KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 22.7.2014

COM(2014) 464 final

ZIELONA KSIĘGA

Bezpieczeństwo usług zakwaterowania turystycznego

ZIELONA KSIĘGA

Bezpieczeństwo usług zakwaterowania turystycznego

Spis treści

1.    Wprowadzenie    

2.    Zakres    

3.    Cele    

4.    Pytania    

4.1.    Obowiązujące instrumenty    

4.1.1.    Poziom krajowy    

4.1.2.    Poziom europejski    

4.1.3.    Monitorowanie i egzekwowanie    

4.2.    Spójność w podejściach krajowych    

4.3.    Wpływ sytuacji obowiązujących regulacji na rynek wewnętrzny    

4.4.    Aspekty przekrojowe    

4.4.1.    Małe i średnie przedsiębiorstwa    

4.4.2.    Dostępność i konsumenci podatni na zagrożenia    

4.4.3.    Dane dotyczące urazów i wypadków    

4.4.4.    Normy    

4.4.5.    Umiejętności i szkolenie    

4.5.    Najbardziej odpowiedni poziom i instrumenty w zakresie bezpieczeństwa    

4.5.1.    Poziom    

4.5.2.    Alternatywne instrumenty    

4.6.    Ostatnie pytanie    

5.    Uwagi podsumowujące    

1.Wprowadzenie

Europa stanowi najpopularniejszy kierunek turystyczny na świecie. W 2013 r. Europę odwiedziło ponad 560 milionów zagranicznych turystów, co przewyższyło i tak już bardzo korzystne dane liczbowe z 2012 r. Wzrost ten był szczególnie wysoki w Europie południowej i centralnej 1 . 

Nasz kontynent stanowi również preferowany cel podróży dla samych Europejczyków. W 2013 r. blisko 40 % Europejczyków spędziło wakacje w UE, czyli o 5 % więcej niż w 2012 r.

Ostatnie badania Eurobarometru 2 wskazują, że turyści czują się w Europie bezpiecznie i są bardzo zadowoleni. Respondenci wyrazili ogromne zadowolenie w większości kwestii związanych z ich wakacjami w 2013 r., w szczególności w odniesieniu do bezpieczeństwa w miejscu zakwaterowania (95 %) i jego jakości (95 %).

Aby utrzymać i wzmocnić wiodącą światową pozycję Europy w sektorze turystyki, w 2010 r. Komisja przyjęła komunikat ustanawiający kompleksową strategię, mającą na celu zwiększenie konkurencyjności tego sektora. Bezpieczeństwo miejsca zakwaterowania turystycznego stanowi jedno z działań omawianych w tym komunikacie. Odpowiednie i skuteczne poziomy bezpieczeństwa mogą przyczynić się do zwiększenia zaufania konsumentów i pobudzenia wzrostu gospodarczego, tworząc sprzyjające środowisko dla przedsiębiorstw i dla współpracy państw członkowskich oraz umożliwiając większą konkurencyjność branży turystycznej.

W 2013 r. liczba noclegów w turystycznych obiektach noclegowych w obrębie UE28 osiągnęła szczytową wartość 2,6 miliarda 3 . Ponadto, liczba noclegów osób niebędących rezydentami danego państwa (tj. gości z innych państw) w turystycznych obiektach noclegowych 4 wzrosła w UE28 między 2012 r. a 2013 r. o 4,8 %, osiągając w 2013 r. 45 % całkowitej liczby noclegów.

Liczba noclegów w turystycznych obiektach noclegowych w obrębie UE28
Całkowita liczba noclegów	Noclegi osób niebędących rezydentami	Noclegi osób będących rezydentami

W niektórych państwach, jak Malta, Cypr lub Chorwacja, z turystycznych obiektów zakwaterowania korzystają głównie osoby niebędące rezydentami (odpowiednio 96 %, 93 % i 92 %), natomiast w innych państwach, jak Rumunia (18 %), Polska lub Niemcy (w obydwu państwach 20 % miejsc noclegowych wykorzystują osoby niebędące rezydentami), występuje odwrotna sytuacja.

Począwszy od 2008 r. obawy turystów dotyczące bezpieczeństwa podlegają regularnemu, corocznemu monitorowaniu przy pomocy badań Eurobarometru, również ze szczególnym uwzględnieniem bezpieczeństwa w hotelach i bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Coroczne badania konsekwentnie potwierdzają, że europejscy turyści nigdy nie wykazują obaw, jeżeli chodzi o bezpieczeństwo (odpowiedzi wahały się od 0 % do 1 %). Czasami jednak mogą się zdarzać wypadki, które wpływają bezpośrednio na konkretne podmioty, jak również pośrednio na reputację danego ośrodka turystycznego i dodatkowo mają negatywny wpływ na inne podmioty. Mimo że bezpieczeństwo usług zakwaterowania turystycznego leży w kompetencjach państw członkowskich, wyraźny transgraniczny charakter tych usług każe zastanowić się nad poziomem ich jakości i bezpieczeństwa we wszystkich państwach.

W związku z tą kwestią i z uwagami zawartymi w sprawozdaniu Komisji z 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa usług na rzecz konsumentów 5 , w którym zaleca się poprawę bazy wiedzy na temat zagrożeń i danych dotyczących wypadków oraz systematyczne monitorowanie stosowanych przez państwa członkowskie środków i strategii, Komisja zdecydowała się w ubiegłych latach rozważyć kwestię bezpieczeństwa usług zakwaterowania turystycznego na szczeblu europejskim, nawiązując w tym celu dialog z zainteresowanymi stronami i podejmując działania mających na celu poprawę aktualnej bazy wiedzy.

Dzięki szeregowi badań i warsztatów dotyczących metod gromadzenia danych na temat wypadków i urazów związanych z usługami, uzyskano głębszy wgląd w tę kwestię (zob. załącznik 1 pkt. 2.1). Komisja wsparła i ułatwiła debaty dotyczące inicjatyw samoregulacyjnych w sektorze hotelarstwa oraz opinii w zakresie najlepszych kierunków działań. (zob. załącznik 1 pkt. 2.2) W ostatnim czasie poczyniono pewne próby rozpoznania rodzajów ryzyka dla bezpieczeństwa i gromadzenia danych dotyczących sektora zakwaterowania turystycznego, z których niezmiennie wynika, że jest to zadanie złożone ze względu na różnorodność czynników, takich jak różnorodność hoteli w obrębie sektora lub kwestie reputacji 6 .

Chociaż niektóre wymogi prawne dotyczące bezpieczeństwa przeciwpożarowego związanego z zakwaterowaniem turystycznym określono w dyrektywie w sprawie wyrobów budowlanych i w prawodawstwie UE dotyczącym bezpieczeństwa w miejscu pracy, nie istnieje żadne konkretne prawodawstwo horyzontalne na szczeblu UE ani żadne standardowe podejście dotyczące bezpieczeństwa usług zakwaterowania turystycznego na szczeblu krajowym, co wynika z ostatnich konsultacji z państwami członkowskimi dotyczących obowiązujących ram regulacyjnych i pozaprawnych w zakresie bezpieczeństwa w różnych sektorach, w tym w sektorze zakwaterowania turystycznego.

Bezpieczeństwo zakwaterowania turystycznego – i generalnie w sektorze hotelarskim, restauracyjnym i gastronomicznym (HORECA) – stanowi również istotną część bezpieczeństwa i higieny pracy 7 . Ponadto obowiązuje ugruntowane prawodawstwo dotyczące środowiska budowlanego, dźwigów i innych wyrobów stosowanych w sektorze budowlanym.

Istnienie różnych podejść do przepisów dotyczących bezpieczeństwa nie stanowi odrębnej kwestii per se, pod warunkiem, że europejskiemu konsumentowi korzystającemu z tego typu usług w obrębie UE zapewniona jest odpowiednia ochrona, niezależnie od jej/jego miejsca docelowego.

Kupując usługi zakwaterowania turystycznego, konsumenci oczekują, że mogą mieć pewność co do swojego bezpieczeństwa niezależnie od wyboru miejsca zakwaterowania czy przeznaczenia w obrębie UE. W tym kontekście, opierając się na podstawowych założeniach, że europejscy konsumenci mają prawo do odpowiednich poziomów bezpieczeństwa, które są skutecznie wdrażane i egzekwowane bez względu na miejsce, do którego się udają w obrębie UE, istotne są następujące pytania:

1/ w jaki sposób reguluje się i monitoruje bezpieczeństwo konsumenta w obszarze zakwaterowania turystycznego w państwach członkowskich?

2/ czy dostawcy usług zakwaterowania turystycznego, działający na poziomie transgranicznym, podlegają wymogom zapewniającym odpowiednią ochronę konsumentów, i czy taka działalność transgraniczna nie umożliwia im unikania przestrzegania tych wymogów z uwagi na krytyczne luki?

3/ czy różnorodność systemów krajowych oraz metod ich nadzorowania i egzekwowania stosowanych w obrębie UE ma znaczący wpływ na świadczenie usług zakwaterowania w różnych państwach?

4/ czy w dostatecznym stopniu brane są pod uwagę niektóre aspekty przekrojowe, takie jak wpływ środowiska regulacyjnego na MŚP i na konsumentów podatnych na zagrożenia, lub sposób, w jaki kwestie dotyczące dostępności lub stosowanie norm w odniesieniu do takich usług są aktualnie zintegrowane z obowiązującymi ramami regulacyjnymi?

5/ czy szczeble, na jakich zakwaterowanie turystyczne podlega regulacjom są najbardziej odpowiednie i czy wdrożone są najbardziej odpowiednie rodzaje instrumentów?

Faktem jest, że różnorodność podejść do kwestii uregulowań bezpieczeństwa powoduje, że porównanie ochrony bezpieczeństwa, z jakiej korzystają europejscy obywatele korzystający z usług zakwaterowania turystycznego w obrębie Unii Europejskiej jest trudniejsze.

