SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY Sprawozdanie roczne za 2013 r. na temat polityki Unii Europejskiej w zakresie rozwoju i pomocy zewnętrznej oraz jej realizacji w 2012 r. /* COM/2013/0594 final */
SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU
EUROPEJSKIEGO I RADY Sprawozdanie roczne za 2013 r. na temat
polityki Unii Europejskiej w zakresie rozwoju i pomocy zewnętrznej oraz
jej realizacji w 2012 r. Tworzenie globalnej przyszłości dzięki
odpowiedzialności i solidarności W 2012 r. Unia Europejska (UE) otrzymała Pokojową
Nagrodę Nobla za wkład w działania na rzecz pokoju, demokracji i
praw człowieka w Europie. W przemówieniu wygłoszonym podczas
ceremonii wręczenia Nagrody Nobla przewodniczący Komisji Europejskiej
(Komisja) José Manuel Barroso powiązał to osiągnięcie z
globalną solidarnością i odpowiedzialnością: „Nasz
kontynent, jako ten, który podniósł się ze zgliszczy, by stać
się jedną z najsilniejszych gospodarek na świecie,
chlubiący się najbardziej postępowymi systemami zabezpieczenia
społecznego i będący największym na świecie donatorem
pomocy, ponosi szczególną odpowiedzialność za miliony ludzi
znajdujących się w potrzebie”. Europa stanowi zatem kluczowy element światowych
wysiłków na rzecz poprawy standardu życia poprzez rozwój. Unia
Europejska jako całość jest największym na świecie donatorem
oficjalnej pomocy rozwojowej – w 2012 r. dostarczyła łącznie
pomoc o wartości 55,2 mld EUR[1].
Rok 2012 był także pierwszym rokiem wdrażania Programu
działań na rzecz zmian[2],
co zwiększyło wpływ polityki rozwoju UE na ograniczanie ubóstwa.
Równolegle postępowały przygotowania dotyczące światowych
ram politycznych po 2015 r., w których UE pełni kluczową rolę. Unia
Europejska zapewniła również szybkie i zdecydowane wsparcie w
sytuacjach kryzysowych i sytuacjach niestabilności, takich jak susza w
Sahelu oraz konflikty w Syrii i Mali. Wdrażanie Programu działań na
rzecz zmian W zatwierdzonym
przez Radę dnia 14 maja 2012 r. Programie działań na rzecz zmian
określa się bardziej strategiczne podejście do ograniczania
ubóstwa mające na celu dalsze zwiększenie wpływu unijnej polityki
rozwoju[3].
W tym celu zaproponowano w nim cykl istotnych zmian w sposobie dostarczania
pomocy unijnej. Zmiany te obejmują m.in. zróżnicowane podejście
umożliwiające kierowanie dotacji tam, gdzie są one najbardziej
potrzebne i mogą mieć największy wpływ na ograniczanie
ubóstwa; skupienie się na maksymalnie trzech sektorach w danym
państwie; położenie większego nacisku na dobre rządy, demokrację
oraz prawa człowieka, a także na trwały wzrost gospodarczy
sprzyjający włączeniu społecznemu; szersze stosowanie
innowacyjnych mechanizmów finansowania; udoskonaloną politykę
spójności oraz zwiększenie koordynacji i wspólnych działań
z państwami członkowskimi. Program działań na rzecz zmian jest
obecnie na etapie wdrażania. Szereg komunikatów przyjętych w 2012 r. koncentrowało
się na szczególnych aspektach, takich jak „Ochrona socjalna w ramach
współpracy UE na rzecz rozwoju”[4];
„Korzenie demokracji i zrównoważonego rozwoju: Współpraca Europy ze
społeczeństwem obywatelskim w dziedzinie stosunków zewnętrznych”[5] oraz „Podejście UE do
kwestii odporności: Wyciąganie wniosków z kryzysu bezpieczeństwa
żywnościowego”[6].
Europejskie Dni Rozwoju, doroczne wydarzenie dotyczące problemów
światowych oraz współpracy na rzecz rozwoju, poświęcono głównemu
zagadnieniu Programu działań na rzecz zmian, tj. trwałemu
wzrostowi gospodarczemu sprzyjającemu włączeniu społecznemu
na rzecz rozwoju społecznego. W 2012 r. Komisja zwiększyła wykorzystanie mechanizmów
łączenia środków pochodzących oraz niepochodzących z
dotacji, takich jak pożyczki oraz kapitał własny, w celu uzyskania
odpowiedniego połączenia źródeł finansowania dla konkretnych
projektów. Unia Europejska ustanowiła trzy nowe mechanizmy łączenia
środków dla Azji, Karaibów i Pacyfiku. W rezultacie dotacje unijne w
kwocie przekraczającej 400 mln EUR umożliwiły realizację
projektów inwestycyjnych w państwach beneficjentach, przy czym
całkowita wartość projektów wyniosła około 10 mld EUR.
