UZASADNIENIE

Cypr znajduje się pod wzrastającą presją ze strony rynków finansowych w związku z coraz większymi obawami dotyczącymi długoterminowej stabilności finansów publicznych, osłabienia sektora finansowego i skali ewentualnego wsparcia ze środków publicznych. Mimo iż niektóre zakłócenia równowagi makroekonomicznej zostały wywołane negatywnymi efektami kryzysu w strefie euro i sytuacji w Grecji, inne wynikają z uwarunkowań krajowych i narastały od dłuższego czasu. Po tym jak agencje ratingowe kilkakrotnie obniżyły ocenę wiarygodności kredytowej Cypru, kraj ten utracił zdolność do refinansowania swojego zadłużenia w sposób zapewniający długoterminową stabilność finansów publicznych. Równocześnie sektor bankowy miał coraz bardziej ograniczone możliwości finansowania na rynkach międzynarodowych, a główne instytucje finansowe odnotowywały znaczące niedobory kapitału. Ze względu na spadek zaufania prowadzący do ciągłego, znacznego odpływu depozytów, na początku 2013 r. sytuacja sektora bankowego gwałtownie się pogorszyła. W marcu 2013 r. Eurogrupa osiągnęła porozumienie polityczne w sprawie głównych elementów programu dostosowań makroekonomicznych Cypru, przewidującego udzielenie pomocy finansowej w wysokości do 10 mld EUR. W wyniku zaburzeń na rynkach finansowych na 10 dni przymusowo zamknięto banki, który to okres wykorzystano na istotne zmniejszenie sektora finansowego poprzez rozpoczęcie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji niektórych banków oraz wydzielenie działających w Grecji oddziałów i filii cypryjskich banków.

W świetle poważnych zaburzeń gospodarczo-finansowych w dniu 25 czerwca 2012 r. władze Cypru oficjalnie zwróciły się o pomoc finansową w postaci pożyczki z Europejskiego Instrumentu Stabilności Finansowej / Europejskiego Mechanizmu Stabilności, a także z Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW), w celu przywrócenia trwałego wzrostu gospodarki oraz zapewnienia prawidłowego funkcjonowania systemu bankowego, a tym samym finansowej stabilności w Unii Europejskiej i w strefie euro. W dniu 27 czerwca 2012 r. Eurogrupa wezwała Komisję do uzgodnienia, w porozumieniu z Europejskim Bankiem Centralnym (EBC), władzami Cypru i MFW, programu dostosowań makroekonomicznych i do ustalenia potrzeb w zakresie finansowania, a także do podjęcia stosownych działań służących zapewnieniu stabilności finansowej. W dniach 16 i 25 marca 2013 r. Eurogrupa osiągnęła z władzami Cypru porozumienie polityczne co do głównych elementów programu, obejmujących restrukturyzację i znaczne zmniejszenie sektora bankowego oraz intensyfikację działań służących konsolidacji budżetowej, reformom strukturalnym i prywatyzacji. Ważnym elementem porozumienia było ustalenie, że banki zostaną dokapitalizowane prawie wyłącznie z wewnętrznych źródeł finansowania (tzn. przez akcjonariuszy i wierzycieli). Nie dotyczyłoby to właścicieli depozytów nieprzekraczających 100 000 EUR. Wierzyciele mieliby ponieść straty nieprzekraczające strat, które by ponieśli, jeśli banki zostałyby zlikwidowane w ramach zwykłego postępowania upadłościowego. W dniu 2 kwietnia 2013 r. osiągnięto porozumienie na poziomie technicznym w sprawie kompleksowego pakietu działań, który ma zostać wdrożony w ramach trzyletniego programu dostosowań makroekonomicznych; główne cele, środki i oczekiwane skutki zostały określone w protokole ustaleń pomiędzy Komisją a Republiką Cypru.

