SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie wspólnego przeglądu realizacji Umowy między Unią Europejską a Australią o przetwarzaniu i przekazywaniu przez przewoźników lotniczych australijskiej służbie celnej i granicznej danych dotyczących przelotu pasażera (danych PNR) /* COM/2014/0458 final */
SPRAWOZDANIE
KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w
sprawie wspólnego przeglądu realizacji Umowy między Unią
Europejską a Australią o przetwarzaniu i przekazywaniu przez
przewoźników lotniczych australijskiej służbie celnej i
granicznej danych dotyczących przelotu pasażera (danych PNR) Umowa między Unią
Europejską (UE) a Australią o przetwarzaniu i przekazywaniu przez
przewoźników lotniczych australijskiej służbie celnej i
granicznej (ACBPS) danych dotyczących przelotu pasażera (danych PNR) weszła
w życie dnia 1 czerwca 2012 r. Umowa ta
przewiduje dokonanie pierwszego wspólnego przeglądu rok po jej
wejściu w życie, a następnie dokonywanie regularnych
przeglądów zgodnie ze wspólnymi uzgodnieniami. Wspólny przegląd
miał miejsce w dniach 29 i 30 sierpnia 2013 r. w Canberze. Skoncentrowano
się w nim przede wszystkim na wykonaniu
Umowy, szczególną uwagę zwracając na mechanizm maskowania
danych, a także przekazywanie danych PNR obywateli i rezydentów UE organom
państw trzecich zgodnie z postanowieniami odnośnych artykułów
Umowy oraz zgodnie ze wspólną deklaracją UE i Australii w sprawie
Umowy. Podczas
wspólnego przeglądu zastosowano metodykę z poprzednich wspólnych
przeglądów danych PNR ze Stanami Zjednoczonymi (2005 r., 2013 r.) i
Kanadą (2008 r.). Pierwszy etap polegał na wysłaniu przez
Komisję Europejską kwestionariusza do ACBPS przed rozpoczęciem
wspólnego przeglądu. ACBPS odpowiedziała pisemnie na pytania w
kwestionariuszu również przed datą wspólnego przeglądu. Drugi
etap obejmował wizytę zespołu UE w wydziale ACBPS ds. analizy
danych pasażerów. W ramach trzeciego etapu doszło do spotkania
między przedstawicielami ACBPS, australijskiego Departamentu Spraw
Zagranicznych i Handlu, urzędu australijskiego komisarza ds. informacji,
australijskiego komisarza ds. prywatności a zespołem UE w celu
szczegółowego omówienia wykonania Umowy. Przed
datą wspólnego przeglądu ACBPS przekazała zespołowi UE
szczegółową dokumentację dotyczącą prowadzonego przez
siebie przetwarzania danych PNR, w tym ramy kontroli danych PNR
określające kompletny spis automatycznych systemów i ręcznych
mechanizmów kontroli służących przetwarzaniu danych PNR, inne
wewnętrzne dokumenty operacyjne, ocenę skutków w zakresie ochrony
danych PNR i ostatnie sprawozdania z audytu sporządzone przez urząd
komisarza ds. prywatności w Australii. Zespół
UE stwierdził, że Australia wykonała Umowę w
całości zgodnie z zawartymi w niej warunkami. Australia przestrzega
zobowiązań w zakresie zabezpieczeń służących
ochronie danych w ramach Umowy i przetwarza dane PNR na warunkach
określonych w umowie. Państwo to nie przetwarza żadnych danych
szczególnie chronionych zawartych w danych PNR uzyskanych zgodnie z Umową
i aktywnie dąży do dalszej poprawy automatycznej identyfikacji oraz usuwania
danych szczególnie chronionych. Australia ocenia dane PNR na podstawie
wskaźników ryzyka w sposób ściśle ukierunkowany, co minimalizuje
ryzyko dostępu do danych osobowych. Przetwarzanie danych PNR na mocy Umowy
podlega niezależnemu nadzorowi na wysokim szczeblu prowadzonemu przez
Urząd Komisarza ds. Informacji w Australii. Australię
należy pochwalić za sposób stosowania metody „dostarczania” (metody
„push”) według standardu PNRGOV. Należy z zadowoleniem
przyjąć fakt, że Australia rozszerzyła zakres stosowania
tej metody, choć nie wchodzi to w zakres Umowy, i w rezultacie jest ona
obecnie stosowana wobec wszystkich linii lotniczych nieobjętych
Umową. Ponadto Australia jest prekursorem rozwoju i promowania