Komisja
rozpoczęła również definiowanie ogólnych ram zgłaszania
wyników oraz reformę systemów monitorowania i sprawozdawczości związanych
z realizacją projektów i programów. W 2012 r. UE i państwa
członkowskie rozpoczęły wspólne programowanie w sześciu
państwach; Etiopii, Ghanie, Gwatemali, Laosie, Mali i Rwandzie. Wspólne programowanie w Haiti i Sudanie Południowym
rozpoczęto już w ramach wcześniejszego procesu w celu poprawy
wyników i wpływu pomocy. Zainicjowano także proces rozszerzenia zakresu
wspólnego programowania poprzez ocenę jego wykonalności w ponad 40
nowych państwach. Bezpieczeństwo
żywnościowe i żywienie W 2012 r. 870 mln osób w dalszym ciągu nie
miało dostępu do wystarczającej ilości żywności. W
przyjętym w październiku komunikacie w sprawie odporności
określono dziesięć kluczowych działań mających na
celu zwiększenie odporności wśród najbardziej narażonej
ludności na świecie. Działania te były zróżnicowane,
począwszy od krajowych strategii odporności oraz planów zapobiegania
klęskom żywiołowym i zarządzania nimi, aż po skuteczne
systemy wczesnego ostrzegania w krajach podatnych na klęski
żywiołowe, a także innowacyjne podejścia do
zarządzania ryzykiem. Polityka w tym zakresie opiera się na
obiecujących wynikach unijnych inicjatyw na rzecz wzmacniania
odporności w Sahelu i Rogu Afryki: Alliance Globale pour
l'Initiative Résilience (AGIR-Sahel) oraz Wsparcie na rzecz
Odporności Rogu Afryki (SHARE). Obie inicjatywy mają na celu przerwanie
błędnego koła suszy, głodu i ubóstwa poprzez zapewnienie trwałej
koordynacji pomocy humanitarnej i rozwojowej. W ciągu trzech lat
unijny instrument żywnościowy o wartości 1 mld EUR
przyczynił się do poprawy standardu życia ponad 59 mln osób w 49
krajach oraz zapewnił pośrednie wsparcie dla około 93 mln innych
osób. Dwa programy, które ułatwiły osiągnięcie takiego
postępu, to program szczepienia zwierząt gospodarskich, w ramach
którego zaszczepiono ponad 44,6 mln zwierząt gospodarskich, oraz program szkoleń
w zakresie produkcji rolnej dla 1,5 mln osób. Żywienie jest kluczowym elementem polityki
rozwoju. W 2012 r. UE zobowiązała się pomóc krajom partnerskim w
zmniejszeniu liczby dzieci cierpiących z powodu zahamowanego wzrostu o co
najmniej 7 mln do 2025 r. W związku z tym w ramach programu tematycznego
UE dotyczącego bezpieczeństwa żywnościowego przekazano 5
mln EUR za pośrednictwem sekretariatu ruchu na rzecz poprawy stanu
wyżywienia „Scaling Up Nutrition”, aby wesprzeć krajowe wysiłki
i zapewnić prawidłowe żywienie od początku ciąży
do drugiego roku życia dziecka. Do końca 2012 r. do ruchu na rzecz
poprawy stanu wyżywienia „Scaling Up Nutrition” przyłączyły
się trzydzieści trzy kraje rozwijające się, w których
żyje 59 mln ze 165 mln dzieci dotkniętych zahamowanym wzrostem na
świecie. Unia Europejska odegrała również aktywną rolę
podczas majowego szczytu grupy G-8, na którym utworzono „Nowy sojusz na rzecz
poprawy bezpieczeństwa żywnościowego i żywienia”[7]. Jesienią 2012 r.
