SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA RADY dotyczące miejsca opodatkowania dostaw towarów przeznaczonych do konsumpcji na pokładzie i świadczenia usług, w tym usług restauracyjnych, na rzecz pasażerów znajdujących się na pokładzie jednostki pływającej, statku powietrznego, pociągu lub autobusu sporządzone zgodnie z art. 37 ust. 3 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej /* COM/2012/0605 final */
SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA RADY dotyczące miejsca opodatkowania dostaw
towarów przeznaczonych do konsumpcji na pokładzie i świadczenia
usług, w tym usług restauracyjnych, na rzecz pasażerów
znajdujących się na pokładzie jednostki pływającej,
statku powietrznego, pociągu lub autobusu sporządzone zgodnie z art.
37 ust. 3 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie
wspólnego systemu podatku od wartości dodanej SPIS TREŚCI 1........... Kontekst i zakres sprawozdania...................................................................................... 3 2........... Opis obecnie
obowiązujących przepisów dotyczących dostaw towarów i usług
świadczonych w środkach transportu....................................................................................................................... 3 2.1........ Potrzeba szczególnych przepisów
dotyczących dostaw towarów i usług świadczonych w środkach
transportu 3 2.2........ Miejsce dostawy lub świadczenia.................................................................................... 4 2.3........ Zwolnienia dostaw na pokładzie...................................................................................... 5 3........... Główne stwierdzone problemy........................................................................................ 5 3.1........ Wdrożenie i rozumienie
niektórych pojęć......................................................................... 5 3.1.1..... Pojęcie „część
wspólnotowa” przewozu osób realizowanego we Wspólnocie.................. 6 3.1.2..... Traktowanie „postojów”................................................................................................. 6 3.1.3..... Pojęcia „konsumpcji na
pokładzie” oraz „usług restauracyjnych i cateringowych”.............. 6 3.2........ Usługi inne niż
usługi cateringowe i restauracyjne.............................................................. 7 3.3........ Zakres stosowanego zwolnienia...................................................................................... 7 3.4........ Szczególne kwestie podniesione przez
zainteresowane strony........................................... 8 3.5........ Szczególna sytuacja dostaw i
świadczeń realizowanych na pokładzie statków wycieczkowych 8 4........... Dalsze kroki................................................................................................................... 9 1. Kontekst i zakres
sprawozdania Zgodnie z art. 37 ust. 3 dyrektywy Rady
2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu
podatku od wartości dodanej[1]
(zwanej dalej „dyrektywą VAT”) Komisja możliwie najszybciej
przedkłada Radzie sprawozdanie, w stosownym przypadku, wraz
z odpowiednimi wnioskami dotyczącymi miejsca opodatkowania dostaw
towarów przeznaczonych do konsumpcji na pokładzie i świadczenia
usług, w tym usług restauracyjnych świadczonych na rzecz
pasażerów znajdujących się na pokładzie jednostki
pływającej, statku powietrznego lub pociągu. Dyrektywie Rady 2008/8/WE z dnia 12 lutego
2008 r.[2]
(zmieniającej dyrektywę VAT w szczególności w odniesieniu
do zasad dotyczących miejsca świadczenia usług)
towarzyszyło następujące oświadczenie przeznaczone do
protokołu: „Rada i Komisja zgadzają się, że niniejszy
wniosek pozostaje bez uszczerbku dla przewidzianego w art. 37 dyrektywy
2006/112/WE przeglądu miejsca opodatkowania dostaw towarów przeznaczonych
do konsumpcji na pokładzie i świadczenia usług, w tym usług
restauracyjnych świadczonych na rzecz pasażerów znajdujących
się na pokładzie jednostki pływającej, statku powietrznego
lub pociągu. Ten obowiązek przeglądu wyraźnie
obejmuje także usługi świadczone na pokładach statków (w
tym statków wycieczkowych), jak również nowe zasady określania miejsca
świadczenia usług zgodnie z art. 57 dyrektywy 2006/112/WE.”. Niniejsze sprawozdanie koncentruje się na