Celem programu dostosowań makroekonomicznych jest przywrócenie zaufania rynków finansowych, równowagi makroekonomicznej i trwałego wzrostu gospodarki. Aby osiągnąć te cele, w programie wyznaczono trzy obszary działania: pierwszym z nich jest strategia dotycząca sektora finansowego przewidująca restrukturyzację i zmniejszenie instytucji finansowych oraz zaostrzenie nadzoru nad tym sektorem, a także działania służące zaradzeniu niedoborom kapitału i płynności. Drugim obszarem działania jest – stanowiąca kontynuację działań konsolidacyjnych podjętych w 2012 r. – ambitna strategia konsolidacji budżetowej, obejmująca w szczególności środki służące ograniczeniu bieżących wydatków pierwotnych, zwiększeniu dochodów rządowych, poprawie funkcjonowania sektora publicznego i utrzymaniu konsolidacji budżetowej w średnim okresie. Celem strategii jest korekta nadmiernego deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych oraz trwałe zmniejszanie relacji długu publicznego brutto do PKB w średnim okresie. Władze Cypru zobowiązały się do jak najszybszego obniżenia deficytu do poziomu poniżej 3 % PKB. Należy utrzymać odpowiednie tempo wykorzystywania funduszy strukturalnych i innych funduszy unijnych, a także wdrażania unijnych inicjatyw politycznych służących pobudzaniu wzrostu gospodarczego i tworzeniu miejsc pracy. Przyczyni się to do wprowadzenia Cypru na ścieżkę długoterminowego wzrostu. Trzecim obszarem działania jest ambitny harmonogram reform strukturalnych służących wspieraniu konkurencyjności oraz trwałego i zrównoważonego wzrostu gospodarczego zgodnie ze skierowanymi w 2012 r. do Cypru zaleceniami Rady oraz umożliwiających likwidację zakłóceń równowagi makroekonomicznej. Zgodnie z porozumieniem politycznym osiągniętym dnia 28 lutego 2013 r. w sprawie zalecenia Rady dotyczącego ustanowienia gwarancji dla młodzieży należy utrzymać możliwości i perspektywy zatrudnienia dla młodych ludzi.

Program obejmuje lata 2013-2016.

2013/0121 (NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY

skierowana do Republiki Cypryjskiej w sprawie określonych środków służących przywróceniu stabilności finansowej i trwałego wzrostu gospodarczego

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 136 ust. 1 w związku z art. 126 ust. 6,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)       Artykuł 136 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) przewiduje możliwość przyjęcia środków w odniesieniu do państw członkowskich, których walutą jest euro, w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania unii gospodarczej i walutowej.

(2)       W dniu 13 lipca 2010 r. Rada przyjęła decyzję na podstawie art. 126 ust. 6 TFUE w sprawie istnienia nadmiernego deficytu na Cyprze[1] oraz wydała zalecenie skierowane do Cypru na podstawie art. 126 ust. 7 TFUE mające na celu likwidację nadmiernego deficytu budżetowego na Cyprze, w którym stwierdziła, że „władze Cypru powinny zlikwidować obecny nadmierny deficyt tak szybko jak to tylko możliwe, a najpóźniej do 2012 r.”.

(3)       W zaleceniu w sprawie krajowego programu reform Cypru z 2012 r. oraz zawierającym opinię Rady na temat przedstawionego przez Cypr programu stabilności na lata 2012–2015[2] Rada zaleciła między innymi, by Cypr podjął środki w celu osiągnięcia trwałej korekty nadmiernego deficytu w 2012 r., zapewnienia wystarczających postępów w dążeniu do osiągnięcia wartości referencyjnej dotyczącej redukcji długu, wzmocnienia przepisów regulacyjnych przyjętych na potrzeby skutecznego dokapitalizowania instytucji finansowych oraz poprawy konkurencyjności.

(4)       Cypr znajduje się pod wzrastającą presją ze strony rynków finansowych w związku z coraz większymi obawami dotyczącymi długoterminowej stabilności finansów publicznych, w tym konieczności wsparcia osłabionego sektora finansowego ze środków publicznych. Mimo iż niektóre zakłócenia równowagi zostały wywołane negatywnymi efektami kryzysu w strefie euro, inne wynikają z uwarunkowań krajowych i narastały od dłuższego czasu[3]. Po tym jak agencje ratingowe kilkakrotnie obniżyły ocenę wiarygodności kredytowej Cypru, kraj ten utracił zdolność do refinansowania swojego zadłużenia w sposób zapewniający długoterminową stabilność finansów publicznych. Równocześnie sektor bankowy miał coraz bardziej ograniczone możliwości finansowania na rynkach międzynarodowych , a główne instytucje finansowe odnotowywały znaczne niedobory kapitału.

