wdrożenie reform w podsektorach transportu (transport kolejowy, morski, śródlądowy, drogowy i lotniczy);

· usprawnienie przepływu pasażerów i towarów, zwiększenie płynności przepływów transportowych między Ukrainą, UE a państwami trzecimi w regionie poprzez usuwanie przeszkód (administracyjnych, technicznych, transgranicznych itp.), w tym przeszkód związanych z planowaniem, wdrażaniem, eksploatacją i utrzymaniem infrastruktury transportowej; uproszczenie procedur handlu międzynarodowego;

· opracowanie krajowego systemu modelowania przepływów transportowych i programu realizacji krajowej (priorytetowej) sieci transportowej Ukrainy zgodnej z infrastrukturą sieciową Partnerstwa Wschodniego ds. transportu oraz opracowanie szeregu zaawansowanych projektów;

· rozwój usług intermodalnych i multimodalnych za pomocą sprawnego systemu logistycznego oraz dopuszczenie rozwiązań związanych z interoperacyjnością różnych szerokości toru i innymi normami technicznymi;

· aktualizacja krajowej strategii i krajowego programu zwiększających bezpieczeństwo ruchu drogowego oraz kontynuowanie realizacji działań;

(ii)     lotnictwo:

· podpisanie umowy w sprawie ustanowienia Wspólnego Europejskiego Obszaru Lotniczego w 2015 r. oraz zawarcie jej w należytym czasie;

· prowadzenie działań mających na celu dostosowanie ustawodawstwa ukraińskiego w obszarze lotnictwa do prawodawstwa UE;

· wdrażanie unijnych wymogów i norm w obszarze lotnictwa na podstawie umowy w sprawie ustanowienia Wspólnego Europejskiego Obszaru Lotniczego po jej podpisaniu w 2015 r. oraz wzmocnienie potencjału administracyjnego władz lotniczych;

· utrzymanie i dalsze rozszerzanie współpracy z EASA w dziedzinie bezpieczeństwa lotniczego, w tym odnośnie do zbliżenia ukraińskiego systemu certyfikacji zdatności do lotu do unijnego systemu.

7.5         Ochrona środowiska i zmiana klimatu

Strony współpracują w celu zapewnienia Ukrainie wsparcia w przygotowaniu się do wdrożenia oraz we wdrożeniu dorobku prawnego UE, o którym mowa w stosownych załącznikach do układu o stowarzyszeniu, poprzez:

· realizowanie przez Ukrainę podstawowych celów (strategii) krajowej strategii ochrony środowiska w okresie do 2020 r. i krajowego planu działania na rzecz ochrony środowiska na lata 2011–2015;

· zwiększenie potencjału administracyjnego na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym między innymi poprzez opracowanie skutecznych możliwości kontroli i egzekwowania prawa;

· dalszy rozwój i wdrażanie ukraińskich przepisów o ochronie środowiska, strategii i planów środowiskowych, w szczególności dotyczących oceny oddziaływania na środowisko, strategicznej oceny oddziaływania na środowisko, dostępu do informacji o środowisku oraz udziału społeczeństwa, związanych zwłaszcza z konwencją Espoo i konwencją z Aarhus;

· uzupełnienie luk prawnych w prawie krajowym oraz opracowanie krajowych instrumentów wdrażania zgodnie z wielostronnymi umowami środowiskowymi podpisanymi i ratyfikowanymi przez Ukrainę i UE;

· wzmocnienie dialogu w ramach wspólnej grupy roboczej UE–Ukraina ds. zmiany klimatu w sprawie przyczynienia się do zawarcia i podpisania nowego światowego porozumienia w sprawie zmiany klimatu, opracowania i realizacji polityki przeciwdziałania zmianie klimatu, w szczególności w ramach krajowego systemu handlu emisjami i planu działania ze środkami długoterminowymi, w celu łagodzenia i przystosowania się do zmiany klimatu;

· wspieranie zrównoważonego rozwoju i ekologizacji gospodarki między innymi poprzez wdrażanie środków związanych z gospodarowaniem odpadami, zielonymi zamówieniami publicznymi oraz poprzez wprowadzenie zasad i rozwiązań w zakresie efektywnego gospodarowania zasobami;