miejscu opodatkowania towarów przeznaczonych do konsumpcji i świadczenia
usług, w tym usług restauracyjnych świadczonych na rzecz
pasażerów znajdujących się na pokładzie jednostki
pływającej, statku powietrznego lub pociągu. Jednakże w
celu przedstawienia pełnego obrazu tego segmentu rynku porusza ono
również inne kwestie, takie jak traktowanie towarów na wynos dostarczonych
na pokład, dostaw towarów i świadczenia usług w autobusach, jak
również obecnie obowiązujące w tym sektorze odstępstwa. Przygotowując niniejsze sprawozdanie
Komisja podjęła różne działania w celu uzyskania jak
najszerszego przeglądu sytuacji w sektorze. Przede wszystkim zwrócono się
do przedsiębiorców prowadzących działalność w tym
sektorze o przedstawienie oceny obecnej sytuacji, w tym problemów, na które
napotykają, i wskazanie możliwych rozwiązań na
przyszłość. Państwa członkowskie poproszono
również o przedstawienie ich obecnych praktyk i oczekiwań w tym
obszarze. Wreszcie wykonawca zewnętrzny wykonał ekspertyzę
(zwaną dalej „ekspertyzą”)[3]
opublikowaną wraz niniejszym sprawozdaniem. 2. Opis obecnie
obowiązujących przepisów dotyczących dostaw towarów i usług
świadczonych w środkach transportu 2.1. Potrzeba
szczególnych przepisów dotyczących dostaw towarów i usług
świadczonych w środkach transportu Charakter dostaw towarów i świadczenia
usług jako taki jest taki sam, nie zależnie od tego czy są one
realizowane w środkach transportu lub poza nimi. Jednakże w przypadku
towarów dostarczanych i usług świadczonych w środkach transportu
fizyczne miejsce dostawy lub świadczenia zmienia się, ponieważ
dostawa lub usługa ma miejsce na „platformie”, która zazwyczaj
przemieszcza się z miejsca na miejsce. Innymi słowy towary i
usługi nie są przewożone w celu dostawy lub świadczenia,
ale są dostarczane lub świadczone podczas transportu. Zatem ze względu na takie szczególne
okoliczności, w których realizowane są dostawy lub usługi w
środkach transportu, stosuje się szczególne przepisy. Ich celem jest
zapewnienie w maksymalnym stopniu, aby opodatkowanie następowało
miejscu konsumpcji, żeby zbytnio nie komplikować stosowania tych
przepisów. Szczególne przepisy są uzasadnione, ale
należy podkreślić, że chociaż dostawy i
świadczenia usług na pokładzie realizowane są w szczególnym
środowisku, jeżeli są dokonywane i świadczone na
obszarze UE, ich rzeczywista konsumpcja następuje na tym obszarze,
więc co do zasady, nie powinny być traktowane do celów opodatkowania
inaczej niż takie same dostawy i usługi realizowane gdzie indziej w
UE. 2.2. Miejsce
dostawy lub świadczenia Zgodnie z art. 37 ust. 1 i art. 57 ust. 1
dyrektywy VAT za miejsce dostawy towarów oraz świadczenia usług
cateringowych i restauracyjnych na pokładzie jednostki
pływającej, statku powietrznego lub pociągu podczas
„części przewozu pasażerów wykonywanej na terytorium Wspólnoty”
uznaje się miejsce rozpoczęcia przewozu osób. Zgodnie z art. 37 ust. 2 i art. 57 ust. 2
„część” (zwana dalej „częścią wspólnotową”)
definiuje się jako „część przewozu, która odbywa się
bez postoju poza terytorium Wspólnoty, od miejsca rozpoczęcia do miejsca
zakończenia przewozu osób”. „Miejsce rozpoczęcia” oznacza „pierwsze planowane
miejsce przyjęcia na pokład pasażerów na terytorium Wspólnoty, w
stosownym przypadku po postoju poza terytorium Wspólnoty”. „Miejsce
zakończenia” oznacza „ostatnie na terytorium Wspólnoty planowane miejsce
opuszczenia pokładu przez pasażerów, którzy weszli na pokład na
terytorium Wspólnoty, w stosownym przypadku przed postojem poza terytorium
Wspólnoty”. Oznacza to, że część podróży środków
transportu między granicą UE a pierwszym planowanym miejscem
przyjęcia na pokład pasażerów na terytorium Wspólnoty ma miejsce
poza „częścią wspólnotową”. Taka sama sytuacja ma miejsce w
przypadku części podróży między ostatnim planowanym
miejscem opuszczenia pokładu przez pasażerów a granicą UE. „Postój” oznacza zatrzymanie w niezaplanowanym
miejscu przyjęcia pasażerów na pokład lub opuszczenia
pokładu przez pasażerów[4]. Artykuł 37 ust. 1 i 2 stosuje się do
wszystkich dostaw towarów na pokładzie jednostki pływającej,
statku powietrznego lub pociągu, bez względu na to czy są
przeznaczone do konsumpcji na pokładzie w części wspólnotowej.