(5)       W świetle poważnych zaburzeń gospodarczo-finansowych w dniu 25 czerwca 2012 r. władze Cypru oficjalnie zwróciły się o pomoc finansową w postaci pożyczki z Europejskiego Instrumentu Stabilności Finansowej / Europejskiego Mechanizm Stabilności, a także z Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW), w celu przywrócenia trwałego wzrostu gospodarczego oraz zapewnienia prawidłowego funkcjonowania systemu bankowego, a tym samym stabilności finansowej w Unii Europejskiej i w strefie euro. W dniu 27 czerwca 2012 r. Eurogrupa wezwała Komisję do uzgodnienia, w porozumieniu z Europejskim Bankiem Centralnym (EBC), władzami Cypru i MFW, programu dostosowań makroekonomicznych i do ustalenia potrzeb w zakresie finansowania, a także do podjęcia stosownych działań służących zapewnieniu stabilności finansowej w obecnej bardzo trudnej sytuacji grożącej wywołaniem skutków ubocznych na innych rynkach w wyniku zawirowań na rynku obligacji państwowych. W dniach 16 i 25 marca 2013 r. Eurogrupa osiągnęła z władzami Cypru porozumienie polityczne co do głównych elementów programu. Sektor bankowy ma zostać poddany restrukturyzacji i ulec zmniejszeniu, zintensyfikowane mają również zostać działania służące konsolidacji budżetowej, reformom strukturalnym i prywatyzacji. Banki mają zostać dokapitalizowane prawie wyłącznie z wewnętrznych źródeł finansowania (tzn. przez akcjonariuszy i wierzycieli).

(6)       W obecnej sytuacji Cypr powinien przyjąć kompleksowy pakiet działań, który ma zostać wdrożony w ramach trzyletniego programu dostosowań makroekonomicznych w okresie od II kwartału 2013 r. do I kwartału 2016 r.

(7)       Celem pakietu działań powinno być przywrócenie zaufania rynków finansowych, równowagi makroekonomicznej i trwałego wzrostu gospodarki. Pakiet powinien obejmować trzy obszary działania. Pierwszym obszarem działania powinna być strategia dotycząca sektora finansowego przewidująca restrukturyzację i zmniejszenie instytucji finansowych oraz zaostrzenie nadzoru nad tym sektorem, a także działania służące zaradzeniu niedoborom kapitału i płynności. Drugim obszarem działania powinna być ambitna, skoncentrowana na początku okresu objętego programem strategia konsolidacji budżetowej, obejmująca w szczególności środki służące ograniczeniu bieżących wydatków pierwotnych, zwiększeniu dochodów rządowych, poprawie funkcjonowania sektora publicznego i utrzymaniu konsolidacji budżetowej w średnim okresie, przy jednoczesnym ograniczeniu do minimum wpływu zastosowanych środków na osoby będące w trudnej sytuacji i utrzymaniu odpowiedniego tempa wykorzystywania funduszy strukturalnych i innych funduszy unijnych. Trzecim obszarem działania powinien być ambitny program reform strukturalnych służących wspieraniu konkurencyjności oraz trwałego i zrównoważonego wzrostu gospodarczego, umożliwiających likwidację zaburzeń równowagi makroekonomicznej, w szczególności dzięki reformie – w porozumieniu z partnerami społecznymi – systemu indeksacji płac oraz usunięciu przeszkód dla prawidłowego funkcjonowania rynków. Zgodnie z porozumieniem politycznym osiągniętym dnia 28 lutego 2013 r. w sprawie zalecenia Rady dotyczącego ustanowienia gwarancji dla młodzieży należy utrzymać możliwości i perspektywy zatrudnienia dla młodych ludzi.