Odpowiadając na pierwsze pytanie dotyczące obowiązujących ram regulacyjnych w obrębie Unii Europejskiej, według najnowszych dostępnych służbom Komisji danych prawodawstwa krajowe zdają się różnić w znacznym stopniu. Wyniki badania przeprowadzonego w 2013 r. wskazują, że spośród 24 państw członkowskich biorących udział w badaniu 16 posiada specjalne prawodawstwo dotyczące sektora usług zakwaterowania turystycznego. Istnieją również znaczne różnice pod względem zakresu i zawartości krajowego prawodawstwa sektora, na przykład: chociaż prawodawstwo w większości spośród wspomnianych 16 państw członkowskich obejmuje wymogi związane z warunkami w pomieszczeniach lub z kwalifikacjami usługodawcy, jedynie w 8 państwach członkowskich wymaga się ustanowienia odpowiednich organów w celu monitorowania i podejmowania odpowiednich działań i jedynie w 5 państwach członkowskich prawodawstwo obejmuje obowiązek identyfikacji i oceny zagrożeń.

Oprócz obowiązujących ram regulacyjnych w państwach członkowskich, inną kwestią, którą należy również wziąć pod uwagę, jest to, czy i jak egzekwuje się i monitoruje te ramy regulacyjne. W niniejszej księdze dąży się również do lepszego wglądu w ten aspekt.

W odniesieniu do drugiego pytania, w niniejszej księdze dąży się do zbadania, czy różne wymogi obowiązujące w poszczególnych państwach członkowskich nie powodują powstawania luk w poziomach bezpieczeństwa, zwłaszcza gdy usługodawcy działają na szczeblu transgranicznym i mogą nie być odpowiednio objęci obowiązującym prawodawstwem w żadnym z państw członkowskich.

W odniesieniu do trzeciego pytania dotyczącego świadczenia usługi, jego celem jest ustalenie, czy ta różnorodność w systemach krajowych ma wpływ na równe szanse w sektorze, co ma krytyczne znaczenie dla pomyślności gospodarczej UE i dla jej wizerunku jako atrakcyjnego turystycznego celu podróży, szczególnie w odniesieniu do określonych kategorii usług świadczonych na szczeblu transgranicznym. W tym kontekście należy wziąć również pod uwagę instrumenty i praktyki 8 wypracowane przez przemysł.

W odniesieniu do czwartego pytania, jest oczywiste, że w celu zachowania odpowiedniej równowagi między potrzebami i rozwiązaniami należy dokładnie przeanalizować wpływ na wszystkie zaangażowane strony. Konsumenci podatni na zagrożenia, konsumenci mający specjalne potrzeby w zakresie dostępności, mniejsze obiekty lub duże hotele mogą postrzegać tę kwestię z różnych perspektyw, dlatego też należy uwzględnić różne aspekty. W tym kontekście istotna byłaby również dyskusja dotycząca korzyści płynących z normalizacji w odniesieniu do usług zakwaterowania turystycznego w obrębie UE.

Na koniec, w odniesieniu do piątego pytania, pozostaje ustalić poziom, na jakim należałoby rozwiązać kwestię bezpieczeństwa w tym obszarze, z korzyścią zarówno dla konsumentów, jak i przedsiębiorstw.

Pomiary ilościowe mające na celu ocenę omówionych powyżej kwestii są prawie niedostępne z uwagi, między innymi, na niejednolite podejście do gromadzenia danych dotyczących wypadków i urazów związanych ze świadczeniem usług zakwaterowania turystycznego na obszarze UE (zob. załącznik 1 pkt. 2.1). Wobec braku takich danych ilościowych, w niniejszej księdze dąży się do zebrania możliwie największej ilości dowodów i danych.

2.Zakres

Według NACE, statystycznej klasyfikacji działalności gospodarczej we Wspólnocie Europejskiej turystyczne obiekty noclegowe oferujące płatne usługi zakwaterowania krótkotrwałego klasyfikuje się w następujący sposób 9 : 

(1) Hotele i podobne obiekty zakwaterowania 10 U

hotele (i podobne obiekty noclegowe, np. działające pod nazwą „bed & breakfast”);

hotele znajdujące się w kurortach;

apartamenty hotelowe;

motele.

Kategoria ta nie obejmuje wynajmu domów i umeblowanych lub nieumeblowanych mieszkań na dłuższy okres czasu, zazwyczaj na miesiąc lub na rok 11 .

(2)Obiekty noclegowe turystyczne i miejsca krótkotrwałego zakwaterowania 12

domy wakacyjne, m.in. dla dzieci

mieszkania gościnne i bungalowy;

domki i kabiny bez usług sprzątania;

schroniska młodzieżowe i górskie.

Kategoria ta nie obejmuje wynajmu domów i umeblowanych lub nieumeblowanych mieszkań na dłuższy okres czasu, zazwyczaj na miesiąc lub na rok.

(3)Pola kempingowe, włączając pola dla pojazdów kempingowych i pola namiotowe

zakwaterowanie na polach kempingowych, polach dla pojazdów kempingowych i polach namiotowych oraz pola na terenach rybackich i łowieckich przeznaczone na pobyt krótkotrwały;

przestrzeń i obiekty dla pojazdów kempingowych;

zadaszone schronienia lub nieosłonięte miejsca biwakowe do rozstawiania namiotów lub korzystania ze śpiworów.

Przedmiotowe konsultacje dotyczą głównie usług zakwaterowania turystycznego zgodnych z definicjami zawartymi w powyższej klasyfikacji. Konsumenci korzystają istotnie okazyjnie z takich usług, często za granicą, gdzie mogą nie znać dobrze środowiska, kultury, tradycji, języka i systemu prawnego.

Debata na temat bezpieczeństwa zakwaterowania turystycznego dotyczyła do tej pory głównie kwestii związanych z bezpieczeństwem przeciwpożarowym. Istotnie, chociaż pożary w hotelach stanowią przyczyną jedynie niewielkiego odsetka ofiar pożarów, to wypadki mogą mieć poważne skutki.

Różne zainteresowane strony argumentują jednak, że bezpieczeństwo zakwaterowania turystycznego dotyczy nie tylko bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Inne aspekty związane z bezpieczeństwem obejmują stan budynków (obiekty rekreacyjne, balkony, sypialnie, łazienki, korytarze, szklane drzwi itp.) lub zagrożenia związane z ulatniającym się tlenkiem węgla (np. na skutek złego użytkowania lub usterek systemu ogrzewania w turystycznych obiektach zakwaterowania), które są czasem przyczyną większej liczby urazów, chorób i ofiar śmiertelnych.

3.Cele

Celem niniejszego dokumentu jest zainicjowanie publicznych konsultacji dotyczących bezpieczeństwa usług zakwaterowania turystycznego. Mają one na celu zebranie informacji od wszystkich zainteresowanych stron związanych ze świadczeniem usług zakwaterowania turystycznego, aby ocenić, czy wymienione powyżej problemy są w sposób wystarczający i skuteczny rozwiązywane oraz czy istnieją dowody świadczące o nowych zagrożeniach i czy obowiązujące narzędzia są odpowiednie. W niniejszej księdze stawia się dalsze pytanie dotyczące poziomu, na jakim działanie okazałoby się najefektywniejsze, aby w sposób użyteczny przyczynić się do zapewnienia skutecznego poziomu bezpieczeństwa konsumentów. W niniejszej księdze zabiega się również o pomoc w dokonaniu oceny ilościowej tych problemów.

Mając na uwadze również fakt, że Komisja dąży do zwiększenia konkurencyjności sektora turystyki dzięki tworzeniu sprzyjającego środowiska dla przedsiębiorstw i dla współpracy między państwami członkowskimi, a także że stabilność europejskiej turystyki zależy od jakości doświadczeń turystów, a więc także od ich bezpieczeństwa, zamierzeniem księgi jest identyfikacja wariantów dalszego budowania zaufania zarówno w odniesieniu do przedsiębiorstw jak i do konsumentów.

4.Pytania

Poniższe pytania mają na celu ocenę pięciu podstawowych aspektów zidentyfikowanych wcześniej w niniejszym dokumencie: czy obowiązujące instrumenty i ich stosowanie są odpowiednie i wystarczające (1) dzięki określeniu charakteru i zakresu ryzyka dla bezpieczeństwa oraz jego związku z niedociągnięciami lub brakami (2) w bieżących ramach prawnych, i w jakim zakresie wpływają one na świadczenie takich usług w całej UE (3) a także na MŚP i konsumentów podatnych na zagrożenia (4), aby wyraźnie ustalić, które cele są realizowane najlepiej i na jakim poziomie (5).

W załączniku 1 zawarto szczegółowy opis obecnej wiedzy w zakresie aspektów przedstawionych w poprzednim akapicie i służy on jako dokument referencyjny w przypadku odnoszenia się do poniższych pytań.

4.1.Obowiązujące instrumenty

Bezpieczeństwo konsumentów w przypadku korzystania z usług zakwaterowania turystycznego musi być przede wszystkim ocenione na podstawie oceny obowiązującego otoczenia regulacyjnego w całej UE i jego wdrażania.

4.1.1.Poziom krajowy

4.1.2.Poziom europejski

Zalecenie Rady 86/666/EWG w sprawie ochrony przeciwpożarowej w istniejących hotelach jest jedynym europejskim instrumentem w zakresie bezpieczeństwa zakwaterowania turystycznego. Komisja podjęła niedawno inicjatywy w celu oceny, czy obecne zalecenie powinno zostać sprawdzone i zaktualizowane w celu zapewnienia możliwie najwyższego poziomu bezpieczeństwa w hotelach w całej UE.

4.1.3.Monitorowanie i egzekwowanie

Istotne jest posiadanie wiedzy, czy w przepisach związanych z bezpieczeństwem zakwaterowania turystycznego w państwach członkowskich istnieją wymogi w odniesieniu do nadzoru rynku. Wymogi takie dotyczą obowiązków w zakresie:

ustanawiania organów odpowiedzialnych za monitorowanie bezpieczeństwa usług i posiadających uprawnienia do podejmowania odpowiednich środków;

procedur wymiany informacji w zakresie polityki i zmian regulacyjnych;

współpracy administracyjnej między tymi organami;

systematycznego gromadzenia i oceny danych dotyczących zagrożeń powiązanych z usługami;

opracowywania wskaźników egzekwowania przepisów w odniesieniu do monitorowania zgodności.