Artykuł 57 stosuje się do usług cateringowych i restauracyjnych
fizycznie świadczonych na pokładzie jednostki pływającej,
statku powietrznego lub pociągu. W odniesieniu do innych usług
świadczonych na pokładzie nie ustanowiono przepisów szczególnych. W odniesieniu do dostaw towarów na
pokładzie, ale poza częścią wspólnotową, zastosowanie
ma art. 31 dyrektywy VAT. Zgodnie z tym przepisem w przypadku towarów
niewysyłanych ani nietransportowanych za miejsce dostawy towarów uznaje
się miejsce, w którym towary te znajdują się w momencie dostawy.
Artykuł 31 ma zastosowanie również w przypadku dostaw towarów na
pokładzie innych środków transportu, takich jak autobusy. W odniesieniu do usług cateringowych i
restauracyjnych świadczonych na pokładzie, ale poza
częścią wspólnotową, zastosowanie ma art. 55 dyrektywy VAT.
Zgodnie z tym przepisem „miejscem świadczenia usług restauracyjnych i
cateringowych, innych niż faktycznie świadczone na pokładzie
jednostek pływających, statków powietrznych lub pociągów w
trakcie części przewozu osób odbywającej się na terytorium
Wspólnoty, jest miejsce, w którym usługi są faktycznie
świadczone”. 2.3. Zwolnienia
dostaw na pokładzie Zgodnie z art. 37 ust. 3 dyrektywy VAT „do
czasu przyjęcia wniosków (…), państwa członkowskie mogą
zwolnić lub utrzymać zwolnienie, z prawem do odliczenia VAT
zapłaconego na poprzednim etapie, dla dostaw towarów przeznaczonych do
konsumpcji na pokładzie (…)” jednostki pływającej, statku
powietrznego i pociągu w przypadku gdy dostawa tych towarów miała miejsce
w części wspólnotowej. Przepis ten dopuszcza jedynie zwolnienie
dostaw towarów przeznaczonych do konsumpcji na pokładzie i nie obejmuje
towarów, które mają zostać zabrane przez pasażerów. Nie dotyczy
to dostaw na pokładzie innych środków transportu, takich jak
autobusy, które w związku z tym nie mogą korzystać ze
zwolnienia. Nie przewidziano wyjątku dla usług,
z których korzysta się na pokładzie, takich jak usługi
cateringowe i restauracyjne. Jednakże art. 371 i załącznik X,
część B, pkt 10 do dyrektywy VAT zezwalają państwom
członkowskim na utrzymanie zwolnienia w odniesieniu do „przewozu
osób oraz, o ile przewóz osób jest zwolniony, transportu towarzyszących
towarów, takich jak bagaż lub pojazdy silnikowe, lub świadczenia
usług związanych z przewozem osób”. Jest to klauzula zawieszająca,
która może zostać utrzymana do czasu przyjęcia ostatecznych
ustaleń i mogą z niej korzystać tylko państwa
członkowskie, które stosowały ją w dniu 1 stycznia 1978 r. lub
państwa członkowskie, które przystąpiły do Unii po tej
dacie, uzyskując po przystąpieniu specjalne odstępstwo (zob.
art. 375–390b). Chociaż można stwierdzić, że usługi
cateringowe i restauracyjne mogłyby być zwolnione na podstawie tej
klauzuli zawieszającej, innych usług, takich jak usługi
fryzjerskie podczas rejsów, nie można zakwalifikować jako „usług
związanych z przewozem osób”. 3. Główne
stwierdzone problemy Jednym z głównych stwierdzonych problemów
są rozbieżności w stosowaniu przepisów przez poszczególne
państwa członkowskie. Oczywiste jest, że zwolnienia są
stosowane przez państwa członkowskie w różny sposób i że
niektóre przepisy nie są w pełni przestrzegane lub są
różnie rozumiane. W ekspertyzie zwrócono uwagę na praktyczne problemy
przedstawione przez zainteresowane strony[5].
