1. Wprowadzenie

W rozporządzeniu (WE) nr 177/2008[1] (zwanym dalej „rozporządzeniem o rejestrach przedsiębiorstw”) ustanowiono wspólne ramy dla rejestrów przedsiębiorstw do celów statystycznych. Rozporządzeniem tym, które weszło w życie w dniu 25 marca 2008 r., uchylono rozporządzenie (EWG) nr 2186/93[2] (zwane dalej „uchylonym rozporządzeniem o rejestrach przedsiębiorstw”).

Celem rozporządzenia o rejestrach przedsiębiorstw są:

· wysokiej jakości, zharmonizowane statystyczne rejestry przedsiębiorstw w państwach członkowskich;

· poprawa statystyki związanej z globalizacją.

W tym celu rozporządzenie o rejestrach przedsiębiorstw nakłada na państwa członkowskie wymóg:

· przedsięwzięcia wszelkich niezbędnych środków dla zapewnienia dobrej jakości rejestrów przedsiębiorstw;

· przekazywania Eurostatowi danych na temat wielonarodowych grup przedsiębiorstw i ich jednostek składowych.

W perspektywie długoterminowej poprawa jakości statystycznych rejestrów przedsiębiorstw ma ograniczyć koszty tworzenia statystyk przedsiębiorstw oraz obciążenia administracyjne dla respondentów. W perspektywie krótko- i średnioterminowej wdrożenie rozporządzenia o rejestrach przedsiębiorstw pociąga jednak za sobą pewne wstępne koszty dla krajowych urzędów statystycznych oraz niewielkie zwiększenie obciążeń administracyjnych, konieczne w celu osiągnięcia poziomów jakości i harmonizacji umożliwiających uzyskanie pożądanych korzyści.

W art. 6 rozporządzenia o rejestrach przedsiębiorstw zawarto wymóg, zgodnie z którym Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie w sprawie wdrożenia tego rozporządzenia, „dotyczące w szczególności kosztu systemu statystycznego, obciążeń dla przedsiębiorstw i uzyskiwanych korzyści”.

W niniejszym sprawozdaniu przeanalizowano najważniejsze aspekty wdrożenia rozporządzenia o rejestrach przedsiębiorstw z uwzględnieniem środków zastosowanych przez Komisję (Eurostat) oraz wpływ rozporządzenia o rejestrach przedsiębiorstw na:

· koszty dla krajowych urzędów statystycznych i Eurostatu (systemu statystycznego);

· obciążenia administracyjne dla respondentów;

· korzyści pod względem jakości statystycznych rejestrów przedsiębiorstw oraz poprawy statystycznych pomiarów zjawisk związanych z globalizacją.

Termin publikacji sprawozdania ma związek z toczącymi się pracami przygotowawczymi nad szeroko zakrojonym, usprawnionym rozporządzeniem ramowym w sprawie integracji statystyk dotyczących przedsiębiorstw oraz wynikającymi z tego planami uchylenia kilku rozporządzeń, w tym rozporządzenia o rejestrach przedsiębiorstw.

2. Podstawowe informacje na temat rozporządzenia o rejestrach przedsiębiorstw

Wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej (UE) prowadzą rejestry przedsiębiorstw do celów statystycznych. W rozporządzeniu o rejestrach przedsiębiorstw ustanowiono wspólne ramy dla tych rejestrów, określając jednolity sposób podejścia między innymi do następujących aspektów: definicji jednostek, zakresu, aktualizacji, cech i jakości rejestrów przedsiębiorstw.

Podczas analizy tego zagadnienia należy wziąć pod uwagę następujące kwestie:

· rejestry przedsiębiorstw stanowią podstawowe źródło dla odpowiedniego planowania, przeprowadzania i koordynacji badań statystycznych, ponieważ do efektywnego doboru próby wymagany jest aktualny operat badania przedsiębiorstw;

· rozwój i standaryzacja rejestrów przedsiębiorstw, zapewniające ich jakość, mogą się znacznie przyczynić do usprawnienia jakości wyników statystycznych;

· wspólne ramy harmonizacji krajowych statystycznych rejestrów przedsiębiorstw są potrzebne do tworzenia publicznych statystyk przedsiębiorstw i statystyk gospodarczych, które są spójne i porównywalne, zarówno między poszczególnymi państwami, jak i dziedzinami statystyki;

· standaryzacja rejestrów przedsiębiorstw i ich stosowania jest niezbędnym warunkiem integracji danych.

