UZASADNIENIE

W odpowiedzi na wniosek władz Portugalii w dniu 17 maja 2011 r. Rada przyznała temu państwu pomoc finansową (decyzja wykonawcza Rady 2011/344/UE) w celu wsparcia ambitnego programu reform gospodarczych ukierunkowanego na przywrócenie zaufania, umożliwienie powrotu gospodarki na ścieżkę trwałego wzrostu gospodarczego oraz zapewnienie stabilności finansowej w Portugalii, w strefie euro i w UE.

Zgodnie z art. 3 ust. 10 decyzji 2011/344/UE Komisja, wraz z MFW i we współpracy z EBC, dokonała ósmego i dziewiątego przeglądu postępów poczynionych we wdrażaniu uzgodnionych środków, a także ich skuteczności i wpływu na gospodarkę i społeczeństwo.

Uwzględniając ostatnie zmiany sytuacji gospodarczej, budżetowej i finansowej oraz podjęte działania polityczne, Komisja uważa za konieczne wprowadzenie pewnych zmian w warunkach polityki gospodarczej stanowiących podstawę do udzielenia pomocy w celu zagwarantowania realizacji celów przedmiotowego programu. Opinia ta została uzasadniona w motywach do wniosku zawierającego propozycje zmian w decyzji wykonawczej Rady.

2013/0362 (NLE)

Wniosek

DECYZJA WYKONAWCZA RADY

zmieniająca decyzję wykonawczą 2011/344/UE w sprawie przyznania Portugalii pomocy finansowej Unii

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Rady (UE) nr 407/2010 z dnia 11 maja 2010 r. ustanawiające europejski mechanizm stabilizacji finansowej[1], w szczególności jego art. 3 ust. 2,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)       Zgodnie z art. 3 ust. 10 decyzji wykonawczej Rady 2011/344/UE Komisja, wraz z Międzynarodowym Funduszem Walutowym (MFW) i we współpracy z Europejskim Bankiem Centralnym (EBC), w dniach od 16 września do 3 października 2013 r. dokonała połączonego ósmego i dziewiątego przeglądu postępów poczynionych przez władze Portugalii we wdrażaniu uzgodnionych środków.

(2)       Wzrost realnego PKB w ujęciu kwartalnym ponownie osiągnął wartości dodatnie w drugim kwartale bieżącego roku, również wskaźniki krótkoterminowe świadczą o stopniowym wychodzeniu z recesji. Przewiduje się, że w bieżącym roku realny PKB obniży się o 1,8 %, a następnie wzrośnie o 0,8 % i 1,5 % odpowiednio w latach 2014 i 2015. W pewnym stopniu mają się zmniejszyć napięcia na rynku pracy. Oczekuje się jednak, że stopa bezrobocia w przyszłym roku wzrośnie do 17,7 %, a następnie zacznie stopniowo się obniżać. Panuje duża niepewność co do perspektyw makroekonomicznych, ponieważ trwałość zakładanego ożywienia w latach 2014 i 2015 jest uzależniona od korzystnego rozwoju sytuacji handlowej i na rynkach finansowych, czego w dalszym ciągu nie można być pewnym.

(3)       Do sierpnia 2013 r. odnotowano poprawę deficytu kasowego sektora instytucji rządowych i samorządowych o 0,6 punktu procentowego PKB (nie uwzględniając czynników nadzwyczajnych) w porównaniu z tym samym okresem w roku ubiegłym. Stały poziom wpływów podatkowych oraz rygorystyczne przestrzeganie wysokości większości wydatków pomagają w wykonaniu zakładanego budżetu. Stwierdzono jednak pewne odstępstwa od prognoz budżetowych zawartych w siódmym przeglądzie. Do odstępstw tych należą niedobory związane z przeprogramowanie funduszy UE oraz odroczenie sprzedaży koncesji na eksploatację portu (środki jednorazowe) oraz inne czynniki, takie jak wyższy od przewidywanego wkład do budżetu UE, nieosiągnięcie zakładanych dochodów pozapodatkowych, przeniesienie do Grecji dywidend z obligacji rządu greckiego w portfelu inwestycyjnym Banco de Portugal, niższe niż przewidywano wpływy ze składek na zabezpieczenie społeczne do systemu emerytalno-rentowego pracowników sektora publicznego, a także przekroczenie poziomu wynagrodzeń i zużycia pośredniego. Po wykorzystaniu tymczasowych środków budżetowych (0,3 % PKB) zakłada się, że efekt netto tych odstępstw doprowadzi do zwiększenia deficytu budżetowego w 2013 r. do 0,5 % PKB. Ponadto dokapitalizowanie BANIF w wysokości 0,4 % PKB również zwiększyło lukę budżetową, chociaż ta operacja nie jest brana pod uwagę do celów programu.