· rozwój sieci obszarów chronionych na Ukrainie na podstawie zasad sieci Natura 2000;

· poprawa skuteczności środków mających na celu ochronę warstwy ozonowej i ochronę środowiska poprzez zmniejszenie emisji fluorowanych gazów cieplarnianych;

· współpraca w zakresie realizacji planu działania na rzecz osiągnięcia milenijnych celów rozwoju związanych z zasobami wodnymi i celów szczegółowych zintegrowanego gospodarowania zasobami wodnymi, polegająca na dialogu w zakresie polityki krajowej prowadzonym w ramach europejskiej inicjatywy na rzecz wody i wspierana dzięki zbliżeniu do unijnych przepisów dotyczących zasobów wodnych i ich wdrażaniu;

· promowanie wdrażania konwencji bukareszteńskiej i protokołów do niej, w tym współpraca z państwami nadbrzeżnymi na rzecz wykonania dyrektywy ramowej w sprawie strategii morskiej oraz współpraca ze stronami tej konwencji w celu promowania przystąpienia Unii Europejskiej do tej konwencji;

· prace nad utworzeniem wspólnego systemu informacji o środowisku w ramach Partnerstwa Wschodniego;

· kontynuowanie ścisłej współpracy z Regionalnym Centrum Ekologicznym na Europę Środkową i Wschodnią, w szczególności prac nad utworzeniem biura Regionalnego Centrum Ekologicznego na Ukrainie między innymi w celu podniesienia świadomości środowiskowej i promowania roli społeczeństwa obywatelskiego w kwestiach dotyczących ochrony środowiska.

7.6         Ochrona ludności

Strony współpracują w celu wsparcia Ukrainy:

· we wzmacnianiu dialogu i zwiększaniu potencjału w zakresie zapobiegania klęskom żywiołowym i katastrofom spowodowanym przez człowieka, przygotowywania się do takich klęsk i katastrof i reagowania na nie oraz we wdrażaniu porozumienia administracyjnego między Ukrainą a Komisją Europejską w sprawie współpracy w obszarze ochrony ludności poprzez opracowywanie i realizację dwuletnich planów prac;

· w dokonywaniu postępów w opracowywaniu ogólnokrajowej oceny ryzyka i sporządzania ogólnokrajowych map zagrożenia klęskami i katastrofami oraz w obejmowaniu Ukrainy zakresem europejskich systemów wczesnego ostrzegania i narzędzi monitorowania;

· w podejmowaniu działań na rzecz opracowania strategii ograniczania ryzyka przemysłowego i zapobiegania katastrofom spowodowanym przez człowieka, jak również w poszukiwaniu możliwości sfinansowania jej wdrażania;

· w dokonywaniu postępów we wdrażaniu „Planu działania z Hyogo: Budowanie odporności krajów i społeczności na klęski żywiołowe”.

7.7         Polityka w zakresie przemysłu i przedsiębiorstw

Strony rozwijają i zacieśniają współpracę w obszarze polityki w zakresie przemysłu i przedsiębiorstw, przyczyniając się w ten sposób do poprawy otoczenia biznesowego wszystkich podmiotów gospodarczych, w szczególności małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). Strony będą współpracowały na rzecz wdrażania polityki dotyczącej MŚP w oparciu o dziesięć zasad przedstawionych w programie Small Business Act dla Europy oraz o najlepsze praktyki UE, prowadząc regularny dialog dotyczący polityki w zakresie przemysłu i przedsiębiorstw, w szczególności poprzez:

· nawiązanie dwustronnego dialogu poświęconego MŚP, przy aktywnym udziale przedstawicieli zarówno rządu, jak i stowarzyszeń przedsiębiorców, w celu wymiany najlepszych praktyk, która ma doprowadzić do dostosowania polityki ukraińskiej w różnych obszarach do prawodawstwa UE oraz do usprawnienia polityki przyjaznej MŚP w najnowszym ustawodawstwie ukraińskim poprzez zastosowanie zasady „najpierw myśl na małą skalę” i testu MŚP. W kontekście dialogu omawiane będzie również zaangażowanie w programy UE.