(8)       Zgodnie ze zaktualizowaną prognozą Komisji dotyczącą wzrostu nominalnego PKB (-0,5 % w 2012 r., -8,2 % w 2013 r., -2,9 % w 2014 r., 2,6 % w 2015 r. oraz 3,7 % w 2016 r.), relacja długu do PKB wyniesie 87 % w 2012 r., 109 % w 2013 r., 123 % w 2014 r., 126 % w 2015 r. oraz 122 % w 2016 r. Relacja długu do PKB będzie zatem szybko wzrastać do roku 2015, a następnie zacznie spadać, osiągając w 2020 r. – według szacunków – 105 %. Na dynamikę zadłużenia ma wpływ szereg operacji pozabudżetowych. Według zaktualizowanej prognozy Komisji dotyczącej wzrostu nominalnego PKB szacuje się, że w 2013 r. deficyt pierwotny sektora instytucji rządowych i samorządowych wyniesie 395 mln EUR (2,4 % PKB), w 2014 r. 678 mln EUR (4,3 % PKB), w 2015 r. 344 mln EUR (2,1 % PKB), natomiast w 2016 r. odnotowana zostanie nadwyżka pierwotna w wysokości 204 mln EUR (1,2 % PKB).

(9)       Zwiększenie długoterminowej odporności cypryjskiego sektora bankowego ma zasadnicze znaczenie dla przywrócenia stabilności finansowej na Cyprze oraz – ze względu na silne powiązania – utrzymania stabilności finansowej w całej strefie euro,. Rozpoczęło się już znaczące zmniejszanie i restrukturyzacja cypryjskiego sektora bankowego. Parlament przyjął przepisy ustanawiające kompleksowe ramy restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji instytucji kredytowych. Na ich podstawie cypryjski sektor bankowy został znacząco zmniejszony ze skutkiem natychmiastowym. Aby utrzymać płynność tego sektora, wprowadzono środki administracyjne o charakterze przejściowym.

(10)     Przeprowadzenie kompleksowych, ambitnych reform w obszarze finansowym, budżetowym i strukturalnym powinno zaowocować stabilizacją długu publicznego Cypru w średnim okresie.

(11)     W porozumieniu z EBC a w stosownych przypadkach również z MFW, Komisja powinna co kwartał weryfikować konsekwentne wdrażanie programu dostosowań makroekonomicznych, na podstawie wizyt kontrolnych oraz regularnych sprawozdań przedkładanych przez władze Cypru.

(12)     Podczas realizacji programu działań Komisja powinna zapewniać dodatkowe wskazówki w zakresie polityki oraz pomoc techniczną w określonych dziedzinach.

(13)     Władze Cypru powinny włączać, zgodnie z obowiązującymi przepisami i praktykami krajowymi, partnerów społecznych i organizacje społeczeństwa obywatelskiego w przygotowanie, wdrażanie, monitorowanie i ocenę programu pomocy finansowej.

(14)     Każda forma pomocy finansowej otrzymanej na wsparcie realizacji polityki w ramach programu dostosowań makroekonomicznych musi być zgodna z wymogami prawnymi i polityką Unii Europejskiej, w szczególności z unijnymi ramami zarządzania gospodarczego. Interwencje w postaci wspierania instytucji finansowych muszą być dokonywane zgodnie z przepisami Unii Europejskiej dotyczącymi konkurencji. Komisja zapewni, aby środki określone w protokole ustaleń w kontekście pomocy finansowej, o którą zwrócono się do Europejskiego Mechanizmu Stabilności, były w pełni zgodne z niniejszą decyzją,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

1.           W celu ułatwienia przywrócenia trwałego wzrostu gospodarki oraz stabilności budżetowej i finansowej Cypr rygorystycznie wdraża program dostosowań makroekonomicznych, którego główne elementy są przedstawione w art. 2 niniejszej decyzji. Program dostosowań makroekonomicznych (zwany dalej „programem”) dotyczy szczególnych zagrożeń, jakie sytuacja na Cyprze stwarza dla stabilności finansowej strefy euro, a jego celem jest szybkie ustabilizowanie sytuacji gospodarczej i finansowej na Cyprze oraz przywrócenie zdolności tego kraju do samodzielnego finansowania się w pełni na rynkach finansowych. W programie należycie uwzględniono zalecenia skierowane do Cypru na podstawie art. 121, 126, 136 i 148 TFUE, a także działania Cypru mające na celu zastosowanie się do tych zaleceń, z jednoczesnym zamiarem rozszerzenia, zaostrzenia i pogłębienia niezbędnych środków polityki.