(4)       Rząd podejmuje środki naprawcze w celu zapewnienia osiągnięcia przewidzianego w programie deficytu docelowego na poziomie 5,5 % PKB, w szczególności poprzez ograniczenie funduszy dostępnych na inwestycje i wzmocnienie kontroli zużycia pośredniego poszczególnych ministerstw (0,1 % PKB). Ponadto rząd ogłosił jednorazowy program ściągania wierzytelności z tytułu podatków i składek na zabezpieczenie społeczne, który ma umożliwić odzyskanie dochodów w wysokości około 0,4 % PKB i którego uzupełnieniem jest zaostrzenie kar dla przestępców podatkowych.

(5)       Według aktualnych prognoz budżetowych na 2013 r. wysiłek fiskalny, mierzony poprawą salda strukturalnego, wyniesie 0,5 % PKB, czyli nieco poniżej poziomu 0,6 % PKB zakładanego w siódmym przeglądzie. Taki gorszy wynik jest głównie spowodowany opóźnieniami w realizacji początkowo planowanego pakietu konsolidacyjnego oraz częściowego zastąpienia tego pakietu środkami jednorazowymi, przy jednoczesnym wywieraniu nieoczekiwanej presji na rezerwy budżetowe. Opóźnienia w realizacji są konsekwencją pewnych przeszkód, takich jak: kryzys polityczny w lipcu i późniejsza zmiana w rządzie; wyzwanie, jakim jest reakcja na wydaną w dniu 29 sierpnia opinię Trybunału Konstytucyjnego, w której niektóre przepisy projektu ustawy w sprawie nowego systemu przekwalifikowywania zostały uznane za niezgodne z konstytucją oraz trudności techniczne z wdrażaniem niektórych środków, w szczególności zmienionego – po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 kwietnia 2013 r. – systemu składek na zabezpieczenie społeczne pobieranych od świadczeń z tytułu bezrobocia i świadczeń chorobowych przekraczających minimalny poziom.

(6)       Rząd ponownie potwierdził swoje zaangażowanie w osiągniecie w 2014 r. deficytu docelowego na poziomie 4 % PKB. W odniesieniu do tej kwestii rząd przyjął działania konsolidacyjne o wartości około 2,3 % PKB, pokrywające także część odchyleń w 2013 r., które zostaną przeniesione na 2014 r. Działania konsolidacyjne zostały w znacznym stopniu uwzględnione w projekcie ustawie budżetowej, choć niektóre działania są wprowadzane w życie poprzez przepisy szczegółowe. Obejmują one przede wszystkim działania o charakterze stałym i polegają głównie na oszczędnościach wydatków. Ogólnie rzecz biorąc, skumulowana wartość pakietu konsolidacyjnego koniecznego do osiągnięcia przewidzianej korekty budżetowej nie zmieniła się w porównaniu z siódmym przeglądem i wynosi w latach 2013-2014 około 4,7 mld EUR w postaci stałych środków oszczędnościowych, czyli 2,8 % PKB. Jednakże część wysiłków na rzecz konsolidacji budżetowej została przeniesiona na 2014 r. wskutek wspomnianych opóźnień w realizacji w 2013 r.

(7)       Większa cześć konsolidacji w 2014 r., około 1,8 % PKB, powinna wynikać z przeglądu wydatków publicznych przeprowadzonego w ciągu ubiegłego roku w celu zwiększenia równego dostępu do transferów socjalnych i usług publicznych oraz ich efektywności. Główne skutki środków podjętych w ramach przeglądu wydatków publicznych mają dotyczyć trzech głównych obszarów: (1) ograniczenia wydatków na wynagrodzenia w sektorze publicznym poprzez zmniejszenie liczby pracowników w sektorze publicznym, przy jednoczesnym zwiększeniu udziału pracowników wysoko wykwalifikowanych, dostosowanie zasad pracy sektora publicznego do zasad obowiązujących w sektorze prywatnym oraz sprawienie, że polityka wynagrodzeń będzie bardziej przejrzysta i oparta na zasługach; (2) reformy świadczeń emerytalnych oraz (3) sektorowych cięć wydatków w poszczególnych ministerstwach i programach.