Ponadto w ramach panelu Partnerstwa Wschodniego ds. MŚP Strony będą:

· współpracowały na rzecz zapewnienia wdrożenia zaleceń przedstawionych w pierwszej ocenie programu Small Business Act przeprowadzonej przez OECD we współpracy z Komisją Europejską, Europejską Fundacją Kształcenia i EBOR pt. „SME Policy Index: Eastern Partner Countries 2012 – Progress in the Implementation of the Small Business Act for Europe”;

· współpracowały w ramach drugiej rundy oceny programu Small Business Act oraz wykorzystają proces oceny, aby zwrócić uwagę na kluczową rolę MŚP w poprawie otoczenia biznesowego na Ukrainie;

· kontynuowały współpracę w ramach projektu realizacji zaleceń wynikających z oceny programu Small Business Act („Drugi etap realizacji strategii na rzecz konkurencyjności MŚP w ramach Partnerstwa Wschodniego”) w celu poprawy otoczenia biznesowego na Ukrainie;

· kontynuowały współpracę w celu ułatwienia udziału Ukrainy w Programie na rzecz konkurencyjności przedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw (COSME).

7.8         Prawo spółek, ład korporacyjny, rachunkowość i audyt

Strony zacieśniają współpracę we wszystkich obszarach związanych z prawem spółek, ładem korporacyjnym oraz rachunkowością i audytem, prowadząc wymianę doświadczeń i informacji o swoich najlepszych praktykach oraz obowiązujących ramach regulacyjnych, a w szczególności:

· przygotowują się do wdrożenia dorobku prawnego UE, o którym mowa w stosownych załącznikach do układu o stowarzyszeniu, poprzez stopniowe zbliżanie ukraińskiego prawa spółek do dorobku prawnego UE w zakresie prawa spółek;

· rozwijają potencjał administracyjny odpowiednich instytucji państwowych;

· usprawniają funkcjonowanie prawa spółek, dokonując ciągłego przeglądu, aktualizując odpowiednie prawodawstwo i sposób jego stosowania, w tym w szczególności prawo spółek akcyjnych;

· upraszczają zasady i procedury rejestracji osób prawnych, w tym spółek, i osób fizycznych, także przedsiębiorców, obowiązujące w przypadku tworzenia i likwidowania przedsiębiorstw;

· kontynuują opracowywanie polityki ładu korporacyjnego i promują przestrzeganie kodeksu ładu korporacyjnego zgodnie z normami międzynarodowymi, jak również stopniowe zbliżanie przepisów krajowych do zasad i zaleceń UE w tym obszarze;

· wprowadzają odpowiednie międzynarodowe standardy rewizji finansowej na szczeblu krajowym;

· promują stosowanie międzynarodowych standardów rachunkowości przez wszystkie krajowe spółki notowane na rynku regulowanym, w szczególności ustanawiając odpowiedni mechanizm w tym zakresie.

7.9         Usługi finansowe

Strony:

· przygotowują wdrożenie dorobku prawnego UE w odpowiednich obszarach usług finansowych określonych w układzie o stowarzyszeniu poprzez stopniowe i postępujące zbliżanie przepisów na podstawie zaktualizowanego wykazu aktualnie obowiązującego prawodawstwa, zanim możliwa będzie oficjalna aktualizacja odpowiednich załączników do układu o stowarzyszeniu;

· współpracują na rzecz zapewnienia skutecznego wdrożenia ostrożnościowych ram regulacyjnych i nadzorczych równoważnych ramom istniejącym w UE w odniesieniu do rynków finansowych i działalności finansowej;

· współpracują na rzecz zwiększenia potencjału administracyjnego organów nadzorczych zgodnie z normami uznawanymi na szczeblu międzynarodowym;

· zachęcają ukraińskie i unijne organy nadzoru do prowadzenia współpracy, w szczególności w zakresie wymiany i ujawniania informacji;

· opracowują przepisy krajowe w zakresie zapobiegania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu oraz zwalczania tych zjawisk, w szczególności poprzez wdrażanie standardów FATF oraz odpowiedniego prawodawstwa UE w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i zwalczania finansowania terroryzmu;

· kontynuują organizowanie wspólnych seminariów, konferencji, szkoleń, warsztatów i wizyt studyjnych poświęconych przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, jak również zapraszają ukraińskich ekspertów do udziału w odpowiednich wydarzeniach organizowanych na szczeblu UE.