Różnice w stosowaniu są główną przyczyną problemu
i powodują wzrost obciążeń administracyjnych dla
przedsiębiorców. Brak harmonizacji w zakresie odstępstw może
również powodować zakłócenia konkurencji. 3.1. Wdrożenie
i rozumienie niektórych pojęć Stwierdzono istnienie problemów
związanych z niektórymi pojęciami, które można znaleźć
w art. 37 i 57 dyrektywy VAT. Niezależnie od istniejących definicji
niektóre państwa członkowskie odmiennie stosują te pojęcia.
Okazuje się, że dotyczy to zwłaszcza pojęcia jednostek
pływających i statków powietrznych na trasach międzynarodowych. W szczególności okazuje się, że
mają miejsce sytuacje, w których krajowe przepisy wykonawcze do art. 37 i
57 nie obejmują wszystkich trzech środków transportu (jednostek
pływających, statków powietrznych i pociągów). W przypadku autobusów przepisy prawne są
właściwe we wszystkich państwach członkowskich.
Jednakże istnieją pewne wątpliwości odnośnie do ich
właściwego stosowania praktyce i tego, jak można je kontrolować.
3.1.1. Pojęcie
„część wspólnotowa” przewozu osób realizowanego we Wspólnocie W co najmniej trzech państwach
członkowskich definicja części wspólnotowej nie jest
całkowicie jasna[6].
Zazwyczaj brakuje pewnych elementów definicji – na przykład brak jest
definicji miejsca rozpoczęcia lub miejsca zakończenia lub
używana definicja jest jedynie cząstkowa. W jednym z państw
członkowskich całkowicie brak jest definicji części
wspólnotowej. W pięciu państwach
członkowskich dostawy towarów i świadczenie usług na
pokładzie są opodatkowane inaczej poza ich obszarem, bez względu
na to, gdzie – w części wspólnotowej czy poza nią – powinny
być one opodatkowane zgodnie z przepisami[7]. Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr
282/2011 (zwane dalej „rozporządzeniem wykonawczym dotyczącym VAT”[8] wyjaśniło pewne
kwestie, ale zróżnicowane podejście pozostaje sprawą
złożoną i pozostawia pole do błędnej interpretacji i
braku spójności. 3.1.2. Traktowanie
„postojów” Między państwami członkowskimi
istnieją rozbieżności w zakresie traktowania postojów w
porównaniu do pierwszego miejsca przyjęcia na pokład lub ostatniego
miejsca opuszczenia pokładu przez pasażerów w UE. W co najmniej
dziesięciu państwach członkowskich linia podziału nie
wydaje się być właściwa[9].
Zgodnie z ekspertyzą niektóre państwa członkowskie uznają
możliwość opuszczenia przez pasażerów środka
transportu w celu zwiedzania i, po tej wycieczce, powrotu na pokład w celu
kontynuacji podróży, za opuszczenie pokładu i przyjęcie na
pokład pasażerów. Dotyczy to w szczególności sektora rejsów
wycieczkowych. Za przyjęcie na pokład lub
opuszczenie pokładu nie powinno sie uznawać sytuacji, w której
żaden nowy pasażer nie może wejść na pokład i
żaden z pasażerów znajdujących się na pokładzie nie
może na stałe opuścić jednostki pływającej.
Taką sytuacje należy więc uznać za postój. W przypadku gdy
postój jest traktowany jako pierwsze miejsce przyjęcia na pokład lub
ostatnie miejsce opuszczenia pokładu może to powodować
trudności, w przypadku gdy – ze względu na różnice w
interpretacji pojęcia część wspólnotowa – więcej
niż jedno państwo członkowskie chce opodatkować te same
operacje. Wreszcie traktowanie nieplanowanych postojów
może powodować podobnego rodzaju trudności jak opisane
powyżej. Jednakże ekspertyza nie zawiera żadnych informacji na
ten temat. 3.1.3. Pojęcia
„konsumpcji na pokładzie” oraz „usług restauracyjnych i
cateringowych” Ekspertyza opisuje pewne problemy
związane z tymi pojęciami. Konsumpcja na pokładzie: W dyrektywie VAT brak jest definicji tego pojęcia i jedynie
kilka państw członkowskich wydało oficjalne wytyczne, które
są różne w poszczególnych państwach członkowskich. Usługi cateringowe i restauracyjne: Jasna definicja jest dostępna dopiero od dnia 1 lipca 2011 r.[10]. Do tego czasu interpretacja
tego pojęcia opierała się na wytycznych wydanych przez
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (zwany dalej „TSUE”), w
szczególności w wyroku w sprawie Faaborg-Gelting Linien[11]. Pojęcie to zostało
dalej rozwinięte w sprawie Bog[12],
w której TSUE wydał wyrok w dniu 10 marca 2011 r., w którym bardziej
szczegółowo określił, jaki poziom usług powiązanych
jest wymagany, aby uznać świadczenie za usługę
cateringową. Zmiany te powinny ograniczyć do minimum problemy
związane z definicją. Jednakże nie można wykluczyć,
że dalsze wyjaśnienia będą konieczne, aby dostosować
rozporządzenie wykonawcze dotyczące VAT do najnowszego orzecznictwa. 3.2. Usługi
inne niż usługi cateringowe i restauracyjne Jako że art. 55 i 57 odnoszą
się tylko do usług cateringowych i restauracyjnych, które są
opodatkowane zgodnie z opisanymi wyżej przepisami szczególnymi, wszystkie
inne usługi należy traktować w ten sam sposób, bez względu
na to czy są świadczone w środkach transportu czy też nie.