W porównaniu z uchylonym rozporządzeniem o rejestrach przedsiębiorstw obowiązujące rozporządzenie w tej sprawie wprowadza jeszcze większą konsolidację wspólnych ram harmonizacji rejestrów krajowych. Rozszerzono w nim również zakres wymaganych danych, aby objąć także dodatkowe zmienne, szczególnie na poziomie grup przedsiębiorstw, co odzwierciedla tworzenie jednolitego rynku oraz postępującą globalizację gospodarki, jak również pogłębiającą się integrację działalności w różnych sektorach.

Rozporządzenie o rejestrach przedsiębiorstw umożliwiło stworzenie rejestru EuroGroups stanowiącego przydatne narzędzie statystyczne, dostarczające informacji na temat wszystkich stosunków kontroli w obrębie wielonarodowych grup przedsiębiorstw.

Na rejestr EuroGroups składa się złożony przepływ różnych zbiorów danych między Eurostatem a państwami członkowskimi, w który zaangażowane są krajowe urzędy statystyczne, krajowe banki centralne, a także Europejski Bank Centralny.

W rozporządzeniu o rejestrach przedsiębiorstw wprowadzono ponadto przepisy związane z wymianą poufnych danych dotyczących wielonarodowych grup przedsiębiorstw i ich jednostek składowych między Komisją (Eurostatem) a krajowymi urzędami statystycznymi oraz między Komisją (Eurostatem) a bankami centralnymi.

Rozporządzeniem o rejestrach przedsiębiorstw rozszerzono zakres statystycznych rejestrów przedsiębiorstw, tak aby objąć nimi w miarę możliwości wszystkie przedsiębiorstwa, które prowadzą działalność w gospodarce danego kraju. Z tego względu w rozporządzeniu o rejestrach przedsiębiorstw wprowadzono obowiązek włączenia do rejestrów przedsiębiorstw następujących sekcji NACE Rev. 2:

· A – Rolnictwo, leśnictwo i rybactwo

· O – Administracja publiczna i obrona narodowa, obowiązkowe ubezpieczenia społeczne

Definicję jednostek statystycznych w rozporządzeniu o rejestrach przedsiębiorstw oparto na rozporządzeniu Rady (EWG) nr 696/93 z dnia 15 marca 1993 w sprawie jednostek statystycznych do celów obserwacji i analizy systemu produkcyjnego we Wspólnocie[3] (zwanym dalej „rozporządzeniem w sprawie jednostek statystycznych”). W rozporządzeniu o rejestrach przedsiębiorstw wymieniono jednostki statystyczne, które mają być rejestrowane w rejestrach przedsiębiorstw: jednostka prawna, jednostka lokalna, przedsiębiorstwo, grupa przedsiębiorstw. Definicje zawarte w rozporządzeniu w sprawie jednostek statystycznych nie zostały poprawnie wdrożone we wszystkich państwach członkowskich. Eurostat i krajowe urzędy statystyczne nadal pracują wspólnie nad zharmonizowanym wdrożeniem jednostek statystycznych.

3. Środki ułatwiające wdrożenie

Aby zapewnić wdrożenie rozporządzenia o rejestrach przedsiębiorstw, opracowano zestaw środków mających wspierać państwa członkowskie w tym procesie.

Rozporządzenia wspierające wdrożenie

Przyjęto dwa rozporządzenia Komisji mające przyczynić się do wdrożenia rozporządzenia o rejestrach przedsiębiorstw.

(1) Rozporządzenie Komisji (WE) nr 192/2009 z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 177/2008 ustanawiającego wspólne ramy dla rejestrów przedsiębiorstw do celów statystycznych w zakresie wymiany danych poufnych pomiędzy Komisją (Eurostatem) a państwami członkowskimi[4]. W rozporządzeniu tym ustanowiono: format, środki bezpieczeństwa i środki poufności, a także procedurę przekazywania danych na temat poszczególnych jednostek Komisji (Eurostatowi), a danych na temat wielonarodowych grup przedsiębiorstw właściwym organom krajowym. Dane będą przekazywane drogą elektroniczną, a Komisja (Eurostat) będzie je odbierać za pośrednictwem prowadzonego przez nią jednego punktu odbioru danych. Komisja (Eurostat) i odpowiednie organy krajowe przechowują dane oznaczone przez organy krajowe jako poufne w bezpiecznym miejscu, do którego dostęp jest ograniczony i kontrolowany.