7.10       Społeczeństwo informacyjne

Strony współpracują w celu zapewnienia Ukrainie wsparcia we wdrożeniu oraz w przygotowaniu się do wdrożenia dorobku prawnego UE, o którym mowa w stosownych załącznikach do układu o stowarzyszeniu, w szczególności poprzez:

· wsparcie Ukrainy w dalszych działaniach na rzecz zbliżenia przepisów w zakresie łączności elektronicznej do dorobku prawnego UE w tym obszarze;

· zwiększanie niezależności i potencjału administracyjnego krajowego organu regulacyjnego ds. łączności, aby zapewnić mu możliwość podejmowania odpowiednich środków regulacyjnych i egzekwowania wydawanych decyzji oraz wszelkich mających zastosowanie regulacji, a także by zagwarantować uczciwą konkurencję na rynkach;

· przygotowanie i wdrożenie krajowych strategii na rzecz społeczeństwa informacyjnego/rynku cyfrowego oraz opracowanie odpowiedniego ustawodawstwa w tym zakresie, uwzględniając promowanie dostępu szerokopasmowego, zwiększanie bezpieczeństwa sieci oraz promowanie wykorzystania ICT do celów, jakimi jest zapewnienie wzrostu gospodarczego i tworzenie nowych miejsc pracy zgodnie z normami unijnymi.

7.11       Turystyka

Strony zobowiązują się do regularnego prowadzenia dialogu w kwestiach objętych rozdziałem układu o stowarzyszeniu dotyczącym turystyki. W ramach udziału Ukrainy w Programie na rzecz konkurencyjności przedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw (COSME) będą również realizowane specjalne działania w obszarze turystyki, ukierunkowane na zwiększanie konkurencyjności i zrównoważonego rozwoju przedmiotowego sektora.

7.12       Rolnictwo i rozwój obszarów wiejskich

Strony współpracują w celu zapewnienia Ukrainie wsparcia we wdrożeniu oraz przygotowaniu się do wdrożenia dorobku prawnego UE, o którym mowa w stosownych załącznikach do układu o stowarzyszeniu, prowadząc szeroko zakrojone działania w ramach nawiązanego już dialogu poświęconego rolnictwu, w szczególności poprzez:

· opracowanie i wdrożenie nowego planu działania na rzecz zbliżenia przedmiotowego sektora do polityki UE i unijnego prawodawstwa w zakresie polityki rolnej i polityki rozwoju obszarów wiejskich;

· wspieranie rozwoju otwartego i przejrzystego rynku gruntów rolnych w celu zwiększenia wydajności i zapewnienia stabilności otoczenia inwestycyjnego;

· rozszerzanie współpracy w zakresie badań naukowych i wymiany najlepszych praktyk dotyczących wykorzystania biotechnologii w rolnictwie;

· organizowanie szkoleń dla organów administracji na szczeblu centralnym i lokalnym poświęconych nowym modelom polityki rozwoju obszarów wiejskich na potrzeby dalszego wdrażania programów na rzecz społeczności wiejskich;

· wymianę najlepszych praktyk w zakresie odnowy i ochrony zasobów naturalnych w celu zapewnienia wydajnej i zrównoważonej produkcji rolnej o wysokiej jakości;

· wymianę najlepszych praktyk w zakresie zrównoważonej produkcji energii ze źródeł odnawialnych przez gospodarstwa rolne oraz w zakresie wykorzystywania takiej energii między innymi w rolnictwie;

· analizowanie doświadczeń UE związanych z przechodzeniem na stosowanie mechanizmu bezpośredniego wsparcia producentów rolnych;

· zwiększanie konkurencyjności produkcji rolnej, w tym poprzez współpracę na rzecz wdrażania systemów jakości.

