UZASADNIENIE

1.           KONTEKST WNIOSKU

Na mocy art. 395 dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej[1] (zwanej dalej „dyrektywą VAT”) Rada – stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji – może upoważnić każde państwo członkowskie do wprowadzenia szczególnych środków stanowiących odstępstwo od przepisów tejże dyrektywy w celu uproszczenia procedury poboru VAT lub zapobiegania niektórym formom uchylania się od opodatkowania lub unikania opodatkowania.

W piśmie, które wpłynęło do Komisji dnia 3 lutego 2012 r., Węgry zwróciły się z prośbą o upoważnienie do wprowadzenia na okres dwóch lat środka stanowiącego odstępstwo od art. 193 dyrektywy VAT w celu wyznaczenia podlegającego opodatkowaniu odbiorcy dostaw pszenicy i meslinu, żyta, jęczmienia, owsa zwyczajnego, kukurydzy, pszenżyta, nasion soi, nasion rzepaku lub rzepiku i nasion słonecznika jako osoby odpowiedzialnej w miejsce dostawcy za zapłacenie podatku VAT na rzecz organów podatkowych (tak zwane „odwrotne obciążenie”).

Zgodnie z art. 395 ust. 2 dyrektywy VAT pismem z dnia 26 kwietnia 2012 r. Komisja poinformowała pozostałe państwa członkowskie o wniosku złożonym przez Węgry. W piśmie z dnia 2 maja 2012 r. Komisja zawiadomiła Węgry, że posiada wszystkie informacje niezbędne do rozpatrzenia wniosku.

Węgry wyjaśniły, że miały do czynienia z różnymi rodzajami oszustw podatkowych, które co do zasady polegały na wystawieniu przez dostawcę, który następnie znika nie odprowadzając podatku do organów podatkowych, faktury zachowującej jednak ważność i dającej klientowi będącemu podatnikiem podstawę do odliczenia podatku. Schemat oszustw został wykryty na poziomie krajowym, a także – handlu wewnątrzwspólnotowego.

Na podstawie informacji przedstawionych przez Węgry około 20 % całego odliczonego lub odzyskanego podatku VAT w odniesieniu do wyżej wymienionych produktów rolnych wynikałoby z oszustwa, a według cen z 2010 r. skutkowałoby szacunkową stratą dla skarbu państwa w wysokości 13,5 mld HUF.

W odpowiedzi na to Węgry chcą zastosować procedurę odwrotnego obciążenia, eliminując tym samym potencjalne nadużycia o tyle, że w przypadku braku obłożenia podatkiem VAT potencjalny „znikający” podmiot gospodarczy nie byłby w stanie pobrać podatku VAT od swojego klienta. Odbiorca podlegający opodatkowaniu, o ile jest podatnikiem mającym pełne prawo do dokonania odliczenia, zadeklarowałby a następnie odliczył podatek VAT w tej samej deklaracji VAT. Pozwoliłoby to natychmiast zapobiec dalszym znaczącym stratom wpływów z podatku.

Równocześnie Węgry powinny ustanowić odpowiednie środki kontroli i obowiązki sprawozdawcze dla podatników zaangażowanych w dostawę produktów rolnych, w odniesieniu do których ma zastosowanie odstępstwo, aby zapewnić prawidłowe funkcjonowanie środka oraz zapobiec przeniesieniu się unikania opodatkowania na inne etapy produkcji (np. podczas których przetwarza się produkty surowe), produkty rolne lub sektory. Komisja powinna zostać poinformowana o tych środkach.

W trakcie dwuletniego okresu stosowania środka Węgry będą w stanie ustanowić konwencjonalne i bardziej definitywne środki kontroli zgodne z przepisami dyrektywy w sprawie VAT, aby zapobiegać i zwalczać tę formę oszustwa po wygaśnięciu upoważnienia. Węgry zobowiązały się nie występować o przedłużenie okresu stosowania środka.

