24.11.2016   

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 436/67

P7_TA(2013)0468

Dodatkowy programu badawczy na potrzeby projektu ITER *

Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 19 listopada 2013 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie przyjęcia dodatkowego programu badawczego na potrzeby projektu ITER (2014–2018) (COM(2011)0931 – C7-0032/2012 – 2011/0460(NLE))

(Konsultacja)

(2016/C 436/23)

Parlament Europejski,

—

uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Radzie (COM(2011)0931),

—

uwzględniając art. 7 traktatu Euratom,

—

uwzględniając wniosek o opinię skierowany przez Radę (C7-0032/2012).

—

uwzględniając art.55 Regulaminu,

—

uwzględniając sprawozdanie Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii oraz opinię Komisji Budżetowej (A7-0211/2013),

A.

mając na uwadze, że Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Energii Atomowej nadal nie pozwala Parlamentowi Europejskiemu na pełnienie roli współprawodawcy,

1.

wydaje pozytywną opinię o wniosku Komisji wraz ze zmianami;

2.

zwraca się do Komisji o odpowiednią zmianę jej wniosku, zgodnie z art. 293 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz art. 106 a Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej;

3.

zwraca się do Rady o poinformowanie go w przypadku uznania za stosowne odejścia od tekstu przyjętego przez Parlament;

4.

zwraca się do Rady o ponowne skonsultowanie się z Parlamentem w przypadku uznania za stosowne wprowadzenia znaczących zmian do wniosku Komisji;

5.

zobowiązuje przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji.

Poprawka 1

Wniosek dotyczący decyzji

Motyw - 1 (nowy)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

(-1)

Potwierdza się zaangażowanie Unii na rzecz Umowy w sprawie powołania Międzynarodowej Organizacji Energii Termojądrowej na rzecz wspólnej realizacji projektu ITER  (1) (zwanej dalej „umową ITER”).

Poprawka 2

Wniosek dotyczący decyzji

Motyw 1

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(1)

W dniu 21 listopada 2006 r. Europejska Wspólnota Energii Atomowej („Euratom”), Chińska Republika Ludowa, Republika Indii, Japonia, Republika Korei, Federacja Rosyjska i Stany Zjednoczone Ameryki podpisały Umowę w sprawie powołania Międzynarodowej Organizacji Energii Termojądrowej na rzecz wspólnej realizacji projektu ITER (dalej „umowa ITER”) . Umową ITER ustanowiono Międzynarodową Organizację Energii Termojądrowej (dalej „Organizacja ITER”), która jest w pełni odpowiedzialna za budowę, obsługę, eksploatację i zakończenie działalności obiektów ITER.

(1)

W dniu 21 listopada 2006 r. Europejska Wspólnota Energii Atomowej („Euratom”), Chińska Republika Ludowa, Republika Indii, Japonia, Republika Korei, Federacja Rosyjska i Stany Zjednoczone Ameryki podpisały umowę ITER. Umową ITER ustanowiono Międzynarodową Organizację Energii Termojądrowej (dalej „Organizacja ITER”), która jest w pełni odpowiedzialna za budowę, obsługę, eksploatację i zakończenie działalności obiektów ITER.

Poprawka 3

Wniosek dotyczący decyzji

Motyw 3

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(3)

W ramach negocjacji mających na celu uzyskanie poparcia pozostałych stron umowy ITER dla umieszczenia obiektu ITER w Europie, w 2007 r. zawarto Umowę między Rządem Japonii a Europejską Wspólnotą Energii Atomowej dotyczącą wspólnej realizacji działań w ramach szeroko zakrojonej koncepcji w dziedzinie badań nad energią fuzji jądrowej w sprawie prowadzenia na terytorium Japonii dodatkowych działań badawczych w dziedzinie syntezy termojądrowej, mających zapewnić szybkie rozpoczęcie eksploatacji ITER z wysoką sprawnością. Działania w ramach szeroko zakrojonej koncepcji i inne działania związane z ITER zarządzane są przez Europejskie Wspólne Przedsięwzięcie na rzecz Realizacji Projektu ITER i Rozwoju Energii Termojądrowej. Finansowanie działań w ramach szeroko zakrojonej koncepcji zapewnione jest głównie poprzez wkłady rzeczowe niektórych członków Europejskiego Wspólnego Przedsięwzięcia na rzecz Realizacji Projektu ITER i Rozwoju Energii Termojądrowej, natomiast pozostała część wkładu Euratomu pokrywana jest z budżetu Euratomu.