7.13       Polityka rybołówstwa i polityka morska

· Zacieśnianie współpracy i podejmowanie wspólnych działań na rzecz zapewnienia zrównoważonego rybołówstwa na Morzu Czarnym zarówno w ramach dwustronnych, jak i wielostronnych kontaktów, w oparciu o podejście ekosystemowe do zarządzania rybołówstwem;

· rozszerzanie współpracy naukowej i technicznej służącej zapewnieniu zdolności monitorowania rybołówstwa i oceny stanu zasobów morskich i stanu środowiska morskiego;

· promowanie zintegrowanego podejścia do gospodarki morskiej i zapewnienie wymiany najlepszych praktyk w tym zakresie dzięki wzmacnianiu dwustronnego dialogu i identyfikowaniu obszarów będących przedmiotem wzajemnego zainteresowania, które mogłyby korzystnie wpłynąć na przyszłą współpracę w regionie Morza Czarnego prowadzoną w kontekście unijnej zintegrowanej polityki morskiej (strategia „niebieskiego” wzrostu).

7.14       Nauka, technologia i innowacje

Strony współpracują na rzecz:

· zacieśnienia współpracy w obszarze badań naukowych i innowacji, w szczególności poprzez skuteczne stowarzyszenie Ukrainy w ramach programu „Horyzont 2020” i możliwe stowarzyszenie jej w ramach programu Euratom uzupełniającego program „Horyzont 2020”, przy jednoczesnym zwiększeniu wsparcia instytucjonalnego związanego z takim stowarzyszeniem w celu zmaksymalizowania jego wpływu;

· zapewnienia wymiany najlepszych praktyk w zakresie opracowywania struktury i wdrażania polityki w obszarze badań naukowych i innowacji, a także w zakresie zarządzania powiązanymi programami i inicjatywami przewodnimi oraz dokonywania ich przeglądu;

· wspierania działań służących zwiększeniu potencjału Ukrainy w obszarze badań naukowych i innowacji, w szczególności poprzez poprawę warunków ramowych ułatwiających tworzenie partnerstw między instytucjami badawczymi a przedsiębiorstwami oraz wykorzystywanie wyników badań w warunkach rynkowych;

· intensyfikacji realizacji postanowień Umowy o współpracy naukowej i technologicznej między Ukrainą a UE.

7.15       Przestrzeń kosmiczna

Strony będą współpracowały w kwestiach objętych rozdziałem układu o stowarzyszeniu dotyczącym przestrzeni kosmicznej, z uwzględnieniem udziału w projekcie rozszerzenia EGNOS i w programie ramowym „Horyzont 2020”.

7.16       Ochrona konsumentów

W kontekście przygotowań do wdrożenia dorobku prawnego UE, o którym mowa w stosownych załącznikach do układu o stowarzyszeniu, Strony współpracują na rzecz:

· wymiany informacji i nawiązania dialogu w obszarze ochrony konsumentów. Strony mogą zbadać możliwość prowadzenia dalszej współpracy w kwestiach będących przedmiotem wzajemnego zainteresowania;

· zachęcania do wzmacniania pozycji konsumentów;

· wzmacniania potencjału administracyjnego do egzekwowania przepisów w zakresie ochrony konsumentów na Ukrainie, w szczególności poprzez zapewnianie szkoleń i wsparcia technicznego w ramach programu TAIEX skierowanego do ukraińskiej administracji publicznej, w tym dla organów władzy sądowniczej i ustawodawczej oraz organizacji społeczeństwa obywatelskiego, w zakresie transpozycji prawodawstwa UE i jego późniejszego wdrażania i egzekwowania.

7.17       Współpraca w kwestiach społecznych

Strony współpracują na rzecz:

· przygotowania do wdrożenia dorobku prawnego UE w obszarze równouprawnienia płci, przepisów antydyskryminacyjnych, bezpieczeństwa i higieny pracy, prawa pracy i warunków pracy, o których mowa w stosownych załącznikach do układu o stowarzyszeniu, oraz w szczególności na rzecz:

– zwiększania potencjału administracyjnego inspekcji pracy oraz, w szczególności, organów państwowych zajmujących się bezpieczeństwem w pracy i ochroną zdrowia w pracy i placówek publicznych odpowiedzialnych za bezpieczeństwo w pracy oraz ich potencjału w zakresie egzekwowania przepisów w obszarze bezpieczeństwa i higieny pracy i prawa pracy;

– rozszerzenia zakresu środków praktycznych stosowanych w obszarze równouprawnienia płci w celu zniwelowania zróżnicowania wynagrodzenia ze względu na płeć, jak również w obszarze zapobiegania dyskryminacji;