standardowego formatu komunikacji PNRGOV na świecie i dąży do
osiągnięcia światowej normalizacji w dziedzinie przekazywania
danych PNR w swoich kontaktach z poszczególnymi liniami lotniczymi i w ramach
Światowej Organizacji Celnej (WCO), Organizacji Międzynarodowego
Lotnictwa Cywilnego (ICAO) oraz Zrzeszenia Międzynarodowego Transportu
Lotniczego (IATA). Obie strony
zamierzają połączyć kolejny wspólny przegląd Umowy z
jej wspólną oceną zaplanowaną na połowę 2016 r. Jeśli
chodzi o kwestie wymagające dalszych działań, większej
uwagi wymaga współpraca w dziedzinie egzekwowania prawa w oparciu o
wymianę informacji analitycznych uzyskanych z danych PNR. Australia jest
proszona o wzmożenie wysiłków w kierunku zapewnienia wzajemności
i proaktywnego przekazywania informacji analitycznych pochodzących z
danych PNR państwom członkowskim, a w stosownych przypadkach
także Europolowi i Eurojustowi. Jednocześnie odbiorcy takich
informacji po stronie UE powinni odpowiednio informować ACBPS o
wykorzystywaniu tych informacji i uzyskanych wynikach. Australia jest
również proszona o ustanowienie mechanizmu sprawozdawczości, który
umożliwi jej informowanie państw członkowskich, czy dane PNR
otrzymane w ramach Umowy lub informacje analityczne zawierające takie dane
są ostatecznie przekazywane państwom trzecim. Ponadto Australia
powinna w dalszym ciągu zapewniać szerszy zakres zabezpieczeń
określonych w umowie, tak by obejmowały one pobrane dane PNR, które
są wykorzystywane w innych obszarach ACBPS lub przekazywane innym organom
rządu Australii. Niezależnie
od postanowień art. 24 ust. 4 dotyczących wspólnej oceny Umowy
cztery lata po jej wejściu w życie wstępna ocena kwestii, czy
dane PNR spełniają cel, jakim jest wspieranie walki z terroryzmem i
innymi poważnymi przestępstwami o charakterze ponadnarodowym,
wykazała, że przetwarzanie danych PNR umożliwiło ACBPS
przeprowadzanie skutecznych ocen ryzyka przed wylotem w odniesieniu do
wszystkich pasażerów do 72 godzin przed wylotem. ACBPS przetwarza dane PNR
w celu oceny informacji na temat pasażera pod kątem zasad wyznaczania
określonych grup pasażerów; taka ocena może obejmować
szereg wskaźników ryzyka. Jeśli z oceny wynika, że podróżny
może stwarzać wysokie zagrożenie, dane PNR są przetwarzane
dalej przez analityka wraz z innymi informacjami związanymi z
egzekwowaniem prawa w celu stwierdzenia, czy podróżny faktycznie stwarza
takie zagrożenie. Służy to identyfikowaniu podróżnych, w
przypadku których konieczna jest interwencja po przylocie. Wczesna
identyfikacja pasażerów mogących stanowić wysokie
zagrożenie daje ACBPS możliwość podjęcia
niezbędnych działań z chwilą ich przylotu i
zoptymalizowania interwencji, a jednocześnie usprawnia podróż
legalnie podróżujących osób dzięki podejmowaniu interwencji w
minimalnym zakresie. Według ACBPS analiza danych PNR w
połączeniu z innymi informacjami ma kluczowe znaczenie dla
zdolności ACBPS w zakresie identyfikowania, przed przybyciem,
podróżnych stwarzających wysokie zagrożenie w kontekście
zwalczania terroryzmu, przemytu narkotyków, kradzieży
tożsamości, handlu ludźmi i innych poważnych
przestępstw międzynarodowych. ACBPS podała przykłady
wykorzystania danych PNR. Sprawozdanie
w sprawie wspólnego przeglądu, załączone do niniejszego
sprawozdania, składa się z trzech rozdziałów. W rozdziale 1
określono kontekst przeglądu oraz cel i aspekty proceduralne tego
działania. W rozdziale 2 przedstawiono główne ustalenia ze wspólnego
przeglądu. Do tego rozdziału dołączono załącznik
A, który zawiera kwestionariusz i odpowiedzi udzielone przez ACBPS. W rozdziale
3 omówiono natomiast ogólne wnioski z przeglądu. W załączniku B
przedstawiono skład zespołów UE i Australii, które wzięły
udział w przeglądzie. W załączniku C znajdują się
podane przez ACBPS przykłady wykorzystywania danych PNR w Australii.