rozpoczęto również przygotowania do komunikatu w sprawie zwiększenia
roli żywienia matek i dzieci, którego przyjęcie zaplanowano na marzec
2013 r. Ochrona socjalna Zbyt często
najbardziej narażone grupy społeczne są pomijane przy tworzeniu
bogactwa. Jedynie 20 % światowej ludności ma dostęp do
odpowiedniej ochrony socjalnej, której brak stanowi przeszkodę w
długoterminowym i zrównoważonym rozwoju. W sierpniu Komisja
przyjęła komunikat w sprawie ochrony socjalnej, w którym wyjaśnia,
w jaki sposób współpraca na rzecz rozwoju może wzmocnić
politykę i systemy ochrony socjalnej. Komunikat zawiera wnioski
dotyczące wsparcia krajów partnerskich, zwłaszcza w kwestii
podstawowej ochrony socjalnej, w zakresie wprowadzania i wdrażania
środków na rzecz tworzenia miejsc pracy i poprawy możliwości
zatrudnienia oraz wsparcia unijnego na rzecz zwalczania podstawowych przyczyn
braku bezpieczeństwa socjalnego. W następstwie szeroko zakrojonych
konsultacji społecznych powyższe wnioski, zgodnie z wnioskami
zawartymi w Programie działań na rzecz zmian w sprawie bardziej
kompleksowego podejścia do rozwoju społecznego, zostały
zgłoszone i zostaną omówione przez ministrów UE ds. rozwoju oraz
Parlament Europejski w 2013 r. Unia Europejska wyraziła również poparcie
dla koncepcji podstawowej ochrony socjalnej określonej na szczeblu
krajowym, przyczyniła się do jej zatwierdzenia przez grupę G-20
oraz do przyjęcia zalecenia w sprawie podstawowej ochrony socjalnej
podczas Międzynarodowej Konferencji Pracy w 2012 r. Wsparcie dla krajów będących w
okresie transformacji We wspólnym komunikacie pt. „Wsparcie UE na rzecz zrównoważonych
przemian w społeczeństwach w okresie transformacji”[8] przyjętym w
październiku przeanalizowano, co UE może zaoferować, aby pomóc krajom
będącym w okresie transformacji w przeprowadzeniu udanej i
trwałej transformacji. Komunikat opiera się na własnych
doświadczeniach UE związanych z procesem rozszerzenia, polityką sąsiedztwa
oraz współpracą na rzecz rozwoju, jak również wspólną
polityką zagraniczną i bezpieczeństwa (WPZiB) oraz wspólną
polityką bezpieczeństwa i obrony (WPBiO). We wspólnym komunikacie określa
się szereg konkretnych środków na rzecz poprawy sposobu, w jaki UE
wspiera wspomniane państwa w przeprowadzeniu trwałych reform. Zapewnienie zrównoważonej energii dla
wszystkich Wsparcie na rzecz
osiągnięcia celów inicjatywy ONZ „Zrównoważona
energia dla wszystkich” (SE4ALL) nabrało znaczącego
tempa w 2012 r. Grupa wysokiego szczebla, której członkiem jest komisarz
ds. rozwoju Andris Piebalgs, kierowała pierwszym
etapem inicjatywy, którego celem jest mobilizacja rządów, sektora
prywatnego i społeczeństwa obywatelskiego do zapewnienia powszechnego
dostępu do nowoczesnych usług energetycznych, zwiększenia
efektywności energetycznej na wszystkich szczeblach oraz podwojenia udziału
energii odnawialnej w globalnym „koszyku energetycznym”. Komisja wraz z duńską
prezydencją w Radzie Unii Europejskiej zorganizowały w kwietniu szczyt
UE „Zrównoważona energia dla wszystkich”, podczas którego przewodniczący Komisji Barroso
przedstawił ambitny cel pomocy krajom rozwijającym się w
zapewnieniu 500 mln osób dostępu do zrównoważonych usług energetycznych
do 2030 r. W ramach mechanizmu łączenia środków Komisja
przeznaczyła 400 mln EUR na działania związane z energią w
Afryce subsaharyjskiej. Ponadto Komisja uruchamia instrument pomocy technicznej
o wartości 65 mln EUR, zaś ponad 75 mln EUR przewiduje się na
projekty w zakresie elektryfikacji obszarów wiejskich w regionie AKP. Dzięki projektom
już sfinansowanym w regionie AKP w ramach funduszu energetycznego ponad 12
mln osób powinno skorzystać z lepszego dostępu do nowoczesnych
usług energetycznych. Rio+20: w kierunku bardziej ekologicznej
gospodarki Podczas Konferencji Narodów Zjednoczonych w
sprawie Zrównoważonego Rozwoju (Rio+20), która odbyła się w
czerwcu, UE zabezpieczyła zobowiązania w takich obszarach, jak woda,
oceany, obszary lądowe i ekosystemy, godna praca, ochrona socjalna,
energia, zrównoważone rolnictwo i bezpieczeństwo
żywnościowe. Na konferencji przyjęto deklarację
„Przyszłość, jakiej chcemy”[9].
Po raz pierwszy uznano, że zielona gospodarka sprzyjająca
włączeniu społecznemu jest ważnym narzędziem służącym
osiągnięciu zrównoważonego rozwoju i ograniczeniu ubóstwa. Uznano
również, że konieczne jest podjęcie pilnych działań wobec
niezrównoważonych wzorców produkcji i konsumpcji. Pojawiła się
możliwość współpracy z szeregiem zainteresowanych państw
w ramach wspólnego przedsięwzięcia w celu opracowania polityki w
zakresie zielonej gospodarki. Podjęto również decyzję o
opracowaniu celów zrównoważonego rozwoju oraz wariantów efektywnej strategii
finansowania zrównoważonego rozwoju. Osiągnięcie milenijnych celów
rozwoju (MCR) Projekty i programy unijne przyczyniają
się do osiągnięcia MCR na poszczególnych kontynentach i w regionach.
Na całym świecie poczyniono imponujące postępy w zakresie MCR.