– zapoznawania się z najlepszymi praktykami i doświadczeniami w zakresie skutecznego zarządzania ochroną zdrowia w pracy na szczeblu publicznym;

· opracowania strategicznego podejścia do zatrudnienia w celu zagwarantowania:

– lepszego dopasowywania umiejętności do potrzeb ukraińskiego rynku pracy i poprawy jego efektywności;

– zwiększenia potencjału organów administracji odpowiadających za politykę zatrudnienia, z uwzględnieniem publicznych służb zatrudnienia;

– upowszechniania godnej pracy oraz przekształcenia sektora nieformalnego w sektor pracy formalnej, a także wdrażania krajowych programów godnej pracy realizowanych w ramach współpracy między MOP a Ukrainą;

– wspierania działań antydyskryminacyjnych i zapewnienia równych szans przede wszystkim osobom niepełnosprawnym, w szczególności w obszarze zatrudnienia;

· wymiany najlepszych praktyk służących poprawie skuteczności ochrony socjalnej w celu zwiększenia zarówno stopnia jej dostosowania do potrzeb społecznych, jak i stabilności jej finansowania, a także w celu znacznego zmniejszenia liczby osób ubogich i najbardziej potrzebujących;

· zachęcania do prowadzenia zarówno trójstronnego, jak i dwustronnego dialogu społecznego oraz do budowania zdolności partnerów społecznych, w tym również w ramach TAIEX;

· promowania zawierania między Ukrainą a państwami członkowskimi UE umów w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, mając na uwadze potrzeby obywateli ukraińskich zatrudnionych legalnie w państwach członkowskich UE ;

· wymiany najlepszych praktyk w zakresie świadczenia usług społecznych w celu promowania synergii między publicznymi i prywatnymi podmiotami tego sektora na Ukrainie.

7.18       Zdrowie publiczne

Strony będą współpracowały w zakresie:

· wdrażania reformy sektora opieki zdrowotnej;

· zwiększania potencjału w zakresie zarządzania opieką zdrowotną, w szczególności w obszarze zdrowia publicznego;

· przygotowań do wdrożenia dorobku prawnego UE w obszarze zdrowia, w szczególności przepisów wskazanych w stosownych załącznikach do układu o stowarzyszeniu, w tym przepisów dotyczących tytoniu, tkanek, krwi i komórek, a także chorób zakaźnych;

· zapobiegania zachorowaniom na choroby niezakaźne dzięki edukacji prozdrowotnej i promowaniu zdrowego stylu życia, dzięki działaniom ukierunkowanym na główne czynniki wpływające na zdrowie i problemy zdrowotne, takie jak zdrowie matki i dziecka, zdrowie psychiczne, uzależnienie od alkoholu, narkotyków i tytoniu, a także poprzez zwiększanie zaangażowania społeczeństwa obywatelskiego;

· zapobiegania zachorowaniom na choroby zakaźne i kontrolowania takich chorób, w szczególności HIV/AIDS, gruźlicy, zakażeń przenoszonych drogą płciową oraz zapalenia wątroby typu C i B, między innymi we współpracy z Europejskim Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób;

· stopniowego opracowywania polityki i rozwijania dialogu regulacyjnego w zakresie produktów leczniczych;

· wymiany dowodów potwierdzających dobrą praktykę ograniczania czynników ryzyka, takich jak używanie tytoniu i bierne palenie tytoniu, poprzez wdrażanie Ramowej konwencji Światowej Organizacji Zdrowia o ograniczaniu użycia tytoniu;

· budowania zdolności w zakresie zwalczania transgranicznych zagrożeń dla zdrowia poprzez wdrażanie Międzynarodowych przepisów zdrowotnych, z uwzględnieniem rozwijania gotowości i planowania reakcji, a także organizowania szkoleń;

· uczestnictwa w unijnych sieciach i grupach roboczych ds. zdrowia publicznego, takich jak ośrodek analityczny ds. HIV/AIDS i Forum Społeczeństwa Obywatelskiego ds. HIV/AIDS;

· wprowadzania innowacji w obszarze zdrowia publicznego i wspierania e-zdrowia.