Towary objęte środkiem stanowiącym odstępstwo powinny być określone jak najdokładniej, aby uniknąć niepewności prawa. Należy zatem stosować Nomenklaturę scaloną ustanowioną na mocy rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87. Środek będzie dotyczyć jedynie towarów surowych, zasadniczo niemogących stanowić przedmiotu konsumpcji końcowej.

2.           WYNIKI KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI ORAZ OCENY SKUTKÓW

Nie zaistniała potrzeba skorzystania z konsultacji oraz z pomocy ekspertów zewnętrznych.

Celem wniosku w sprawie decyzji jest zwalczanie oszustw dotyczących podatku VAT na rynku rolnym na Węgrzech, w związku z czym ma on potencjalnie pozytywne skutki.

W każdym przypadku skutki będą ograniczone ze względu na wąski zakres odstępstwa i ograniczony czas jego stosowania.

3.           ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU

Decyzja upoważnia Węgry do zastosowania środka stanowiącego odstępstwo od dyrektywy VAT w zakresie przeniesienia odpowiedzialności za zapłatę podatku VAT z dostawcy na klienta będącego podatnikiem w odniesieniu do dostaw określonych produktów rolnych.

Podstawę decyzji stanowi art. 395 dyrektywy VAT.

Niniejszy wniosek wchodzi w zakres wyłącznych kompetencji UE. Zasada pomocniczości nie ma zatem zastosowania.

Decyzja dotyczy upoważnienia przyznanego państwu członkowskiemu w odpowiedzi na złożony przez nie wniosek i nie stanowi jakiegokolwiek zobowiązania.

Biorąc pod uwagę ścisłe ograniczenie zarówno zakresu, jak i okresu stosowania środka, środek szczególny jest proporcjonalny do wyznaczonego celu.

Zgodnie z art. 395 dyrektywy VAT odstępstwo od wspólnych zasad dotyczących podatku VAT jest możliwe jedynie po uzyskaniu zgody Rady, stanowiącej jednomyślnie na wniosek Komisji. Decyzja Rady jest jedynym właściwym instrumentem, ponieważ może być skierowana do poszczególnych państw członkowskich.

4.           WPŁYW NA BUDŻET

Wniosek nie ma wpływu finansowego na budżet Unii.

5.           INFORMACJE DODATKOWE

Wniosek zawiera klauzulę wygaśnięcia.

2012/0173 (NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY

w sprawie upoważnienia Węgier do wprowadzenia szczególnego środka stanowiącego odstępstwo od art. 193 dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

(Jedynie tekst w języku węgierskim jest autentyczny)

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając dyrektywę Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej[2], w szczególności jej art. 395 ust. 1,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)       W piśmie, które wpłynęło do Komisji dnia 3 lutego 2012 r., Węgry zwróciły się o upoważnienie do wprowadzenia na okres dwóch lat odstępstwa od art. 193 dyrektywy 2006/112/WE w odniesieniu do osoby zobowiązanej do zapłaty podatku od wartości dodanej (VAT) na rzecz organów podatkowych. W piśmie tym Węgry zaznaczyły, że nie będą występować o przedłużenie tego upoważnienia.

(2)       Zgodnie z art. 395 ust. 2 akapit drugi dyrektywy 2006/112/WE Komisja poinformowała pozostałe państwa członkowskie pismem z dnia 26 kwietnia 2012 r. o wniosku złożonym przez Węgry. W piśmie z dnia 2 maja 2012 r. Komisja zawiadomiła Węgry, że posiada wszystkie informacje, które uznaje za niezbędne do rozpatrzenia wniosku.

(3)       Osobą zobowiązaną do zapłaty podatku VAT jest zasadniczo podatnik dokonujący dostawy towarów zgodnie z art. 193 dyrektywy 2006/112/WE. Celem odstępstwa, o które wystąpiły Węgry, jest nałożenie tego obowiązku na określony czas na podatnika otrzymującego dostawy określonych nieprzetworzonych produktów rolnych w sektorze zbóż i nasion oleistych.