(8)       By zrównoważyć negatywny efekt przeniesienia z wykonania budżetu w 2013 r. i osiągnąć deficyt docelowy na poziomie 4 %, pakiet w zakresie przeglądu wydatków publicznych zostanie uzupełniony innymi środkami o charakterze stałym mającymi na celu dalszą poprawę efektywności i równości obecnej struktury podatków i świadczeń socjalnych (o wartości 0,4 % PKB). Ponadto wdrożony zostanie szereg jednorazowych środków o wartości 0,2 %, co pozwoli pokryć z nadwyżką koszty wynikające z jednorazowych płatności wynikających z wprowadzenia programu odchodzenia z pracy na zasadzie porozumienia stron w sektorze publicznym, które zostaną wypłacone na początku realizacji programu.

(9)       Przewiduje się, że relacja długu do PKB osiągnie wartość szczytową na poziomie 127,8 % w 2013 r., a następnie obniży się. Wzrost zadłużenia w porównaniu z przewidywaniami zawartymi w siódmym przeglądzie wynika z korekty danych dotyczących zadłużenia z 2012 r., które w chwili obecnej są nieco wyższe, oraz z niezrealizowania niektórych krótkoterminowych operacji mających na celu obniżenie zadłużenia. W szczególności przewiduje się obecnie, że Fundusz Stabilizacji Zabezpieczenia Społecznego będzie bardziej stopniowo zwiększał liczbę posiadanych przez siebie obligacji emitowanych przez rząd Portugalii, a wpływy z prywatyzacji w większości pozostaną w posiadaniu Parpublica do czasu wejścia w życie nowego systemu ESA 2010 r. i określenia statusu firmy. Ponadto według szacunków środki pieniężne skarbu państwa pod koniec roku mają być wyższe niż zakładano pierwotnie (o około 2 mld EUR).

(10)     Procedura korekty budżetowej wsparta jest szeregiem środków strukturalnych mających na celu ulepszenie kontroli nad wydatkami publicznymi oraz usprawnienie poboru dochodów. W szczególności kompleksowa reforma dostosowuje ramy budżetowe, w tym na szczeblu centralnym, regionalnym i lokalnym, do najlepszych praktyk zarządzania finansami publicznymi. Nowy system kontroli zobowiązań przynosi efekty, ale jego wdrażanie musi być ściśle monitorowane w celu zagwarantowania, że zobowiązania mają pokrycie w dostępnych środkach finansowych. Reformy administracji publicznej są kontynuowane w celu modernizacji i racjonalizacji zatrudnienia w sektorze i podmiotach publicznych. Postęp w realizacji reformy administracji podatkowej poprawia monitorowanie zgodności dochodów i wzmacniają tę zgodność. Poczyniono już znaczne postępy w zakresie renegocjowania umów partnerstwa publiczno-prywatnego, a w 2013 r. i w kolejnych latach przewiduje się osiągnięcie znacznych oszczędności. Przedsiębiorstwa państwowe osiągnęły równowagę operacyjną średnio do końca 2012 r., a w celu uniknięcia ponownego pogorszenia ich wyników przewiduje się wprowadzenie dodatkowych reform. Reformy w sektorze służby zdrowia przynoszą znaczne oszczędności, a ich wdrażanie nadal następuje zasadniczo zgodnie z wyznaczonymi celami.