Pojawiły się pewne pytania, w szczególności dotyczące
usług świadczonych na rzecz osób (takich jak usługi fryzjerskie,
kosmetyczne…), ale nie udało się dotąd jasno określić,
które usługi wymagają przepisów szczegółowych. 3.3. Zakres
stosowanego zwolnienia Jedna grupa państw członkowskich
zwalnia towary przeznaczone do konsumpcji na pokładzie jednostki
pływającej, statku powietrznego lub pociągu zgodnie z art. 37
ust. 3 dyrektywy VAT. Jednakże co najmniej dwa państwa
członkowskie dopuszczają również zwolnienie dostaw towarów na
pokładzie dokonywanych na obszarze Wspólnoty, ale poza
częścią wspólnotową, na co nie zezwala art. 37 ust. 3
dyrektywy VAT[13]. Ponadto okazuje się, że w ośmiu
państwach członkowskich zwolnienie obejmuje również usługi
świadczone na rzecz pasażerów na pokładzie jednostki
pływającej, statku powietrznego lub pociągu, w
szczególności usługi restauracyjne i cateringowe[14]. Komisja uważa, że
art. 37 zezwala jedynie na zwolnienie dostaw towarów przeznaczonych do
konsumpcji na pokładzie jednostki pływającej, statku powietrznego
lub pociągu dokonywanych w części wspólnotowej. Zwolnienie
przewidziane w art. 37 nie obejmuje towarów przeznaczonych na wynos ani
żadnych usług. W takich przypadkach możliwe jest zwolnienie
tylko na podstawie art. 371 i załącznika X, część B, pkt
10, które dopuszczają utrzymanie zwolnienia przez państwa
członkowskie w odniesieniu do, „o ile przewóz osób jest zwolniony, […]
świadczenia usług związanych z przewozem osób”. Okazuje
się, że pięć państw członkowskich w różnym
stopniu wyklucza opodatkowanie dostaw towarów lub świadczenia usług
na pokładzie, ze względu na sposób stosowania przepisów
dotyczących miejsca dostawy lub świadczenia usług[15]. Uważają one,
że te dostawy towarów lub świadczenie usług nie są
objęte zakresem terytorialnym VAT. W wyniku tego nie wymagają one
żadnych szczegółowych przepisów przewidujących zwolnienie. Niewłaściwe stosowanie przepisów
dotyczących terytorialnego zakresu VAT lub dotyczących jedynie
zwolnienia wydaje się dotyczyć jednostek pływających i
statków powietrznych. W odniesieniu do pociągów i autobusów wydaje
się, że wszystkie państwa członkowskie stosują je
prawidłowo. Zróżnicowane opodatkowanie w poszczególnych
państwach członkowskich jest postrzegane obecnie jako jeden z
głównych problemów, ponieważ może mieć poważne
konsekwencje dla zainteresowanych przedsiębiorców i zakłócać
konkurencję, zwłaszcza między konkurentami mającymi
siedzibę w UE i poza UE. 3.4. Szczególne
kwestie podniesione przez zainteresowane strony Zainteresowane strony, z którymi się
konsultowano, podkreśliły, że obecne ramy prawne są
złożone (ponieważ wymagają stosowania różnych
przepisów – art. 31 i art. 55 lub art. 37 i art. 57 – w UE) i są
różne w poszczególnych państwach członkowskich. Różne
systemy zwolnień, chociaż cieszą się uznaniem, są stosowane
przez państwa członkowskie w różny sposób, co jest uważane
za utrudnienie. Nic więc dziwnego, że preferowanym rozwiązaniem
jest ujednolicenie zwolnień. Zainteresowane strony zwracają
również uwagę, że brak jednoznacznych definicji jest
przyczyną poważnych trudności w szczególności w przypadku,
gdy przedsiębiorca prowadzi działalność w więcej
niż jednym państwie członkowskim, co ma zwykle miejsce w tym
sektorze. Wspomniano także o różnych obowiązujących
stawkach. Zainteresowane strony zwróciły uwagę
na trudności, jakie napotykają przy realizacji dostaw towarów lub
świadczeniu usług na pokładzie, za które są oni
zobowiązani zapłacić VAT w państwie członkowskim,
w którym nie mają siedziby, i muszą się zarejestrować do