Według najnowszych dostępnych danych liczbowych[10] na świecie zmniejszono
już o połowę odsetek ludzi żyjących w skrajnym
ubóstwie, a więc przed terminem wyznaczonym na 2015 r. Nastąpiła
znacząca poprawa w zakresie dostępu do bezpiecznej wody pitnej,
odsetka osób podejmujących edukację podstawową oraz liczby
zakażeń wirusem HIV, nawet jeżeli utrzymują się w tych
sektorach różnice między obszarami miejskimi i wiejskimi. Nadal
istnieją wyzwania w tym zakresie, przy czym zapóźnienia rozwojowe
dotyczą w szczególności części Afryki subsaharyjskiej i
państw dotkniętych konfliktem. W ujęciu globalnym wiele
pozostaje do zrobienia przede wszystkim w zakresie zwalczania głodu, umieralności
noworodków i matek, jakości wody oraz infrastruktury sanitarnej. W 2012 r. uruchomiono szereg
programów w ramach inicjatywy UE w zakresie MCR o wartości 1 mld EUR.
Celem inicjatywy MCR jest wspieranie szybszych postępów w zakresie MCR w
36 państwach regionu AKP poprzez zapewnienie finansowania w odniesieniu do
celów, których osiągnięcie jest najmniej zaawansowane, jak
również finansowania opartego na wynikach dla państw, które
skutecznie wdrożyły pomoc. Realizacja inicjatywy
w zakresie MCR: Dostarczanie wody do
zaniedbanych obszarów w Togo W ramach inicjatywy UE w
zakresie MCR 16,7 mln EUR przeznaczono na sektor wody i infrastruktury
sanitarnej w południowym regionie morskim Togo, gdzie żyje prawie połowa
ludności i gdzie skupia się 90 % działalności gospodarczej.
Zaledwie 13 % osób zamieszkujących ten obszar ma dostęp do
bezpiecznej i czystej wody pitnej, czerpanej z tradycyjnych ujęć wody
lub pomp. Do 2016 r. zostanie zbudowanych lub odnowionych 467 ujęć
wody i 6 000 latryn, a 8 500 pracowników sektora publicznego i zainteresowanych
stron zostanie przeszkolonych. Dwa projekty, organizowane wspólnie z UNICEF i Niemieckim
Czerwonym Krzyżem, mają na celu zaopatrzenie 140
społeczności wiejskich w regionie w wodę pitną i instalacje
sanitarne oraz zapewnienie szkolenia w zakresie higieny dla rodzin, ze
szczególnym uwzględnieniem dzieci. Przygotowanie ram
politycznych po 2015 r. Przygotowania do
specjalnego wydarzenia ONZ poświęconego przeglądowi postępów
w osiągnięciu MCR (wrzesień 2013 r.) oraz, w szerszym
ujęciu, dyskusje na temat nowych ram politycznych po 2015 r. nabrały
tempa w 2012 r. Rozpoczęto prace nad komunikatem Komisji, z
uwzględnieniem konsultacji społecznych, zaś w lipcu komisarz
Piebalgs został mianowany członkiem panelu wysokiego szczebla ONZ na
temat perspektywy po 2015 r. W komunikacie, który ma zostać przyjęty
w lutym 2013 r., zostaną zaproponowane zasady podejścia UE do przekrojowych
ram politycznych po 2015 r., łączące ograniczenie ubóstwa ze zrównoważonym
rozwojem, z uwzględnieniem przeglądu MCR i działań
następczych w odniesieniu do konferencji Rio+20. Oczekuje się,
że Rada zatwierdzi to podejście w czerwcu 2013 r. Unia
Europejska na świecie W 2012 r.
główny nacisk położono na dobre rządy, które są
niezbędne dla zrównoważonego rozwoju sprzyjającego
włączeniu społecznemu. Zgodnie z Programem działań na
rzecz zmian oraz wspólnym komunikatem z 2011 r. pt. „Prawa człowieka i
demokracja w centrum działań zewnętrznych UE: Dążenie
do bardziej skutecznego podejścia”[11]
UE korzystała z szeregu dostępnych instrumentów zewnętrznych, tak
aby ułatwiać reformy w krajach będących w okresie
transformacji, aktywnie interweniować w sytuacjach kryzysowych w celu zapewnienia
stabilności oraz wspierać wolne i uczciwe wybory. Unia Europejska
ograniczyła stosunki z państwami łamiącymi prawa
człowieka, wprowadziła szereg środków ograniczających wobec
represyjnych reżimów oraz postanowiła skierować pomoc do
społeczeństwa obywatelskiego i ludności dotkniętej kryzysem.