2.           W porozumieniu z EBC oraz, w stosownych przypadkach, z MFW Komisja monitoruje postępy w realizacji programu. Cypr jest zobowiązany do pełnej współpracy z Komisją i EBC. W szczególności Cypr przekazuje Komisji i EBC wszelkie informacje, które instytucje te uznają za niezbędne do monitorowania realizacji programu.

3.           W porozumieniu z EBC oraz, w stosownych przypadkach, z MFW Komisja bada wspólnie z władzami Cypru konieczność wprowadzenia zmian do programu i jego aktualizacji, co może być niezbędne w celu odpowiedniego uwzględnienia m.in. znacznych rozbieżności pomiędzy prognozami makroekonomicznymi i budżetowymi a osiągniętymi wynikami (w tym dotyczącymi zatrudnienia), negatywnych skutków ubocznych, a także wstrząsów o charakterze makroekonomicznym i finansowym. W celu zapewnienia sprawnej realizacji programu oraz celem trwałego przywrócenia równowagi Komisja na bieżąco zapewnia porady i wskazówki dotyczące reform budżetowych, strukturalnych i dotyczących rynku finansowego. Komisja okresowo ocenia wpływ programu na gospodarkę i zaleca niezbędne korekty w celu zwiększenia tempa wzrostu gospodarczego i tworzenia nowych miejsc pracy, przy jednoczesnym zapewnieniu niezbędnej konsolidacji budżetowej i ograniczeniu do minimum szkodliwych skutków społecznych.

Artykuł 2

1.           Głównymi celami programu dostosowań makroekonomicznych Cypru są: przywrócenie solidności cypryjskiego sektora bankowego; kontynuowanie podjętej już konsolidacji budżetowej; oraz przeprowadzenie reform strukturalnych mających na celu wspieranie konkurencyjności oraz trwałego i zrównoważonego wzrostu gospodarczego.

2.           Cypr kontynuuje konsolidację budżetową zgodnie z jego zobowiązaniami wynikającymi z procedury nadmiernego deficytu, wprowadzając w tym celu wysokiej jakości środki o trwałym charakterze przy jednoczesnym ograniczeniu do minimum wpływu konsolidacji na osoby będące w trudnej sytuacji.

3.           Cypr przyjmuje środki określone w ust. 4–15.

4.           W celu jak najszybszego sprowadzenia deficytu do poziomu poniżej 3 % PKB Cypr jest gotowy do podjęcia dodatkowych środków konsolidacyjnych. W szczególności, w przypadku nieosiągnięcia zakładanych dochodów lub wyższych wydatków socjalnych wynikających z niekorzystnych skutków makroekonomicznych, rząd Cypru jest gotowy do podjęcia dodatkowych środków służących osiągnięciu celów programu, w tym poprzez zmniejszenie wydatków uznaniowych, przy jednoczesnym ograniczeniu do minimum wpływu na osoby będące w trudnej sytuacji. W okresie objętym programem wszelkie dochody gotówkowe przekraczające dochody przewidywane w programie, w tym dochody nadzwyczajne, zostają zaoszczędzone lub wykorzystane do redukcji zadłużenia. Osiągnięcie lepszych wyników budżetowych – pod warunkiem, że będzie miało trwały charakter – może oznaczać, że w końcowych latach objętych programem nie będzie konieczności podjęcia dodatkowych środków.

5.           Cypr kontynuuje wykorzystywanie funduszy strukturalnych i innych funduszy unijnych w odpowiednim tempie.

6.           W celu przywrócenia solidności sektora finansowego Cypr kontynuuje gruntowne reformy i restrukturyzację sektora bankowego i wzmacnia najlepiej rokujące banki poprzez zwiększenie ich kapitału, poprawę ich płynności i zaostrzenie nadzoru nad nimi. W programie przewiduje się następujące środki i skutki podejmowanych działań:         