4.2.Spójność w podejściach krajowych

Każdej próby zidentyfikowania ewentualnych braków w przepisach w zakresie bezpieczeństwa zakwaterowania turystycznego, które mogą wpływać na konsumentów w całej UE, należy dokonać pod kątem skuteczności zakresu i treści obowiązujących instrumentów.

Obecny poziom bezpieczeństwa usługi jest określany na podstawie zagregowanych skutków następujących głównych elementów składowych:

bezpieczeństwa lokali, konstrukcji i urządzeń użytkowanych w celu świadczenia usługi;

zarządzania bezpieczeństwem (w tym oceny ryzyka, aby określić zakres ryzyka i stosownie do wyniku oceny podjąć odpowiednie środki bezpieczeństwa);

kwalifikacji dostawcy usług;

szkoleń personelu;

dostępności i jakości informacji w odniesieniu do aspektów bezpieczeństwa usługi świadczonej użytkownikom/konsumentom;

dostępności planów ewakuacyjnych, procedur awaryjnych i urządzeń służących ograniczeniu szkód w razie wypadków;

powiadomień organów o zagrożeniach i wypadkach.

W szczególności w odniesieniu do usług zakwaterowania turystycznego specjalną uwagę należy zwrócić na 13 :

spójną definicję lokali zakwaterowania turystycznego (typ, wiek, wielkość, wysokość); 

aspekty dostępności;

specjalne wymogi w odniesieniu do konsumentów podatnych na zagrożenia;

zagrożenia związane z pożarem;

zagrożenia związane z tlenkiem węgla (CO).

4.3.Wpływ sytuacji obowiązujących regulacji na rynek wewnętrzny

Celem niniejszego dokumentu jest ocena skuteczności obowiązujących instrumentów pod względem ochrony konsumentów europejskich. Należy jednak także zmierzyć wpływ przedmiotowych ram prawnych na rynek wewnętrzny, aby ocenić wszelkie potencjalne zakłócenia rynku wynikające z różniących się przepisów.

4.4.Aspekty przekrojowe

4.4.1.Małe i średnie przedsiębiorstwa

Mikroprzedsiębiorstwa oraz małe przedsiębiorstwa turystyczne odgrywają niezastąpioną rolę w turystyce europejskiej. 90 % przedsiębiorstw turystycznych (w tym turystyczne obiekty noclegowe) w Europie to mikroprzedsiębiorstwa i MŚP.

Zgodnie z zasadą „najpierw myśl na małą skalę” ogólną polityką jest zwalnianie mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw w całości lub w części z obciążeń administracyjnych, na ile to tylko jest możliwe 14 . Chociaż zgodność z wymogami bezpieczeństwa może faktycznie być bardziej kosztowna i czasochłonna dla mniejszych przedsiębiorstw niż dla większych, należy zachować odpowiednią równowagę między potrzebą lepszego uregulowania a bezpieczeństwem konsumenta.

4.4.2.Dostępność i konsumenci podatni na zagrożenia

Starzenie się społeczeństwa pociąga za sobą wyzwania i szanse dla sektora zakwaterowania turystycznego, zarówno pod względem wzrostu gospodarczego jak i bezpieczeństwa. Zgodnie z prognozami przewiduje się, że liczba osób powyżej 65 roku życia osiągnie poziom 20 % populacji w 2020 r. 15 . Ta grupa społeczna, składająca się z osób mających zarówno siłę nabywczą jak i czas wolny, stanowi znaczący potencjał rynkowy. Jeżeli jednak ten potencjał ma być wykorzystany, należy podjąć kluczowe środki w zakresie bezpieczeństwa i dostępności dla tych osób.

Należy ocenić konkretne środki bezpieczeństwa również w odniesieniu do pewnych kategorii konsumentów podatnych na zagrożenia ze względu na ewentualne potrzeby w zakresie dostępności. Według niektórych badań 16 potencjalny rynek dostępnych usług turystycznych oszacowano na około 127 milionów osób. Liczba ta uwzględnia osoby podróżujące o specjalnych potrzebach w zakresie dostępności (długoterminowe/stałe fizyczne upośledzenia, tymczasowe upośledzenia, osoby starsze, osoby towarzyszące lub opiekunowie, bądź rodziny z małymi dziećmi). Zarówno środki bezpieczeństwa przeciwpożarowego jak i plany ewakuacyjne czy plany ratownicze w dziedzinie usług zakwaterowania turystycznego oferowanych konsumentom muszą uwzględniać specjalne potrzeby osób niepełnosprawnych i osób o ograniczonej sprawności ruchowej. 

Z innych przyczyn, ale nadal w odniesieniu do grupy konsumentów podatnych na zagrożenia, należy poświęcić większą uwagę środkom bezpieczeństwa dotyczącym osób w wieku poniżej 15 lat.

4.4.3.Dane dotyczące urazów i wypadków

Brakuje opartych na faktach informacji w zakresie sytuacji bezpieczeństwa w sektorze zakwaterowania turystycznego na terenie Unii Europejskiej. Tak jest we wszystkich państwach europejskich, a tam gdzie dane istnieją, źródła nie są zharmonizowane i zagregowane, aby umożliwić nadzór w państwach członkowskich, przez co trudno jest przedstawić systematyczny przegląd urazów i wypadków powiązanych ze świadczeniem usług zakwaterowania turystycznego. Nawet w państwach, w których dane są dostępne z różnych źródeł, takich jak straż pożarna, zakłady ubezpieczeń, oddziały ratunkowe w szpitalach, ewidencja nie pozwala na uzyskanie kompletnych i porównywalnych danych. W konkretnych badaniach w zakresie gromadzenia danych o wypadkach i urazach powiązanych z usługami zakwaterowania turystycznego konsekwentnie wspominane są trudności z pozyskaniem danych na poziomie UE (zob. pkt 2.1 w załączniku 1).

4.4.4.Normy

Kwestie bezpieczeństwa są również uwzględniane w dziedzinie normalizacji usług przez europejskie organy normalizacyjne. Rozszerzenie prac związanych ze normalizacją usług jest priorytetem dla Komisji, która ocenia opcję uwzględnienia wymiaru bezpieczeństwa w przyszłych pracach nad normalizacją na wniosek Komisji 17 .

4.4.5.Umiejętności i szkolenie

Wiedza o bezpieczeństwie, budowanie zdolności i szkolenie są niezbędne. Kształcenie i szkolenie zawodowe personelu i kadry zarządzającej odgrywa zasadniczą rolę w identyfikowaniu zagrożeń nawet przed ich powstaniem oraz w poprawnym wdrażaniu obowiązujących przepisów. Szkolenie w zakresie turystyki w państwach członkowskich różni się jednak znacząco w poszczególnych państwach członkowskich. Może to potencjalnie prowadzić do różnic w istnieniu i zapewnianiu wyspecjalizowanych szkoleń w zakresie bezpieczeństwa i posiadaniu odpowiednich umiejętności w tym sektorze.

4.5.Najbardziej odpowiedni poziom i instrumenty w zakresie bezpieczeństwa

4.5.1.Poziom

Obecnie państwa członkowskie są odpowiedzialne za definiowanie, stosowanie i modyfikowanie zasad w zakresie bezpieczeństwa zakwaterowania turystycznego.

4.5.2.Alternatywne instrumenty

Dostawcy usług zakwaterowania turystycznego mogą również stosować samoregulację jako narzędzie alternatywne w stosunku do przepisów i jego skuteczność musi być również oceniona: wspólne dobrowolne wytyczne (na przykład wytyczne w zakresie oceny ryzyka) lub kodeksy dobrych praktyk są także sposobem integrowania na poziomie europejskim odpowiednich aspektów w zakresie bezpieczeństwa w celu wypełnienia ewentualnych luk, uwzględniając transgraniczny charakter ryzyka dla bezpieczeństwa.

Metoda MBS (ang. Management, Building and System - Zarządzanie, Budynek i System) jest jednym z przykładów działań samoregulacji. Przedmiotowe wytyczne w zakresie bezpieczeństwa przeciwpożarowego hoteli obejmujące wymagania w odniesieniu do zarządzania, budynków i systemów mają pomóc podmiotom prowadzącym hotele każdej wielkości w całej Europy we wprowadzeniu wysokiego poziomu bezpieczeństwa przeciwpożarowego, wspierając krajowe/regionalne i lokalne przepisy i normy 18 .

Chociaż wiele krajowych stowarzyszeniach hotelarskich w UE przyjęło już metodę MBS, jej przyjęcie ma dobrowolny charakter i nie obejmuje monitorowania lub sprawozdawczości w zakresie wyników. Skuteczność środków pozaprawnych zależy od ich wsparcia ze strony branży, organów i konsumentów, a jednocześnie muszą być one oparte na odpowiednim monitorowaniu wyników i efektów skuteczności. Wytyczne w zakresie bezpieczeństwa opracowane przez poszczególne organizacje mogą być interesujące dla innych pod warunkiem, że dzielą się one nimi w wystarczającym stopniu.

4.6.Ostatnie pytanie

5.Uwagi podsumowujące

Celem niniejszego dokumentu jest zebranie informacji dotyczących udokumentowanych aspektów oraz stanowiska i oczekiwań zainteresowanych stron, a także zainicjowania publicznej dyskusji na temat aspektów bezpieczeństwa usług zakwaterowania w turystyce. Komisja Europejska dąży do dokładnego przeanalizowania założeń polityki, złożonych wniosków i każdego innego instrumentu na każdym etapie, począwszy od planowania do wdrażania oraz przeglądu 19 . W związku z tym zielona księga ma na celu pozyskanie odpowiedniej wiedzy w zakresie kwestii, których dotyczy, i nie wyznacza ustalonego wcześniej kierunku działania czy potrzeby nowych środków na poziomie UE w związku z przedmiotowymi konsultacjami. 

Komisja wzywa wszystkie zainteresowane strony do przedstawienia odpowiedzi na pytania zawarte w niniejszym dokumencie jako własnego wkładu. Odpowiedzi nie muszą koniecznie być udzielone na wszystkie pytania zawarte w niniejszej Księdze.

Odpowiedzi zostaną opublikowana w internecie, chyba że respondent wyraźnie zażąda, aby traktowano jego odpowiedzi jako poufne. Należy koniecznie przeczytać szczegółowe oświadczenie o ochronie prywatności dotyczące przetwarzania Państwa danych osobowych i udzielonych odpowiedzi.