Taka sytuacja miała miejsce w Syrii, gdzie pogarszający
się kryzys humanitarny i systematyczne łamanie praw człowieka
doprowadziły do zawieszenia przez EU dwustronnej pomocy finansowej, wprowadzenia
rozbudowanego pakietu sankcji oraz skierowania pomocy bezpośrednio do ludności
dotkniętej kryzysem. Ogólnie rzecz ujmując, współpraca UE na całym
świecie nadal koncentrowała się na osiągnięciu MCR. Pomimo
szans na zapewnienie powszechnego nauczania na poziomie podstawowym do 2015 r. wciąż
mało prawdopodobne jest, aby Afryka subsaharyjska zrealizowała
kluczowe założenia MCR na czas. Skrajne ubóstwo, śmiertelność
dzieci i zdrowie matek pozostają poważnymi wyzwaniami. Wyniki wdrożenia wsparcia UE w Afryce subsaharyjskiej w 2012 r. były
dobre – całkowite zobowiązania w zakresie finansowania wyniosły 4,014
mld EUR. Kilka państw przekroczyło swoje roczne
cele ze względu na lepszą realizację projektów i programów
niż przewidywano. Najbardziej dobitnym przykładem była
wypłata transzy wsparcia budżetowego w kwocie 40 mln EUR na rzecz Malawi
w grudniu 2012 r. w następstwie pozytywnego rozwoju wydarzeń w tym
państwie. Aby trwale poprawić odporność najbardziej narażonej
ludności w regionie Sahelu, Komisja zorganizowała w czerwcu
konferencję na wysokim szczeblu. Na konferencji podjęto decyzję
o uruchomieniu partnerstwa na rzecz odporności za pośrednictwem inicjatywy
z udziałem wielu zainteresowanych stron (AGIR-Sahel/Alliance globale
pour l'initiative Résilience - Sahel). AGIR zapewnia plan działania na rzecz zwiększenia odporności
ofiar chronicznego niedożywienia w regionie. Osiągnięto
porozumienie w odniesieniu do możliwości przeznaczenia 750 mln EUR w ciągu
trzech lat na stworzenie sezonowych sieci bezpieczeństwa, jak również
co do konieczność inwestycji w opiekę zdrowotną i inne
sektory społeczne, funkcjonowanie rynków żywności i wzmocnienie
pozycji kobiet, w tym kobiet pracujących w rolnictwie. Jako uzupełnienie pomocy UE na dużą
skalę dla Rogu Afryki po suszy w 2011 r. Komisja uruchomiła
inicjatywę Wsparcie na rzecz odporności Rogu Afryki (SHARE), aby
zachęcić do inwestycji w obszarach odbudowy i odporności. Opracowano
plany o wartości ponad 250 mln EUR, aby zwiększyć zaangażowanie
UE w latach 2012–2013. Uwzględniały one wsparcie w zakresie produkcji
rolnej i produkcji zwierzęcej, żywienia, zdrowia zwierząt
gospodarskich oraz zaopatrzenia w wodę, a także zarządzania
zasobami naturalnymi. W ramach SHARE Komisja podkreśla konieczność
położenia większego względnego nacisku na obszary nizinne
Rogu Afryki, w znacznym stopniu pokrywające się z obszarami, na
których dominuje (agro-) pasterstwo. SHARE stanowi część ram
strategicznych dla Rogu Afryki zapewniających holistyczne podejście to
zaangażowania UE w regionie, wspierając jego mieszkańców w osiągnięciu
pokoju, stabilności, bezpieczeństwa i dobrobytu pod rządami
odpowiedzialnych władz. Szereg projektów współpracy na rzecz rozwoju oraz
cztery trwające misje i operacje WPBiO również stanowią
wkład w te ramy strategiczne. W 2012 r. UE
odgrywała kluczową rolę w Mali, zapewniając międzynarodową
mobilizację w następstwie buntu armii/zamachu stanu oraz
zagrożenia możliwym zajęciem północnej części
Mali przez grupy terrorystyczne. Działając na rzecz odblokowania sytuacji
politycznej, UE podjęła działania w celu odbudowy armii i w znacznym
stopniu wsparła starania sił afrykańskich i francuskich o interwencję,
na którą Rada Bezpieczeństwa ONZ wyraziła zgodę na
początku 2013 r. Aby uzyskać wsparcie dla odbudowy kraju, UE
zorganizuje w 2013 r. konferencję donatorów na rzecz Mali. Kryzys uwidocznił
znaczenie kompleksowego podejścia i determinacji UE dla wniesienia znacznego
wkładu w odbudowę, stabilizację i budowę trwałego
pokoju, w szczególności na północy Mali. Chociaż trwałe
rozwiązanie kryzysu politycznego i kryzysu bezpieczeństwa w Mali pozostaje
niezbędne dla pokoju i rozwoju w całym Sahelu, konieczne jest
także rozwiązanie problemów bezpieczeństwa i rozwoju w
całym regionie. Wzajemna odpowiedzialność i wspólne zobowiązanie
do przestrzegania praw człowieka, demokracji i rządów prawa stanowią
podstawę odnowionej europejskiej polityki sąsiedztwa (EPS)[12], która przede
wszystkim dąży do wspierania „głębokiej demokracji”. W