a)      ścisłe monitorowanie płynności sektora bankowego oraz podjęcie odpowiednich środków służących utrzymaniu dostatecznej płynności w systemie zgodnie z zasadami Eurosystemu. Niedawno wprowadzone przejściowe ograniczenia swobodnego przepływu kapitału (m.in. ograniczenia dotyczące wypłat gotówki, płatności elektronicznych i przelewów za granicę) będą ściśle monitorowane. Celem jest dopilnowanie, by ograniczenia te obowiązywały tak długo, jak jest to absolutnie niezbędne do zapobiegnięcia poważnym, bezpośrednim zagrożeniom dla stabilności finansowej. Średnioterminowe plany finansowania i plany kapitałowe banków krajowych uzależnionych od finansowania przez bank centralny lub otrzymujących pomoc państwa powinny w sposób realistyczny odzwierciedlać przewidywane zmniejszenie udziału finansowania dłużnego w sektorze bankowym oraz służyć ograniczeniu zależności od kredytowania przez bank centralny, przy jednoczesnym unikaniu gwałtownej wyprzedaży aktywów i zapaści kredytowej. Wymogi w zakresie minimalnej płynności zostaną zaktualizowane, tak aby w przyszłości zapobiec koncentracji inwestycji w aktywa denominowane w euro;

b)      dokonanie niezależnej wyceny aktywów Bank of Cyprus i Cyprus Popular Bank oraz szybkie przejęcie działalności Cyprus Popular Bank przez Bank of Cyprus. Wycena zostanie dokonana szybko, tak aby przywrócić dostęp do odpowiednich części niegwarantowanych depozytów w Bank of Cyprus;

c)      przyjęcie niezbędnych wymogów regulacyjnych dotyczących podniesienia minimalnego współczynnika kapitału podstawowego Tier I do 9 % do końca 2013 r.;

d)      podjęcie kroków służących zminimalizowaniu kosztów restrukturyzacji banków dla podatników; niedokapitalizowane komercyjne i spółdzielcze instytucje kredytowe pozyskają w jak największym stopniu kapitał ze źródeł prywatnych, w tym od akcjonariuszy i wierzycieli, zanim przyznana zostanie pomoc państwa. Plany restrukturyzacji lub uporządkowanej likwidacji podlegają formalnemu zatwierdzeniu na podstawie przepisów dotyczących pomocy państwa, zanim pomoc ta zostanie przyznana;

e)      ustanowienie rejestru kredytów, przegląd i ewentualna zmiana obowiązujących ram regulacyjnych dotyczących procedur udzielania kredytów, oraz przyjęcie zaostrzonych przepisów dotyczących zarządzania bankami komercyjnymi;

f)       wzmocnienie zarządzania bankami, w tym poprzez wprowadzenie zakazu udzielania kredytów niezależnym członkom organów zarządzających bądź powiązanym z nimi podmiotom;

g)      maksymalizacja ściągalności kredytów zagrożonych, przy jednoczesnym ograniczeniu do minimum bodźców do celowego ogłaszania przez kredytobiorców niewypłacalności. Będzie to obejmować złagodzenie ograniczeń dotyczących przejmowania zabezpieczenia oraz odpowiednie monitorowanie kredytów zagrożonych i zarządzanie nimi. Bank centralny Cypru wyda wytyczne dotyczące uznawania za zagrożone wszystkich kredytów niespłacanych przez 90 dni od upływu terminu wymagalności;

h)      dostosowanie regulacji spółdzielczych instytucji kredytowych i nadzoru nad nimi do regulacji banków komercyjnych i nadzoru nad nimi;

i)       weryfikacja długofalowej rentowności spółdzielczych instytucji kredytowych oraz opracowanie, w porozumieniu z Komisją oraz po poinformowaniu EBC i MFW, strategii dotyczącej przyszłej struktury, funkcjonowania i rentowności sektora spółdzielczych instytucji kredytowych. Realizacja strategii powinna zostać zakończona do połowy 2015 r.;

j)       zwiększenie monitorowania zadłużenia przedsiębiorstw i gospodarstw domowych oraz ustanowienie ram dotyczących ukierunkowanej restrukturyzacji sektora prywatnego; oraz

k)      dalsze wzmocnienie ram dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz zapewnienie pełnej przejrzystości podmiotów, zgodnie z najlepszymi praktykami.