(11)     W ubiegłym roku znacznie wzrosły współczynniki kapitałowe banków, co umożliwiło im spełnienie regulacyjnych wymogów EUNB dotyczących buforów kapitałowych oraz osiągnięcie przewidzianego w programie docelowego współczynnika kapitału podstawowego Tier I w wysokości 10 %. Ten bufor kapitałowy pozostaje na odpowiednim poziomie w całym sektorze przy zastosowaniu nowych przepisów zmienionej dyrektywy w sprawie wymogów kapitałowych (CRD IV) w odniesieniu do oceny funduszy własnych banków. Te nowe przepisy dotyczące kapitału będą obowiązywać od stycznia 2014 r. Banco de Portugal opracowuje obecnie podejście do wprowadzenia CRD IV. Wskaźnik relacji kredytów do depozytów zostanie prawdopodobnie obniżony do docelowego orientacyjnego poziomu około 120 % do 2014 r., a niektóre banki już osiągnęły wyniki poniżej tego pułapu. Podejmowane są wzmożone wysiłki na rzecz dywersyfikacji źródeł finansowania sektora prywatnego. W oparciu o wyniki niedawnego audytu zewnętrznego istniejących finansowanych przez państwo linii kredytowych i na podstawie zestawu zaleceń dotyczących polityki władze przedłożyły plan obejmujący środki mające na celu poprawę skuteczności działania i ładu administracyjnego tych instrumentów. Dobiegają końca prace nad narzędziami zarządzania w sytuacjach kryzysowych, które obejmują fundusz na cele restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banku, uprawnienia do wczesnej interwencji i ustawę w sprawie dokapitalizowania.

(12)     Poczyniono dalsze postępy we wdrażaniu reform strukturalnych służących zwiększeniu wzrostu gospodarczego i konkurencyjności. W dniu 1 października weszły w życie przepisy dalej ograniczające wysokość odpraw oraz utworzono dwa fundusze kompensacyjne w celu częściowego finansowania odpraw. Podjęto dodatkowe działania na rzecz wzmocnienia aktywnej polityki rynku pracy. Przyjęto dodatkowe środki w obszarze edukacji, gdzie postępy są ogólnie zadowalające.

(13)     Wdrażanie dyrektywy usługowej mającej na celu zmniejszenie barier dla wejścia na rynek oraz zwiększenie konkurencji i działalności gospodarczej poprzez ułatwienie dostępu do rynku dla nowych podmiotów w różnych sektorach gospodarki przeprowadzane jest w dobrym tempie, a transpozycja dyrektywy jest niemal zakończona. Przyjęto ustawę ramową w celu poprawy funkcjonowania zawodów regulowanych z udziałem organu zawodowego, a kolejnym etapem, który ma zakończyć przeprowadzanie tej reformy, jest przegląd statutów osiemnastu zawodów, których ona dotyczy. Ustawa ramowa mająca na celu określenie głównych zasad funkcjonowania najważniejszych krajowych organów regulacyjnych, w tym zapewnienie im znacznej niezależności i autonomii weszła już w życie, a wkrótce zostaną przyjęte rozporządzenia wykonawcze rożnych regulatorów sektorowych. Wdrożenie środków mających na celu zmniejszenie długu taryfowego związanego z energią elektryczną zostało opóźnione, chociaż rząd przedstawił niedawno nowy podatek, który ma częściowo rozwiązać tę kwestię. Przyjęto przepisy prawne mające na celu uproszczenie procedur wydawania zezwoleń oraz realizacji innych obciążeń administracyjnych, takie jak projekt ustawy o gruntach, planowaniu przestrzennym i gospodarce miejskiej.

(14)     Nadal konieczne są dalsze postępy, aby sektor transportu był bardziej zgodny z wymogami zrównoważonego rozwoju i otwarty na konkurencję. Odnotowano pewną poprawę pod względem sytuacji finansowej zarządcy infrastruktury kolejowej, jednakże konieczne jest podjęcie znacznych dodatkowych wysiłków w celu doprowadzenia do równowagi operacyjnej do 2015 r. Reformy w portach powinny zostać zintensyfikowane.