(3)

W ramach negocjacji mających na celu uzyskanie poparcia pozostałych stron umowy ITER dla umieszczenia obiektu ITER w Europie, w 2007 r. zawarto Umowę między Rządem Japonii a Europejską Wspólnotą Energii Atomowej dotyczącą wspólnej realizacji działań w ramach szeroko zakrojonej koncepcji w dziedzinie badań nad energią fuzji jądrowej w sprawie prowadzenia na terytorium Japonii dodatkowych działań badawczych w dziedzinie syntezy termojądrowej, mających zapewnić szybkie rozpoczęcie eksploatacji ITER z wysoką sprawnością. Działania w ramach szeroko zakrojonej koncepcji i inne działania związane z ITER zarządzane są przez Europejskie Wspólne Przedsięwzięcie na rzecz Realizacji Projektu ITER i Rozwoju Energii Termojądrowej. Finansowanie działań w ramach szeroko zakrojonej koncepcji zapewnione jest głównie poprzez wkłady rzeczowe niektórych członków Europejskiego Wspólnego Przedsięwzięcia na rzecz Realizacji Projektu ITER i Rozwoju Energii Termojądrowej, natomiast pozostała część wkładu Euratomu pokrywana jest z budżetu Euratomu. W przyjętym w 2012 r. w ramach Europejskiej umowy na rzecz rozwoju syntezy jądrowej dokumencie zatytułowanym „Plan działania w zakresie syntezy termojądrowej” określono potrzebę stałego wsparcia finansowego dla kluczowych projektów oraz prac badawczych i rozwojowych w priorytetowych dziedzinach do momentu uruchomienia ITER w celu sprostania wyzwaniom naukowym i technologicznym na drodze ku wykorzystaniu energii termojądrowej.

Poprawka 4

Wniosek dotyczący decyzji

Motyw 5

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(5)

W  komunikacie „Budżet z perspektywy »Europy 2020«”Komisja zaproponowała, aby po roku 2013 finansowanie projektu ITER miało miejsce poza wieloletnimi ramami finansowymi. W związku z tym należy ustanowić dodatkowy program badawczy na rzecz projektu ITER na lata 2014-2018.

(5)

Projekt ITER powinien umocnić pozycję Unii jako lidera w  dziedzinie syntezy jądrowej dzięki terminowej realizacji przyjętych celów konstrukcyjnych i eksploatacyjnych.

Poprawka 5

Wniosek dotyczący decyzji

Motyw 6

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(6)

Dodatkowy program badawczy na rzecz projektu ITER powinien zostać sfinansowany wkładami państw członkowskich w wysokości ustalonej na podstawie stawki poboru stosowanej do dochodu narodowego brutto (DNB) poszczególnych państw członkowskich, określonej na potrzeby obliczania wysokości składki na poczet zasobów własnych opartych na DNB do budżetu ogólnego Unii Europejskiej . Wkłady te zostaną wniesione do budżetu ogólnego Unii Europejskiej i zostaną przeznaczone na wspomniany program. Państwa trzecie, które zawarły z Euratomem umowę o współpracy w dziedzinie kontrolowanej syntezy jądrowej, wiążącą prowadzone przez nie programy badawcze z odpowiednimi programami Euratomu, powinny również mieć możliwość wniesienia wkładu na rzecz wspomnianego programu.