7.           W roku 2013 władze rygorystycznie wdrażają ustawę budżetową na 2013 r. oraz dodatkowe środki o trwałym charakterze o wartości co najmniej 351 mln EUR (2,1 % PKB). Cypr zmienia ustawę budżetową na 2013 r., tak aby uwzględnić dodatkowe środki konsolidacyjne. Cypr przyjmuje następujące środki:

a)      po stronie wydatków w budżecie zostanie przewidziane ograniczenie – o co najmniej 36 mln EUR – wydatków na programy budownictwa mieszkaniowego oraz dalsze stopniowe zmniejszenie wynagrodzeń w sektorze publicznym i ograniczenie niektórych świadczeń społecznych;

b)      po stronie dochodów dodatkowe środki będą obejmować podwyżki podatków od nieruchomości, ustawowej stawki podatku dochodowego od osób prawnych, stawki podatku od dochodów z odsetek, podatku od banków i opłat za usługi publiczne;

c)      Cypr przeprowadzi reformę systemu opodatkowania pojazdów silnikowych zgodnie z zasadami dotyczącymi ochrony środowiska oraz w celu uzyskania dodatkowych dochodów;

d)      Cypr wprowadzi środki służące kontroli wydatków na opiekę zdrowotną i poprawie efektywności kosztowej służby zdrowia poprzez zwiększenie wydajności, konkurencyjności i gospodarności publicznych szpitali. Ponadto Cypr wprowadzi system współpłatności dla ograniczonej liczby usług medycznych i produktów farmaceutycznych; oraz

e)      Cypr zapewni pełne wdrożenie środków konsolidacyjnych przyjętych od grudnia 2012 r.

8.           Następujące środki obowiązują od dnia 1 stycznia 2014 r.:

a)      po stronie wydatków w budżecie zostaną przewidziane: ograniczenie o co najmniej 28,5 mln EUR łącznych wydatków na transfery socjalne dzięki ich lepszemu ukierunkowaniu; dalsze ograniczenie wynagrodzeń w szeroko rozumianym sektorze publicznym; wprowadzenie opłaty za kartę uprawniającą do korzystania z transportu publicznego przez studentów i emerytów; oraz reformy strukturalne w sektorze edukacji w celu zmniejszenia wydatków na wynagrodzenia; oraz

b)      po stronie dochodów w budżecie na 2014 r. zostaną przewidziane: przedłużenie tymczasowego potrącenia z wynagrodzenia brutto pracowników z sektora publicznego i prywatnego do dnia 31 grudnia 2016 r.; podwyżki podatku od wartości dodanej; podwyżki akcyzy; oraz zwiększenie składek na ogólny system zabezpieczenia społecznego.

9.           W celu zapewnienia długoterminowej stabilności finansów publicznych Cypr przeprowadza reformy budżetowe i strukturalne, obejmujące m.in. następujące środki i skutki:

a)      reformy dotyczące ogólnego systemu emerytalnego i systemu emerytalnego dla pracowników sektora publicznego w celu zapewnienia stabilności tych systemów, przy jednoczesnym uwzględnieniu adekwatności świadczeń emerytalnych. W razie potrzeby reformy zostaną zintensyfikowane;

b)      kontrolę wzrostu wydatków na opiekę zdrowotną w celu zwiększenie stabilności struktury finansowania i wydajności świadczenia publicznych usług opieki zdrowotnej;

c)      poprawę efektywności wydatków publicznych i procedury budżetowej poprzez zapewnienie skutecznych średniookresowych ram budżetowych jako elementu usprawnionego zarządzania finansami publicznymi, w pełni zgodnego z dyrektywą w sprawie wymogów dotyczących ram budżetowych i Traktatem o stabilności, koordynacji i zarządzaniu w unii gospodarczej i walutowej;

d)      przyjęcie odpowiednich, opracowanych zgodnie z najlepszymi praktykami, ram prawno-instytucjonalnych dotyczących partnerstw publiczno-prywatnych;

e)      opracowanie programu służącego ustanowieniu rzetelnego systemu ładu korporacyjnego dla przedsiębiorstw państwowych i przedsiębiorstw z udziałem państwowym oraz rozpoczęcie realizacji planu prywatyzacji, tak aby poprawić efektywność ekonomiczną i przywrócić zdolność obsługi zadłużenia;

f)       opracowanie i wdrożenie kompleksowego planu reform służących poprawie skuteczności i wydajności poboru podatków i administracji podatkowej, obejmującego środki mające na celu zapewnienie pełnego i szybkiego wprowadzenia w życie przepisów i standardów regulujących współpracę międzynarodową w zakresie podatków oraz wymianę informacji na temat podatków;