(2) Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1097/2010 z dnia 26 listopada 2010 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 177/2008 ustanawiającego wspólne ramy dla rejestrów przedsiębiorstw do celów statystycznych w zakresie wymiany danych poufnych pomiędzy Komisją (Eurostatem) a bankami centralnymi[5]. W rozporządzeniu tym ustanowiono: format, środki bezpieczeństwa i środki poufności, a także procedurę przekazywania danych, wyłącznie do celów statystycznych, między Komisją (Eurostatem) a krajowymi bankami centralnymi oraz między Komisją a Europejskim Bankiem Centralnym. Na wymianę danych musi wyraźnie zezwolić odpowiedni organ krajowy.

Odstępstwa

Przepis art. 14 rozporządzenia o rejestrach przedsiębiorstw stanowi, że w przypadku gdy rejestry przedsiębiorstw wymagają znacznego dostosowania, Komisja może na wniosek państwa członkowskiego zezwolić na odstępstwo w okresie przejściowym trwającym nie dłużej niż do dnia 25 marca 2010 r. W odniesieniu do rolnictwa, leśnictwa i rybołówstwa, administracji publicznej i obrony, obowiązkowego zabezpieczenia społecznego oraz dodatkowych charakterystyk dotyczących grup przedsiębiorstw, Komisja może, na wniosek państw członkowskich, zezwolić na odstępstwo w okresie przejściowym trwającym nie dłużej niż do dnia 25 marca 2013 r. Odstępstwa przyznano w sumie 15 państwom członkowskim, których wnioski były uzasadnione i oparte na uprawnionej potrzebie. Dodatkowy czas pozwolił państwom członkowskim na dalsze dostosowanie krajowych systemów statystycznych i zapewnienie ich zgodności z rozporządzeniem o rejestrach przedsiębiorstw.

Podręcznik zaleceń dotyczących rejestrów przedsiębiorstw

Zgodnie z art. 7 rozporządzenia o rejestrach przedsiębiorstw Komisja opublikowała podręcznik zaleceń dotyczących rejestrów przedsiębiorstw, w którym wyjaśniono podstawy przepisów rozporządzenia o rejestrach przedsiębiorstw w celu ich prawidłowej i spójnej interpretacji we wszystkich państwach członkowskich. W tym celu istniejący podręcznik zaleceń dotyczących rejestrów przedsiębiorstw został zaktualizowany w ścisłej współpracy Eurostatu i państw członkowskich, a jego nowa wersja została opublikowana w dniu 1 marca 2010 r. Na podręcznik ten składają się:

(i) informacje podstawowe: cele, jednostki, treść i dostęp (rozdziały 1-10);

(ii) demografia jednostek: zmiany i ciągłość (rozdziały 11-16, 21-22);

(iii) treść: aktualizacja i rozwój (rozdziały 17-20);

(iv) wytyczne dla określonych dziedzin (rozdziały 23-24);

(v) specyfikacje wymiany danych między Eurostatem a państwami członkowskimi;

(vi) glosariusz dla rejestrów przedsiębiorstw.

Nowa wersja podręcznika zaleceń dotyczących rejestrów przedsiębiorstw jest narzędziem oferującym lepsze rozwiązania w zakresie prawidłowej i spójnej interpretacji rozporządzenia poprzez wskazanie i zalecenie dobrych praktyk.

Wsparcie finansowe dla państw członkowskich

Aby ułatwić wdrożenie rozporządzenia o rejestrach przedsiębiorstw, Eurostat przyznał państwom członkowskim dotacje na rozwój krajowych systemów.

Szkolenia dla państw członkowskich

Innymi środkiem wsparcia państw członkowskich w procesie wdrażania były programy szkoleniowe dotyczące statystycznych rejestrów przedsiębiorstw, organizowane przez Eurostat.

4. Ocena wdrożenia rozporządzenia o rejestrach przedsiębiorstw

Głównym źródłem informacji na temat wdrożenia rozporządzenia o rejestrach przedsiębiorstw jest doroczne badanie przeprowadzane przez Eurostat w 30 państwach (państwach członkowskich UE oraz dwóch państwach EFTA – CH i NO). Ogólnie rzecz biorąc, to doroczne badanie obejmuje głównie jakościowe aspekty wdrożenia, a w szczególności następujące obszary:

· źródła wykorzystywane w celu aktualizacji rejestrów przedsiębiorstw;

· rodzaje rejestrowanych jednostek (w szczególności: jednostka prawna, przedsiębiorstwo, jednostka lokalna oraz grupa przedsiębiorstw);

· liczba zarejestrowanych jednostek;

· zakres pod względem NACE Rev. 2;

· rejestracja „cech” (zmiennych stosowanych w rejestrach przedsiębiorstw i wymienionych w załączniku do rozporządzenia o rejestrach przedsiębiorstw).