(4)       W tych sektorach Węgry odnotowały, że pewna liczba podmiotów gospodarczych dokonuje różnych oszustw podatkowych, zarówno na szczeblu krajowym, jak i handlu wewnątrzwspólnotowego, w postaci nieodprowadzania do organów podatkowych podatku VAT, który naliczyli od swoich dostaw. Ich klienci, o ile są podatnikami mającymi pełne prawo do dokonania odliczenia, zachowują prawo do odliczenia tego podatku.

(5)       Ustanowienie podatnika będącego odbiorcą dostarczanych towarów jako osoby zobowiązanej zamiast dostawcy do zapłaty podatku VAT stanowiłoby środek wyjątkowy stosowany przejściowo, którego celem byłoby wyeliminowanie możliwości stosowania omawianej formy uchylania się od podatku. Stosowanie tego środka przez okres dwóch lat powinno pozostawić Węgrom czas konieczny na opracowanie dla sektora rolnego środków ostatecznych zgodnych z dyrektywą 2006/112/WE, aby zapobiegać tej formie oszustwa i ją zwalczać.

(6)       Aby uniknąć ryzyka przeniesienia oszustw podatkowych na etap przetwarzania towarów, na inne produkty lub sektory, Węgry powinny wprowadzić odpowiednie środki kontroli i obowiązki sprawozdawcze oraz poinformować o nich Komisję.

(7)       Aby omawiany środek stanowiący odstępstwo stosował się wyłącznie do określonych szczególnych produktów rolnych oraz aby zagwarantować pewność prawa, towary objęte tym środkiem powinny zostać zdefiniowane przy użyciu Nomenklatury scalonej ustanowionej na mocy rozporządzenia Rady nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej[3].

(8)       Środek jest proporcjonalny do zamierzonego celu, ponieważ jest ograniczony w czasie i nie ma być stosowany powszechnie, lecz jedynie w stosunku do kilku starannie zdefiniowanych produktów, które normalnie, w stanie nieprzetworzonym nie są przeznaczone do końcowej konsumpcji, a w przypadku których skala uchylania się od zobowiązań podatkowych prowadzi do znacznych strat z tytułu wpływów z podatku VAT.

(9)       Omawiany szczególny środek nie zmieni ogólnej kwoty wpływów Węgier z podatku VAT pobieranego na etapie konsumpcji końcowej, ani nie będzie miał negatywnego wpływu na zasoby własne Unii pochodzące z podatku VAT,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

W drodze odstępstwa od art. 193 dyrektywy 2006/112/WE Węgry mogą wyznaczyć podlegającego opodatkowaniu podatnika będącego odbiorcą następujących towarów znajdujących się w Nomenklaturze scalonej ustanowionej na mocy rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 jako osobę zobowiązaną do zapłaty podatku VAT:

Kod CN || Produkt

1001 || Pszenica i meslin

1002 || Żyto

1003 || Jęczmień

1004 || Owies zwyczajny

1005 || Kukurydza

1008 60 00 || Pszenżyto

1201 || Nasiona soi, nawet łamane

1205 || Nasiona rzepaku lub rzepiku, nawet łamane

1206 00 || Nasiona słonecznika, nawet łamane

Artykuł 2

Upoważnienie, o którym mowa w art. 1, jest uzależnione od wprowadzenia przez Węgry odpowiednich i skutecznych środków kontroli i obowiązków sprawozdawczych w odniesieniu do podatników dostarczających towary, do których stosuje się tę decyzję.

Węgry informują Komisję o wprowadzeniu środków i obowiązków, o których mowa w akapicie pierwszym.

Artykuł 3

Niniejszą decyzję stosuje się przez okres dwóch lat od daty jej notyfikacji.

Artykuł 4

Niniejsza decyzja skierowana jest do Węgier.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

                                                                       W imieniu Rady

                                                                       Przewodniczący

[1]               Dz.U. L 347 z 11.12.2006, s. 1.

[2]               Dz.U. L 347 z 11.12.2006, s. 1.

[3]               Dz.U. L 256 z 7.9.1987, s. 1.