(15)     Przyjęto pewne dodatkowe środki w celu poprawy płynności sektora przedsiębiorstw, w szczególności małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP).           Niemal zakończono już reformę systemu sądownictwa. Odnotowano postępy w zakresie zmniejszenia liczby zaległych spraw, a istotne reformy, takie jak geograficzna reorganizacja sądów rejonowych i reforma kodeksu postępowania cywilnego, zbliżają się do końca. Konieczna jest jednak dalsza poprawa funkcjonowania systemu sądownictwa, co ma zasadnicze znaczenie dla właściwego i sprawiedliwego funkcjonowania gospodarki, poprzez: (i) zapewnienie skutecznego i terminowego wykonywania umów i egzekwowania reguł konkurencji; (ii) podnoszenie wydajności poprzez restrukturyzację systemu sądownictwa oraz przyjęcie nowych modeli zarządzania pracą sądów; (iii) dalsze zmniejszenie opóźnień w rozstrzyganiu spraw sądowych (w tym spraw podatkowych),

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

W art. 3 decyzji wykonawczej 2011/344/UE ust. 7-9 otrzymują brzmienie:

„7. W 2013 r. Portugalia przyjmie następujące środki, zgodnie z protokołem ustaleń:

a)      deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych w 2013 r. nie może przekroczyć 5,5 % PKB. Na potrzeby obliczenia deficytu nie uwzględnia się ewentualnych kosztów budżetowych środków wsparcia banków przyjętych w kontekście rządowej strategii dotyczącej sektora finansowego. Działania konsolidacyjne przewidziane w budżecie na 2013 r. i w budżecie uzupełniającym będą rygorystycznie wdrażane w pozostałej części roku. Ponadto, jeżeli pojawią się kolejne odchylenia w realizacji budżetu, rząd wdroży dodatkowe środki naprawcze;

b)      Portugalia będzie kontynuować wdrażanie programu prywatyzacji;

c)      Portugalia zakończy wdrażanie strategii polegającej na korzystaniu ze wspólnych służb w administracji publicznej;

d)      Portugalia będzie nadal reorganizować i racjonalizować funkcjonowanie sieci szpitali poprzez specjalizację, koncentrację i ograniczanie zakresu usług szpitalnych, wspólne zarządzanie oraz wspólne działanie szpitali. Portugalia zapewni realizację wieloletniego planu działania na rzecz reorganizacji szpitali;

e)      W następstwie przyjęcia zmian do nowej ustawy w sprawie umów najmu i dzierżawy na obszarach miejskich nr 6/2006 oraz dekretu z mocą ustawy upraszczającego procedury administracyjne dotyczące renowacji Portugalia przeprowadzi kompleksowy przegląd funkcjonowania rynku mieszkaniowego;

f)       Portugalia opracuje krajowy system ewidencji gruntów, który umożliwi bardziej sprawiedliwy podział korzyści i kosztów miejskiego planowania przestrzennego;

g)      Portugalia opracuje i wdroży alternatywne warianty reformy rynku pracy o podobnym skutku do tych, które zostały uznane za niezgodne z konstytucją orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 września 2013 r.;

h)      Portugalia będzie wspierać takie kształtowanie się wynagrodzeń, które będzie sprzyjać tworzeniu miejsc pracy i zwiększaniu konkurencyjności przedsiębiorstw, w dążeniu do skorygowania zaburzeń równowagi makroekonomicznej. W okresie obowiązywania programu ewentualne podniesienie płacy minimalnej nastąpi tylko wtedy, gdy będzie uzasadnione rozwojem sytuacji gospodarczej i sytuacji na rynku pracy;

i)       Portugalia będzie nadal podnosić skuteczność swojej aktywnej polityki rynku pracy zgodnie z wnioskami zawartymi w sprawozdaniu z oceny oraz zgodnie z planem działania na rzecz poprawy funkcjonowania publicznych służb zatrudnienia;

j)       Portugalia będzie nadal wdrażać środki określone w jej planach działania na rzecz poprawy jakości kształcenia i szkolenia na poziomie ponadgimnazjalnym i zawodowym, w szczególności rząd przedstawi plany zwiększenia efektywności ram finansowania szkół oraz doprowadzi do powstania referencyjnych szkół zawodowych;

k)      Portugalia zakończy proces przyjmowania pozostałych sektorowych zmian niezbędnych do pełnego wdrożenia dyrektywy usługowej;

l)       Portugalia przedstawi Parlamentowi zmienione statuty organizacji zawodowych;

m)     Portugalia zatwierdzi odpowiednie poprawki do rozporządzeń wykonawczych krajowych organów regulacyjnych;

n)      Portugalia będzie publikowała kwartalne sprawozdania dotyczące stopy odzysku, długości i kosztów spraw dotyczących niewypłacalności przedsiębiorstw, długości i kosztów spraw podatkowych oraz wskaźnika zakończonych sądowych postępowań egzekucyjnych;