Zgodnie z przewidywaniami znaczące usprawnienia w zakresie jakości, które są najważniejszym celem rozporządzenia o rejestrach przedsiębiorstw, zwiększą koszty dla krajowych urzędów statystycznych oraz obciążenie administracyjne dla respondentów. Oczekiwano, że skutki te będą bardzo różne w zależności od państwa, zważywszy na różne etapy rozwoju poszczególnych krajowych rejestrów przedsiębiorstw.

W 2013 r. do kwestionariusza dodano dodatkowe pytania ad hoc dotyczące kosztów systemu statystycznego i obciążeń dla przedsiębiorstw związanych z wdrożeniem rozporządzenia o rejestrach przedsiębiorstw.

O ile nie zaznaczono inaczej, treść poniższych sekcji wynika z dorocznych badań (z uwzględnieniem odpowiedzi dwóch państw EFTA), jak również z zapisów administracyjnych dotyczących dotacji przyznanych przez Eurostat państwom członkowskim.

4.1. Koszty systemu statystycznego

4.1.1. Koszty poniesione przez krajowe urzędy statystyczne państw respondentów

Koszty dla Europejskiego Systemu Statystycznego związane z prowadzeniem rejestrów przedsiębiorstw przez okres jednego roku, a także dodatkowe koszty wynikające ze zmian rozporządzenia o rejestrach przedsiębiorstw mogą być oszacowane jedynie w przybliżeniu, dlatego większość państw dostarczyła tylko częściowe informacje lub nie była w stanie podać żadnych danych liczbowych.

Można to wytłumaczyć między innymi faktem, iż harmonizacja statystycznych rejestrów przedsiębiorstw jest długim i stopniowym procesem, który rozpoczął się od uchylonego rozporządzenia o rejestrach przedsiębiorstw i trwa nadal.

W przypadku wielu państw (18) nie było możliwe dokładne wyodrębnienie kosztów związanych z wdrożeniem rozporządzenia o rejestrach przedsiębiorstw z większej puli ogólnych kosztów (np. całościowego przekształcenia systemu informatycznego, personelu dzielonego między wieloma dziedzinami itp.). Niektóre państwa same przeprowadziły zmiany krajowych rejestrów przedsiębiorstw, tak więc były one zgodne z rozporządzeniem o rejestrach przedsiębiorstw już w momencie jego wejścia w życie.

Według krajowych urzędów statystycznych główne wydatki dotyczą modernizacji systemów informatycznych, koniecznej do zapewnienia zgodności z rozporządzeniem o rejestrach przedsiębiorstw, a także dodatkowych kosztów personelu.

Lepsze szacunki uzyskano w ujęciu jakościowym. Wszystkie 30 państw udzieliło odpowiedzi i ogólne wyniki wskazują, że w około 75 % przypadków koszty wdrożenia rozporządzenia o rejestrach przedsiębiorstw oszacowano jako zerowe, nieistotne lub umiarkowane, a tylko w około jednej czwartej przypadków skutki finansowe oceniono jako istotne. Niektóre państwa członkowskie stwierdziły, że wdrożenie rozporządzenia o rejestrach przedsiębiorstw nie pociągnęło za sobą żadnych dodatkowych kosztów, ponieważ ich rejestry już spełniały wymogi rozporządzenia przed jego wdrożeniem.

Tabela 1: Szacowane koszty krajowych urzędów statystycznych

Szacowane koszty || Liczba państw || Odsetek jednostek prawnych objętych badaniem (badanie z 2013 r.)

Zerowe lub nieistotne || 16 || 54,0 %

Umiarkowane || 7 || 18,8 %

Istotne || 7 || 27,2 %

Większość państw uznała, że wdrożenie rozporządzenia o rejestrach przedsiębiorstw nie obniżyło kosztów przeprowadzania badań (28 na 30 państw), ani nie skróciło czasu wymaganego na ich przeprowadzenie (29 państw).