ramach programów ramowych kilkakrotnie przydzielono środki na dodatkowe wsparcie
na rzecz południowego i wschodniego sąsiedztwa: wsparcie na rzecz
partnerstwa, reform i wzrostu sprzyjającego włączeniu
społecznemu (SPRING) oraz program na rzecz integracji i współpracy w
ramach Partnerstwa Wschodniego (EaPIC). Przez cały 2012
r. UE wdrażała swoją odpowiedź na arabską wiosnę,
która częściowo objęła obszar południowego
sąsiedztwa, zgodnie z zasadą pomocy proporcjonalnej do
podjętych działań[13];
było to oparte na zachętach podejście służące
wspieraniu partnerów, którzy przeprowadzają reformy, oraz budowaniu
„głębokiej demokracji”. Program SPRING stanowi rzeczywistą
realizację tej zasady, zapewniając dodatkowe wparcie dla krajów partnerskich,
które wykazują prawdziwe zaangażowanie i postępy. Zapewnienie edukacji dla wysiedlonych dzieci syryjskich Wysiedlone dzieci syryjskie wykluczone z możliwości
edukacyjnych uzyskują wsparcie z programu unijnego o wartości 10 mln
EUR. Celem tego programu, realizowanego za
pośrednictwem UNICEF, jest zapewnienie 5 500 narażonym dzieciom syryjskim
i jordańskim w 39 szkołach w Jordanii dostępu do bezpłatnego
kształcenia formalnego i innych istotnych usług edukacyjnych, łącznie
z tymi świadczonymi w społecznościach przyjmujących w
Jordanii. W ramach projektu wspiera się jordański
system edukacji zarówno na poziomie kraju, jak i poszczególnych
społeczności. W ramach sąsiedztwa wschodniego UE
prowadziła współpracę, kontynuując wsparcie procesów reform
współpracujących krajów partnerskich. Wydany w maju wspólny komunikat
pt. „Partnerstwo Wschodnie: Plan działania w okresie poprzedzającym
szczyt jesienią 2013 r.”[14]
był ważnym krokiem w przygotowaniu przyszłych prac. Towarzyszące
mu dwustronne i wielostronne plany działania będą stanowić
wytyczne dla Partnerstwa w czasie poprzedzającym szczyt w Wilnie. W ramach
programu integracji i współpracy z Partnerstwem Wschodnim Armenia, Gruzja i
Mołdawia otrzymały zwiększone wsparcie finansowe. W 2012 r. UE była szczególnie aktywna w Azji,
organizując niespotykaną dotąd liczbę spotkań, wizyt i
szczytów, których punktem kulminacyjnym był 9. szczyt ASEM, który
odbył się w Laosie w listopadzie. Poczyniono postępy w zakresie
umów ramowych, umów o partnerstwie i współpracy oraz umów o wolnym handlu
z szeregiem partnerów azjatyckich. Unia Europejska kontynuowała współpracę
z organizacjami regionalnymi. Uzgodniła nowy plan działania ze
Stowarzyszeniem Narodów Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN) skupiający
się na zrównoważonym rozwoju i wzroście sprzyjającym
włączeniu społecznemu w latach 2013–2017. Reformy w Mjanmie/Birmie Unia Europejska wspiera niezwykłe
zmiany polityczne i gospodarcze zachodzące w Mjanmie/Birmie i w maju 2012
r. zawiesiła środki ograniczające. Komisja jest obecnie w
pełni zaangażowana we współpracę na rzecz rozwoju z
rządem, której wartość i zakres zwiększyły się ponad
dwukrotnie. W lutym 2012 r. komisarz Piebalgs odwiedził
Mjanmę/Birmę i zapowiedział pakiet środków o wartości ponad
150 mln EUR w ciągu dwóch lat jako wsparcie dla demokratycznych reform w
państwie, aby pomóc w zapewnieniu zrównoważonego wzrostu i rozwoju
całej ludności. Pakiet ten, z którego 100 mln EUR przekazano już
do końca 2012 r., opiera się na istniejącym wsparciu na rzecz
zdrowia, edukacji, środków do życia, wysiedleńców i budowania potencjału
rządu. Podczas wizyty w kwietniu wysoka przedstawiciel/wiceprzewodnicząca
Ashton oficjalnie otworzyła nowe biuro UE w Rangunie, zaś we
wrześniu UE wszczęła procedury mające na celu przywrócenie
ogólnego systemu preferencji taryfowych, który pomoże Mjanmie/Birmie
rozszerzyć wywóz na Europę. Zainaugurowany przez
przewodniczącego Barroso w listopadzie 2012 r. birmański Ośrodek
ds. Pokoju, który odgrywa kluczową rolę w procesie pokoju etnicznego,
otrzymał z UE wstępne finansowanie na pomocnicze. Afganistan w
dalszym ciągu był priorytetem. W maju Rada podtrzymała
długoterminowe zobowiązanie UE wobec tego państwa, deklarując
co najmniej utrzymanie poziomu wsparcia po wycofaniu się wojsk w 2014 r. oraz
poparcie afgańskich wysiłków na rzecz wzmocnienia policji cywilnej i rządów
prawa. Zobowiązania te stanowiły podstawę zobowiązań UE