Sprawozdanie podsumowujące odpowiedzi zostanie również opublikowane na naszej stronie internetowej http://ec.europa.eu/dgs/health_consumer/dgs_consultations/ca/consultation_20141130_tourism_en.htm .

Wszelkie pytania można nadsyłać na adres:

SANCO-GREEN-PAPER-TOURISM-ACCOMM-SAFETY@ec.europa.eu

(1)

   Barometr Światowej Organizacji Turystyki WTO, styczeń 2014 r. http://media.unwto.org/press-release/2014-01-20/international-tourism-exceeds-expectations-arrivals-52-million-2013 . 

(2)

    http://europa.eu/rapid/press-release_IP-14-144_en.htm  

(3)

   EUROSTAT. Podsumowujący komunikat prasowy z 29.01.2014 r. na stronie http://europa.eu/rapid/press-release_STAT-14-16_en.htm . 

(4)

   W kontekście tych danych nocleg oznacza każdą noc, jaką gość/turysta niebędący rezydentem danego państwa faktycznie spędza w turystycznym obiekcie noclegowym. Jeżeli chodzi o definicję zakresu stosowania pojęcia turystycznych obiektów noclegowych, zob. rozdział 2 niniejszej zielonej księgi.

(5)

   http://ec.europa.eu/consumers/cons_safe/serv_safe/reports/safety_serv_rep_en.pdf

(6)

   W 2010 r. Komisja rozpoczęła badanie mające na celu sporządzenie opisu głównych rodzajów ryzyka dla bezpieczeństwem w sektorze hotelarskim w UE oraz sporządzenie wykazu szkód i wypadków, jakie miały miejsce w ostatnich latach. Ze względu na zróżnicowanie sektora hotelarskiego i brak dostępności rejestrów wypadków bezpośrednio związanych ze świadczeniem usługi, a także z uwagi na kwestię reputacji, nie udało się zebrać i przeanalizować poszukiwanych danych.

(7)

   https://osha.europa.eu/

(8)

   Praktyki te obejmują stosowanie metody MBS (Management, Building and System) oraz podobne instrumenty w stopniu, w jakim zawierają przepisy i zalecenia dotyczące bezpieczeństwa.

(9)

     W rozporządzeniu nr 692/2011 w sprawie europejskiej statystyki w dziedzinie turystyki ( http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2011:192:0017:0032:PL:PDF ) zdefiniowano turystyczny obiekt noclegowy jako lokalną jednostkę rodzaju działalności (…) świadczącą płatne usługi – chociaż ich cena może być częściowo lub całkowicie subsydiowana – w zakresie zakwaterowania krótkotrwałego, opisane w pozycjach 55.1 (Hotele i podobne obiekty zakwaterowania), 55.2 (Obiekty noclegowe turystyczne i miejsca krótkotrwałego zakwaterowania) i 55.3 (Pola kempingowe, włączając pola dla pojazdów kempingowych i pola namiotowe) klasyfikacji NACE Rev. 2 (art. 2 ust. 1 lit. l)).

(10)

     Kategoria ta obejmuje świadczenie usługi zakwaterowania gości na pobyt krótkotrwały, zazwyczaj jeden dzień lub tydzień. Obejmuje to również zakwaterowanie w umeblowanych pokojach gościnnych lub apartamentach. Usługi obejmują codzienne sprzątanie i słanie łóżek. Może również być świadczony szereg dodatkowych usług, takich jak wyżywienie i napoje, parking, pranie, pływalnie i sale do ćwiczeń, obiekty rekreacyjne, jak również obiekty konferencyjne.

(11)

     Obiekty wakacyjnego zakwaterowania wynajmowane od osób prywatnych (jak np. mieszkanie lub willa – generalnie wynajmowane na krótki okres czasu, rzadko przekraczający miesiąc) stanowią również „płatne” obiekty zakwaterowania, takie jak hotele, nie podlegają one jednak tym samym wymogom prawnym jak hotele, co należałoby uwzględnić w przypadkach, gdy stwarzają one ryzyko dla bezpieczeństwa.

(12)

     Kategoria ta obejmuje świadczenie usługi zakwaterowania, zazwyczaj na jeden dzień lub tydzień, głównie na pobyt krótkoterminowy, w autonomicznej przestrzeni, obejmującej kompletnie wyposażone pokoje lub przestrzeń do mieszkania/spożywania posiłków i spania, wraz ze sprzętem kuchennym lub kompletnie wyposażoną kuchnią. Mogą one przyjmować formę mieszkania w niewielkim wolnostojącym budynku mieszkalnym lub szeregu budynków lub parterowych bungalowów, chat i kabin. Dodatkowe usługi są świadczone w minimalnym wymiarze, o ile w ogóle.

(13)

   Z zakresu niniejszej księgi wyłącza się kwestie bezpieczeństwa żywności, ponieważ zostały one wyraźnie ujęte w rozporządzeniu (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności, Dz.U. L 31 z 1.2.2002, s. 1–24.

(14)

   Sprawozdanie Komisji dla Rady i Parlamentu Europejskiego „Zmniejszenie obciążeń regulacyjnych dla MŚP – Dostosowywanie przepisów UE do potrzeb mikroprzedsiębiorstw”, COM(2011) 803 final.

(15)

   Źródło: Eurostat, Statystyki w skrócie (ang. Statistics in Focus) 43/2012 „Europejczycy w wieku powyżej 65 lat wydają o jedną trzecią więcej na turystykę w 2011 r. niż w 2006 r.” (ang.„Europeans aged 65+ spent a third more on tourism in 2011 compared with 2006”), wykres 11, http://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_OFFPUB/KS-SF-12-043/EN/KS-SF-12-043-EN.PDF.

(16)

    http://www.accessibletourism.org/resources/enat_igm_3eichhorn.pdf

(17)

   Program Prac Unii dotyczący standaryzacji przyjmuje się rocznie.

(18)

   Inne przykłady samoregulacji obejmują ramy strategiczne na rzecz bezpieczeństwa i ochrony hoteli, utworzone przez grupę hotelową Intercontinental (IHG), proces zarządzania ryzykiem w celu umożliwienia skutecznego zarządzania ryzykiem właścicielom i personelowi hoteli i wsparcia ich w tym zadaniu; lub formuła TRIC=S grupy hotelowej Carlson and Rezidor w odniesieniu do uporządkowania kwestii bezpieczeństwa i zabezpieczenia (ocena zagrożenia + ograniczenie ryzyka + reakcja na incydent + zarządzanie kryzysowe, komunikacja i ciągłość = bezpieczne, zabezpieczone i rentowne marki).

(19)

   http://ec.europa.eu/smart-regulation/index_pl.htm

KOMISJA EUROPEJSKA

Bruksela, dnia 22.7.2014

COM(2014) 464 final

ZAŁĄCZNIK

do

ZIELONEJ KSIĘGI

w sprawie bezpieczeństwa usług zakwaterowania turystycznego

Spis treści

1.    Fakty i liczby    

1.1.    Obowiązujące instrumenty i egzekwowanie    

1.1.1.    Poziom krajowy    

1.1.2. Poziom europejski    

1.1.3. Monitorowanie i egzekwowanie    

1.2.    Kwestie przekrojowe    

1.2.1.    MŚP    

1.2.2.    Badania Eurobarometru    

1.2.3.    Normy    

1.3.    Poziom i instrumenty    

1.3.1.    Alternatywne instrumenty    

2.    Określone działania podjęte przez Komisję w zakresie bezpieczeństwa zakwaterowania turystycznego    

2.1.    Wcześniejsze działania (2003–2012)    

2.2.    Najnowsze działania (2012–2013)    

1.Fakty i liczby

W niniejszej sekcji przedstawiono fakty i liczby, które są dostępne w odniesieniu do kwestii poruszanych w zielonej księdze. Nie wszystkie aspekty ujęte w księdze w części 4 „Pytania" znajdują swoje odzwierciedlenie w niniejszym załączniku, gdyż siłą rzeczy nie do każdego z nich istnieją dodatkowe materiały.

1.1.Obowiązujące instrumenty i egzekwowanie

1.1.1.Poziom krajowy

Mówiąc ogólnie, rodzaje polityk w zakresie usług zakwaterowania turystycznego znacznie się różnią. W 2013 r. poproszono państwa członkowskie o wypełnienie kwestionariusza w celu opisania krajowych przepisów w zakresie bezpieczeństwa usług zakwaterowania turystycznego (obok innych usług). Spośród 24 państw członkowskich, które udzieliły informacji, 21 zgłosiło, że obowiązują u nich ogólne przepisy dotyczące usług jako kategorii działalności (ogólne prawodawstwo dotyczące bezpieczeństwa usług, bezpieczeństwa produktów, ochrony konsumentów lub bezpieczeństwa w miejscu pracy), natomiast 17 państw członkowskich zgłosiło, że obowiązują u nich szczegółowe przepisy dotyczące sektora usług zakwaterowania, uzupełnione w 6 przypadkach samoregulacją. Dwa państwa członkowskie nie zgłosiły ani polityki horyzontalnej, ani dotyczącej danego sektora.

Po dokonaniu przeglądu treści zgłoszonego prawodawstwa dotyczącego sektora można było przeprowadzić bardziej szczegółowe porównanie w obrębie państw członkowskich. Przedstawiono wykaz przepisów związanych z bezpieczeństwem odpowiednim władzom (zob. tabela poniżej) i poproszono o wskazanie, które z nich wchodzą w obręb prawodawstwa krajowego. Spośród 17 państw członkowskich, w których obowiązują przepisy dotyczące danego sektora (AT, BE, CY, CZ, DE, EL, ES, ET, FR, HR, IT, LT, LU, MT, PL, PT, SK), większość (13 państw) włączyła do swoich przepisów wymogi dotyczące stanu obiektów, w 8 państwach członkowskich obowiązują ogólne wymogi dotyczące świadczenia jedynie bezpiecznych usług, zaś w 10 przypadkach przepisy obejmują obowiązki związane z kwalifikacjami usługodawcy. Z drugiej strony jedynie w połowie z tych państw członkowskich (CZ, DE, EL, HR, LU, MT, PL, PT, SK) prawo wymaga ustanowienia organów na potrzeby monitorowania i podejmowania odpowiednich działań. Ponadto jedynie w 5 państwach członkowskich (CZ, EL, LU, MT, PL) przepisy obejmują rozpoznanie i ocenę zagrożeń, a jedynie w dwóch (CZ, PL) istnieje wymóg powiadomienia organów o zagrożeniach i wypadkach powiązanych ze świadczeniem usług – niezbędne narzędzie w odniesieniu do celów porównawczych w obrębie UE.