7.19       Kształcenie, szkolenie i młodzież

Strony współpracują na rzecz:

· wspierania reformy i modernizacji szkolnictwa wyższego, w szczególności w zakresie wdrażania nowej ustawy o szkolnictwie wyższym w celu pogłębienia integracji z europejskim obszarem szkolnictwa wyższego;

· prowadzenia wspólnych działań i wymiany informacji dotyczących zapewniania jakości w celu wspierania procesu wdrażania międzynarodowych kryteriów oceny i praktyk w zakresie monitorowania; informacji na temat rozwoju autonomii uniwersytetów; oraz informacji o przebiegu procesu profesjonalizacji kadr zarządzających szkolnictwem wyższym;

· zwiększania wiedzy na temat programów UE w obszarze edukacji takich jak Erasmus+ i działanie „Maria Skłodowska-Curie” na rzecz badań, szkoleń i mobilności oraz promowania udziału Ukrainy w tych programach;

· wypracowywania mechanizmu wzajemnego uznawania kwalifikacji akademickich i zawodowych, dyplomów i świadectw potwierdzających posiadanie określonego wykształcenia;

· podejmowania wspólnych działań i wymiany informacji w celu wprowadzenia na Ukrainie krajowych ram kwalifikacji oraz ich późniejszego dostosowania do europejskich ram kwalifikacji;

· podejmowania wspólnych działań i wymiany informacji w celu wsparcia Ukrainy w zbliżaniu jej systemu szkolenia zawodowego do modernizowanych unijnych struktur kształcenia i szkolenia zawodowego w ramach procesu kopenhaskiego i za pośrednictwem instrumentów takich jak europejskie ramy kwalifikacji (EQF), europejski system transferu osiągnięć w kształceniu i szkoleniu zawodowym (ECVET) oraz europejskie ramy odniesienia na rzecz zapewniania jakości w kształceniu i szkoleniu zawodowym (EQAVET);

· rozszerzania dialogu w zakresie systemów kształcenia ogólnego, kształcenia na odległość i uczenia się przez całe życie;

· promowania wymian międzynarodowych i współpracy międzynarodowej w obszarze kształcenia pozaformalnego młodzieży i młodych pracowników jako sposobu na zachęcanie młodych osób do udziału w demokracji i rynku pracy, zwiększania potencjału organizacji młodzieżowych i promowania dialogu poświęconego polityce młodzieżowej między innymi za pośrednictwem programów unijnych skierowanych do osób młodych, takich jak Erasmus+.

7.20       Kultura

· Strony będą promowały wdrażanie Konwencji UNESCO z 2005 r. w sprawie ochrony i promowania różnorodności form wyrazu kulturowego;

· Strony będą współpracowały na rzecz rozwoju na Ukrainie polityki kulturalnej sprzyjającej włączeniu społecznemu oraz na rzecz utrzymania i podkreślenia wartości ukraińskiego dziedzictwa kulturalnego i naturalnego;

· Strony będą promowały udział ukraińskich podmiotów kulturalnych w programach współpracy kulturalnej oraz przygotują Ukrainę do udziału w unijnym programie „Kreatywna Europa”, w tym w podprogramie „Kultura”.

7.21       Sport i aktywność fizyczna

Strony wymieniają informacje i dobre praktyki dotyczące następujących kwestii: promowania aktywności fizycznej wywierającej korzystny wpływ na zdrowie, krajowych systemów kompetencji i kwalifikacji w sektorze sportu, włączania grup defaworyzowanych, zwalczania dopingu i przeciwdziałania ustawianiu wyników zawodów sportowych.

7.22       Współpraca w zakresie społeczeństwa obywatelskiego

Strony będą współpracowały na rzecz zapoznania ukraińskich instytucji społeczeństwa obywatelskiego, z uwzględnieniem krajowej platformy Forum Społeczeństwa Obywatelskiego Partnerstwa Wschodniego, z procesem konsolidacji i dialogu między partnerami społecznymi w UE w celu dalszego włączania aspektów związanych ze społeczeństwem obywatelskim do procesów politycznych zachodzących na Ukrainie.