celów VAT. Wskazały one również na trudności związane z
odmiennymi wymogami technicznymi w państwach członkowskich
dotyczącymi kas rejestrujących, zobowiązań, stawek VAT
i różnych walut. Trudności te nie różnią
się od tych, jakie napotyka każdy przedsiębiorca
zobowiązany do płacenia VAT w państwie członkowskim, w
którym nie ma siedziby, i zainteresowane strony żałują, że
brak jest dostępnych dla nich uproszczeń lub systemów, takich jak
punkt kompleksowej obsługi. Niektóre zainteresowane strony przyznały,
że są zarejestrowane tylko w niektórych państwach
członkowskich, ale nie we wszystkich, w których powinny były to
uczynić zgodnie z aktualnymi przepisami. 3.5. Szczególna
sytuacja dostaw i świadczeń realizowanych na pokładzie statków
wycieczkowych Szczególną cechą sektora rejsów
wycieczkowych jest to, że często rozpoczynają się one
i kończą w tym samym porcie. Wydaje się zatem, że
głównym celem rejsu wycieczkowego nie jest przewóz pasażerów z
miejsca na miejsce. Co więcej, trasa statku wycieczkowego może
się zmieniać i jest bardziej elastyczna w porównaniu do innych
środków transportu. W trakcie procesu zbierania informacji na
temat aktualnej sytuacji w zakresie dostaw towarów lub świadczenia
usług na pokładzie najwięcej informacji otrzymano z sektora
rejsów wycieczkowych i promowych. Sektor ten zwrócił uwagę, że w
odniesieniu do prowadzonej przez niego działalności przepisy są
szczególnie skomplikowane i zasugerował, że wszystkie dostawy towarów
i usługi świadczone na pokładzie powinny być objęte
zwolnieniem. Na pokładzie statków wycieczkowych
dostępny jest większy asortyment towarów i usług niż w
przypadku innych środków transportu. Na przykład oferowane są
takie usługi, jak usługi fryzjerskie, krawieckie, kosmetyczne,
rozrywkowe i edukacyjne. O wiele większy jest również asortyment
towarów. Sektor rejsów wycieczkowych zwrócił
uwagę na fakt istnienia silnej konkurencji między przewoźnikami
w tym segmencie rynku. Sposób sformułowania przepisów ma wpływ na
konkurencyjność, zwłaszcza między konkurentami
mającymi siedziby w UE i poza UE. W trakcie procesu konsultacji zasugerowano,
że w odniesieniu do rejsów wycieczkowych statek można w wielu
przypadkach uznać za stałe miejsce prowadzenia działalności
gospodarczej, ponieważ realizowane dostawy i świadczenia mają
złożony charakter i często wymagają skomplikowanych
ustaleń[16]. 4. Dalsze kroki Będące przedmiotem niniejszego
sprawozdania towary i usługi są typowymi produktami konsumpcyjnymi
zazwyczaj obciążonymi podatkiem VAT w przypadku, gdy są
dostarczane lub świadczone na obszarze UE. Co do zasady fakt, że te
same towary i usługi są dostarczane lub świadczone na
pokładzie niektórych środków transportu, nie może być
wystarczającym uzasadnieniem zwolnienia tych dostaw i usług w UE z
podatku VAT. Niniejsze sprawozdanie nie jest jako takie
przedstawione w ramach strategii dotyczącej VAT określonej w
komunikacie Komisji w sprawie przyszłości podatku VAT. Niemniej
jednak w przyszłości realizowane transakcje powinny być
traktowane zgodnie z zasadami przewodnimi tej strategii, tj. w
szczególności koniecznością zwiększenia efektywności
podatku poprzez poszerzenie podstawy opodatkowania, ale również
koniecznością uproszczenia przepisów. Mając na uwadze fakt, że
głównym celem podatku VAT jest zwiększenie dochodów i opodatkowanie
konsumpcji, zdaniem Komisji cel na przyszłość powinno
stanowić rzeczywiste opodatkowanie dostaw towarów i świadczenia
usług w środkach transportu. Zniesienie zwolnienia odpowiadałoby
także potrzebie efektywniejszego kształtowania systemów podatkowych.