(6)

Mimo środków mających na celu ograniczenie kosztów, które to środki wymagają dalszego stosowania, możliwe jest dalsze przekroczenie kosztów projektu ITER ze względu na jego naukowy charakter, a także skalę i ryzyko technologiczne. Wszelkie koszty przekraczające maksymalną kwotę w wysokości (…) określoną w art . 2 nie powinny mieć żadnego wpływu na inne projekty finansowane z budżetu Unii, w szczególności te objęte środkami na badania naukowe z działu 1A (Horyzont 2020) i powinny być finansowane w stosownych przypadkach poprzez dodatkowe środki poza pułapami. Państwa trzecie, które zawarły z Euratomem umowę o współpracy w dziedzinie kontrolowanej syntezy jądrowej, wiążącą prowadzone przez nie programy badawcze z odpowiednimi programami Euratomu, powinny również mieć możliwość wniesienia wkładu na rzecz dodatkowego programu badawczego .

Poprawka 6

Wniosek dotyczący decyzji

Motyw 7 a (nowy)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

(7a)

Parlament Europejski i Rada powinny zgodzić się co do tego, że należy unikać wszelkiego odraczania lub przenoszenia niezrealizowanych środków na płatności dotyczących projektu ITER; ponadto powinny one zobowiązać się do współpracy na rzecz unikania takiej sytuacji.

Poprawka 7

Wniosek dotyczący decyzji

Motyw 8 a (nowy)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

(8a)

Zgodnie z apelem zawartym w priorytetach zaproponowanych w planie działania w zakresie syntezy termojądrowej z 2012 r. projekt Joint European Torus (JET) powinien odgrywać kluczową rolę w transformacji energetyki.

Poprawka 8

Wniosek dotyczący decyzji

Artykuł 2 – akapit pierwszy

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Program finansowany jest wkładem w maksymalnej wysokości 2 573  mln EUR (w wartościach bieżących) zgodnie z art . 3.

Program finansowany jest wkładem w maksymalnej wysokości 2 573  mln EUR (w wartościach bieżących) poza pułapami wieloletnich ram finansowych (WRF), mianowicie poza działem 1a, oraz w uzupełnieniu budżetu programu Horyzont 2020, ramowego programu EURATOM czy innych programów unijnych, przy jednoczesnym zachowaniu pełnych uprawnień Parlamentu Europejskiego i Rady . Z tego względu na finansowanie programu należy przewidzieć wystarczające zasoby finansowe, by umożliwić Unii wdrożenie programu, przy jednoczesnym określeniu w WRF maksymalnej wysokości wyodrębnionych wkładów pochodzących z unijnego budżetu na lata 2014–2018. Wszelkie koszty przekraczające maksymalną kwotę nie mają żadnego wpływu na środki budżetowe przeznaczone na inne projekty i są finansowane w stosownych przypadkach poprzez dodatkowe środki poza pułapami.

Poprawka 9

Wniosek dotyczący decyzji

Artykuł 3

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Program finansowany jest wkładami państw członkowskich w wysokości ustalonej na podstawie stawki poboru stosowanej do dochodu narodowego brutto (DNB) poszczególnych państw członkowskich, określonej na potrzeby obliczania wysokości składki na poczet zasobów własnych opartych na DNB do budżetu ogólnego Unii Europejskiej. Wkłady te uznaje się za zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel na potrzeby Programu zgodnie z [art. XX rozporządzenia (UE) nr XX/2012 Parlamentu Europejskiego i Rady [nowe rozporządzenie finansowe].

Program finansowany jest z zasobów własnych Unii.

Poprawka 10

Wniosek dotyczący decyzji

Artykuł 4 – akapit pierwszy

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Państwa trzecie, które zawarły z Euratomem umowę o współpracy w dziedzinie kontrolowanej syntezy jądrowej, wiążącą prowadzone przez nie programy badawcze z odpowiednimi programami Euratomu, (dalej „państwa stowarzyszone”) również mogą wnieść wkład na rzecz Programu.