7.23       Współpraca transgraniczna i regionalna

· Wdrażanie protokołu ustaleń w sprawie nawiązania dialogu w zakresie polityki regionalnej i rozwoju współpracy regionalnej;

· zacieśnianie współpracy między Ukrainą a UE w ramach programów regionalnych i transgranicznych w celu zmniejszenia dysproporcji w rozwoju między poszczególnymi regionami i zapewnienia im dobrobytu poprzez:

– nawiązywanie długoterminowych stosunków między podmiotami społecznymi i gospodarczymi po obydwu stronach wspólnej granicy, co przyczynia się do poprawy konkurencyjności obszarów przygranicznych;

– współdziałanie na rzecz promowania rozwoju społecznego i gospodarczego na obszarach przygranicznych i włączanie takich działań w proces kształtowania bardziej długofalowej polityki regionalnej;

· ograniczanie efektu granicy rozumianego jako bariera fizyczna poprzez:

– nawiązywanie bliskich kontaktów między organami na szczeblu regionalnym i lokalnym;

– poprawę wydajności procedur granicznych, w tym również dzięki dalszemu

– udoskonalaniu niezbędnych elementów infrastruktury granicznej;

· zacieśnianie współpracy w ramach strategii UE na rzecz regionu Dunaju, w tym również poprzez udział w dialogu politycznym i realizowanie działań i projektów mających istotne znaczenie dla Ukrainy we współpracy z zainteresowanymi państwami członkowskimi.

7.24       Rozwój regionalny

· Wdrażanie protokołu ustaleń w sprawie nawiązania dialogu w zakresie polityki regionalnej i rozwoju współpracy regionalnej;

· wdrażanie przyjętej w 2014 r. krajowej strategii rozwoju regionalnego do 2020 r.;

· ustanowienie ram rozwoju regionalnego poprzez przyjęcie ustawy o podstawowych zasadach krajowej polityki regionalnej lub nowelizację przepisów w zakresie rozwoju regionalnego;

· ustanowienie skutecznego mechanizmu koordynacji, w tym ustrukturyzowanej procedury konsultacji z zainteresowanymi stronami w obszarze rozwoju regionalnego (na szczeblu krajowym i regionalnym, z uwzględnieniem społeczeństwa obywatelskiego);

· zapewnienie pełnej przejrzystości budżetu przewidzianego na cele związane z rozwojem regionalnym, z uwzględnieniem krajowego funduszu rozwoju regionalnego i subwencji, a także objęcie tego budżetu nadzorem.

7.25       Sektor audiowizualny

· Przygotowanie do wdrożenia dorobku prawnego UE, o którym mowa w stosownych załącznikach do układu o stowarzyszeniu, w szczególności dyrektywy 2007/65/WE z dnia 11 grudnia 2007 r. o audiowizualnych usługach medialnych zmieniającej dyrektywę Rady 89/552/EWG w sprawie koordynacji niektórych przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich, dotyczących wykonywania telewizyjnej działalności transmisyjnej;

· przygotowanie do udziału Ukrainy w unijnym programie „Kreatywna Europa”, z uwzględnieniem współpracy Ukrainy i UE w zakresie niektórych elementów podprogramu „MEDIA”.

7.26       Udział w programach unijnych i działaniach agencji unijnych

Strony będą ściśle współpracowały na rzecz wdrożenia postanowień tytułu V rozdział XXVIII układu o stowarzyszeniu zapewniających Ukrainie możliwość uczestniczenia w programach unijnych.

8.           Postanowienia dotyczące monitorowania i sprawozdawczości

Komitet Stowarzyszenia lub inne odpowiednie podmioty dokonają przeglądu postępów w realizacji programu stowarzyszeniowego, a także przyszłych priorytetów i wszelkich koniecznych dostosowań programu stowarzyszeniowego. Komitet Stowarzyszenia będzie się zbierał regularnie, co najmniej raz do roku. Każda ze Stron może przeprowadzić własny przegląd postępów w realizacji programu stowarzyszeniowego niezależnie od przeglądu przeprowadzanego przez Komitet Stowarzyszenia.

[1]               Dz.U. L 161/1 z 29.5.2014, s. 1.

[2]               Dz.U. L 278/1 z 20.9.2014, s. 1.

[3]               Dz.U. L 289/1 z 3.10.2014, s. 1.

[4]               Przyjęte uchwałą Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 48/134 z dnia 20 grudnia 1993 r.