Przygotowując się do przyszłych działań, jakie
należy podjąć w tym obszarze, Komisja jest świadoma,
że w ramach ekspertyzy prawie wszystkie zainteresowane strony, do których
się zwrócono (w szczególności przedstawiciele sektora rejsów
wycieczkowych) i które wzięły udział w sondażu
przesłanym do nich przez wykonawcę ekspertyzy, wskazały, że
życzyłyby sobie utrzymania możliwości zwolnienia z podatku
VAT, gdyż obawiają się negatywnych skutków gospodarczych,
społecznych i środowiskowych. Komisja przyjmuje również skargi
zainteresowanych stron na złożoność obecnej sytuacji.
Złożoność ta jest wynikiem rozbieżnego stosowania i
różnej interpretacji obecnie obowiązujących zasad, samych ram
prawnych i obciążenia administracyjnego związanego z
przestrzeganiem przepisów, wynikającego z dwóch poprzednich czynników,
zwłaszcza (i) rozproszenia zwolnień, (ii) definicji „części
wspólnotowej”, (iii) definicji usług restauracyjnych i cateringowych oraz
(iiii) rozumienia pojęć „postój” i „nieplanowane zatrzymanie”. W tym
kontekście Komisja zbada, jakie wyjaśnienia należy uzgodnić
z państwami członkowskimi w celu rozwiązania kwestii, które
budzą obecnie wątpliwości. Do opracowania wspólnych wytycznych
można włączyć Komitet ds. VAT. Komisja będzie również dalej
analizować sytuację, aby ocenić, czy wobec niektórych
państw członkowskich nie należy wszcząć
postępowania w sprawie naruszenia przepisów. Nawet jeśli można
rozwiązać problem wspomnianej wyżej złożoności,
to istnieją wątpliwości co do tego, czy obecnie
obowiązujące przepisy dyrektywy VAT są zadawalające, aby
zapewnić proste, efektywne i skuteczne opodatkowanie odnośnych
transakcji. Zdaniem Komisji stosowanie tych zasad będzie również
skomplikowane dla przedsiębiorców i w wielu przypadkach trudne lub nawet
niemożliwe do skontrolowania dla organów podatkowych. Zdaniem Komisji zmiana opodatkowania dostaw
towarów i świadczenia usług w środkach transportu
prowadząca do konsumpcji w UE nie może ograniczać się tylko
do tych operacji i powinna zasadniczo stanowić element szerszego podejścia
do stworzenia prostszej i bardziej neutralnej koncepcji ram VAT dla
działalności związanej z przewozem osób. Aby zapewnić taką
spójność, po przeprowadzeniu kompleksowej oceny skutków,
jednocześnie z propozycjami dotyczącymi przewozów osób należy
przyjąć wniosek ustawodawczy w tym zakresie. Propozycje te powinny zapewniać
prostotę i neutralność rzeczywistego opodatkowania dostaw
towarów i świadczenia usług w środkach transportu. Ponadto absolutnie konieczne jest uproszczenie
tych zasad w stosunku do tego, z czym mamy do czynienia obecnie, oraz
maksymalne zmniejszenie obowiązków spoczywających na
przedsiębiorcach. Wszystko zależy jednak od tego, jaki system
opodatkowania zostanie wybrany. Jeśli przyjęte przepisy
prowadzą do tego, że przedsiębiorcy są zobowiązani do
płacenia podatku w państwach członkowskich, w których nie
mają siedziby, trzeba będzie zastanowić się nad
możliwością stworzenia punktu kompleksowej obsługi w celu
ułatwienia przestrzegania przepisów. Jak stwierdzono w komunikacie w sprawie
przyszłości podatku VAT, taki środek mógłby zostać
rozważony dopiero po 2015 r. w oparciu o doświadczenia mini punktu
kompleksowej obsługi, który zostanie stworzony dla usług
telekomunikacyjnych, rozpowszechniania radiowego i telewizyjnego oraz