4.1.2. Wsparcie finansowe przyznane przez Eurostat

Biorąc pod uwagę różne etapy rozwoju statystycznych rejestrów przedsiębiorstw w państwach członkowskich oraz koszty wynikłe z wdrożenia rozporządzenia o rejestrach przedsiębiorstw, Komisja przyznała środki finansowe na wsparcie dla państw członkowskich. Należy je uwzględnić przy ocenie ogólnych kosztów systemu statystycznego.

Większość projektów miała na celu utworzenie lub przekształcenie rejestru przedsiębiorstw lub rozszerzenie jego zakresu.

Dotacje w latach 2008–2013 były głównie przeznaczane na rozwój krajowych rejestrów przedsiębiorstw, aby usprawnić komunikację między nimi a rejestrem EuroGroups. Dotacje te miały następujące cele ogólne:

· udoskonalanie i testowanie narzędzi informatycznych do celów dopasowania danych z rejestru EuroGroups z do danych z krajowych rejestrów przedsiębiorstw;

· określenie krajowych zasad preferencji i pierwszeństwa dla rejestru EuroGroups;

· interakcje między centralnym rejestrem EuroGroups a środowiskiem krajowych statystycznych rejestrów przedsiębiorstw;

· opracowanie i wdrożenie metod i narzędzi dla rejestru EuroGroups na szczeblu krajowym.

Łączna kwota dotacji przyznanych państwom członkowskim[6]:

Rok || Wypłacona kwota (EUR) || Główny obszar objęty wsparciem

2008 || 352 850 || Jakość, rozwój systemu (źródło i procesy)

2009 || 370 793 || Jakość, rozwój systemu (procesy)

2010 || 440 579 || Rozwój systemu (procesy)

2011 || 354 765 || Zakres, rozwój systemu (źródło i procesy)

2012 || 66 937 || Rozwój systemu (procesy)

2013 || 606 366 || Rozwój systemu (źródło i procesy)

Kwota wypłacona ogółem || 2 192 290

Wymienione powyżej kwoty przyczyniły się do usprawnienia zdolności krajowych rejestrów przedsiębiorstw w zakresie dostarczania informacji na temat wielonarodowych grup przedsiębiorstw do celów rejestru EuroGroups.

Państwa członkowskie otrzymały także wsparcie na wdrożenie bardziej efektywnego sposobu wykorzystania danych już istniejących w gospodarce przez uproszczenie procesu gromadzenia danych, tak aby uniknąć podwójnego obciążania przedsiębiorstw i poprawić jakość informacji statystycznych. Te cele osiągnięto za pomocą: gromadzenia danych online, automatycznej integracji danych z różnych rejestrów, automatycznego eksportu danych statystycznych z kont przedsiębiorstw do kwestionariuszy itp.

4.2. Obciążenie przedsiębiorstw

Oczekiwany początkowy wzrost obciążenia przedsiębiorstw okazał się bardzo różny w zależności od państwa i trudny do zmierzenia. Najważniejsze i pozytywne było ustalenie, iż obciążenie to w żadnym wypadku nie osiągnęło poziomu, który stworzyłby duże problemy dla respondentów.

Przeważająca większość krajowych urzędów statystycznych, które udzieliły odpowiedzi, była w stanie przedstawić tylko oceny jakościowe.

W przypadku około 70 % jednostek prawnych objętych badaniem krajowe urzędy statystyczne zgłosiły, że nie doszło do zwiększenia obciążenia dla przedsiębiorstw. Dla dwóch państw rozporządzenie o rejestrach przedsiębiorstw wiązało się nawet ze zmniejszeniem tego obciążenia.

W odniesieniu do około 30 % jednostek prawnych krajowe urzędy statystyczne uznały, że wdrożenie rozporządzenia o rejestrach przedsiębiorstw umiarkowanie zwiększyło obciążenie dla przedsiębiorstw.

W przypadku niektórych państw obciążenie to wzrosło w pierwszych latach wdrażania rozporządzenia w związku z rozszerzeniem zakresu sektorowego oraz koniecznością uwzględnienia dodatkowych zmiennych na poziomie grupy przedsiębiorstw.