Na poniższym wykresie przedstawiono zawartość obowiązujących przepisów w sektorze w 17 państwach członkowskich, które przedstawiły sprawozdania.

1.1.2. Poziom europejski

Swobodę świadczenia usług regulują art. 56–62 TFUE. W szczególności przepisy dyrektywy 2006/123/WE dotyczącej usług na rynku wewnętrznym 1 mają na celu ułatwienie usługodawcom korzystania ze swobody przedsiębiorczości i swobodnego przepływu usług, ułatwiając tym samym usługodawcom wspólnotowym działalność w innych państwach członkowskich UE. Bezpieczeństwo usług nie jest szczególnym przedmiotem tej dyrektywy. W art. 18 dopuszcza się jednak odstępstwa od swobody świadczenia usług (art. 16) na specjalnych warunkach i w konkretnych przypadkach związanych z bezpieczeństwem usług. Przyjmujące państwo członkowskie może na tych warunkach, w drodze wyjątku, zastosować swoje wymogi wobec konkretnego zewnętrznego usługodawcy w odniesieniu do świadczenia konkretnej usługi. Na warunkach określonych w art. 23 dyrektywy, państwa członkowskie mogą postanowić, że usługodawcy, których usługi stwarzają bezpośrednie i szczególne ryzyko dla zdrowia i bezpieczeństwa, muszą przystąpić do odpowiedniego ubezpieczenia od odpowiedzialności. Zobowiązanie do wzajemnej pomocy w odniesieniu do państwa członkowskiego prowadzenia przedsiębiorstwa obejmuje głównie informacje dotyczące ryzyka mogącego prowadzić do istotnej szkody dla zdrowia lub bezpieczeństwa (art. 29 ust. 3). Z kolei w art. 26 określono ramy podejmowania działań na zasadzie dobrowolnej w celu zapewnienia jakości świadczonych usług w związku z certyfikacją lub oceną działań usługodawców, opracowaniem kart jakości lub kart i znaków jakości, jak również opracowaniem dobrowolnych standardów europejskich dotyczących usług. 

Na szczeblu UE nie obowiązują żadne kompleksowe przepisy odnoszące się do bezpieczeństwa usług związanych z turystyką. Jedynym instrumentem dotyczącym bezpieczeństwa zakwaterowania turystycznego jest zalecenie Rady 86/666 w sprawie ochrony przeciwpożarowej w istniejących hotelach, w którym zdefiniowano minimalne normy bezpieczeństwa w odniesieniu do wszystkich hoteli w UE (dysponujących miejscami dla minimum 20 gości) i zalecono państwom członkowskim podjęcie wszelkich odpowiednich środków w celu zapewnienia przedmiotowych standardów bezpieczeństwa, jeżeli obowiązujące przepisy nie są wystarczające.

Ponadto szereg instrumentów i inicjatyw UE w obrębie różnych obszarów polityki (np. REACH, wyrobów budowlanych, bezpieczeństwa w miejscu pracy, kwalifikacji zawodowych, środowiska i imprez turystycznych) może przyczynić się bezpośrednio lub pośrednio do bezpieczeństwa usług zakwaterowania turystycznego.

Na przykład w ramach wdrażania rozporządzenia (UE) nr 305/2011 w sprawie wyrobów budowlanych, Komisja zwróciła się do organizacji CEN/CENELEC o jak najszybsze opracowanie zharmonizowanej normy dotyczącej czujników tlenku węgla. W ramach normy przewiduje się certyfikację zewnętrzną tych produktów oraz zapewnienie odpowiedniej czułości i wskazania końca użytkowania.

1.1.3. Monitorowanie i egzekwowanie

Jedyny obowiązujący dokument europejski regulujący kwestie bezpieczeństwa przeciwpożarowego w obszarze zakwaterowania turystycznego jest niewiążący z racji swojego charakteru i w związku z tym nie jest objęty obowiązkiem egzekwowania. W czerwcu 2001 r. Komisja przedstawiła sprawozdanie w sprawie stosowania zalecenia w państwach członkowskich 2 . W sprawozdaniu stwierdzono, że chociaż stosowanie zalecenia przyczyniło się do wzrostu poziomu bezpieczeństwa w hotelach w obrębie UE, nie osiągnięto w pełni minimalnych norm bezpieczeństwa określonych w zaleceniu. 

W 2009 r. FTO-ABTA (federacja organizatorów turystyki połączona z brytyjskim związkiem turystycznym) przeprowadziła z własnej inicjatywy badanie dotyczące zgodności usług świadczonych przez usługodawców zakwaterowania turystycznego 3 z obowiązującymi przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa przeciwpożarowego, w tym z zaleceniem nr 86/666, stosując metody kontroli i sprawozdawczości obowiązujące w Zjednoczonym Królestwie. Personel organizatorów turystyki (tj. specjalnie przeszkolony personel domów wypoczynkowych lub specjaliści ds. zdrowia i bezpieczeństwa) lub konsultanci zewnętrzni przeprowadzili kontrole w 2 123 obiektach w 10 państwach członkowskich UE 

Na podstawie badania przedstawiono podsumowanie ratingu obiektów w podziale na kraje, z którego wynika, że istnieją znaczne różnice w normach bezpieczeństwa przeciwpożarowego w domach wczasowych. Na poparcie wiarygodności otrzymanych danych w badaniu podkreślono, że w swojej ewidencji (bez względu na to, czy była prowadzona przez nich we własnym zakresie, czy powstałą w wyniku prac konsultantów) organizatorzy turystyki nie mieli żadnego motywu, aby przedstawiać mniej korzystny obraz obiektów, niż ten, jaki ustalono.

Państwo członkowskie	Hotel nie nadaje się do użytku lub ma poważne usterki	Hotel ma poważne usterki, które należy pilnie usunąć	Hotel ma usterki, które należy jak najszybciej usunąć	Bezpieczeństwo przeciwpożarowe w hotelu jest na zadowalającym poziomie – usterki są niewielkie i łatwe do usunięcia	Całkowita liczba skontrolowanych hoteli
Austria	43 %	32 %	11 %	15 %	324
Bułgaria	22 %	32 %	14 %	32 %	76
Cypr	10 %	19 %	16 %	55 %	186
Francja	31 %	15 %	27 %	28 %	199
Grecja	12 %	19 %	12 %	57 %	292
Włochy	20 %	22 %	11 %	46 %	171
Malta	16 %	19 %	14 %	52 %	64
Portugalia	11 %	13 %	12 %	64 %	171
Hiszpania	6 %	19 %	17 %	58 %	640
Łącznie					2123

Ponadto z badania wynikło, że 38 % obiektów kontrolowanych przez organizatorów turystyki i ich konsultantów może nie wykazywać zgodności z zaleceniem nr 86/666 w sprawie ochrony przeciwpożarowej w istniejących hotelach.

1.2.Kwestie przekrojowe

1.2.1.MŚP

W ciągu ostatnich pięciu lat małe i średnie przedsiębiorstwa turystyczne stanowiły ponad 97 % wszystkich usługodawców zakwaterowania turystycznego.

Sektor I55 : usługi zakwaterowania
	2 008	2 009	2 010	2 011	2 012	2 013	2 014
Mikroprzedsiębiorstwa 0 – 9	196 491	218 843	204 934	205 676	210 742	213 047	219 777
Małe przedsiębiorstwa 10 – 49	35 563	38 155	37 276	39 920	40 436	40 835	42 081
Średnie przedsiębiorstwa 50 – 249	5 677	6 346	5 883	6 063	6 113	6 163	6 354
Duże przedsiębiorstwa 250+	614	592	583	624	640	634	656
Wszystkie MŚP	237 731	263 344	248 094	251 017	256 752	259 346	267 422
Łącznie	238 345	263 936	248 677	251 628	257 378	259 965	268 063

1.2.2.Badania Eurobarometru

Badanie Flash Eurobarometer dotyczące bezpieczeństwa usług, przeprowadzone w 2012 r. 4 , odnosiło się do aspektów bezpieczeństwa określonych płatnych kategorii usług, w tym zakwaterowania turystycznego. 

Między dniem 7 a 10 maja 2012 r. przeprowadzono wywiady z 25 524 europejskimi obywatelami w wieku 15 lat i starszymi we wszystkich 27 państwach członkowskich Unii Europejskiej. Celem badania było zbadanie postrzegania i doświadczeń Europejczyków w odniesieniu do bezpieczeństwa poszczególnych usług, w tym zakwaterowania turystycznego. W szczególności badano następujące aspekty:

postrzeganie bezpieczeństwa tych usług;

odsetek korzystających z każdej usługi i częstotliwość wypadków powodujących obrażenia;

doświadczenie z aspektami związanymi z bezpieczeństwem podczas korzystania z każdej z usług (budynek, pokój i wyposażenie, warunki higieniczne, oznakowanie i wyposażenie przeciwpożarowe, obiekty rekreacyjne, basen, system ogrzewania i zabezpieczenia przed ulatnianiem się tlenku węgla);

dostrzeżone przyczyny i konsekwencje wypadków prowadzących do obrażeń;

czy konsumenci skarżą się na wypadki oraz powody, dla których się nie skarżą.

Główne wyniki badań były następujące:

ogólnie rzecz biorąc, doniesienia o wypadkach powodujących obrażenia mających miejsce w trakcie korzystania z usługi były nieliczne;

większość respondentów (54 %) stwierdziła, że to oni sami/użytkownicy spowodowali wypadki powodujące obrażenia w obiektach płatnego zakwaterowania;

w odniesieniu do zakwaterowania 98 % respondentów nie zgłosiło żadnych wypadków mających miejsce podczas ich pobytu w obiekcie płatnego zakwaterowania w ciągu ostatnich dwóch lat.