o)      Portugalia poprawi warunki prowadzenia działalności gospodarczej poprzez realizację zaplanowanych reform dotyczących zmniejszenia obciążeń administracyjnych (w pełni operacyjne punkty kompleksowej obsługi i wdrożenie inicjatywy przewidującej zniesienie zezwoleń) oraz poprzez dalsze uproszczenie istniejących procedur wydawania zezwoleń, uregulowań i innych obciążeń administracyjnych w gospodarce, które stanowią główną przeszkodę na drodze do rozwoju działalności gospodarczej;

p)      Portugalia dokończy reformę systemu zarządzania portami, w tym dokona przeglądu koncesji na eksploatację portu;

q)      Portugalia wdroży środki służące poprawie funkcjonowania sektorów telekomunikacji i usług pocztowych;

r)       Portugalia wdroży środki służące poprawie funkcjonowania systemu transportu;

s)       Portugalia wdroży środki służące wyeliminowaniu długu taryfowego związanego z energią;

t)       Portugalia zapewni stosowanie nowych ram prawnych i instytucjonalnych w odniesieniu do partnerstw publiczno-prywatnych, ponadto zapewni dalsze renegocjacje umów partnerstwa publiczno-prywatnego dotyczących dróg zgodnie z planem strategicznym przedstawionym przez rząd oraz ze zmianami ram regulacyjnych w celu uzyskania znacznych korzyści budżetowych, zwłaszcza w 2013 r.;

u)      Portugalia będzie nadal koncentrować się na środkach ukierunkowanych na zwalczanie oszustw podatkowych i uchylania się od opodatkowania oraz zwiększy poziom przestrzegania przepisów prawa podatkowego przez podatników.

8. W 2014 r. Portugalia przyjmie następujące środki, zgodnie z protokołem ustaleń:

a)      deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych w 2014 r. nie może przekroczyć 4 % PKB. Na potrzeby obliczania deficytu nie uwzględnia się ewentualnych kosztów budżetowych środków wsparcia banków przyjętych w kontekście rządowej strategii dotyczącej sektora finansowego. Aby osiągnąć ten cel, Portugalia zrealizuje działania konsolidacyjne o wartości 2,3 % PKB, głównie poprzez ustawę budżetową na 2014 r. Działania te będą obejmowały przede wszystkim działania o charakterze stałym i będą polegały głównie na oszczędnościach wydatków;

b)      Pakiet konsolidacyjny będzie oparty na środkach mających na celu ograniczenie wydatków, które zostały przygotowane w ramach przeglądu wydatków publicznych. Ogólnie rzecz biorąc, środki te wyniosą łącznie do1,8 % PKB w 2014 r. i będą obejmować: (1) ograniczenie wydatków na wynagrodzenia w sektorze publicznym poprzez zmniejszenie liczby pracowników w sektorze publicznym, przy jednoczesnym zwiększeniu udziału pracowników wysoko wykwalifikowanych, w szczególności poprzez program zmiany kwalifikacji i program dobrowolnego odchodzenia z pracy; dalsze dostosowanie zasad pracy sektora publicznego do zasad obowiązujących w sektorze prywatnym (w tym zwiększenie liczby godzin pracy w tygodniu i zmniejszenie liczby dni płatnego urlopu) oraz wprowadzenie jednolitej skali wynagrodzeń i uproszczenie dodatków do wynagrodzeń. Składki beneficjentów do specjalnych systemów ubezpieczeń zdrowotnych zostaną podwyższone, co przyczyni się do zwiększenia równego dostępu do wydatków publicznych oraz ich efektywności; (2) reformy systemu emerytalnego polegające na podniesieniu ustawowego wieku emerytalnego poprzez zmianę czynnika stabilności; dostosowaniu zasad obliczania wysokości świadczeń emerytalnych w przypadku systemu emerytalnego służby cywilnej do analogicznych zasad obowiązujących w przypadku ogólnego systemu emerytalnego, przy jednoczesnej ochronie świadczeń emerytalnych poniżej minimalnych progów; uproszczenie systemu rent rodzinnych zarówno w systemie emerytalnym służby cywilnej, jak i w ogólnym systemie emerytalnym, w szczególności w przypadku gdy łączą się one z innymi świadczeniami; (3) oszczędności w zużyciu pośrednim oraz opracowanie programów wydatków w poszczególnych ministerstwach. Biorąc pod uwagę zagrożenia polityczne i prawne, niektóre z tych środków mogą zostać częściowo lub w pełni zastąpione innymi o podobnej wielkości i jakości;