Tabela 2: Ocena zmiany obciążenia według krajowych urzędów statystycznych:

Ogólna ocena zmiany obciążenia przedsiębiorstw według krajowych urzędów statystycznych || Zmiana obciążenia przedsiębiorstw || Liczba państw || Odsetek jednostek prawnych objętych badaniem

- (zmniejszenie obciążenia) || 2 || 5,7 %

0 (brak zmiany) || 18 || 63,5 %

+ (umiarkowane zwiększenie obciążenia) || 10 || 30,7 %

++ (istotne zwiększenie obciążenia) || 0 || -

W prawie żadnym państwie (29) rozporządzenie o rejestrach przedsiębiorstw nie miało wpływu na liczbę badań adresowanych do przedsiębiorstw ani na uproszczenie już istniejących badań. 23 odpowiedziały, że nie było potrzeby włączenia dodatkowych pytań do już istniejących badań.

4.3. Korzyści z rozporządzenia o rejestrach przedsiębiorstw (na szczeblu krajowym i ESS)

Wdrożenie rozporządzenia o rejestrach przedsiębiorstw okazało się korzystne dla jakości statystycznych rejestrów przedsiębiorstw i pozwoliło na posunięcie naprzód działań w zakresie statystycznych pomiarów globalizacji.

Główne korzyści na szczeblu krajowym, zgłoszone przez krajowe urzędy statystyczne, można streścić następująco:

· większa dokładność danych w poszczególnych dziedzinach statystycznych (9 państw);

· koordynacja różnych dziedzin statystycznych (13 państw);

· bardziej kompletny obraz przedsiębiorstw publicznych (7 państw);

· wkład w krajowy rejestr grup przedsiębiorstw (19 państw);

· harmonizacja w obszarze grup przedsiębiorstw (15 państw);

· usprawnienie narzędzi do celów analitycznych (7 państw);

· usprawnienie narzędzi do celów upowszechniania danych (2 państwa).

Ponadto wdrożenie rozporządzenia o rejestrach przedsiębiorstw spowodowało bardziej efektywne wykorzystanie źródeł administracyjnych w 15 państwach, szersze zastosowanie źródeł komercyjnych w 7 państwach oraz wykorzystanie dodatkowych zasobów administracyjnych w 13 państwach.

Niektóre państwa podkreślały fakt, że posiadanie informacji na temat grup przedsiębiorstw umożliwiło zestawianie wewnętrznych statystyk handlu dotyczących zagranicznych podmiotów zależnych na podstawie dostępnych danych bez konieczności dodatkowych badań lub pytań.

Najbardziej istotne korzyści z rozporządzenia o rejestrach przedsiębiorstw odnotowano na poziomie całego Europejskiego Systemu Statystycznego. Rozwój rejestru EuroGroups jest ważnym krokiem w opracowywaniu dokładnych i porównywalnych statystyk dotyczących europejskich przedsiębiorstw oraz w tworzeniu statystyk dotyczących globalizacji.

Rozporządzenie o rejestrach przedsiębiorstw oraz włączenie informacji na temat kontroli jednostek prawnych do rejestrów przedsiębiorstw pozwoliło doprowadzić do sytuacji, w której w krajowych rejestrach przedsiębiorstw lub w rejestrach EuroGroups odnotowuje się obecnie strukturę wielonarodowych grup przedsiębiorstw działających w UE i ich krajowe jednostki składowe, a państwa członkowskie stworzyły procedury współpracy w celu poprawy jakości danych.

Odnotowano również inne korzyści wynikające ze zwiększenia spójności i harmonizacji na poziomie Europejskiego Systemu Statystycznego. W oparciu o rozporządzenie o rejestrach przedsiębiorstw do istotnych etapów rozwoju należą prace dotyczące połączeń danych jednostkowych oraz hurtowni danych, a także uruchomienie europejskiego systemu profilowania dużych i złożonych grup przedsiębiorstw.

Kwestie dodatkowe

Przy definiowaniu przedsiębiorstwa (jednostki statystycznej, do której odnosi się większość statystyk przedsiębiorstw) większość państw członkowskich koncentruje się tylko na jednostce prawnej. Ta praktyka ma negatywny wpływ na istotność, dokładność i porównywalność europejskich statystyk przedsiębiorstw, ponieważ przekłada się na rosnącą rozbieżność między rzeczywistością gospodarczą a jej opisem statystycznym (np. zawyżona jest liczba przedsiębiorstw).

Rozporządzeniem o rejestrach przedsiębiorstw zainicjowano proces współpracy, wykraczający poza zwykłe kontakty między Komisją (Eurostatem) a państwami członkowskimi, wymagający również ścisłej koordynacji i współpracy między państwami członkowskimi w dziedzinach komunikacji oraz wymiany doświadczeń i praktyk. Rozporządzenie to utorowało również drogę bardziej efektywnemu i szerszemu zastosowaniu źródeł administracyjnych oraz wykorzystaniu dodatkowych źródeł administracyjnych i komercyjnych.