Pytanie: Czy w ciągu ostatnich dwóch lat Pan(-i) lub inna osoba z Pana(-i) gospodarstwa domowego korzystała z którejkolwiek z następujących płatnych usług w (NASZE PAŃSTWO)

Odpowiedzi: Zakwaterowanie (hotele, pola kempingowe itd.) proszę nie brać pod uwagę wyżywienia i restauracji

Pyt. 3. Czy, w odniesieniu do każdego rodzaju płatnych usług, z których Pan(-i) lub inna osoba z Pana(-i) gospodarstwa domowego korzystał(-a) w ciągu ostatnich dwóch lat w (NASZE PAŃSTWO), wydarzyła się którakolwiek z następujących rzeczy?

Zakwaterowanie (hotele, pola kempingowe itd.)

Centra urody i odnowy biologicznej (zakłady fryzjerskie, solaria, spa itd.)

Parki rozrywki i wesołe miasteczka

Baseny

Zorganizowany wypoczynek na świeżym powietrzu (narciarstwo, kajakarstwo, kolarstwo górskie itd.)

Odpowiedzi:

Nic takiego się nie wydarzyło

Zdarzył się wypadek, którego skutkiem była szkoda fizyczna lub obrażenie

Podczas korzystania z usługi odnosił(-a) Pan(-i) wrażenie, że nie jest bezpiecznie, więc zaprzestał(-a) Pan(-i) korzystać z tej usługi

Nie wiem

Podstawa: Osoby korzystające z zakwaterowania w ciągu ostatnich 2 lat = 12 858 Osoby korzystające z salonów piękności i odnowy biologicznej w ciągu ostatnich 2 lat = 11 749 Osoby, które udały się do centrów rozrywki i wesołych miasteczek w ciągu ostatnich 2 lat = 9 677 Osoby, które korzystały z basenów w ciągu ostatnich 2 lat = 12 200 Osoby, które uczestniczyły w zorganizowanym wypoczynku na świeżym powietrzu w ciągu ostatnich 2 lat = 6 147

Co najmniej dziewięcioro na dziesięcioro użytkowników obiektów płatnego zakwaterowania oceniło budynki, wyposażenie i higienę w obiekcie zakwaterowania jako bezpieczne, byli oni jednak mniej pewni w odniesieniu do basenu (64 % uznało go za bezpieczny) i systemu ogrzewania (61 % uznało go za bezpieczny).

Pyt. 4. Kiedy ostatni raz korzystał(-a) Pan(-i) z obiektu płatnego zakwaterowania w (NASZE PAŃSTWO), za jak bardzo bezpieczne uznał(-a) Pan(-i) następujące aspekty zakwaterowania

Budynek, pokój i wyposażenie (wspólne pomieszczenia, balkony, łazienki, toalety, meble, urządzenia elektryczne itp.)

Warunki higieny (jakość wody, czystość itp.)

Wyposażenie i oznakowanie na wypadek pożaru

Obiekty rekreacyjne (ogród, plac zabaw itp.)

Basen i jego otoczenie

System ogrzewania i zabezpieczenie przed ulatnianiem się tlenku węgla

Całość „bezpieczne”

Całość „niebezpieczne”

Nie dotyczy.

Nie wiem

Podstawa: Osoby, które w ciągu ostatnich 2 lat korzystały z obiektów zakwaterowania i nie miały żadnego wypadku = 11 792

Respondenci najczęściej przyznają, że oznaczenia i wyposażenie na wypadek pożaru w ich obiekcie zakwaterowania nie były bezpieczne (8 %), zaraz po tym odnoszą się do warunków higienicznych (7 %). Warto odnotować, że w odniesieniu do higieny 91 % respondentów oceniło ten aspekt ich zakwaterowania jako bezpieczny, w porównaniu do 78 % w odniesieniu do oznaczenia i wyposażenia na wypadek pożaru.

Jedynie jedna na dwadzieścia osób (6 %) uznała, że obiekty rekreacyjne w ich zakwaterowaniu nie były bezpieczne.

Obiekty basenowe oceniło jako niebezpieczne również 6 % respondentów. Spośród wszystkich aspektów, o jakie zapytano respondentów, najczęściej stwierdzali oni, że w ich obiekcie zakwaterowania nie było basenu (25 %) lub obiektów rekreacyjnych (17 %).

Jeden na dwudziestu respondentów (5 %) twierdził, że system ogrzewania i zabezpieczenie przed ulatnianiem się tlenku węgla w ich obiekcie zakwaterowania nie były bezpieczne. Więcej niż jeden na pięcioro respondentów (22 %) nie było jednak w stanie wyrazić opinii na temat systemu ogrzewania w ich obiekcie zakwaterowania.

Spośród 12 585 użytkowników usług zakwaterowania w obrębie UE27, 164 zgłosiło udział w wypadku, który spowodował szkodę fizyczną lub obrażenie. Podział na państwa, pochodzący ze sprawozdania Eurobarometru, przedstawiono poniżej.

Pytanie: Pyt. 3.1 Czy, w odniesieniu do każdego rodzaju płatnych usług, z których Pan(-i) lub inna osoba z Pan(-i) gospodarstwa domowego korzystał(-a) w ciągu ostatnich dwóch lat w (NASZE PAŃSTWO), wydarzyła się którakolwiek z następujących rzeczy?

Możliwość: Zakwaterowanie (hotele, pola kempingowe itd.)

Odpowiedź: Zdarzył się wypadek, którego skutkiem była szkoda fizyczna lub obrażenie

Spytani o to, z czym powiązany był wypadek, wspomnianych 164 obywateli wskazało w swoich odpowiedziach następujące kwestie:

Pyt. 10. Czy wypadek w obiekcie zakwaterowania wiązał się z którymkolwiek z następujących aspektów?

Ogólne bezpieczeństwo (wspólne pomieszczenia, sypialnie, balkony, łazienki, publiczne toalety, meble, urządzenia elektryczne itp.)

Higiena (woda, chemikalia itp.)

Bezpieczeństwo związane z basenem (brak ratowników, niezadowalający stan utrzymania itp.)

Ulatnianie się tlenku węgla

Pożar

Obiekty wypoczynkowe (ogród, plac zabaw itp.)

Inne + żadne (spontanicznie)

Nie wiem

Niemal wszyscy (92 %) respondenci twierdzili, że obiekt i wyposażenie były w wystarczająco dobrym stanie, zaś 82 % twierdziło, że informacje dotyczące bezpieczeństwa były widoczne, a 62 %, że personel wydawał się mieć odpowiednie kwalifikacje w zakresie środków bezpieczeństwa. Respondenci wykazywali największą niepewność co do kwalifikacji personelu związanych z bezpieczeństwem, 20 % spośród nich twierdziła, że nie pamięta lub nie ma pewności.

Pyt. 5. Jeżeli chodzi o bezpieczeństwo, gdy ostatni raz korzystał(-a) Pan(-i) z obiektu płatnego zakwaterowania w (NASZE PAŃSTWO), proszę określić czy…

obiekt lub wyposażenie były w wystarczająco dobrym stanie;

informacje dotyczące bezpieczeństwa były widoczne (znaki ostrzegające o zagrożeniu, instrukcje obsługi, wyjścia ewakuacyjne itp.);

personel wydawał się mieć odpowiednie kwalifikacje w zakresie środków bezpieczeństwa

Odpowiedzi:

Tak

Nie

Nie pamiętam/Nie mam pewności

Nie wiem

Podstawa: Osoby, które w ciągu ostatnich 2 lat korzystały z obiektów zakwaterowania i nie miały żadnego wypadku = 11 792

Ogólnie zebrano również opinie konsumentów dotyczące kwestii przyczyn i konsekwencji wypadków oraz udziału dzieci w tych wypadkach.

Większość respondentów (54 %) twierdziła, że wypadek miał miejsce z ich winy lub winy użytkownika. Jedna na pięć osób (20 %) twierdziła, że powodem był zły stan budynku lub wyposażenia, podczas gdy 16 % zgłosiło, że odpowiedzialność ponosił personel z powodu niewystarczających kompetencji. Mniej więcej jeden na dziesięcioro respondentów składał to na karb niewystarczającego nadzoru (13 %), niewystarczającego ostrzeżenia o ryzyku (12 %) lub niewystarczających instrukcje użytkowania (8 %). Jeden na dwadzieścioro respondentów (5 %) zgłosił, że wypadek był wynikiem braku lub złych procedur awaryjnych. Jeden respondent na dziesięcioro (10 %) określił powód jako „inny”.

Pyt. 12. Czy według Pan(-i) wypadek był spowodowany przez…?

z mojej własnej winy/winy użytkownika;

zły stan budynku/wyposażenia;

niewystarczające kompetencje usługodawcy/odpowiedzialnego personelu;

niedostateczny nadzór;

niewystarczające ostrzeżenia o zagrożeniach;

niewystarczająca instrukcja użytkowania;

brak procedur awaryjnych/złe procedury awaryjne.

Inne (SPONTANICZNE)

Nie wiem

Podsumowując, wyniki tego badania dostarczyły dowodów dotyczących różnych aspektów wypadków, z jakimi mieli do czynienia respondenci, i potwierdziły, że ogólna ocena kwestii bezpieczeństwa nie jest negatywna, chociaż prawie 10 % użytkowników określiło często występujące kwestie związane z bezpieczeństwem, którymi należało by się zająć (głównie szkolenie i kwalifikacja personelu oraz brak informacji dotyczących procedur awaryjnych i ryzyka).

Ponadto od 2008 r. regularnie monitorowano obawy konsumentów dotyczące bezpieczeństwa za pośrednictwem „Badania Eurobarometru w zakresie nastawienia Europejczyków do turystyki” (ang. „Eurobarometer survey on the attitudes of Europeans towards tourism”) 5 . W czterech następujących po sobie badaniach w latach 2008–2012 potwierdzono, że kwestie bezpieczeństwa nie zniechęcały w żaden sposób Europejczyków do wyjazdów wakacyjnych.