usług elektronicznych świadczonych na rzecz osób niebędących
podatnikami (konsumentami końcowymi) przez dostawców niemających
siedziby. Zdaniem Komisji kwestie związane z
dostawami towarów i świadczeniem usług w środkach transportu
należy zbadać w powiązaniu z sektorem przewozu osób, dla którego
zgodnie z komunikatem Komisji w sprawie przyszłości podatku VAT
Komisja zaproponuje prostsze i bardziej neutralne ramy VAT[17]. W istocie z jednej strony
chodzi o kwestie ściśle ze sobą powiązane, a z drugiej
strony rodzaje wyzwań i napotykane trudności są podobne. Komisja uważa zatem, że nie jest
konieczne dołączenie do niniejszego sprawozdania konkretnych wniosków
legislacyjnych. Rada proszona jest o opinię na temat
treści niniejszego sprawozdania, a w szczególności na temat
sugerowanej przez Komisję drogi osiągnięcia w tej kwestii
postępu. Jednocześnie prosi się inne
instytucje, jeśli będą sobie tego życzyły, o
wyrażenie opinii na temat niniejszego sprawozdania i sugestie
odnośnie do dalszych działań. [1] Dz.U. L 347 z 11.12.2006, s. 1. [2] Dz.U. L 44 z 20.2.2008, s. 11. [3] „Ekspertyza dotycząca kwestii związanych z
opodatkowaniem dostaw towarów i świadczenia usług, w tym usług
restauracyjnych i cateringowych przeznaczonych do konsumpcji w środkach
transportu” z dnia 8 lutego 2012 r. wykonana przez PricewaterhouseCoopers. [4] Kwestia tego jak należy rozumieć pojęcie
„zatrzymanie” została doprecyzowana przez Trybunał
Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 15 września 2005 r.
w sprawie C-52/04 Antje Köhler przeciwko Finanzamt Düsseldorf-Nord. [5] Szczegółowe informacje znajdują się w
rozdziale 4 ekspertyzy – w szczególności na stronach 48-50, 55 i 58. [6] Zob. rozdział 4 ekspertyzy – w szczególności
s. 39-40 i 42 -43. [7] Zob. rozdział 4 ekspertyzy – w szczególności
s. 42-43 oraz 52-55. [8] Zob. w szczególności art. 35-37. [9] Zob. rozdział 4 ekspertyzy – w szczególności
s. 40 i 42-43. [10] Zgodnie z art. 6 rozporządzenia wykonawczego
dotyczącego VAT „Usługi restauracyjne i cateringowe oznaczają
usługi polegające na dostarczaniu gotowej lub niegotowej
żywności lub napojów albo żywności i napojów,
przeznaczonych do spożycia przez ludzi, wraz z odpowiednimi usługami
wspomagającymi pozwalającymi na ich natychmiastowe spożycie. Dostarczanie
żywności lub napojów lub żywności i napojów stanowi jedynie
element większej całości, w której muszą przeważać
usługi. Usługi restauracyjne polegają na świadczeniu takich
usług w lokalu należącym do usługodawcy, podczas gdy
usługi cateringowe polegają na świadczeniu takich usług
poza lokalem usługodawcy”. [11] Wyrok TSUE z dnia 2 maja 1996 r. w sprawie C-231/94
Faaborg-Gelting Linien a/s przeciwko Finanzamt Flensburg. [12] Wyrok TSUE z dnia 10 marca 2011 r. w sprawach
połączonych C-497/09, C-499/09, C-501/09, C-502/09, Bog i inni
przeciwko Finanzamt Burgdorf, Hamburg-Barmbek-Uhlenhorst, Minden i Detmold. [13] Zob. rozdział 4 ekspertyzy – w szczególności s.
52 i 53. [14] Zob. rozdział 4 ekspertyzy – w szczególności s.
54 i 55. [15] Zob. rozdział 4 ekspertyzy – w szczególności s.
42-43 oraz 52-55. [16] Należy zauważyć, że pojęcie
stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej jest
zdefiniowane w art. 11 rozporządzenia wykonawczego dotyczącego VAT. [17] Zob. COM(2011) 851 działanie
nr 9