g)      reformę podatku od nieruchomości;

h)      reformę administracji publicznej w celu usprawnienia jej funkcjonowania i gospodarności, w szczególności przez dokonanie przeglądu wielkości, warunków zatrudnienia i organizacji służby publicznej w celu zapewnienia wydajnego wykorzystania środków publicznych i świadczenia społeczeństwu wysokiej jakości usług; oraz

i)       reformy ogólnej struktury i poziomu świadczeń społecznych, mające na celu zapewnienie wydajnego wykorzystania środków i odpowiedniej równowagi pomiędzy pomocą społeczną a zachętami do podjęcia pracy.

10.         Cypr przeprowadza – po konsultacji z partnerami społecznymi – reformę systemu indeksacji płac zgodnie z celami, jakimi są poprawa konkurencyjności gospodarki i odzwierciedlenie zmian wydajności pracy. Planowana reforma systemu pomocy społecznej powinna zapewnić, aby pomoc ta zapewniała minimalne dochody osobom niebędącym w stanie zapewnić sobie podstawowego poziomu życia, przy jednoczesnym utrzymaniu zachęt do podjęcia pracy. Każda zmiana wysokości płacy minimalnej odzwierciedla zmiany sytuacji gospodarczej i na rynku pracy i jest dokonywana po konsultacji z partnerami społecznymi.

11.         Cypr przyjmuje wszystkie pozostałe niezbędne zmiany przepisów dotyczących sektora usług w celu dokończenia wdrażania dyrektywy usługowej. Nieuzasadnione bariery na rynkach usług, w szczególności dotyczące zawodów regulowanych, zostaną usunięte. Ramy dotyczące konkurencji zostaną udoskonalone dzięki usprawnieniu funkcjonowania właściwego organu ds. konkurencji oraz dzięki zwiększeniu niezależności i uprawnień krajowych organów regulacyjnych.

12          Do końca 2014 r. Cypr zredukuje do poniżej 2 000 liczbę zaległych, niewydanych aktów własności i wprowadzi gwarantowane terminy wydawania świadectw budowlanych i aktów własności.

13.         Do końca 2013 r. Cypr zmieni system przymusowej sprzedaży nieruchomości obciążonych hipoteką i zezwoli na licytacje prywatne w jak najkrótszych terminach. Przyspieszone zostanie prowadzenie postępowań sądowych, a zaległe, przeciągające się postępowania zostaną zakończone do końca okresu objętego programem.

14.         Cypr podejmuje inicjatywy zmierzające do zwiększenia konkurencyjności sektora turystyki. Inicjatywy te obejmują przegląd strategii dotyczącej turystyki na lata 2011–2015, w oparciu o analizę sposobów udoskonalenia modelu biznesowego sektora turystyki, oraz gruntowną analizę optymalnych sposobów zapewnienia dostatecznej liczby połączeń lotniczych na Cypr.

15.         W sektorze energetyki Cypr dokonuje transpozycji i pełnego wdrożenia trzeciego pakietu energetycznego. Ponadto opracowany zostanie kompleksowy plan reorganizacji cypryjskiego sektora energetyki. Plan ten będzie obejmował:

a)      plan rozwoju infrastruktury do eksploatacji złóż gazu;

b)      opis uregulowań i organizacji rynku w sektorach energetyki i eksportu gazu; oraz

c)      plan ustanowienia instytucjonalnych ram zarządzania zasobami węglowodorów, w tym stworzenie, w oparciu o najlepsze międzynarodowe praktyki, funduszu, do którego powinny być przekazywane dochody publiczne z tytułu wydobycia gazu ze złóż podmorskich i którymi fundusz ten powinien zarządzać.

Artykuł 3

Niniejsza decyzja skierowana jest do Republiki Cypryjskiej.

Artykuł 4

Niniejsza decyzja jest publikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

                                                                       W imieniu Rady

                                                                       Przewodniczący

[1]               Dz.U. L 186 z 20.7.2010, s. 30.

[2]               Dz.U. C 219 z 24.7.2012, s. 13.

[3]               Jak określono w szczegółowej ocenie sytuacji Cypru z 2012 r. i zaleceniach z 2012 r. skierowanych do Cypru w ramach europejskiego semestru.