Główne powody, dla których obywatele UE nie wybrali się na wakacje – UE27

Q4(2011–2010)/Q5(2009) – Jaki był główny powód, dla którego nie udał(-a) się Pan/Pani na wakacje w latach 2010/2009/2008

%, podstawa: Respondenci, którzy nie udali się na wakacje (oraz ci, którzy wcale nie podróżowali), UE27

Powody finansowe

Powody osobiste/prywatne

Brak czasu

Preferowane pozostanie w domu lub u rodziny/przyjaciół

Brak motywacji do wyjazdu na wakacje

Preferowane tylko wyjazdy krótkotrwałe

Obawy dotyczące bezpieczeństwa

Inne

Nie wiem/Nie dotyczy

Q4. Jaki był główny powód, dla którego nie udał(-a) się Pan/Pani na wakacje w 2011 r.?

Powody finansowe

Powody osobiste/prywatne

Preferowane pozostanie w domu lub u rodziny/przyjaciół

Brak czasu

Problemy z dostępnością transportu lub zakwaterowania

Obawy dotyczące bezpieczeństwa

Nie chciał(-a) wybrać się Pan/Pani na wakacje w 2011 r. (NIE CZYTAĆ)

Inne (NIE CZYTAĆ)

Nie wiem

Q4. Jaki był główny powód, dla którego nie udał(-a) się Pan/Pani na wakacje w 2012 r.?

Powody finansowe

Powody osobiste/prywatne

Preferowane pozostanie w domu lub u rodziny/przyjaciół

Powody związane z zatrudnieniem/karierą * (nowa pozycja)

Brak czasu

Problemy z dostępnością transportu lub zakwaterowania

Obawy dotyczące bezpieczeństwa usług turystycznych (np. bezpieczeństwo hotelu, bezpieczeństwo przeciwpożarowe, transport)

Nie było chęci, aby wybrać się na wakacje w 2012 r. (NIE CZYTAĆ)

Inne (NIE CZYTAĆ)

Nie wiem

Ostatnie badanie Eurobarametru (rozpoczęte w styczniu 2014 r.) 6 miało na celu ustalenie, czy istnieją określone obawy dotyczące bezpieczeństwa zakwaterowania turystycznego. Wyniki były następujące: 

Jedynie mniejszość respondentów doświadczyła problemów z bezpieczeństwem w obiektach płatnego zakwaterowania podczas wakacji w 2013 r. Ogólnie jedynie 4 % respondentów, którzy podróżowali co najmniej raz z 2013 r., zgłosiło skargę podczas swojego wyjazdu.

Znaczna część respondentów (95 %) była zadowolona z bezpieczeństwa w miejscu swojego zakwaterowania. Podobny odsetek (95 %) był zadowolony z jakości miejsca swojego zakwaterowania.

Q9A. Jeżeli chodzi o Państwa główny wyjazd wakacyjny w 2013 r., jak dalece byli Państwo zadowoleni? Przez pojęcie „główny wyjazd wakacyjny” rozumiemy wakacje, które były dla Państwa najważniejsze w 2013 r.

Cechy naturalne (krajobraz, warunki pogodowe itd.)

Bezpieczeństwo zakwaterowania * (nowa pozycja)

Jakość zakwaterowania

Jakość dostępnych zajęć/usług (transport, restauracje, zajęcia rekreacyjne itd.)

Ogólny poziom cen

Jak przyjmowano turystów (np. usługi dla dzieci, obsługa klienta, polityka akceptowania zwierząt itd.)

Obiekty dostępne dla osób o specjalnych potrzebach (np. niepełnosprawnych, osób starszych, dzieci w wózkach)

Ogromna większość respondentów (92 %) nie doświadczyła żadnych problemów pod względem bezpieczeństwa podczas korzystania z płatnego zakwaterowania w trakcie swoich głównych wakacji w 2013 r. Wśród 6 %, którzy ich doświadczyli, najczęstszym przypadkiem było zatrucie żywnością lub choroba (2 %), następnie pośliźnięcie, potknięcie się lub upadek (1 %) oraz incydenty w basenie (1 %).

Q9B – Czy Państwo lub inna osoba w Państwa grupie doświadczyli następujących problemów z bezpieczeństwem podczas korzystania z płatnego zakwaterowania w trakcie swoich głównych wakacji w 2013 r.?

Zatrucie się żywnością/wystąpienie choroby

Pośliźnięcie/potknięcie/upadek w miejscu zakwaterowania (z poważnymi konsekwencjami)

Incydent na basenie (utonięcie/zdarzenie grożące utonięciem)

Sytuacja awaryjna związana z pożarem

Incydent ze szklanymi drzwiami/oknami

Wypadnięcie lub zdarzenie grożące wypadnięciem z balkonu

Jakikolwiek inny incydent związany z bezpieczeństwem (NIE CZYTAĆ)

Żadne (NIE CZYTAĆ)

Nie wiem

1.2.3.Normy

W drodze rozporządzenia (UE) nr 1025/2012 7 w sprawie normalizacji europejskiej, które zaczęto stosować w dniu 1 stycznia 2013 r., ustalono warunki normalizacji europejskiej z jasnym odniesieniem do zmian norm w zakresie usług i stworzono możliwości dla normalizacji europejskiej, która może być pomocna w stosowaniu unijnych przepisów i polityki w zakresie bezpieczeństwa usług. W art. 2 ust. 4 lit. c) ustalono, że specyfikacja techniczna (wymagania) norm w zakresie usług odnosi się do ich poziomu jakości, świadczenia, interoperacyjności, ochrony środowiska, zdrowia lub bezpieczeństwa 8 . Stwarza to potencjalnie możliwości dyskusji na temat normalizacji bezpieczeństwa usług zakwaterowania turystycznego.

1.3.Poziom i instrumenty

1.3.1.Alternatywne instrumenty

W 2008 r. Europejski Związek Stowarzyszeń Hotelarzy i Restauratorów (HOTREC), opowiadając się raczej za podejściem opartym na wynikach branży niż na zalecanych normatywnych podejściach, stworzył inicjatywę samoregulacyjną pod nazwą metoda MBS (ang. Management, Building and Systems), której celem jest dalsze poprawianie bezpieczeństwa przeciwpożarowego we wszystkich hotelach w Europie. Służby Komisji wchodziły w skład komitetu doradczego zainteresowanych stron, który brał udział w opracowaniu tej metody. Metoda MBS obejmuje zbiór zaleceń ukierunkowanych na wyniki, mających na celu udzielenie wskazówek kierownictwu hoteli, aby mogło upewnić się, że elementy wyposażenia budynku i jego systemy mogą efektywnie spełniać takie same cele, jakie zostały wyznaczone w zaleceniu Rady 86/666.

Zasada środka samoregulującego realizowanego przez branżę otrzymała szerokie poparcie. W komunikacie Komisji w sprawie turystyki 9 z 2010 r. przewidziano, że Komisja będzie kontynuowała współpracę z państwami członkowskimi, przemysłem turystycznym i organizacjami zainteresowanych stron w sektorze w celu poprawy bezpieczeństwa w strukturach zakwaterowania, w szczególności w odniesieniu do ryzyka pożaru 10 .

2.Określone działania podjęte przez Komisję w zakresie bezpieczeństwa zakwaterowania turystycznego

Komisja rozwinęła określone działania wymienione poniżej w ostatnich latach w związku z bezpieczeństwem zakwaterowania turystycznego.

2.1.Wcześniejsze działania (2003–2012)

Najstarszym dokumentem istniejącym na poziomie UE w zakresie bezpieczeństwa w zakwaterowaniu turystycznym jest wymienione wyżej zalecenie Rady 86/666/EWG w sprawie ochrony pożarowej w istniejących hotelach.

Gdy prawodawca UE modernizował przepisy dotyczące bezpieczeństwa produktów konsumpcyjnych, nie uwzględnił w tej samej inicjatywie bezpieczeństwa usług. W art. 20 dyrektywy 2001/95/WE w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów zawarto jednak zobowiązanie Komisji, aby „określić potrzeby, możliwości oraz priorytety w odniesieniu do działań Wspólnoty w zakresie bezpieczeństwa usług oraz przedłożyć Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, do 1 stycznia 2003 r., sprawozdanie oraz, w miarę potrzeb, wnioski dotyczące tej kwestii”.

W związku z tym Komisja zainicjowała konsultacje i wydała sprawozdanie w 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa usług świadczonych na rzecz konsumentów 11 , w którym wyraźnie wspomniano, że „odpowiednie byłoby skupienie się na sektorach bardziej istotnych dla konsumentów w kontekście transgranicznym, na przykład na usługach zbiorowego zakwaterowania, takich jak hotele, pola kempingowe lub inne obiekty turystyczne.” Rada zatwierdziła wyniki sprawozdania Komisji i przyjęła w 2003 r. rezolucję 12 w sprawie bezpieczeństwa usług świadczonych na rzecz konsumentów, w której wezwała Komisję do zbadania „potrzeby określonych inicjatyw Wspólnoty i działań w tej dziedzinie, które mogą obejmować między innymi stworzenie ram prawnych ze szczególnym uwzględnieniem zidentyfikowanych obszarów priorytetowych”. Ponadto Rada zasugerowała Komisji zbadanie, we współpracy z państwami członkowskimi, zakresu, priorytetów i najbardziej odpowiednich i skutecznych podejść, metod oraz procedur w odniesieniu do poszerzenia wiedzy na temat bezpieczeństwa usług i gromadzenia danych na ten temat, a także zbadanie ewentualnego wkładu norm europejskich w osiągnięcie wspólnego wysokiego poziomu bezpieczeństwa w sektorze usług. 