Państwa trzecie, które zawarły z Euratomem umowę o współpracy w dziedzinie kontrolowanej syntezy jądrowej, wiążącą prowadzone przez nie programy badawcze z odpowiednimi programami Euratomu, (dalej „państwa stowarzyszone”) mogą wnieść wkład na rzecz Programu.

Poprawka 11

Wniosek dotyczący decyzji

Artykuł 5 – akapit drugi a (nowy)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

W połowie okresu trwania programu i przed 30 czerwca 2016 r. Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, w celu zasięgnięcia ich opinii, ocenę realizacji programu.

Poprawka 12

Wniosek dotyczący decyzji

Artykuł 6 – ustęp 1

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

1.   Komisja przyjmuje odpowiednie środki zapewniające, w trakcie realizacji działań finansowanych na podstawie niniejszej decyzji, ochronę interesów finansowych Unii przez stosowanie środków zapobiegania nadużyciom finansowym, korupcji i innym nielegalnym działaniom, przez skuteczne kontrole oraz, w razie wykrycia nieprawidłowości, przez odzyskiwanie kwot nienależnie wypłaconych a także, w stosownych przypadkach, przez skuteczne, proporcjonalne i odstraszające kary.

1.   Komisja przyjmuje odpowiednie środki zapewniające, w trakcie realizacji działań finansowanych na podstawie niniejszej decyzji, ochronę interesów finansowych Unii przez stosowanie środków zapobiegania nadużyciom finansowym, korupcji i innym nielegalnym działaniom, przez skuteczne kontrole oraz, w razie wykrycia nieprawidłowości lub błędów , przez odzyskiwanie kwot nienależnie wypłaconych a także, w stosownych przypadkach, przez skuteczne, proporcjonalne i odstraszające kary. Komisja wprowadza również odpowiednie środki zapewniające właściwą kontrolę ryzyka i unikanie przekraczania kosztów.

Poprawka 13

Wniosek dotyczący decyzji

Artykuł 6 – ustęp 2

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

2.   Komisja lub jej przedstawiciele oraz Trybunał Obrachunkowy mają uprawnienia do audytu, na podstawie dokumentacji i w ramach kontroli i inspekcji na miejscu, wobec wszystkich beneficjentów dotacji, wykonawców, podwykonawców i innych osób trzecich, którzy otrzymują od Unii środki na podstawie niniejszej decyzji.

2.    Parlament Europejski, Komisja lub jej przedstawiciele oraz Trybunał Obrachunkowy mają uprawnienia do audytu, na podstawie dokumentacji i w ramach kontroli i inspekcji na miejscu, wobec wszystkich beneficjentów dotacji, wykonawców, podwykonawców i innych osób trzecich, którzy otrzymują od Unii środki na podstawie niniejszej decyzji. Biorąc pod uwagę, że skala projektu ITER i poważne niedociągnięcia stwierdzone w przeszłości wymagają dokładnej kontroli ze strony Parlamentu Europejskiego, występującego w charakterze organu budżetowego i organu udzielającego absolutorium, Komisja regularnie informuje Parlament Europejski o rozwoju programu, a w szczególności o jego kosztach i harmonogramie.

Poprawka 14

Wniosek dotyczący decyzji

Artykuł 6 – ustęp 2 – akapit trzeci

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Nie naruszając przepisów akapitu pierwszego i drugiego, w umowach o współpracy z państwami trzecimi i organizacjami międzynarodowymi, umowach o udzielenie dotacji, decyzjach o udzieleniu dotacji i zamówieniach wynikających z wdrożenia niniejszej decyzji wyraźnie upoważnia się Komisję, Trybunał Obrachunkowy i OLAF do prowadzenia audytów, kontroli i inspekcji na miejscu.