c)      Pakiet w zakresie przeglądu wydatków publicznych zostanie uzupełniony innymi środkami o charakterze stałym zwiększającymi dochody w celu dalszej poprawy efektywności i równości obecnej struktury podatków i świadczeń socjalnych (o wartości 0,4 % PKB). W szczególności stawka podatku od osób prawnych dotycząca wydatków związanych z samochodami służbowymi zostanie podwyższona, a opodatkowanie związane z ochroną środowiska i opieką zdrowotną zostanie udoskonalone dzięki zmianie opodatkowania samochodów z silnikiem wysokoprężnym i poprzez podwyższenie akcyzy nakładanej na wyroby tytoniowe i napoje alkoholowe. W odniesieniu do opodatkowania nieruchomości zniesione zostaną zwolnienia podatkowe dla funduszy emerytalno-rentowych i funduszy nieruchomości. Pułapy składek na zabezpieczenie społeczne członków organów statutowych zostaną zniesione. Na sektor energetyczny zostanie nałożona specjalna opłata w celu ograniczenia nadmiernej wysokości rent ekonomicznych z sektora energetycznego. Część dochodów uzyskanych dzięki tej opłacie zostanie wykorzystana w celu zmniejszenia długu taryfowego. Sprzedawane będą zezwolenia na prowadzenie gier hazardowych przez internet w celu uregulowania tego rynku, a działalność ta będzie również podlegać opodatkowaniu. Na spektrum przestrzeni medialnej zostanie nałożona specjalna opłata, a opłata nakładana na instytucje finansowe zostanie podwyższona. Ponadto wdrożony zostanie szereg jednorazowych środków, co pozwoli pokryć z nadwyżką koszty wynikające z jednorazowych płatności wynikających z wprowadzenia programu odchodzenia z pracy na zasadzie porozumienia stron w sektorze publicznym, które zostaną wypłacone na początku realizacji programu. Obejmują one przeniesienie funduszu zdrowia CTT do sektora instytucji rządowych i samorządowych, sprzedaż koncesji na eksploatację portu i silosów, a także specjalne dywidendy ze sprzedaży nadmiernych rezerw ropy przez spółkę państwową;

d)      Portugalia przedstawi sprawozdanie w celu (i) zidentyfikowania przypadków powielania usług i jurysdykcji i innych źródeł nieefektywności na centralnym i lokalnym poziomie rządu oraz (ii) reorganizacji sieci zdecentralizowanych usług ministerstw głownie poprzez sieć punktów obsługi dla obywateli i inne rozwiązania obejmujące bardziej efektywny podział geograficzny i zintensyfikowanie wykorzystania wspólnych służb w administracji publicznej i administracji elektronicznej;

e)      Portugalia będzie nadal reorganizować i racjonalizować funkcjonowanie sieci szpitali poprzez specjalizację, koncentrację i ograniczanie zakresu usług szpitalnych, wspólne zarządzanie oraz wspólne działanie szpitali. Portugalia zapewni realizację wieloletniego planu działania na rzecz reorganizacji szpitali;

f)       Portugalia wdroży plan utworzenia niezależnego operatora logistyki w zakresie gazu ziemnego i energii elektrycznej;

g)      Portugalia wdroży środki służące poprawie funkcjonowania systemu transportu;

h)      Portugalia oceni wpływ fakultatywnej rachunkowości kasowej systemu VAT;

i)       Portugalia przeprowadzi spis i analizę kosztów regulacji, które prawdopodobnie będą miały znaczny wpływ na działalność gospodarczą.