Efektem wdrożenia rozporządzenia o rejestrach przedsiębiorstw była też publikacja podręcznika zaleceń dotyczących rejestrów przedsiębiorstw, będącego narzędziem zachęcającym do poprawy jakości, spójności i porównywalności zasad funkcjonowania i zawartości rejestrów przedsiębiorstw w państwach członkowskich. Podręcznik ten został zaktualizowany w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi.

Dalsze działania

W ramach Europejskiego Systemu Statystycznego prowadzone są prace promujące spójne wdrażanie rozporządzenia w sprawie jednostek statystycznych we wszystkich państwach członkowskich. Opracowywane jest między innymi wspólne podejście do wielonarodowych grup przedsiębiorstw.

Rozporządzenie o rejestrach przedsiębiorstw stworzyło podstawy dla bardziej dokładnego i porównywalnego systemu statystycznych rejestrów przedsiębiorstw, przyczyniając się tym samym do poprawy spójności i jakości dostarczanych informacji. Prace te jeszcze się nie zakończyły, lecz są kontynuowane i dotyczą wzmocnienia podstawowych funkcji rejestrów przedsiębiorstw w planowanym rozporządzeniu ramowym w sprawie integracji statystyk dotyczących przedsiębiorstw. Celem jest zapewnienie warunków wstępnych dla horyzontalnej i wertykalnej integracji danych statystycznych dotyczących przedsiębiorstw oraz doprowadzenie do obniżenia obciążeń dla przedsiębiorstw i kosztów dla krajowych urzędów statystycznych.

5. Wnioski

Równowaga między istotnymi korzyściami z jednej strony, a umiarkowanymi kosztami dla systemu i obciążeniami dla przedsiębiorstw z drugiej strony, prowadzi zasadniczo do pozytywnej oceny wdrożenia rozporządzenia o rejestrach przedsiębiorstw, nawet jeśli trudności związane z wprowadzeniem definicji przedsiębiorstwa zgodnej z rozporządzeniem w sprawie jednostek statystycznych mają wpływ na wdrożenie rozporządzenia o rejestrach przedsiębiorstw.

[1]               Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 177/2008 z dnia 20 lutego 2008 r. ustanawiające wspólne ramy dla rejestrów przedsiębiorstw do celów statystycznych i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 2186/93. Dz.U. L 61 z 5.3.2008, s. 6.

[2]               Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2186/93 z dnia 22 lipca 1993 r. w sprawie wspólnotowej koordynacji sporządzania rejestrów przedsiębiorstw do celów statystycznych. Dz.U. L 196 z 5.8.1993, s. 1.

[3]               Dz.U. L 76 z 30.3.1993, s. 1.

[4]               Dz.U. L 67 z 12.3.2009, s. 14.

[5]               Dz.U. L 312 z 27.11.2010, s. 1.

[6]               Więcej szczegółów na temat państw członkowskich, które otrzymały wsparcie finansowe od Eurostatu, oraz dokładnych kwot, jakie im wypłacono, można znaleźć w załączniku do niniejszego sprawozdania.

ZAŁĄCZNIK

Przegląd wsparcia finansowego dla państw członkowskich w latach 2008-2013

Państwo || Rok || Kwota (w EUR) || Główny obszar wsparcia

Belgia || 2009 || 30 950 || Rozwój systemu (procesy)

|| 2010 || 118 803 || Rozwój systemu (procesy)

|| 2011 || 52 849 || Rozwój systemu (procesy)

|| ogółem || 202 602 ||

Bułgaria || 2008 || 6 379 || Jakość

|| 2009 || 7 142 || Jakość i rozwój systemu (procesy)

|| 2011 || 42 244 || Zakres i rozwój systemu (procesy)

|| ogółem || 55 765 ||

Cypr || 2008 || 6 166 || Rozwój systemu (procesy)

Republika Czeska || 2008 || 12 948 || Jakość i rozwój systemu (procesy)

Dania || 2008 || 14 962 || Jakość i rozwój systemu (źródła i procesy)

|| 2009 || 25 460 || Jakość i rozwój systemu (procesy)

|| 2010 || 28 847 || Rozwój systemu (procesy)

|| 2011 || 57 740 || Rozwój systemu (procesy)

|| ogółem || 127 009 ||

Estonia || 2008 || 3 840 || Jakość i rozwój systemu (procesy)