Nie naruszając przepisów akapitu pierwszego i drugiego, w umowach o współpracy z państwami trzecimi i organizacjami międzynarodowymi, umowach o udzielenie dotacji, decyzjach o udzieleniu dotacji i zamówieniach wynikających z wdrożenia niniejszej decyzji wyraźnie upoważnia się Komisję, Trybunał Obrachunkowy i OLAF do prowadzenia audytów, kontroli i inspekcji na miejscu. Wyniki takich audytów, kontroli i inspekcji na miejscu przekazuje się Parlamentowi Europejskiemu.

Poprawka 15

Wniosek dotyczący decyzji

Załącznik – Cel naukowo-techniczny – akapit drugi

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Pierwszym priorytetem strategii na rzecz osiągnięcia tego celu jest budowa ITER (dużej instalacji eksperymentalnej, dzięki której zostanie wykazana naukowa i techniczna wykonalność wytwarzania energii dzięki syntezie jądrowej), a następnie budowa demonstracyjnej elektrowni termojądrowej.

Pierwszym priorytetem strategii na rzecz osiągnięcia tego celu jest budowa ITER (dużej instalacji eksperymentalnej, dzięki której zostanie wykazana naukowa i techniczna wykonalność wytwarzania energii dzięki syntezie jądrowej), a następnie budowa demonstracyjnej elektrowni termojądrowej. Należy uwzględnić priorytety zaproponowane w europejskiej umowie na rzecz rozwoju syntezy jądrowej – planie działania w zakresie syntezy termojądrowej z 2012 r., aby zagwarantować, że ITER będzie odgrywać kluczową rolę w transformacji energetyki.

Poprawka 16

Wniosek dotyczący decyzji

Załącznik – Cel naukowo-techniczny – akapit drugi a (nowy)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

Do 2025 r. należy zapewnić możliwość konkurencyjnego wytwarzania energii elektrycznej. Aby osiągnąć ten cel, Komisja prowadzi regularny przegląd programu i sporządza roczne sprawozdanie okresowe, w którym przedstawia wyzwania związane z warunkami fizycznymi, technologicznymi, budżetowymi i bezpieczeństwa. W sprawozdaniu tym Komisja musi przedstawić również analizę potencjalnych skutków na trzy główne etapy programu, a także plan awaryjny, w którym określa priorytety pod względem korzyści, zagrożeń i kosztów, mając na uwadze osiągnięcie celów związanych z komercyjnym aspektem syntezy termojądrowej. Komisja musi rozważyć wprowadzenie w życie systemu wczesnego ostrzegania w celu identyfikacji zagrożeń i przyspieszenia procesu podejmowania działań ograniczających ryzyko.

Poprawka 17

Wniosek dotyczący decyzji

Załącznik – Uzasadnienie – akapit pierwszy

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Synteza jądrowa może w znaczący sposób przyczynić się do urzeczywistnienia za kilkadziesiąt lat zrównoważonego i pewnego zaopatrzenia Unii w energię. Sukces tych prac zapewniłby źródło bezpiecznej, zrównoważonej i przyjaznej dla środowiska energii.

Synteza jądrowa może w znaczący sposób przyczynić się do urzeczywistnienia za kilkadziesiąt lat zrównoważonego i pewnego zaopatrzenia Unii w energię. Sukces tych prac zapewniłby źródło bezpiecznej, zrównoważonej i przyjaznej dla środowiska energii. Ujarzmienie energii termojądrowej jest nie tylko bardzo obiecującym celem, lecz także istotnym wyzwaniem, ponieważ wciąż należy przezwyciężyć problemy z zakresu fizyki i inżynierii, aby wykazać wykonalność wytwarzania energii dzięki syntezie jądrowej. W celu jak najlepszego sprostania niektórym z tych wyzwań niezwykle ważne jest, by Unia dołożyła wszelkich starań na rzecz wsparcia i wykorzystania prac związanych z reaktorem JET, aby umożliwić usunięcie wszelkich braków wiedzy lub doświadczenia.