9. W celu przywrócenia zaufania do sektora finansowego Portugalia będzie dążyć do utrzymania odpowiedniego poziomu kapitału w swoim sektorze bankowym oraz zapewni przeprowadzenie uporządkowanego zmniejszenia udziału finansowania dłużnego zgodnie z terminami określonymi w protokole ustaleń. W związku z tym, aby zachować stabilność finansową, Portugalia wdroży strategię dla portugalskiego sektora bankowego, którą uzgodniono z Komisją, EBC oraz MFW. W szczególności Portugalia:

a)      będzie monitorowała przejście banków na nowe przepisy dotyczące kapitału ustanowione w zmienionej dyrektywie w sprawie wymogów kapitałowych (CRD IV) oraz zapewni adekwatność tych buforów kapitałowych do trudnych warunków prowadzenia działalności;

b)      zaleci bankom trwałe wzmocnienie ich bufora zabezpieczeń;

c)      zapewni zrównoważone i uporządkowane zmniejszanie udziału finansowania dłużnego w sektorze bankowym, co ma nadal zasadnicze znaczenie dla trwałego wyeliminowania braku równowagi w zakresie finansowania oraz dla ograniczenia uzależnienia od finansowania w ramach Eurosystemu w perspektywie średniookresowej. Będzie przeprowadzała kwartalne przeglądy planów finansowania banków i planów uzupełnienia kapitału;

d)      będzie wspierała zróżnicowanie możliwości finansowania sektora przedsiębiorstw, a w szczególności małych i średnich przedsiębiorstw poprzez szeroki wachlarz środków mających na celu poprawę ich dostępu do rynków kapitałowych;

e)      będzie kontynuowała reorganizację grupy CGD będącej własnością skarbu państwa;

f)       zleci zarządzanie kredytami BPN będącymi obecnie w posiadaniu Parvalorem przedsiębiorstwom wybranym w drodze procedury przetargowej, nadając im upoważnienie do stopniowego odzyskania wartości aktywów. Rząd Portugalii zapewni także możliwie szybkie zbycie jednostek zależnych i aktywów w pozostałych dwóch spółkach celowych będących własnością skarbu państwa;

g)      w oparciu o przedstawione propozycje środków służących wspieraniu zróżnicowania możliwości finansowania sektora przedsiębiorstw, opracuje i wdroży rozwiązania stanowiące alternatywne – w stosunku do tradycyjnych kredytów bankowych – źródła finansowania dla sektora przedsiębiorstw. W oparciu o wyniki niedawnego audytu zewnętrznego i na podstawie przedstawionego planu działania rząd Portugalii oceni możliwość wprowadzenia ewentualnych usprawnień funkcjonowania istniejących finansowanych przez państwo linii kredytowych i zarządzania nimi;

h)      przeprowadzi analizę planów naprawy banków i wyda wytyczne w sprawie planów naprawy, a także przygotuje plany restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji na podstawie sprawozdań przedłożonych przez banki. Przedłoży do Parlamentu konieczne zmiany do ustawy w sprawie dokapitalizowania odzwierciedlające niedawny komunikat Komisji w sprawie stosowania zasad pomocy państwa w odniesieniu do środków wsparcia banków w kontekście kryzysu finansowego;

i)       wdroży ramy dla instytucji finansowych celem przeprowadzenia pozasądowej restrukturyzacji zadłużenia gospodarstw domowych, złagodzi wymogi dotyczące wniosków o restrukturyzację zadłużenia przedsiębiorstw i wdroży plan działania w celu zwiększenia publicznej świadomości w kwestii narzędzi restrukturyzacji;

j)       sporządzi kwartalne sprawozdania na temat wdrażania nowych narzędzi służących restrukturyzacji. W oparciu o niedawno przeprowadzone badanie poszukiwać będzie alternatywnych możliwości intensyfikacji działań na rzecz naprawy gospodarczej przedsiębiorstw przystępujących do programu PER (specjalna procedura dla przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej) oraz SIREVE (system naprawy gospodarczej przedsiębiorstw poprzez pozasądowe porozumienia dla przedsiębiorstw w trudnej sytuacji finansowej, którym grozi niewypłacalność lub które już ją ogłosiły).”.

Artykuł 2

Niniejsza decyzja skierowana jest do Portugalii.

Artykuł 3

Niniejsza decyzja zostaje opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

                                                                       W imieniu Rady

                                                                       Przewodniczący

[1]               Dz.U. L 118 z 12.5.2010, s. 1.