W 2005 r. Komisja rozpoczęła badanie 13 w celu identyfikacji i określenia istniejących metod monitorowania wypadków i gromadzenia danych w odniesieniu do usług na rzecz konsumentów, ze szczególnym uwzględnieniem usług turystycznych i powiązanych działań, aby przeprowadzić analizę porównawczą tych metod i zaproponować rozwiązania w odniesieniu do przyszłego planu na poziomie UE. W badaniu zwrócono uwagę, że „wypadki związane z turystyką i rekreacją są bardzo nierównomiernie rozłożone między regionami (a nawet między pojedynczymi miastami turystycznych kurortów) w obrębie każdego państwa członkowskiego. Natomiast wypadki w największym stopniu powiązane z produktem są przeważnie równomiernie rozłożone wśród populacji osób przebywających w kurortach. W związku z tym metody gromadzenia danych najlepiej dostosowane do potrzeb bezpieczeństwa znacznie się różnią od metod najlepiej dopasowanych do potrzeb bezpieczeństwa produktu, co ogranicza potencjał każdej bazy danych pod względem jej optymalnego wykorzystania dla obydwu potrzeb”. W badaniu zawarto wniosek, że pojedyncza centralna baza danych zawierająca informacje dotyczące wszystkich istotnych wypadków w sektorze usług turystycznych i rekreacyjnych nie byłaby projektem, który można wdrożyć w perspektywie średnioterminowej. Zgodnie z głównym zaleceniem w perspektywie długoterminowej należy nałożyć na dostawców usług dla konsumentów w UE powszechny obowiązek zgłaszania wszystkich poważnych incydentów z udziałem konsumentów, ze wskazaniem na odpowiedzialność państwa członkowskiego w zakresie opracowywania krajowych szacunków w zakresie wypadków w każdym sektorze turystycznym i rekreacyjnym w standardowym formacie, ułatwiającym zestawianie na europejskiej stronie internetowej w celu tworzenia tabel porównawczych. 

W 2005 r. Komisja zwróciła się do państw członkowskich o opinię na temat ewentualnego przeglądu zalecenia 86/666. Wówczas w niektórych państwach członkowskich obowiązujące wymogi na poziomach UE i krajowym były wystarczające, natomiast inne państwa członkowskie z zadowoleniem przyjęłyby aktualizację wymogów w zakresie bezpieczeństwa przeciwpożarowego w hotelach na poziomie UE, w szczególności w celu poprawy w takich kwestiach, jak zarządzanie bezpieczeństwem przeciwpożarowym, instrukcje bezpieczeństwa, szkolenia personelu i planowanie awaryjne. Nie osiągnięto wówczas porozumienia.

Podczas międzynarodowych warsztatów na temat „Zbieranie danych o wypadkach i urazach w odniesieniu do produktów nie związanych z żywnością i oceną ryzyka usługi”, które miało miejsce w Brukseli w 2006 r., kontynuowano omawianie i uszczegółowianie zaleceń z badania dotyczącego systemów gromadzenia danych. Zgodnie z wynikami badania, w ramach warsztatów stwierdzono również, że należy zapewnić lepszy dostęp do istniejących baz danych i informacji o wypadkach za pośrednictwem Internetu oraz że poszerzenie obowiązujących dobrych praktyk stanowiłoby najlepsze podejście w perspektywie krótko- i średnioterminowej.

W tym samym czasie, w 2006 r. Komisja rozpoczęła badanie 14 ewentualnych usprawnień europejskiej bazy danych dotyczącej urazów (IDB) w celu gromadzenia danych związanych z usługami. W badaniu stwierdzono, że chociaż w praktyce trudno byłoby usprawnić bazę danych w celu uwzględnienia urazów powiązanych z usługami, można byłoby podjąć szczegółowe dalsze badania na podstawie danych obecnie dostępnych w IDB w celu uzyskania lepszego wglądu w wypadki związane z usługami. 

Jak zaznaczono w komunikacie Komisji – Agenda dla zrównoważonej i konkurencyjnej turystyki europejskiej 15 z 2007 r., zapewnienie bezpieczeństwa i ochrony zarówno w odniesieniu do turystów jak i społeczności lokalnych w miejscach, w których oferowane są usługi turystyczne, stanowi dalsze wyzwanie i zarazem podstawowy warunek dla pomyślnego rozwoju turystyki. Zapewnianie bezpieczeństwa turystom jest kluczowym aspektem sektora turystyki zgodnie z aktualnymi wydarzeniami, w świetle których istotną kwestią jest wzbudzenie zaufania.

W 2010 r. Komisja rozpoczęła ambitne badanie mające na celu sporządzenie opisu sektora hotelarskiego w podziale na państwa członkowskie, aby zidentyfikować główne rodzaje ryzyka w zakresie bezpieczeństwa (z wyłączeniem ryzyka związanego z bezpieczeństwem żywności) oraz przeprowadzenia inwentaryzacji urazów i wypadków, które miały miejsce w hotelach w ostatnich latach. Badanie to jednak nie spełniło swoich celów, między innymi z powodu zróżnicowania sektora hotelarskiego i braku dostępności ewidencji wypadków związanych bezpośrednio ze świadczoną usługą, a także w powiązaniu z kwestiami reputacji. Zalecenia badania nie miały oczekiwanej jakości, która umożliwiłaby ich wykorzystanie jako podstawy decyzji politycznych, i w związku z tym służby Komisji nie zaakceptowały tego badania.

W komunikacie Komisji w sprawie turystyki z 2010 r. uwzględniono wcześniejsze zarysy polityki, która ma na celu wspieranie tego sektora europejskiej gospodarki, i zaproponowano inicjatywy promowania jego konkurencyjności a także zrównoważonego rozwoju opartego na jakości. W szczególności wspomniano, że „Komisja kontynuować będzie również ścisłą współpracę z państwami członkowskimi, sektorem turystycznym oraz organizacjami zrzeszającymi różne podmioty w nim aktywne, której celem jest podniesienie bezpieczeństwa w obiektach służących zakwaterowaniu turystów, w tym pod względem zabezpieczeń przeciwpożarowych”. W Komunikacie podkreślono potencjał, jaki stwarza dla rozwoju turystyki poprawa bezpieczeństwa w branży turystycznej.

Ponadto w sprawozdaniu 16 z własnej inicjatywy Parlamentu Europejskiego w odpowiedzi na wspomniany komunikat „podkreślono znaczenie, jakie ma przywiązywanie należytej uwagi do kwestii bezpieczeństwa w różnego rodzaju obiektach zakwaterowania, w szczególności w odniesieniu do przepisów bezpieczeństwa przeciwpożarowego i środków bezpieczeństwa dotyczących tlenku węgla”. 

2.2.Najnowsze działania (2012–2013)

Jedna z możliwości omawianych ostatnio przez służby Komisji polegała na podjęciu przeglądu zaleceń 86/666 w sprawie ochrony przeciwpożarowej w istniejących hotelach z wykorzystaniem jako podstawy metody MBS. W czerwcu 2012 r. zorganizowano warsztaty konsultacyjne dla zainteresowanych stron, aby omówić tę możliwość. Osiągnięto porozumienie w kwestii zasad ogólnych tej inicjatywy, w szczególności w zakresie potrzeb dostosowania i poprawy treści zalecenia w odniesieniu między innymi do kwestii wymogów, zakresu i zastosowania na poziomie krajowym. Większość zainteresowanych stron również poszła o krok dalej i zakwestionowała niewiążący charakter zalecenia jako najbardziej odpowiednie narzędzie do rozwiązywania kwestii bezpieczeństwa w hotelach na terenie Europy ze względu na brak spójnego wdrażania i egzekwowania na obszarze państw członkowskich. Nie osiągnięto jednak porozumienia wśród zainteresowanych stron pod względem dalszego kierunku działania, w szczególności w odniesieniu do treści metody MBS. Przedstawiono szereg sugestii w odniesieniu do aspektów, które należałoby rozważyć w następnej kolejności i które włączono w zakres zielonej księgi.

(1)  Dz.U. L 376 z 27.12.2006, s.36-68

(2)  COM (2001) 348 final, http://ec.europa.eu/consumers/cons_safe/serv_safe/fire_safe/ps06_en.pdf .

(3)  Analiza wdrażania obowiązujących przepisów dotyczących bezpieczeństwa przeciwpożarowego w obiektach zakwaterowania turystycznego, badanie FTO na temat zakwaterowania turystycznego, Steward Kidd, 2009 r.

(4)  Flash Eurobarometr 350, Bezpieczeństwo usług, http://ec.europa.eu/public_opinion/flash/fl_350_en.pdf.

(5)  Flash EB 258/2009, 291/2010. 328/2011, 334/2012. 370/2013.

(6) http://ec.europa.eu/public_opinion/flash/fl_392_en.pdf

(7)  Dz.U. L 316 z 14.11.2012, s. 12.

(8)  Z perspektywy bezpieczeństwa w motywie 3 podkreślono, że normy „mogą także przyczyniać się do podtrzymywania i poprawy jakości, dostarczania informacji oraz zapewniania interoperacyjności i zgodności, tym samym zwiększając bezpieczeństwo i wartość dla konsumentów”.

(9)  Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów, Europa – najpopularniejszy kierunek turystyczny na świecie – nowe ramy polityczne dla europejskiego sektora turystycznego, COM(2010) 352 final .

(10)  W sprawozdaniu Parlamentu Europejskiego z własnej inicjatywy (2010/2206(INI)) w odpowiedzi na wspomniany komunikat znajduje się odniesienie do narzędzi samoregulacyjnych ponieważ Parlament Europejski „uważa, że należy stworzyć zachęty w odniesieniu do metody MBS (Management, Building and System) bez szkody dla obowiązujących przepisów krajowych zgodnie z zaleceniami Rady z 1986 r. lub należy podjąć alternatywne działania regulacyjne w każdym przypadku, w którym zawiedzie samoregulacja”.

(11)  Sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie bezpieczeństwa i usług świadczonych na rzecz konsumentów, COM(2003) 313 final .

(12)  Rezolucja Rady z dnia 1 grudnia 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa usług świadczonych na rzecz konsumentów, (2003/C 299/01) .

(13)  „Metodyka w zakresie systematycznego zbierania danych statystycznych związanych z bezpieczeństwem usług” sporządzone przez Consumer Risk Ltd, http://ec.europa.eu/consumers/cons_safe/serv_safe/datacollect/rep_idb2005_en.pdf . 

(14)  „Poprawa wymiaru produktu i usługi bazy danych dotyczącej urazów – studium wykonalności” sporządzone przez Instytut Bezpieczeństwa Konsumentów.

(15)   COM(2007) 621 final .

(16)   (2010/2206(INI))  – Europa, najpopularniejszy kierunek turystyczny na świecie – nowe ramy polityczne dla europejskiego sektora turystycznego, komitet w sprawie transportu i turystyki.