przyjętych na konferencjach międzynarodowych, które odbyły
się w Chicago, Kabulu i Tokio. W 2012 r. kwota
wsparcia UE na rzecz zdrowia i ochrony socjalnej wyniosła 185 mln EUR. Unia
Europejska kontynuowała swoje zaangażowanie w rządy prawa, ze
szczególnym naciskiem na działania policyjne. Afganistan czerpie
także korzyści z tematycznych rodzajów wsparcia, takich jak prawa
człowieka, społeczeństwo obywatelskie i bezpieczeństwo
żywnościowe. Azja Środkowa, która jest
w dalszym ciągu niestabilna i szczególnie podatna na zagrożenia, jest
ważnym regionem dla UE. Zobowiązania UE w zakresie
współpracy na rzecz rozwoju wyniosły w 2012 r.[15] 117 mln
EUR. Strategia UE dla Azji Środkowej, zmieniona w 2012 r., nadal pozostaje
w mocy, a Rada do Spraw Zagranicznych z zadowoleniem przyjęła zacieśnienie
stosunków z państwami Azji Środkowej i potwierdziła istotność
tej strategii. W dalszym ciągu aktualne są wszystkie
obszary priorytetowe strategii, tj. prawa człowieka, rządy prawa, dobre
rządy i demokratyzacja; młodzież i edukacja; rozwój gospodarczy,
handel i inwestycje; energia i transport; zrównoważenie środowiskowe
i woda oraz sprostanie wspólnym zagrożeniom i wyzwaniom. W 2012 r. we
współpracy na rzecz rozwoju UE położyła nacisk na
edukację, zarządzanie finansami publicznymi oraz instrument
inwestycyjny na rzecz Azji Środkowej, a także rozwój sektora
prywatnego i bezpieczeństwo transgraniczne na szczeblu regionalnym. Ameryka Łacińska jako całość poczyniła znaczne postępy w osiągnięciu
MCR. Dwustronna współpraca UE z państwami Ameryki
Łacińskiej koncentrowała się na szeregu sektorów, z
uwzględnieniem dobrych rządów, zwalczania korupcji, edukacji, klimatu
i bioróżnorodności oraz wsparcia gospodarki. Stosunki z regionem Karaibów skupiały
się w 2012 r. na uzupełnieniu i finalizacji szeregu inicjatyw
rozpoczętych w ubiegłych latach. Promowanie i wzmacnianie dialogu
politycznego w regionie pozostawało priorytetem oraz toczył się dialog
polityczny między UE a Karaibskim Forum Państw AKP (CARIFORUM). W
2012 r. utworzono Karaibski Instrument Inwestycyjny, którego oficjalne
uruchomienie zaplanowano na początek 2013 r. W 2012 r. ze względu na imponujące
wyniki gospodarcze i coraz większe i szeroko zakrojone zaangażowanie
w szerzenie wartości demokratycznych i praw człowieka region Ameryki
Łacińskiej i Karaibów stawał się coraz ważniejszy dla
UE. Jednocześnie wzajemne stosunki charakteryzowały się
również niepokojącą tendencją do stosowania restrykcyjnych
praktyk handlowych, takich jak ograniczenia dotyczące licencjonowania
przywozu w Argentynie, które negatywnie wpłynęły na stosunki handlowe. W 2012 r. przyjęto wspólny komunikat pt. „W
kierunku odnowionego Partnerstwa na rzecz rozwoju między UE a regionem
Pacyfiku”[16]. Unia Europejska
podtrzymała swoje zaangażowanie w regionie Pacyfiku, czego
dowodem jest jej udział w 43. Forum Wysp Pacyfiku, które odbyło
się w sierpniu na Wyspach Cooka. Wydarzenie zgromadziło przywódców
państw regionu, którzy ustalili priorytety oraz dostarczyli cennych
informacji na potrzeby skuteczniejszej pomocy rozwojowej. Drugie spotkanie
ministerialne UE-Forum Wysp Pacyfiku zorganizowane w czerwcu dotyczyło
bezpieczeństwa, zarządzania, praw człowieka, kwestii płci,
rozwoju, zmiany klimatu oraz zrównoważonego zarządzania zasobami
oceanicznymi. Pomimo ciągłych i skoordynowanych
wysiłków region Pacyfiku ma zaległości w kwestii osiągnięcia
wszystkich MCR. W 2012 r. państwa AKP regionu Pacyfiku zatwierdziły szereg
projektów unijnych służących wspieraniu postępów w osiąganiu
celów, w tym finansowanie w ramach inicjatywy w zakresie MCR. W czerwcu Komisja
przedstawiła wniosek decyzji Rady w sprawie stowarzyszenia krajów i
terytoriów zamorskich z Unią Europejską[17]. 10. Forum KTZ-UE odbyło
się w styczniu w Brukseli z udziałem przedstawicieli KTZ i czterech
państw członkowskich, z którymi są one powiązane (Dania,
Francja, Zjednoczone Królestwo i Niderlandy). W ramach forum omówiono odnowienie
stowarzyszenia oraz programowanie i wdrożenie środków w ramach
Europejskiego Funduszu Rozwoju. Perspektywy Rok 2013
będzie kluczowy dla kształtowania dyskusji na temat ram politycznych
po 2015 r., a ponadto w lutym tego roku Komisja ma przyjąć komunikat pt.