Finlandia || 2008 || 25 542 || Rozwój systemu (procesy)

|| 2009 || 38 118 || Jakość i rozwój systemu (procesy)

|| 2010 || 36 470 || Rozwój systemu (procesy)

|| 2011 || 43 164 || Rozwój systemu (procesy)

|| ogółem || 143 295 ||

Francja || 2008 || 18 762 || Rozwój systemu (procesy)

|| 2009 || 5 883 || Rozwój systemu (procesy)

|| 2010 || 18 247 || Rozwój systemu (procesy)

|| 2013 || 209 271 || Rozwój systemu (źródła i procesy)

|| ogółem || 252 163 ||

Niemcy || 2008 || 101 182 || Jakość i rozwój systemu (źródła i procesy)

|| 2009 || 47 317 || Rozwój systemu (procesy)

|| 2010 || 46 467 || Rozwój systemu (procesy)

|| 2012 || 66 937 || Rozwój systemu (procesy)

|| 2013 || 90 309 || Rozwój systemu (źródła i procesy)

|| ogółem || 352 212 ||

Węgry || 2009 || 18 794 || Rozwój systemu (procesy)

|| 2011 || 49 298 || Rozwój systemu (źródła i procesy)

|| ogółem || 68 092 ||

Irlandia || 2009 || 12 996 || Rozwój systemu (procesy)

Łotwa || 2008 || 5 941 || Rozwój systemu (procesy)

|| 2009 || 6 962 || Rozwój systemu (procesy)

|| ogółem || 12 903 ||

Litwa || 2008 || 2 686 || Rozwój systemu (procesy)

|| 2009 || 8 843 || Rozwój systemu (procesy)

|| ogółem || 11 529 ||

Malta || 2008 || 3 134 || Rozwój systemu (procesy)

Niderlandy || 2008 || 20 411 || Jakość i rozwój systemu (źródła i procesy)

|| 2009 || 43 283 || Rozwój systemu (procesy)

|| ogółem || 63 695 ||

Polska || 2008 || 14 366 || Jakość i rozwój systemu (procesy)

|| 2010 || 24 126 || Rozwój systemu (procesy)

|| 2013 || 25 070 || Rozwój systemu (procesy)

|| ogółem || 63 561 ||

Portugalia || 2008 || 32 501 || Jakość i rozwój systemu (źródła i procesy)

|| 2009 || 36 724 || Rozwój systemu (procesy)

|| 2010 || 102 814 || Rozwój systemu (procesy)

|| 2013 || 69 861 || Rozwój systemu (procesy)

|| ogółem || 241 900 ||

Rumunia || 2008 || 8 723 || Rozwój systemu (procesy)

|| 2009 || 6 062 || Rozwój systemu (procesy)

|| 2011 || 33 491 || Rozwój systemu (procesy)

|| ogółem || 48 276 ||

Słowacja || 2008 || 7 687 || Rozwój systemu (procesy)

|| 2009 || 20 712 || Rozwój systemu (procesy)

|| 2013 || 151 242 || Rozwój systemu (procesy)

|| ogółem || 179 641 ||

Słowenia || 2011 || 59 511 || Jakość i rozwój systemu (procesy)

|| 2013 || 22 017 || Rozwój systemu (procesy)

|| ogółem || 81 528 ||

Hiszpania || 2008 || 5 851 || Jakość i rozwój systemu (procesy)

|| 2013 || 38 597 || Rozwój systemu (procesy)

|| ogółem || 44 448 ||

Szwecja || 2008 || 25 179 || Rozwój systemu (procesy)

|| 2009 || 45 311 || Rozwój systemu (procesy)

|| 2010 || 64 805 || Rozwój systemu (procesy)

|| ogółem || 135 295 ||

Zjednoczone Królestwo || 2008 || 36 590 || Jakość i rozwój systemu (źródła i procesy)

|| 2009 || 16 235 || Rozwój systemu (procesy)

|| 2011 || 16 468 || Rozwój systemu (procesy)

|| ogółem || 69 293 ||

UE ogółem || 2008 || 352 850 ||

|| 2009 || 370 793 ||

|| 2010 || 440 579 ||

|| 2011 || 354 765 ||

|| 2012 || 66 937 ||

|| 2013 || 606 366 ||

|| ogółem || 2 192 290 ||