Poprawka 18

Wniosek dotyczący decyzji

Załącznik – Działania – akapit drugi – litera a

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

a)

wnosić wkład Euratomu na rzecz Międzynarodowej Organizacji Energii Termojądrowej ITER, w tym realizować działania badawczo-rozwojowe niezbędne dla opracowania podstaw nabycia komponentów ITER i nabycia modułów testowych płaszcza ITER;

a)

wnosić wkład Euratomu na rzecz Międzynarodowej Organizacji Energii Termojądrowej ITER, w tym realizować działania badawczo-rozwojowe niezbędne dla opracowania podstaw nabycia komponentów ITER i nabycia modułów testowych płaszcza ITER , a także proponować ewentualne usprawnienia w zarządzaniu programem ;

Poprawka 19

Wniosek dotyczący decyzji

Załącznik 1 – Działania – akapit drugi – litera c

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

c)

w razie konieczności realizować inne działania mające na celu przygotowanie podstaw projektowania reaktora demonstracyjnego wraz z instalacjami towarzyszącymi.

c)

w razie konieczności realizować inne działania mające na celu przygotowanie podstaw projektowania reaktora demonstracyjnego wraz z instalacjami towarzyszącymi , głównie te działania niezbędne do właściwego rozwiązania pozostałych kwestii dotyczących budowy i eksploatacji DEMO . Obejmuje to zapewnienie dalszej eksploatacji JET do momentu osiągnięcia przez ITER pełnej operacyjności. Należy propagować stosowanie standardowych rozwiązań, aby mogły one zostać ponownie wykorzystane w możliwie największym zakresie podczas budowy komercyjnych elektrowni.

Poprawka 20

Wniosek dotyczący decyzji

Załącznik – Działania – akapit drugi – litera c a (nowa)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

ca)

wdrażać politykę przemysłową umożliwiającą zaangażowanie przemysłu, w tym małych i średnich przedsiębiorstw, aby wspierać konkurencję i przygotowanie europejskiego systemu na nadejście ery syntezy jądrowej.

Poprawka 21

Wniosek dotyczący decyzji

Załącznik 1 – Działania – akapit drugi – litera c b (nowa)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

cb)

angażować przemysł na szeroką skalę i na możliwie najwcześniejszym etapie, w tym wyspecjalizowane małe i średnie przedsiębiorstwa, aby rozwijać i testować standardowe i niezawodne rozwiązania i wyposażenie. Pomoże to osiągnąć cele programu w ramach dostępnego budżetu.

Poprawka 22

Wniosek dotyczący decyzji

Załącznik 1 – Działania – akapit drugi – litera c c (nowa)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

cc)

propagować dostępność wykwalifikowanej i doświadczonej siły roboczej i kadry naukowej, będącej warunkiem powodzenia programu syntezy termojądrowej. Wdrażanie ITER powinno być powiązane z przyjęciem specjalnych środków na rzecz szkoleń i edukacji w zakresie nauki i technologii związanej z syntezą termojądrową.

Poprawka 23

Wniosek dotyczący decyzji

Załącznik 1 – Działania – akapit drugi – litera c d (nowa)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

cd)

opracować program informowania obywateli Unii w celu przekazywania im pełnych informacji na temat związanych z syntezą termojądrową wyzwań, zagrożeń i aspektów bezpieczeństwa oraz w celu przeprowadzania z nimi konsultacji.

Poprawka 24

Wniosek dotyczący decyzji

Załącznik 1 – Działania – akapit czwarty

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Rada zarządzająca Fusion for Energy przyjmować będzie co roku szczegółowy program prac w ramach realizacji powyższych działań.

Rada zarządzająca Fusion for Energy przyjmować będzie co roku szczegółowy program prac w ramach realizacji powyższych działań , który przekazywany będzie Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Komisji .

(1)   Dz.U. L 358 z 16.12.2006, s. 62.