„Godne życie dla wszystkich: Eliminacja ubóstwa i zapewnienie światu
zrównoważonej przyszłości”. Przewiduje się, że
konkluzje Rady w sprawie tego dokumentu zostaną przyjęte w czerwcu
2013 r., co skonsoliduje wspólne podejście UE do debat na temat ram
politycznych po 2015 r. Jest to szczególnie istotne w świetle specjalnego
wydarzenia ONZ poświęconego przeglądowi postępów w osiągnięciu
MCR zaplanowanego na wrzesień 2013 r. Ogólnym celem nowych ram
politycznych po 2015 r. powinno być zapewnienie „Godnego życia dla
wszystkich” do 2030 r., eliminacja ubóstwa we wszystkich jego wymiarach (gospodarczym,
społecznym, środowiskowym) oraz zapewnienie światu
zrównoważonej przyszłości. Komisja uzupełni te działania
znacznymi wysiłkami na rzecz przeprowadzenia debaty publicznej na ten
temat. Europejskie sprawozdanie w sprawie rozwoju na rok 2013, zaplanowane na
kwiecień 2013 r. i zatytułowane „Globalne działania po 2015 r.
na rzecz zrównoważonej przyszłości sprzyjającej
włączeniu społecznemu”[18],
będzie stanowiło dalszy wkład UE w globalny dialog. Europejskie
Dni Rozwoju, które odbędą się w listopadzie 2013 r.,
również będą koncentrowały się na
przyszłości rozwoju. Negocjacje z
Parlamentem Europejskim i Radą w sprawie wieloletnich ram finansowych na
lata 2014–2020 będą kontynuowane w celu wypracowania międzyinstytucjonalnego
porozumienia prowadzącego do przyjęcia uregulowań
dotyczących instrumentów finansowych do 2013 r. Komisja będzie
kontynuować wdrażanie Programu działań na rzecz zmian,
który również będzie stanowił podstawę programowania w
kontekście wieloletnich ram finansowych na lata 2014–2020. Chociaż zróżnicowanie rozpocznie
się dopiero po uruchomieniu nowych instrumentów finansowania, Komisja będzie
już prowadziła prace na rzecz zapewnienia sprawnego przejścia na
nowe partnerstwa. Skupi się ona na długoterminowej stabilności we
wdrażaniu programów w kontekście obecnych wieloletnich ramach
finansowych. [1] http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/EN/foraff/137320.pdf [2] COM(2011) 637 final z 13.10.2011. [3] http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_Data/docs/pressdata/EN/foraff/130243.pdf [4] COM(2012) 446 final z 20.8.2012. [5] COM(2012) 492 final z 12.9.2012. [6] COM(2012) 586 final z 3.10.2012. [7] Komunikat prasowy Komisji IP-12-490 z 18.5.2012. [8] JOIN(2012) 27 final z 3.10.2012. [9] http://www.un.org/en/sustainablefuture [10] http://www.un.org/millenniumgoals/pdf/MDG%20Report%202012.pdf [11] COM(2011) 886 final z 12.12.2011. [12] Rozwijające się stosunki UE z jej partnerami w
sąsiedztwie i transformacje w południowym regionie Morza
Śródziemnego określono w następstwie strategicznego przeglądu
europejskiej polityki sąsiedztwa w 2011 r. We wspólnym komunikacie Komisji
i Wysokiej Przedstawiciel/Wiceprzewodniczącej z dnia 25 maja 2011 r. pt.
„Nowa koncepcja działań w obliczu zmian zachodzących w
sąsiedztwie”, opartym na wspólnym komunikacie „Partnerstwo na rzecz
demokracji i wspólnego dobrobytu z południowym regionem Morza
Śródziemnego”, przyjętym dnia 8 marca 2011 r., określono
nową wizję europejskiej polityki sąsiedztwa. [13] Wspólny komunikat COM (2011) 0200 z 8.3.2011. [14] JOIN(2012) 13 final z 15.5.2012. [15] 3179. posiedzenie Rady do Spraw Zagranicznych:
http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_Data/docs/pressdata/EN/foraff/131149.pdf. [16] JOIN/2012/06
final z 21.3.2012. [17] COM(2012) 362 final z 16.7.2012. Wniosek
oparto na ostrożnej analizie niniejszej decyzji, wyniku wielu konsultacji,
oświadczeń politycznych Komisji, Rady, KTZ, państw
członkowskich, a także na badaniach zewnętrznych. [18] http://www.erd-report.eu/erd/index.html